T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2009/794 Esas
KARAR NO: 2021/663
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 25/12/2009
KARAR TARİHİ: 14/10/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; davalı şirketin elinde bulundurduğu ve müvekkili kooperatife verdiği malzemelerin karşılığı olarak aldığını iddia ettiği senetleri icra takibine konu ederek aylık %12 faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, takiplerin dayandığı sözleşmede faiz oranının %12 olduğu halde, uygulamada aylık %12 üzerinden faiz yürütüldüğünü, davalı şirketçe söz konusu faizlerde yapılan yanlışlığın yanı sıra yaklaşık 70.000,00 TL'lik malzemeleri de müvekkili kooperatife teslim etmediğini, teslim edilmiş gibi evrak tanzim edilerek fatura düzenlendiğini, ayrıca müvekkili kooperatifin borçlarına karşılık davalıya yaklaşık 120.000,00 TL'lik üye senetleri ve müşteri çeklerini ciro ederek verdiğini, bu miktarın da borçtan düşürülmesi gerektiğini bildirerek ... Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra takiplerinin iptali ile borçlu olmadıklarının tespitine, haksız icra takibi nedeniyle %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ; 2002 yılı Eylül ayı sonuna doğru müvekkili şirkete gelen davacı kooperatifin yetkilileri olduğunu ifade eden 4-5 kişi kendilerini tanıtarak Kızılcahamam'daki 152 dairelik kooperatifleri için gerekli tesisat malzemeleri ile ilgili fiyat teklif topladıklarını belirterek değerlendirmek üzere liste bırakıp gittiklerini, 2002 yılı Ekim ayı ortalarına kadar görüşmelerin devam ettiğini, şirketin yetkilisi ve ortağı ... ile davacı kooperatifin imza yetkilileri arasında 15/10/2002 tarihinde malzeme alımları ile ilgili sözleşmenin imzalandığını, sözleşmenin 4.maddesinde "senetler (veya çekler) vade-ödeme gününde ödenmediği takdirde aylık %12 (yüzde on iki) vade farkı" ifadesinin yer aldığını, davacı kooperatif tarafından talep edilen malzemelerin sözleşmenin 1. ve 2. maddesinde belirtildiği şekilde gerçekleştiğini, proforma fatura, sipariş formunun müvekkil şirket ortağı ve yetkilisi ... ve davacı kooperatif adına da kooperatif başkanı ... ve muhasip üye ... tarafından kaşelenip imzalandığını, şirketin 30/10/2002 tarihli 57 kalem sevk irsaliyesinin adı geçen yetkililerce imzalanıp kaşelenerek malzemelerin teslim edildiğini, davacıların müvekkillerine olan borçları ile ilgili hiç ödeme yapmadıklarını, müvekkili şirket tarafından alacağının tahsili amaçlı ... Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyası ile Kızılcahamam İcra Müdürlüğünün ... Talimat dosyası üzerinden taşınmazı 2.123.000.000 TL ye satın aldığını, ancak davacı kooperatifin açtığı ihalenin feshi davası sonrası ihale feshedilmiş olup kararın kesinleştiğini, müvekkili şirketin alacağını yine tahsil edemediğini belirterek davanın öncelikle zaman aşımından, aksi halde ispatlanamayan davanın esastan reddine ve haksız icra inkar tazminatı mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davalı şirket tarafından davacı kooperatif aleyhine kambiyo senetlerine mahsus başlatılan icra takiplerinden dolayı İİK 72. maddesi kapsamında borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Deliller toplanmış, bilirkişi raporları alınmıştır.
