T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/699 Esas
KARAR NO: 2021/701
DAVA: Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/08/2016
KARAR TARİHİ: 02/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekilinin 23.08.2016 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin taahhüdündeki ... ... Ek Laboratuvar Yapım işi bünyesindeki çelik konstrüksiyon, cephe ve çatı panel montajı oluk demir çelikle ilgili projede olan ve çıkabilecek tüm işlerinin yapılması konusunda taraflar arasında 23.04.2016 tarihli taşeron sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında toplam 240.000,00 TL tutarlı 5 adet çekin davacı yana verildiği, çelik konstrüksiyonunda ciddi hataların olduğu, bunun yanında çelik konstrüksiyonun betonarme sistem üzerine yanlış yerleştirildiği, bunun güvenlik açısından risk teşkil ettiği, dava dışı ... tarafından işin durdurulduğu, bunun üzerine müvekkil şirketin Ankara .... Noterliğinin 22.07.2016 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin teshedildiğini, 01.09.2016 vade tarihli ve 70.000,00 TL bedelli çek ile onu takip eden diğer çekler yönünden yapılan iş miktarı gözetildiğinde müvekkilinin borçlu olmadığını belirterek .... Çankaya Şubesine ait; 01.09.2016 vade tarihli 0340344 çek numaralı 70.000,00 TL bedelli, 24.09.2016 vade tarihli 0340350 çek numaralı 20.000,00 TL bedelli, 22.10.2016 vade tarihli 0340351 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iptaline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı firma üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Asıl davada davalı vekilinin 01.09.2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki taşeron sözleşmesi kapsamındaki müvekkilinin üzerine düşen edimlerini yerine getirdiği, işin tam ve eksiksiz yapıldığı, hak ettiği emeğinin karşılığını ödememek için türlü yollar arandığını, sözleşmenin feshedildiğinin ihtar edilmesi üzerine, müvekkili tarafından Ankara .... Noterliğinin ... yevmiye nolu cevabi ihtarname keşide edildiğinin, fesih ihbarının yapılmadığını, feshin haksız olduğunu, dava dışı ... tarafından işin durdurulmasının davacı şirketin kusurundan kaynaklandığını savunularak ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talebine ilişkin cevaplar hariç olmak üzere, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı yan üzerimde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Birleşen davada davacı vekilinin 26.10.2017 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin taahhüdündeki ... ... Ek Laboratuvar Yapım işi bünyesindeki çelik konstrüksiyon, cephe ve çatı panel montajı oluk demir çelikle ilgili projede olan ve çıkabilecek tüm işlerinin yapılması konusunda, taraflar arasında 23.04.2016 tarihli taşeron sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında toplam 240.000.,00 TL tutarlı 5 adet çekin lehtar olarak davacı yana verildiği, çelik konstrüksiyonunda ciddi hataların olduğu ifade edilerek menfi tespit davası açıldığı, derdest olan davaya konu 01.09.2016 keşide tarihli 70.000,00 TL bedelli, 24.09.2016 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli, 22.10.2016 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli üç çekin hamili konumundaki dava dışı şirket tarafından müvekkil şirkete ve davalı aleyhine Ankara ... Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığı, takibe ... Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dava dosyası nezdinde itiraz edildiği, usulden itirazın reddine karar verildiğini, ... E. sayılı icra takip dosyasına 179.961,00 TL ödemek yapmak zorunda kalındığını, bu ödemeye mukabil rücu ödeme belgesi alınarak davalı aleyhine ... Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, davalı yanın itirazı üzerine takibin durdurulduğu belirtilerek ... Müdürlüğünüm ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Birleşen davada davalıya usulüne uygun olarak tensip zaptı ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği ancak davalı ...'ın mahkememize cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
