T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/14 Esas - 2021/89
T.C. "Türk Milleti Adına"
ANKARA
4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR
HUKUK MAHKEMESİ K A R A R
ESAS NO: 2019/14
KARAR NO: 2021/89
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI :...
DAVALILAR :....
VEKİLİ...
DAVA: Tasarım... sayılı YİDK Kararı İptali
DAVA TARİHİ: 11/01/2019
KARAR TARİHİ: 22/03/2021 Yazım Tarihi: 22/04/2021
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Müvekkilinin 2018/01696 sayılı "Metal Bağlantı Sacı" ürününe ilişkin başvuru tasarımının yenilik vasfını taşımadığı gerekçesi ile davalı tarafın itirazı kabul edilerek başvurunun reddi konusundaki YİDK kararının iptali gerektiği, dava konusu tasarımın kullanılmış olduğu bahçe salıncağı ürünü ile ilgili...ve ŞOK Marketler zincirleri tarafından sipariş verildiği, ancak aynı zamanda piyasada satışa sunulacağı için iki market zinciri de ürünlere farklı marka ismi kullanılması şartı ile sipariş verdikleri, bunun üzerine davacının...marketler zincirine ürettiği ürünlere kendisinin kullandığı "..." Markasını kullandığı ve 03/06/2017 tarihinde Bahçe Salıncağı satışı yapıldığı, ... A.Ş. Marketler zincirine satışı yapmış olduğu ürünlerde ise "..." markasını kullandığı, bu markaların davacı şirketin Yönetim Kurulu Başkanı ... 'ın da bir dönem hissedarı olduğu ... Ev Gereçleri Paz. San. Ve Dış Tic. A.Ş. ve ... Tekstil Deri Day. Tük. Mal. San. Tic. Ltd. Şti. isimli firmalara ait markalar olduğu, davacı şirketin bu markaların kullanmak için bu firmalar ile arasında 01/05/2016 yılında yapmış olduğu Marka Lisans Sözleşmelerine dayanarak Şok Marketlerine ürettiği ürünlerde bu markayı kullandığı, ilgili Youtube videolarının davacı tarafından çekilmiş ve yüklenmiş videolar olduğu, davacı tasarımının yenilik unsurunu kaldırıcı nitelikte başkasına ait bir tasarıma ve ürüne ait bir video olmadığı, aksine davacı tarafından 1 yıllık hoşgörü süresi (grace period) içinde piyasaya arz ettiği bir ürüne ilişkin video ve davacı lehine delil teşkil ettiği, davalı kurumun cevap dilekçesindeki haksız ve hukuka aykırı iddialarının kabul edilmediği, bu sebeple tescil talebinin iptal edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olup YİDK kararının iptalinin gerektiği, davalı kurumun yanlış bir değerlendirme ile davacının dava dışı ... Ev Gereçleri Paz. San. Ve Dış Tic. A.Ş. ve ... Tekstil Deri Day. Tük. Mal. San. Tic. Ltd. Şti. isimli firmalardan lisans sözleşmesi ile kullanım hakkının dava konusu tasarıma ait bir lisans sözleşmesi imiş gibi değerlendirdiği, kurumun bu değerlendirmesinin yanlış olduğu, davacının bu firmalarla yapmış olduğu lisans sözleşmesi ... adlı markaların kullanım hakkına ilişkin bir lisans sözleşmesi olduğu, dava konusu tasarım ile ilgisinin olmadığı, davalı kurumun YİDK kararı haksız ve hukuka aykırı olduğu, bu sebeple ilgili kararın iptali gerektiğini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE: Davacının kendi tasarımı buluşu gibi başvuruda bulundukları ve uzun uzun anlattıkları ürünün Türkiye'de ve Dünya'da uzun yıllardır üretilip satılan bir ürün olduğu, Sınai Mülkiyet Kanunu gereği belge alması mümkün olmayan bir aparat/bağlantı elemanı olduğu, davacının ürünü ilk hangi tarihte kime sattığı ile ilgili sürekli çelişkili beyanlarda bulunduğu, davacının her davada her dilekçede tarih değişikliği yaparak, piyasaya sunma tarihini değiştirmeye çalışmasının kötü niyetlerini ortaya koyduğu, davalının 2018 03656 nosu ile "bağlantı elemanı" adlı ürün için ... Tasarım Tescil başvurunda bulunduğu, 21.02.2018 