T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2015/263 Esas - 2021/377
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2015/263 Esas
KARAR NO: 2021/377
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 08/05/2015
KARAR TARİHİ: 24/05/2021
YAZIM TARİHİ: 27/05/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davalı ... Otomotiv Lastik ve Tic. AŞ'nin maliki olduğu, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyon ve buna bağlı ... plakalı römork ile 02.09.2014 tarihinde yaralamalı ve ölümlü trafik kazasına karıştıklarını, trafik kaza ve tespit tutanağına göre davalıya ait araç sürücüsünün asli, müvekkili ...'ın ise tali kusurlu bulunduğunu, meydana gelen trafik kazası sonucunda müvekkillerinden ... ve ...'ın oğlu, diğer müvekkillerinin ise ağabeyleri ...'ın vefat ettiğini, ailenin oğullarının maddi ve manevi desteğinden yoksun kaldığını, davalı ... Sigorta AŞ'nin davalı şirkete ait ... plaka sayılı aracın, ... Sigorta AŞ'nin müvekkileni ait aracın zorunlu trafik sigortasını üstlendiğini ileri sürerek sigorta şirketleri yalnızca maddi tazminat yönünden ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere; ... ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 4.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi, ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi, ... ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi, ... için 20.000,00 TL manevi tazminat ve davacı ...'a ait kaza sırasında pert olan aracın 1.300,00 TL'ye pert olarak satılması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00 TL araç bedeli olmak üzere, 11.000,00 TL maddi ve 110.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde kusurun park halinde bulunan müvekkili şirkete araçta olduğunu belirtilmiş ise de, ceza dosyasında alınan raporda asli kusurlu olanın davacı ... olduğunun anlaşıldığını, kazaya ilişkin ... Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile durumun netlik kazanacağını, kaza mahallinin otoyol, müvekkilinin aracının arıza nedeniyle durduğu yerin emniyet şeridi olduğu, kaza saati itibariyle hava durumunun görüşü engelleyecek bir halde olmadığının belli olduğunu, müvekkiline ait aracın arıza nedeniyle emniyet şeridinde park halindeyken diğer aracın park halindeki araca çarptığını, talep edilen manevi tazminat miktarlarının çok yüksek olduğunu, tazminat talebi değerlendirilirken kusur oranının da gözetilmesi gerektiğini, müvekkiline ait aracın genişletilmiş kasko sigorta poliçesi bulunduğunu, ... sigorta tarafından yapılan bu poliçede manevi tazminat taleplerinin de teminat altına alınmış olduğundan davanın ihbarını talep ettiklerini, aynı kazada vefat eden ... ailesi yakınları tarafından İstanbul Anodolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile açılmış bir dava daha bulunduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS ile teminat altına alındığını, davacı tarafın müvekkili şirkete dava öncesi herhangi bir başvuruda bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı limitle sınırlı olduğunu, kusur oranlarının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumuna sevk edilmesini gerektiğini, tazminat hesabının Aktüerler Siciline kayıtlı aktüerler ile Müşteşarlık nezdinde tutulan listeye kayıtlı yardımcı aktüerler tarafından yapılmasının esas olduğunu, hesaplanacak tazminattan hatır taşıması var ise tenzilinin gerektiğini, ayrıca müterafik kusur tenzili yapılması gerektiğini, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması aksi takdirde asgari ücretin esas alınması gerektiğini, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin de haksız olduğunu, davacının sigortalının kusurunu ve zararını ispat etmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ davaya cevap vermemiş; bilahare şirket vekili davacı taraf ile müvekkili sigorta şirketinin sulh olduklarını ve davaya konu maddi tazminatın davacıya ödendiğini, davacının davadan feragat etmesi halinde masraf ve vekalet ücreti talepleri bulunmadığını bildirmiştir.
TALEP ARTIRIM: Davacılar vekili 22/01/2021 tarihli dilekçesi ile; davacı ... ... yönünden 4.000,00 TL olan maddi tazminat (destekten yoksun kalma) talebini 43.756,82 TL artırdıklarını bildirmiştir.