Mahkememizin 06/06/2018 tarihli, ... Karar sayılı kararı ile dosyanın yine mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş olup açık yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememiz ara kararı uyarıca dosyanın bilirkişi inşaat mühendisi ....'ya tevdine karar verilmiş, bilirkişilerin mahkememize sunmuş olduğu 04/02/2019 tarihli raporunda;
Asıl dava yönünden; Davacı yüklenici şirket talebinin, taraflar arasındaki 23.04.2016 tarihli taşeron sözleşme konusu ... ... Ek Laboratuvar Yapım işi bünyesindeki çelik konstrüksiyon, cephe ve çatı panel montajı oluk demir çelikle ilgili projede olan ve çıkabilecek tüm işlerinin yapılması kapsamında verilen ... Çankaya Şubesine ait; 01.09.2016 vade tarihli 0340344 çek numaralı 70.000,00 TL bedelli, 24.09.2016 vade tarihli 0340350 çek numaralı 20.000,00 TL bedelli, 22.10.2016 vade tarihli 0340351 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iptaline ilişkin olduğu, taşeron sözleşmesinin feshinden sonra taraflarca ya da davacı tarafin tek taraflı olarak hesap kesme hak ediş raporu düzenlenmemesi, 22.07.2016 tarihli fesih ihtarnamesinde eksik ve ayıplı işlerin davalının nam ve hesabına yapılacağına dair bildirime yer verilmemesi, ana sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedelli, taşeron sözleşmesinin birim fiyat usulü olması nedeniyle, ana sözleşme kapsamında düzenlenen 21.12.2016 tarihli ve 5 nolu kesin hak ediş raporunda; pursantaj katsayılarına (ilerleme yüzdelerine) dayalı olarak ödeme yapılan imalat kalemlerine göre, dava konusu işte davalı taşeron yanın alacak hesabının yapılamasının mümkün olamaması, taşeron sözleşmesinin feshedildiği tarihte, davacı şirket tarafından mahkeme kanalı ile dava konusu işin mevcut durumuna ilişkin herhangi bir tespite dayalı bilirkişi raporunun dava dosyasında bulunmaması karşısında, dava konusu edilen ... Çankaya Şubesine ait; 01.09.2016 vade tarihli 0340344 çek numaralı 70.000,00 TL bedelli, 24.09.2016 vade tarihli 0340350 çek numaralı 20.000,00 TL bedelli, 22.10.2016 vade tarihli 0340351 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığına ve borçsuzluğuna ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığı, bu nedenle davacı şirketin menfi tespit, bahse konu çeklerin ödenmiş olması nedeniyle çek bedellerinin istirdadına ve çek iptali istemlerinin yerinde olmadığı,
Birleşen dava yönünden; Davacı yüklenici şirket talebinin, taraflar arasındaki 23.04 2016 tarihli taşeron sözleşme konusu ... ... Ek Laboratuvar Yapım işi bünyesindeki çelik konstrüksiyon, cephe ve çatı panel montajı oluk demir çelikle ilgili projede olan ve çıkabilecek tüm işlerinin yapılması kapsamında verilen ... Çankaya Şubesine ait; 01.09.2016 vade tarihli 0340344 çek numaralı 70.000,00 TL bedelli, 24.09.2016 vade tarihli 0340350 çek numaralı 20.000,00 TL bedelli, 22.10.2016 vade tarihli 0340351 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çeklerin, Ankara ... Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında ödenmesi nedeniyle rücu belgesine dayalı 179.961,00 TL asıl alacak, 2.795,56 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 182.756,56 TL'nin tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın kaldırılmasına ve icra inkâr tazminatına ilişkin olduğu, iş bu raporumuzun asıl dava bölümünde açıklanan nedenlerle, takibe ve davaya konu 3 adet çekten dolayı borçsuzluğuna ve bahse konu çeklerin bedelsiz kaldığına yönelik tespit edilemediği, davacı şirketin dava konusu işten dolayı verilen 3 adet çekin ödenmiş olması nedeniyle talep ettiği 179.961,00 TL asıl alacak, 2.795,56 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 182.756,56 TL alacak isteminin yerinde olmadığı, ... Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davacının yaptığı takibe yapılan davalı itirazının yerinde olduğu, davalının bu miktar açısından borcunun bulunmadığına ilişkin görüş ve kanaat bildirmiştir.