Davaya dayanak ... Müdürlüğü'nün ...E. ve ... E. sayılı icra takip dosya örneklerinin incelenmesinde; davalı şirket tarafından davacı kooperatif aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, ... E sayılı takip dosyasında 196.816.218.000 TL asıl alacak, 383.054.000.000 TL aylık %12 faiz, 590.000.000 TL %3 komisyon olmak üzere toplam 580.054.000.000 TL'nin aylık %12 faiz ile tahsilinin talep edildiği, takip dayanağının 25/11/2002, 15/12/2002, 25/12/2002, 30/12/2002, 25/12/2002, 15/01/2003, 25/01/2003, 15/02/2003, 25/02/2003, 15/03/2003, 25/03/2003, 15/04/2003, 15/05/2003 vadeli 13 adet senet olduğu, ... E sayılı takip dosyasında 6.120.000.000 TL asıl alacak, 13.952.000.000 TL temerrüt faizi olmak üzere 20.072.000.000 TL'nin aylık %12 faiz ile tahsilinin 18/06/2004 tarihinde talep edildiği, takip dayanağının 10/11/2002 vade tarihli senet olduğu görülmüştür.
... Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dava dosyasında kooperatif tarafından .... Ltd. Şti. aleyhine ... Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti isteminde bulunulduğu, davaya dayanak icra takip dosyasında şirket tarafından kooperatif aleyhine 01/10/2002 ve 10/10/2002 tarihli tediye makbuzlarına dayalı 57.000,00 TL asıl alacak 163.305,00 TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 220.305,00 TL için ilamsız icra takibi yapıldığı, itiraz olmadığından takibin kesinleştiği, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, anılan dava dosyası ile birleşen aynı mahkemenin ... E. sayılı dava dosyasında kooperatif tarafından şirket aleyhine ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibin iptali ile sözleşmenin feshinin talep edildiği, davaya dayanak ... E. sayılı takip dosyasında şirket tarafından kooperatif aleyhine 28/04/2003 ve 28/05/2003 vade tarihli 25.000,00'er TL bedelli 2 adet bonoya dayalı 50.000,00 TL asıl alacak, 258.904,09 TL işlemiş faiz ve 150,00 TL komisyon olmak üzere toplam 309.054,09 TL için kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı, mahkemece menfi tespit istemi yönünden davanın kısmen kabulü ile davacının 246.121,22 TL işlemiş faiz ve komisyon yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin işlemiş faiz alacağı ve asıl alacağa yönelik istemin reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, sözleşmenin feshine, tarafların tazminat istemlerinin reddine karar verildiği, hükmün derecaattan geçerek 05/05/2014 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi kurulundan alınan 18/02/2013 tarihli kök ve 26/03/2014 tarihli ek raporda tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu dava konusu senetlerden dolayı davacının 69.451,79 TL borçlu olduğu, 6098 sayılı Borçlar Kanunun 88. ve 120. maddeleri hükümleri gereği davacının takipte 77.390,22 TL işlemiş sözleşmesel temerrüt faizi borcu olduğunun hesaplandığı bildirilmiştir.
Şirket temsilcisi ...'ün 09/07/2003 tarih ve 000175 sayılı, 2.000.000.000 TL bedelli tediye makbuzu, 01/10/2003 tarih ve 000193 sayılı, 20.012.000.000 TL bedelli tediye makbuzu, baş kısmında "...'e verilen senetler" ibaresini taşıyan belgelere atılı bulunan imzalara itiraz üzerine alınan 29/05/2015 tarihli grafoloji ve sahtecilik uzmanı tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda tediye makbuzlarında atılı bulunan imzaların davalı şirket yetkilisi ...'ün eli ürünü olmadığı, tetkik konusu baş kısmında "...'e verilen senetler" ibaresi taşıyan belgede atılı bulunan imzanın şirket yetkilisi ...'ün eli ürünü olduğu bildirilmiştir.