tarihli rüçhan talebinin Türk Patent Ve Marka Kurumu tarafından kabul edildiği ve tescil belgesi verildiği, davalı tasarımının SMK uyarınca koruma altında olduğu davalı tasarım Tescilli ürünün kalıbını ... san. Tic. Ltd. Şti'ne yaptırdığı, söz konusu tasarımını ise 25.02.2018 tarihli fuarda sergilendiği, ilk olarak 01.03.2018 tarihinde ... Avm firmasına fatura ile satıldığı, davacı kendi ürününün davalı tarafından taklit edildiği iddiasında davalının ne davacının nede başka bir firmanın ürününü taklit etmediği, ürünlerinde tasarımı kendisine ait olan ve ... olarak başvuru yaptığı ürünü kullandığı, davacı iddialarının asılsız olduğu, davalının ... başvuru tarihi 21.02.2018 olduğu, davacının ise başvuru tarihi 11.03.2018 olduğu, davacının huzurdaki davayı açarak hem sayın Mahkemeyi yanıltmaya hem de davalının piyasadaki itibarını zedelemeye çalıştığı, davacının, davaya konu ettiği küçük bağlantı parçası gölgelikli salıncağın kenarında kaldığı, bu küçük parçanın tüketiciyi yanıltması yada ürünü 'alıp almamaya karar vermesini etkilemesinin mümkün olmadığı belirtilerek; davanın reddini talep etmiştir.
MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı firmanın 2018/01696 sayılı "Metal Bağlantı Sacı" ürününe ilişkin başvuru tasarımının yenilik vasfını taşımadığı gerekçesi ile davalı tarafın itirazı kabul edilerek başvurunun nihai olarak reddi konusunda verilen TÜRKPATENT'in... sayılı YİDK Kararının iptalinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.
YİDK kararının 12/11/2018 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, davacının da 5000 sayılı TürkPatent Kanununun 15/C maddesinde öngörülen iki aylık süre içerisinde 11/01/2019 tarihinde ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 156.ncı maddesinde görevli ve yetkili mahkemeye dava açtığı anlaşılmıştır.
TÜRKPATENT YİDK'nun... sayılı kararında; "2018 01696/1 sıra numaralı tasarım ile itiraz ekinde sunulan belgelerden 09/06/2017 tarihini taşıyan ve youtube da yayınlanan ... Ev Gereçleri Gölgelikli Salıncak Kurulumu adlı videoda yer alan ve itiraza gerekçe gösterilen ürünün “aynı” görüldüğü, itiraz konusu tasarımın "yenilik" vasfının bulunmadığının anlaşıldığı, karşı görüş ekinde, söz konusu videoda yer alan ... Ev Gereçleri Paz. San. Ve Dış Tic. A.Ş. firması ile işbu tescil sahibi arasında düzenlenmiş 01/05/2016 başlangıç tarihli marka lisans sözleşmesi gönderilerek Venüs markalı salıncakların kullanım hakkı alındığı gerekçesiyle itirazın reddedilmesi talep edilmekle birlikte, tasarımın yeniliğini etkilemeyen kamuya sunumları düzenleyen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 57/2 maddesi tasarım sahibinin muvafakate veya lisans vermesi halindeki kamuya sunumlara dair olduğu, itiraz ekinde sunulan lisans sözleşmesinde 2018 01696/1 sıra numaralı tasarım sahibi lisans veren değil lisans alan konumunda olduğu için 09/06/2017 tarihli kamuya sunumun SMK m. 57/2 kapsamında değerlendirileceği gerekçesiyle itirazın kabulü yönünde karar oluşturulmuştur.
KARAR: İtirazın kabulü ve 2018 01696/1 sıra numaralı tasarımın tescilinin iptaline oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU";( 10/01/2017 yürürlük )
Madde 55'te ( Tasarım ve ürün ) ; konusu düzenlenmiştir. Buna göre;
Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.
Tasarım konusu ürün, (bilgisayar programları hariç) endüstriyel (makineler ) yoluyla veya elle üretilen herhangi bir nesne , birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneler , birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterlerini ifade eder.