Tarafların itiraz ve beyanları, dosyada mevcut bulunan bilirkişi raporu da incelenmek suretiyle dosyanın bilirkişi inşaat mühendisi ... ve mali müşavir ... ...'ye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişilerin mahkememize sunmuş olduğu 01/07/2019 tarihli raporda; 11.07.2016 ve 14.07.2016 tarihli tutanaklara, dava dışı ... Rektörlüğünün 18.07.2016 tarihli ve 479 sayılı yazısına ve dava dosyasında bulunan imalat kalemlerine ilişkin renkli fotoğrafları incelendiğinde eksik ve ayıplı işlerin varlığının açık olduğu, ... Rektörlüğü ile davacı şirket arasında düzenlenen; 21.12.2016 tarihli ve 5 nolu kesin hak ediş raporuna ve 07.12.2016 onay tarihli yapım işleri geçici kabul tutanağına göre; 17.11.2016 tarihi itibari ile "...geçici kabulde engel olabilecek eksik kusur ve arızalanın bulunmadığı görülmüştür.” saptamasının yer aldığı, taşeron sözleşmesinin feshedildiği tarihte, davacı şirket tarafından mahkeme kanalı ile dava konusu işin eksik ve ayıplı işler açısından herhangi bir tespite dayalı bilirkişi raporunun da dava dosyasında bulunmadığı, davacı tarafından davalıca eksik veya ayıplı yapılan işler işler dava dışı ... Mimarlık.. Ltd. Şti. firması ile düzenlenen 30.07.2016 tarihli taşeron sözleşmesi ile tamamlatılmış olup söz konusu işlerin bedelinin KDV dahil bedeli 177.000,00 TL olduğu görüldüğünü, açıklanan nedenlerle dava konusu edilen ... Çankaya Şubesine ait 01.09.2016 vade tarihli 0340344 çek numaralı 70.000,00 TL bedelli, 24.09.2016 vade tarihli 0340350 çek numaralı 20.000,00 TL bedelli, NY vade tarihli 0340351 çek numaralı 50.000.00 TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığı, bahse konu çeklerin ödenmiş olması nedeniyle çek bedellerinin istirdadına ve çek iptali istemlerinin yerinde olduğunu, birleşen davada davacının davaya konu ... Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında başlattığı takip konusunda: Ankara ... Dairesinin ... esas sayılı dosyasına konu edilen ... Çankaya Şubesine ait; 01.09.2016 vade tarihli 0340344 çek numaralı 70.000,00 TL bedelli, 24.09.2016 vade tarihli 0340350 çek numaralı 20.000,00 TL bedelli, 22.10.2016 vade tarihli 0340351 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çeklerin bedelleri ile icra masrafları tutarı olan 179.961,00 TL'yi dava dışı ... Sac Profil Metal İnş. Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne 14.03.2017 tarihinde icra kanalı ile ödendiği, açıklanan nedenlerle, takibe ve davaya konu 3 adet çekten dolayı borçsuz olduğu ve bahse konu çeklerin bedelsiz kaldığı, davacı şirketin dava konusu işten dolayı verilen 3 adet çekten dolayı talep ettiği 179.961.00 TL asıl alacak, 2.795.56 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam tutarı 182.756,56 TL alacak isteminin yerinde olduğuna ilişkin görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Mahkememiz ara kararı uyarınca dosyanın ek rapor için inşaat mühendisi ... ve mali müşavir ... ...'ye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişilerin mahkememize sunmuş olduğu 24/01/2020 tarihli raporda; Sözleşmede yapılacak işin genel tarifinin yapıldığı, ne kadar işi yapılacağını belirtilmediği, yapılacak işin bedelinin kğ bazında ve metrekare bazında fiyatlandırılacağının belirtildiği, ancak miktarının ne kadar olduğunun açıklanmadığı, İşin süresinin 60 gün olarak kararlaştırıldığı, imalatların yapımı sirasında bazı aksaklıkların, eksik ve kusurların oluştuğu, bunun üzerine işveren ... A.Ş. tarafından taşeron ... Makine firmasına 24.06.2016 tarihli ihtar yazısı gönderildiği, özellikle çelik konstrüksiyon işlerindeki eksik ve kusurlu işlerin düzeltilmesi, tamamlanmasının istenildiği, ancak ... İdaresi tarafından ... A.