İmza incelemesi sonrası SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen 07/06/2016 tarihli ikinci ek raporda; esas raporda tespit edilen hususlarda değişiklik gerektirecek bir unsura rastlanılmadığı, dava konusu senetlerden dolayı davacının 69.451,79 TL borçlu olduğu, davacının takipte 77.390,00 TL işlemiş sözleşmesel temerrüt faizi borcu hesaplandığı, davacının 69.451,79 TL'lik borcu hesaplanırken davalının itiraz ettiği 20.012,80 TL'lik tediye makbuzunun hesaplardan tenzil edildiği, buna göre davacı borcunun 89.464,59 TL olarak hesaplandığı beyan edilmiştir.
İtirazları karşılamak ve ayrıntılı araştırma ve incelemeyi içeren rapor alınmak üzere dosya yeni bir bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, 13/10/2020 tarihli raporda; tarafların defter ve belgeleri ile tahsilatların incelendiği, davacı kooperatifin 2002 yılına ait yevmiye defterinde davalı şirket ile ilgili herhangi bir kayda rastlanılmadığı, 2003 yılı yevmiye defterinde davalının 209.326.690.000 TL'lik faturasının işlenmiş olduğunun görüldüğü, defter-i kebir kayıtlarında yevmiye defterindeki ödeme kayıtlarının görülmediği, yevmiye defterindeki ödeme kayıtlarının davacı kooperatifin davalıya vermiş olduğu 62.374.900.000 TL tutarlı "Portföydeki Senetler" yani üye senetlerinin olduğunun anlaşıldığı, davacı kooperatifin yevmiye defterinin 31/12/2003 tarihli kapanış kaydında 146.951.790.000 TL borçlu olduğunun görüldüğü, 01/10/2003 tarihli kooperatif tediye makbuzuyla .... Ltd. Şti.'ne 20.012.000.000 TL tutarlı 21 adet senet teslim edildiğinin belirtildiği, makbuz ekindeki listenin 04/06/2003 tarihinde davalı şirket temsilcisince alındığının görüldüğü, davalı yevmiye defterinde 10/11/2002 tarihi öncesinde davacı kooperatife ait herhangi bir kaydın bulunmadığı ana hesap başlıklarıyla kayıtların yapılmış olduğunun görüldüğü, davalının yevmiye defterine kaydetmiş olduğu 202.936.218.000 TL'lik senetler, proforma faturaları yazıldığı ve bu siparişlerle ilgili alınmış senetler olduğunun görüldüğü, davacı defter kayıtlarında yer alan üye senetleri ile yapılmış ödemelerin davalı tarafın defter kayıtlarında görülemediğini, davalının yevmiye defterinin 20/10/2002 tarihli ve 47 nolu yevmiye maddesinde davacı kooperatife 120 alıcılar hesabında takip ettiği 50.000.000.000+7.000.000.000 TL kasa hesabında ödeme yapıldığına ilişkin kayıt bulunmadığı, bu paraların alındığına ilişkin kooperatifin defterinde bir kayıt bulunmadığı, davalının 47 yevmiye numarası ile kayıtlı olan kooperatife kasadan yapılan ödeme olarak gösterilmiş tutarların ... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. nolu asıl dosyasına konu paralar olduğunun anlaşıldığı, davalının 2003 yılı yevmiye defteri kayıtlarında 31/12/2003 tarih ve 31 yevmiye maddesinde 77.500.000.000 TL'lik senet kaydının mevcut olduğunun görüldüğü, ancak davalının 2003 yılı yevmiye defterinin kapanış kayıtları yapılmadan 37 nolu yevmiye maddesi kaydı sonrasında notere kapanış tasdikinin yaptırıldığı, tasdik sonrasında aynı deftere tekrar 31. maddeden devam edilerek kooperatife ait bu senetler ve başka işlemlere ilişkin kayıtlar yapıldığı, devamında 31/12/2003 tarih ve 47 yevmiye maddesinde kapanış kayıtları yapıldığı, mükerrer 31-47 madde arası yapılmış kayıtların noter kapanış tasdiki kapsamı dışında kaldığı, şirketin 2003 yılı yevmiye defteri kayıtlarının ana hesap bazında yapılmış olması nedeniyle davacı kooperatiften alacak tutarının da görülemediğini, 31/12/2003 tarih ve 32 yevmiye numarası ile (mükerrer madde numarası) davalı defterine kayıt yapılmış toplamları 50.000.000.000 TL'lik 2 adet senedin 32 yevmiye numarası ile kayıtlardan düşülmüş olduğu, davacı kooperatif kayıtlarına alınmış 62.374.900.000 TL'lik üye senetlerinin davalıya verildiği, davalı şirketin banka hesaplarına tahsil edilmiş üye senetlerinin, mükerrer hesaplama durumu muhtemel olduğundan davalının banka ekstrelerindeki üye senetlerinin ayrıca düşümünün yapılamadığı, davalı şirket tarafından davacıya 02/11/2002 tarihli 209.326.690.000 TL tutarlı fatura düzenlendiği, faturanın davacı kooperatif kayıtlarına 10/01/2003 tarihinde alındığı, işbu davadaki fatura muhteviyatı malların bir kısmının teslim alınmadığı, fahiş fiyatlardan alındığı iddiaları ile ilgili somut tespitlerde bulunulmadığı, kooperatif tarafından davalı şirkete toplam 62.374.900.000 TL'lik senet verildiği, senetlerin davalı tarafın tahsili olarak dikkate alındığı, davalı şirkete malzeme alışı sırasında proforma faturalar üzerinde belirtilmiş olan kooperatifçe düzenlenmiş senetler verildiği, senetler kooperatif kayıtlarında yer almadığı, davalı şirket kayıtlarında mevcut olup davalı şirket tarafından düzenlenmiş makbuzlarla teslim alındıkları, davalı şirket kayıtlarında yer alan 7.000.000.000 TL ve 57.000.000.000 TL'nin kooperatife elden nakit borç verildiğine ilişkin tediye makbuzlarının düzenlendiği, tediye makbuzlarında paranın ... tarafından alındığının belirtildiği, söz konusu tutarların kooperatif kayıtlarında yer almadığı, ... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı asıl dosyasında bu konudaki kesinleşmiş kararda 57.000.000.000 TL ile ilgili kooperatifin borçlu olmadığı, birleşen dosyada da 50.000,00 TL'nin tahsiline karar verildiği, kayıtların incelenmesine göre üye senetleri tutarı toplamı 62.374.900.000 TL davalı tarafından tahsil edildiği, ... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında birleşen 2009/828 E. Sayılı dosya kapsamında 50.000.000.000 TL tahsilat olarak değerlendirildiği, 209.326.690.000 TL faturadan tahsil edilmiş üye senetleri (62.374.900.000 TL) ve mahkeme kararıyla tahsiline karar verilmiş olanlar (50.000.000.000 TL) sonrasında (209.326.690.000-112.374.900.000=)96.951.790.000 TL davalı şirketin alacağı olarak hesaplandığı, takibe konu senetlerden en son vade 15/05/2003 tarihi itibariyle sözleşmede belirtilen aylık %12 oran üzerinden yapılan hesaplamada 152.997,90 TL olarak bulunduğu bildirilmiştir.