Birleşik ürün denildiğinde ise , sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalardan oluşan üründür.
Tasarım, bir ürün ya da ürün parçasının görünümüdür. Dolayısıyla görünmeyen bir ürünün tasarımının tescili olanaklı değildir.
Bir tasarımın elde edilmesinde harcanan dikkat, çaba, tecrübe aktarımı gibi hususların tek başına bir önemi bulunmamaktadır. Tasarımın korunması için, kaliteli, estetik, faydalı ya da işlevsel olması gerekmemektedir. Ancak, tasarım koruması talep edilen görünümün, fikri veya zihni bir emek ve çabanın ürünü olması gerekmektedir.
Tasarım düşüncesi, bir üründen bağımsız olarak hukukî korumadan yararlanamaz. Tasarımın koruma görmesi için mutlaka bir üründe tecessüm etmesi gerekir.
Madde 56 'da( Yenilik ve ayırt edicilik ); konusu düzenlenmiştir. Buna göre;
Tasarım, yeni ve ayırtedici ise kanun korumasından yararlanır.
Şayet birleşik parçalardan oluşan bir üründe, bir veya birkaç parça tasarım sözkonusu ise o parça ürüne takıldığında görünür halde ise , yenilikle beraber ayırtediciliği de varsa tasarım olarak korunması mümkün olur.
Bu maddede belirtilen normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.
Bir tasarım, diğer tasarımla mukayesesinde; Eğer mesnet alınan tesçilli tasarım ise onun başvuru veya rüçhan tarihinden daha önceki bir tarihte; Mesnet alınan tesçilsiz tasarım ise onun kamuya sunulduğu tarihten daha önceki bir tarihte kamuya sunulmamış ise YENİ kabul edilir.(Yenilik kriteri)
Tasarımlar bilgilenmiş kullanıcı açısından sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Bilgilenmiş kullanıcı tasarımı mukayese ederken ; tesçilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden daha önceki bir tarihte; tesçilsiz tasarım için kamuya ilk sunulduğu tarihten daha önceki bir tarihte kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarım AYIRTEDİCİ kabul edilir. ( Ayırtedicilik kriteri)
Yenilik kavramı daha çok fiili bir duruma ilişkin olup her bir somut olayda ve somut ürün yönünden ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Bununla birlikte yenilik unsurunun varlığı için önceden hiç bilinmeyen bir görünümün elde edilmesi veya bilinen bir görünümün değişik yorumlarla ve yaklaşımla yeniden tasarlanması olgusunun varlığı gerekir. Fikri mülkiyet hukukunda taklidin yasak, esinlenmenin ise serbest olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Bu olgu öğretide “yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi” olarak ifade edilir (Tekinalp, Fikri Mülkiyet, s.32).
Yenilik unsurunun tespitinde önemli olan tasarımın dış görünümdür. Görünmeyen unsurların tasarımın yeniliğine etkisi bulunmamaktadır.
Buradaki Bilgilenmiş kullanıcı; tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı olarak tanımlanmaktadır. Öğretide ise bilgilenmiş kullanıcı bir uzman olmayıp, tasarım konusu ürünleri daha önce görmüş ve bu ürünlerin ne olduğunu bilebilecek bir ara veya nihai tüketici olarak anlaşılması gerektiği ifade edilir.
Bir tasarımın ayırt edici nitelikte olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenime göre belirlenir. Ayırt edicilik tespit edilirken ayrıntıya girilir ve detaylı inceleme yapılır. Bilgilenmiş kullanıcının nazarında, farklılığın belirgin olması aranır. Bu unsurun tespitinde dış görünüm esas alınır. Tasarım başvurusundaki tarifnamelerin bu anlamda önemi bulunmamaktadır. Zira tasarımda korunan işlevsellik değil görsel unsurdur.
" hükümleri yer almaktadır.
Türk Hukukunda koruma görecek olan bir tasarımda bulunması gereken olumlu şartlar ; a) Yenilik, b) Ayırt edici nitelik, c) Tasarlanan ya da Tasarımın uygulandığı Ürün ve/veya Ürün Parçası ve d) İnsan duyuları ile algılanabilen görünüm şeklinde sıralanabilir.