Ş. nin işlerinin, söz konusu eksik ve kusurlar zikredilerek 14.07.2016 tarihinde durdurulması üzerinede, bilahare 22.07.2016 tarihinde Ankara 32.Noterliğinden gönderilen yazı ile işin feshine gidildiğini, ancak bu fesih sırasında, taşeronun eksik ve kusurlu yaptığı belirtilen işlere dair, miktar veya adet bazında metraj çıkarılmadığı herhangi bir tespit tutanağı, yada mahkemeden alınacak bir tespit raporunun düzenlettirilmediği, aynı şekilde davalı taşeron firmanında kendisinin yaptığı işleri tespit ettirmek amacıyla herhangi bir Mahkeme tespiti yaptırmadığını, sözleşmenin 14.maddesine göre, işin feshedilmesi halinde işverenin belirleyeceği bir tarihte hesap kesme işlemi yapması gerektiği halde şimdiye kadar bu işlemin yapılamadığı, davalı tarafından da yaptığı işlerin bedeline ilişkin hiçbir hakediş veya hesaplamanın dosyaya sunulmadığı, gelinen bu aşamada, ... tarafından davacı ... A.Ş. ne ihale edilen işin pursantaj esasına göre ihaleye çıkarılmış olması, dosyada davalıya taşere edilen işlerin miktarını gösteren bir metraj veya hesaplama bulunmadığından, taraflarca fesih sonrası yapılan işin ne kadar olduğuna dair bir hesaplamada dosyaya sunulmadığından, ayrıca işin esasının çelik konstrüksiyon imalatı olması ve konunun teknik olarak makine mühendisliğini ilgilendirmekte olması hususuda göz önünde bulundurularak, işin hesabının bu aşamada mümkün olmadığını, davalı tarafın hak ettiği bedelin çıkarılabilmesi için, asıl işveren konumundaki ... İdaresi tarafından müzekkere ile taşerona sözleşme ile verilen işin toplamında kaç kg çelik konstrüksiyon ve kaç metrekare sac panel bulunduğu, dava konusu ... Ek Laboratuar İnşaatının şartname ve tekniğe aykırı olarak imalat yapılması nedeniyle işin durdurulduğu tarih olan 18.07.2016 tarihi itibariyle tasşaronun inşaatta yaptığı İmalatın seviyesi, ne kadarının tekniğe uygun, ne kadarının hiç yapılmadığı davalı taşeron firmanın yaptığı halde İdare tarafından kusurlu sayılarak yüklenici ... A.Ş: ne uyarı yazısı yazılan ve işin durdurulmasına neden olan hatalı işlerin neler ve ne kadar olduğu, tutarı ve işin toplamında ne kadar bir oran teşkil ettiği hususlarında, metrajının çıkarılarak ne katlar bir bedele tekabül ettiğinin dosyaya kazandırılması halinde, huzurdaki davada davalı tarafından yapılan tekniğine uygun işin bedeli hesaplanmış olacak ve davacının bu davayı açmasında haklı olup olmadığı, yada ne kadar bir bedelin istirdadını talep edebileceği hususunda değerlendirme yapılabileceğine dair görüş ve kanaat bildirmiştir.
Mahkememiz ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişi inşaat mühendisi ..., mali müşavir ... ... ve makine mühendisi ...'a tevdine karar verilmiş olup, bilirkişilerin mahkememize sunmuş olduğu 30/11/2020 tarihli raporunda; Sözleşmede yapılacak işin genel tarifinin yapıldığı, ne kadar işi yapılacağının belirtilmediği, yapılacak işin bedelinin kğ bazında ve metrekare bazında fiyatlandırılacağının belirtildiği, ancak miktarının ne kadar olduğunun açıklanmadığı, İşin süresinin 60 gün olarak kararlaştırıldığı, imalatların yapımı sırasında bazı aksaklıkların, eksik ve kusurların oluştuğu, bunun üzerine işveren ... A.Ş. tarafından taşeron ... Makine firmasına 24.06.2016 tarihli ihtar yazısı gönderildiği, özellikle çelik konstrüksiyon işlerindeki eksik ve kusurlu işlerin düzeltilmesi, tamamlanmasının istenildiği, ancak ... İdaresi tarafından ... A.