İtiraz üzerine alınan 04/02/2021 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda itirazlar değerlendirilerek kök rapordaki tespitleri değiştirecek bir durum olmadığı beyan edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, hüküm kurmaya elverişli 13/10/2020 tarihli bilirkişi kurulu raporuna göre; taraflar arasında imzalanan 15/10/2002 tarihli sözleşme kapsamında teslim edilen malzeme karşılığı davalı şirket tarafından davacı kooperatife 02/11/2002 tarih ve 063596-97 sayılı KDV dahil 209.326.690.000 TL tutarlı fatura düzenlendiği, fatura içeriği malzeme karşılığı davacı kooperatif tarafından verilen senetlerin ... Müdürlüğü'nün ...E. ve ... E. sayılı takip dosyalarında icra takibine girişildiği, takiplerden dolayı işbu borçlu olunmadığının tespiti davasının açıldığı, taraf kayıtlarının incelenmesi ve ... Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında birleşen 2009/828 E. sayılı dosya kapsamındaki görülüp sonuçlandırılan ve kesinleşen karar da gözetildiğinde kooperatif tarafından davalı şirkete verilen 342.811,12 TL'lik (62.374,90+50.000,00 TL) 112.374,90 TL'nin tahsil olunduğu, davalı şirketin (209.326,69-112.374,90=) 96.951,79 TL bakiye alacağı kaldığı, davalı şirketin anılan icra takip dosyalarından konu senetlerden dolayı 105.984,43 TL'lik kısmından borçlu olmadığı, sözleşmede kararlaştırılan aylık %12 faiz oranı üzerinden takibe konu son senet vadesiyle icra takip tarihi arasındaki süre için icra takibindeki bakiye alacak tutarı 96.951,79 TL için takip tarihiyle hesaplanan faizin 152.997,94 TL olduğu belirlenmiştir.
Neticede her iki takip dolayısıyla davalı alacaklının talep edebileceği ana alacak tutarı 96.951,79 TL, takip tarihine kadar bu alacak üzerinden talep edebileceği işlemiş faiz tutarı ise 152.997,94 TL olarak belirlenmiştir. Dava menfi tespit konulu olduğundan her iki takip gözetilerek davacının borçlu olmadığı tutarın belirlenmesi gerekmektedir. Davalı alacaklının kabul edilen ana alacak ve işlemiş faiz tutarının tamamı ...sayılı takip dosyasında istenilen tutardan daha az olduğu için ... sayılı takip dosyasında talep edilen ana alacak ve işlemiş faizin tamamı yönünden davacının borçlu olmadığı kabul edilmek suretiyle belirlenen 96.951,79 TL asıl alacak ve 152.997,94 TL işlemiş faiz tutarı ...Esas sayılı takip dosyasında talep edilen ana alacak ve işlemiş faiz tutarında ayrı ayrı mahsup edildiğinde, 99.864,43 TL asıl alacak ve 230.056,10 TL işlemiş faizden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile TTK 124. madde kapsamında ticari şirket vasfına sahip davacı kooperatif ile davalı limited şirket arasında imzalanan 15/10/2002 tarihli sözleşmede kararlaştırılan aylık %12 oranında temerrüt faizinin TTK 8/1. madde uyarınca ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenebileceğinden taraflar arasında sözleşmesel faiz oranı geçerli olduğu kabul edilerek takip talepnamesinde talep edilebilecek 96.951,79 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren aylık %12 oranında temerrüt faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin ve tarafların koşulları oluşmayan tazminat istemlerinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulüne
-Davacının ... Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra takip dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,
-Davacının ... Müdürlüğünün ...E sayılı icra takip dosyasından dolayı davalıya 99.864,43 TL asıl alacak ve 230.056,10 TL işlemiş faizden dolayı borçlu olmadığının tespitine, takip talepnamesinde talep edilebilecek 96.951,79 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren aylık %12 oranında temerrüt faizi uygulanmasına,
-Fazlaya ilişkin ve tarafların tazminat istemlerinin reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 23.907,99 TL karar ve ilam harcından 2.727,00 TL peşin harç ve 5.909,45 TL ıslah harcı toplamı 8.636,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.271,54 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 173,50 TL posta-müzekkere masrafı, 7.850,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.023,50 TL'nin kabul-red oranına göre hesaplanan 4.680,73 TL yargılama gideri ile 2.727,00 TL peşin harç ve 5.909,45 TL ıslah harcı toplamı 13.317,18 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 32.949,48 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 25.946,48 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK 333 maddesi uyarınca yatırılan gider/delil avansında kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/10/2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...