Teknik bir boyutu da olduğundan mahkememizce konunun uzmanı ve bilgilenmiş kullanıcı olanlardan seçilen bilirkişi heyetinden alınan 10/01/2020 tarihli raporda ÖZETLE:"
Her iki tarafta yer alan bağlantı parçası ürün görselleri, birbirinden davalı taraf görselinde orta kısımda yer alan ve ürün şekline göre eğimli içe çökük haldeki oyuntu haricinde kalan tüm detaylar bakımından aynıdır. Bu ayrıntı da tasarımları birbirinden farklılaştırmaya yetmez düşüncesindeyiz.
davacı tarafın tasarım tesciline konu ettiği “Metal Bağlantı Sacı” konulu görsel ile davalı taraflardan Ege Ev Ürünleri A.Ş.’nin dilekçe ve delillerinde yer verdiği bilgi ve belgeler ışığında, davacı taraftan daha önceki bir süreçte (rüçhan varlığı) piyasaya sunduğu iddiaları Heyetimizce yerinde bulunmuş; ayrıca davalı taraflardan Türk Patent’in dava konusu tasarıma konu ürünün YENİLİK vasfını taşımadığı gerekçesinin de yerinde ve doğru olduğu tespit edilmiştir. Davacı taraf tasarımının yenilik nitelik kriterini aşamadığı kanaatine varılmıştır.
-Dava konusu 2018/01696/1 sıra numaralı “Metal Bağlantı Sacı” konulu tasarımın yenilik vasfını taşımadığı,
-2018/T-945 sayılı YİDK kararının doğru ve yerinde olduğu ve iptalinin gerekmediği, " şeklinde ifade edilmiştir.
GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları, sunulan delil ve belgeler, YİDK kararı, dava konusu tasarım ve mesnet olan görsel tasarımlar , bilirkişi heyet raporu ve dosya bütünü ile birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı firmanın 2018/01696 başvuru sayılı "Metal Bağlantı Sacı" ürününe ilişkin tasarımına yönelik davalı tarafın itirazı üzerine itiraz ekinde sunulan belgelerden 09/06/2017 tarihini taşıyan ve youtube da yayınlanan ... Ev Gereçleri Gölgelikli Salıncak Kurulumu adlı videoda yer alan ve itiraza gerekçe gösterilen ürünün “aynı” görülerek başvuru tasarımının yenilik vasfını taşımadığı gerekçesi ile verilen YİDK kararının iptali talep ve dava edilmiş ise de;
Teknik boyutu karşısında içeriği ve sonucu aynen benimsenen bilirkişi heyet raporunda özet olarak ifade edildiği gibi bilgilenmiş kullanıcı nazarında; " Her iki tarafta yer alan bağlantı parçası ürün görselleri, birbirinden davalı taraf görselinde orta kısımda yer alan ve ürün şekline göre eğimli içe çökük haldeki oyuntu haricinde kalan tüm detaylar bakımından aynıdır. Bu ayrıntı da tasarımları birbirinden farklılaştırmaya yetmez düşüncesindeyiz. Dava konusu 2018/01696/1 sıra numaralı “Metal Bağlantı Sacı” konulu tasarımın yenilik vasfını taşımadığı," şeklindeki özetlenen görüşe aynı gerekçelerle iştirak edilerek dava konusu 2018/01696 başvuru sayılı "Metal Bağlantı Sacı" ürününe ilişkin tasarımın başvurudan önceki tarihe ait 09/06/2017 tarihli youtube da yayınlanan ... Ev Gereçleri Gölgelikli Salıncak Kurulumu adlı videoda yer alan ürün ile aynı olduğu kanaatiyle başvuru tasarımının yenilik vasfını taşımadığından (davacı taraf youtubedeki görüntülerin kendileri tarafından çekildiğini ileri sürse de buna ilişkin şifre ve delillerini süresinde sunmadığından bu savunması haklı bulunmamıştır.) bu yönde verilen YİDK kararı yerinde ve doğru olduğundan davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL maktu karar harcından peşin alınan 44,40 TL'nin düşümü ile bakiye 14,90 TL'nin davacıdan tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,
3-AAÜT uyarınca 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalılara verilmesine,
4-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının taraflara iadesine,
Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 22/03/2021
Katip ...Hakim ...
E. İmzalıdır.E.İmzalıdır.