DELİLLER
-Hasar ve Poliçe Dosyası: Kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ... Sigorta AŞ'ye, ... plakalı aracın ise davalı ... Sigorta AŞ'ye kaza tarihini kapsar şekilde ZMMS sigortası ile sigortalı olduğu, her bir poliçe için riziko tarihi itibari ile kişi başına 268.000,00 TL vefat teminatı ile teminat altına alındığı tespit edilmiştir.
-Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 22/09/2017 tarihli raporunda; dava dışı sürücü ...'ın % 15, davacı sürücü ...'ın % 85 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
-Aktüer bilirkişiye hesap yaptırılmıştır.
-İbraname ve Feragatname : 09/12/2015 tarihli İbraname ve Feragatname başlıklı belge ile davacılar vekilinin mahkememiz 2015/263 E. sayılı dosyasındaki maddi tazminat ve ferilerinden dolayı ... Sigorta AŞ'den alacakları kalmadığını, ... Sigorta AŞ'ni, sigortalı araç malikini ve sürücüsünü tamamen ve katiyen gayri kabili rücu ettiklerini, maddi tazminat ile ilgili taleplerinden tüm hukuki sonuçları ile ile feragat ettiklerini (araç maliki ve sürücüsünden manevi tazminat hakları saklı kalmak kaydı ile) bayan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, destekten yoksun kalma tazminatı, araç bedeli ve manevi tazminata ilişkindir.
Dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporu içeriği, cevabi yazı içeriklerine göre;
2918 sayılı KTK.nın 88. maddesinde, bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur hükmü ile müteselsil sorumluluk öngörülmüş olup; aynı maddede “birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılır. Özel durumlar ve özellikle araçların işletme tehlikeleri, zararın iç ilişkide başka türlü paylaştırılmasını haklı göstermedikçe, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanırlar” hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 22/09/2017 tarihli raporunda; dava dışı sürücü ...'ın % 15, davacı sürücü ...'ın % 85 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Davalı ... Sigorta Sigorta A.Ş. tarafından davacılara 14/12/2015 tarihinde 28.612,00 TL maddi tazminat ödenmiş, davacılar vekili 09/12/2015 tarihli ibraname ile ... Sigorta AŞ'ni, sigortalı araç malikini ve sürücüsünü tamamen ibra ettiklerini, ... Sigorta AŞ hakkındaki davadan feragat ettiklerini belirtmiş; ayrıca Mahkememize verdiği 25/02/2016 tarihli dilekçesi ile davalı ... Sigorta AŞ yönünden maddi tazminat taleplerinden feragat ettiklerini bildirmiştir. Davacılar vekili 26/02/2016 tarihli celsede, yine davalı ... Sigorta AŞ'ye yönelik maddi tazminat taleplerinden feragat ettiklerini, bu şirketten vekalet ücreti talepleri olmadığını, diğer sigorta şirketi ve davalı şirket yönünden maddi ve manevi tazminat taleplerinin devam ettiğini beyan etmiştir.
Dava konusu olayda, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan davacı tarafın davalılardan birisi hakkındaki feragati usul hukuku bakımından diğer davalı aleyhine bir sonuç doğurmaz ise de, davadan feragat aynı zamanda bir maddi hukuk işlemi olduğundan, davalı ... Sigorta A.Ş. hakkındaki feragatin, rücu hakkı bulunan diğer davalıları etkileyip etkilemediğinin üzerinde durulması gerekir.
6098 Sayılı TBK’nın 162 ve devamı maddelerine göre müteselsil borçta alacaklının hakkı birden çok borçluya karşı tek bir alacaktan ibaret olmayıp, borçluların her birine karşı ayrı ayrı yönelen alacaktan ibarettir. Anılan yasanın 163. maddesinde müteselsil borçlulukla ilgili olarak ‘‘Alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder.’’ düzenlemesi, 164. maddesinde “Müteselsil borçlulardan biri, alacaklıya karşı, ancak onunla kendi arasındaki kişisel ilişkilerden veya müteselsil borcun sebep ya da konusundan doğan def’i ve itirazları ileri sürebilir.’’ düzenlemesi, 166. maddesinde ise ‘‘Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır.” düzenlemesi yer almaktadır. Bu bağlamda, müteselsil borçluların borçtan tamamen veya kısmen kurtulabilmeleri, alacaklının bilfiil tatmin edilmiş olması halinde söz konusudur. Bunun aksinin kabul edilebilmesi için ya alacaklının teselsülden açıkça feragat etmiş olması yahut da böyle bir feragatin durumdan kesin olarak anlaşılması lazımdır. 6098 Sayılı TBK’nın 132. maddesindeki “Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir” düzenlemesi gereğince ibra, borcu sona erdirmesini sağlayan özel bir sebep olup, borç ilişkisini değil, sadece münferit borcu sona erdirir. Müteselsil borç ise, sözleşme veya kanun gereği birden fazla borçlunun alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğu, diğer bir deyişle alacaklının edayı her müteselsil borçludan talep edebildiği ve edanın tamamen yerine getirtilmesine kadar bütün borçluların sorumluluğunun devam ettiği, borçlulardan birinin borcu ödemesi halinde diğerlerin de borçtan kurtulduğu borç ilişkisine denir. Müteselsil borçlarda, alacaklının borçlulardan biri ile ibra sözleşmesi yapması halinde diğer borçluların borcu kural olarak devam eder ancak; bazı istisnai hallerde durumun özelliği veya borcun niteliği diğer borçluların da borçtan kurtulmalarını gerektirebilir. Özellikle alacaklının ibra veya süre verme sözleşmesinde bunu açıkça belirtilmesi veya borç senedini iade etmesi ya da bütün borcun tahsil edildiğine dair makbuz vermesi halinde durum böyledir. İbra sözleşmesinin müteselsil borçlulardan biri ile yapılması halinde, ibra edilen miktarın diğer alacaklılar içinde geçerli olması, bu hususun ibra sözleşmesinden anlaşılmasına bağlıdır. (HGK.nin 16.6.2004 gün 2004/11-359 Esas 2004/366 Karar)
Somut olayda davacılar vekilinin, mahkememize sunduğu beyanı dilekçesi ve 26/02/2016 tarihli celsedeki beyanı ve ibraname içeriğine göre; zararın müteselsilen ödetilmesi iradesini ortaya koyduğu, teselsülden açıkça feragat edilmediği, sadece davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden davadan feragat edildiği, diğer davalı ... Sigorta Şirketi yönünden davaya devam iradesi bildirdiği, bu nedenle davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun devam ettiği kanaatine varılmıştır. Öte yandan ibraname içeriğinden davalı araç maliki ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ'nin maddi tazminat yönünden ibra edildiği anlaşılmakla, bu davalı yönünden maddi tazminat davasının konusuz kaldığı kanaati ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi hakkında açılan maddi tazminat davası yönünden; davacı ...'ın işleteni ve dava konusu kazada sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı ... Sigorta AŞ'ye ZMMS sigortası ile sigortalı olduğu, davacı ...'ın sigorta sözleşmesinin tarafı olduğu, davalı ... Sigorta Şirketinin işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu teminat altına aldığına göre somut olayda üçüncü kişi konumunda olmayan davacı araç işleteni ...'ın zararından sorumlu olmadığından davacı ...'ın davalı ... Sigorta AŞ'den destekten yoksun kalma tazminatı ve araç bedeli isteyemeyeceği anlaşıldığından davacı ...'ın davalı ... Sigorta AŞ hakkındaki maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir. Öte yandan dava konusu kazada vefat eden ...'ın davacı ... ...'ın kardeşi olduğu, davacı ... ...'ın vefat eden ...'ın kendisine destek olduğunu kanıtlamakla yükümlü olduğu, kardeş olmalarının destek olduğunun kanıtlanması için yeterli olmadığı gibi, Yargıtay tarafından da, kardeşlerin birbirine destek olduğunun karine olarak kabul edilmediği, bu nedenle davacının fiili olarak vefat edenin kendisine destek olduğunu kanıtlamakla yükümlü olduğu, davada davacı ... ...'ın, vefat edenin kendisine destek olduğunu kanıtlayamadığından maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.
Davacı ... ...'ın ise vefat eden ...'ın annesi olduğu, hükme esas alının ve davalılarca itiraza uğramayan 13/11/2020 tarihli aktüer ek raporuna göre 47.756,82 TL destekten yoksun kalma zararı bulunduğu anlaşılmakla, bu davacının maddi tazminat davasının kabulüne, kaza tarihinden önce davalı şirkete başvurusu olmadığından ve sigortalı aracın kullanım amacının hususi olması nedeniyle dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Davacıların davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ hakkında açtıkları manevi tazminat yönünden ise; davacıların kaza sonrası duyduğu acı ve elemi kısmen de olsa gidermek amacıyla, davacıların yakınlıkları ve tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kazanın gerçekleşme biçimi, kaza tarihi dikkate alınarak, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı anne ... ... için 7.500,00 TL, davacı baba ... için 3.000,00 TL, davacı kardeş ... ... için 2.500,00 TL ve yine davacı kardeş ... için 2.500,00 TL manevi tazminatın, davalı araç işleteni şirketten kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Maddi tazminat talebi bakımından ;
- Davalı ... Genel Sigorta AŞ hakkında açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine,
- Davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ hakkında açılan maddi tazminat davasının konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
- Davacı ...'ın maddi tazminat ve araç bedeli istemine ilişkin davasının ve davacı ... ...'ın maddi tazminat davasının davalı ... Sigorta AŞ yönünden reddine,
-Davacı ... ...'ın davalı ... Sigorta AŞ hakkında açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile 47.756,82 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... Sigorta AŞ'den tahsili ile davacıya verilmesine,
- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 4,321,07 harçtan, peşin alınan 413,28 TL peşin harç ve 747,26 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.160,54 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.160,53 TL harcın, ( kabul edilen maddi tazminat yönünden 2,101,53 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.''den, ) ( kabul edilen manevi tazminat yönünden 1.058,80 TL'nin davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. A.Ş'den ) tahsili ile Hazineye irat kaydına,
-Feragat edilen maddi tazminat yönünden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 59,30 TL harcın davacılar ..., ... ... ve ... ...'dan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
-Maddi tazminat yönünden davacı ... ... vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 7.008,39 TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,
- feragat edilen maddi tazminat yönünden davalı ... Sigorta A.Ş.'nin vekalet ücreti talepleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
- Reddelilen maddi tazminat yönünden davalılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
- Reddelilen maddi tazminat yönünden davalılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... ... 'dan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
2-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne,
-Davacı ... ... için 7.500,00 TL,
-Davacı ... için için 3.000,00 TL,
-Davacı ... ... için 2.500,00 TL,
-Davacı ... için 2.500,00 TL olmak üzere toplam 15.500,00 TL manevi tazminatın davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ'den kaza tarihi 02/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi tahsili ile davacılara verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
- Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ'den tahsili ile davacılara verilmesine,
- Davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. A.Ş 'ye kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ verilmesine,
- Davacılar tarafından yatırılan 27,70 TL başvurma harcı, 413,28 TL peşin harç 747,26 TL ıslah harcı olmak üzere Toplam 1.188,24 TL harcın davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ ve ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacılara verilmesine
-Davacılar tarafından yapılan 1.174,20 TL posta masrafı, 2.500,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.674,20 TL yargılama giderinin maddi tazminat yönünden 2.452,89 TL yargılama giderinin kabul edilen miktar yönünden hesaplanan 2.139,31 TL'sinin davalılar ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ ve ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacılara verilmesine, bakiyesinin davacılar ... ve ... ... üzerinde bırakılmasına, Manevi tazminat yönünden 1.221,30 TL'sinin red kabul oranına göre hesaplanan 166,54 TL'sinin davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ 'den tahsili ile davacılara verilmesine, bakiyesinin davacılar üzerinden bırakılmasına,
- Davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ 'nin yapmış olduğu 50,00 TL yargılama giderinden red/kabul oranına göre hesaplanan 19,08 TL 'sinin davacılardan tahsili ile davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ 'ye verilmesine, bakiyesinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacılar vekili ve davalı ... Otomotiv Lastik San. ve Tic. AŞ'den vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/05/2021