Ş. nin işlerinin, söz konusu eksik ve kusurular zikredilerek 14.07.2016 tarihinde durdurulması üzerine de, bilahare 22.07.2016 tarihinde Ankara ...Noterliğinden gönderilen yazı ile işin feshine gidildiği, Ancak bu fesih sırasında, taşeronun eksik ve kusurlu yaptığı belirtilen işlere dair, miktar veya adet bazında metraj çıkarılmadığı herhangi bir tespit tutanağı, yada Mahkemeden alınacak bir tespit raporunun düzenlettirilmediği, aynı şekilde davalı taşeron firmanın da kendisinin yaptığı işleri tespit ettirmek amacıyla herhangi bir Mahkeme tespiti yaptırmadığı, Sözleşmenin 14.maddesine göre, işin feshedilmesi halinde işverenin belirleyeceği bir tarihte hesap kesme işlemi yapması gerektiği halde şimdiye kadar bu işlemin yapılamadığı, davalı tarafından da yaptığı işlerin bedeline ilişkin hiçbir hak ediş veya hesaplamanın dosyaya sunulmadığı, asıl işveren konumundaki Orta Doğu Teknik Üniversitesi Rektörlüğü'ne yazılan yazı sonucunda, ... Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığından mahkemenize hitaplı 16.10.2020 tarih ve 48407029-010.06.99-E. Sayılı yazıda bir kısım bilgiler gelmiş olup, heyetimizce bu gelen yazı çerçevesinde eksik ve kusurlu imalatlar nedeniyle müteahhit konumundaki ... A.Ş. nin işinin durdurulduğu 18.07.2016 tarihinde ki gerçekleşme oranı dikkate alındığında, gerçekleşen imalatın, işin durdurulduğu tarih itibariyle bedeli:
1-Çelik konstrüksiyon işleri : 93.000*0,75*3,15 = 219.712,50-TL
2-Catı paneli işleri :901,99*0,50*7,00=3.156,97-TL
Olmak üzere toplam 222.869,47-TL yapım ve KDV 40.116,50 TL olmak üzere toplam 262.985,97 TL tutarında iş yapıldığı hesaplanmıştır. Yine davalıya verilen 280.000,00 TL tutarındaki sözleşme karşılığı çek bedellerinin 75.977,85 TL'sinin istirdadı gereken bedel olduğu, hatalı imalat ve eksik imalat nedeniyle sözleşmenin feshinden sonra işi tamamlayan ... Firmasının davacı firmaya 150.000-TL. ve 27.000-TL.'lik toplam 177.000-TL tutarında fatura düzenlediği, bu faturaların şirket kayıtlarına işlendiği, fatura bedellerinin de 60.000-TL, 58.500 TL, 58.500-TL olmak üzere toplam 177.000-TL. olarak çekle ödendiğine ilişkin görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Tarafların itiraz ve beyanların incelenmek üzere dosya önceki bilirkişilere tevdine karar verilmiş, bilirkişi heyetine nitelikli hesaplamalar uzmanı Ayşenur Koç'un tayinine karar verilmiş olup, bilirkişilerin mahkememize sunmuş olduğu 30/03/2021 tarihli raporunda asıl davada; iş bedeline karşılık davalıya dava konusu çeklerinde içerisinde bulunduğu toplam 280.000-TL tutarında beş adet çekin keşide edilerek teslim edildiğini, asıl iş sahibi ... tarafından işin eksik ve kusurlu imalatlar nedeniyle 14.07.2016 tarihinde durdurulduğu, bunun üzerine davacının davalı ile yapılan sözleşmeyi noter kanalıyla 22.07.2016 tarihinde fesih ettiği, tarafların sözleşmenin feshi nedeniyle eksik ve ayıplı imalatlara ilişkin miktar veya adet bazında metraj çıkartmadığı veya tespit yaptırmadığını, sözleşmeye göre fesih halinde işverenin belirleyeceği bir tarihte hesap kesme işlemi yapılması gerektiği halde bu işlemin yapılmadığı, davalının yaptığı işlerin bedeline ilişkin hakediş veya hesabı dosyaya sunmadığı, fatura düzenlemediği, iş sahibi ... Rektörlüğünün cevabı yazısı uyarınca eksik ve ayıplı imalatlar ve işin bütününe göre gerçekleştirilen imalatın fiziki oranı dikkate alınarak bu oranın götürü bedele uygulanması sonucunda davalının yaptığı işler karşılığı hak ettiği tutarın 204.022,15-TL olduğu, dava tarihinden önce davalı tarafından tahsil edilen 140.000-TL çek bedeli mahsup edildikten sonra davacının, dava tarihi itibariyle davalıya yapmış olduğu işlerden dolayı bakiye 64.022,15-TL borcu olduğu, huzurdaki davaya konu 01.09.2016 keşide tarihli 70.000-TL, 24.09.2016 keşide tarihli 20.000-TL, 22.10.2016 keşide tarihli 50.000-TL toplam 140.00-TL çekin dava dışı üçüncü kişiye ciro edilerek yargılama sırasında Ankara ... Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasında 14.03.2017 tarihinde 179.961,00-TL olarak tahsil edildiği, istirdata dönüşen davada, davacının davalıdan fazladan ödediği 82.269,36 TL'nin istirdadını talep edebileceğinin hesaplandığını, birleşen davada: davacı ile davalı arasında tanzim edilen Taşeron Sözleşmesi uyarınca davalı ...'a teslim edilen asıl davaya konu 01.09.2016 keşide tarihli 70.000-TL, 24.09.2016 keşide tarihli 20.000-TL, 22.10.2016 keşide tarihli 50.000-TL çeklerin dava dışı üçüncü kişi ... Ltd.Şti. 'ne ciro yoluyla devredilmesi sonucunda, bu şirket tarafından yapılan Ankara ... Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasına davacı şirketin 14.03.2017 tarihinde yaptığı 179.961.00-TL ödeme nedeniyle rücu belgesi tanzim edildiği, davacının bu rücu belgesine dayanarak davalıya karşı itirazın iptaline konu icra takibini yaptığı, davacının asıl davaya konu bu alacağı nedeniyle ... Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasında talep edebileceği asıl alacağın 82.269,36-TL, işlemiş faizin 1.318,56-TL olmak üzere toplam alacağın 83.587,92-TL olduğu, davacının, takipte davalıdan fazla talep ettiği asıl alacağın 97.691,64-1TL ve işlemiş faizin 1.477,00-TL olduğunun hesaplandığına ilişkin görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Mahkememizin 29/06/2021 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın aynı bilirkişilere tevdine karar verilmiş, bilirkişilerin mahkememize sunmuş olduğu ek raporda; asıl davada; iş sahibi ÖDTÜ Rektörlüğünün cevabı yazısı uyarınca eksik ve ayıplı imalatlar ve işin bütününe göre gerçekleştirilen imalatın fiziki oranı dikkate alınarak bu oranın götürü bedele uygulanması sonucunda davalının yaptığı işler karşılığı hak ettiği tutarın 204.022,15-TL olduğu, dava tarihinden önce davalı tarafından tahsil edilen 140.000-TL çek bedeli hak edilen iş bedelinden mahsup edildiğinde, davalının davacıdan yapmış olduğu işlerden dolayı bakiye 64.022,15-TL alacağı olduğu, buna göre, dava konusu toplam 140.000-TL tutarındaki çekten dolayı davacının dava tarihi itibariyle davalıya 75.977,85 TL borcu olmadığı, huzurdaki davaya konu 01.09.2016 keşide tarihli 70.000-TL, 24.09.2016 keşide tarihli 20.000-TL, 22.10.2016 keşide tarihli 50.000-TL toplam 140.00-TL çekin dava dışı üçüncü kişiye ciro edilerek yargılama sırasında Ankara ... Müdürlüğünün 2017/31185 sayılı takip dosyasında 14.03.2017 tarihinde 179.961,00-TL olarak tahsil edildiği, davacının davalıdan istirdadını talep edebileceği miktarın; davacının, Ankara ... Müdürlüğünün ....sayılı icra dosyasında davalıya olan 64.022.15-TL bakiye borcuna karşılık 82.269,36-TL ödeme yaptığı, buna göre davacının icra dosyasına borçlu olmadığı 75.977,85 TL tutarındaki çek nedeniyle 97.664,64-TL fazla ödeme yaptığını, bu nedenle istirdatta dönüşen davada, davacının davalıdan fazladan ödediği 97.664,64-TL'yi talep edebileceği, hesaplandığını, davacının davalıya 64.022,15-TL bakiye iş bedeline karşılık Ankara ... Müdürlüğünün ....sayılı icra dosyasında takibe konulmuş olsa idi, icra harç, masraf, vekalet ücret ve takip sonrası işlemiş faiz dahil olmak üzere ödemesi gereken tutarın 67.563,62-TL olacağı, bu nedenle, istirdatta dönüşen davada davacıdan, davalıdan talep edebileceği alacak miktarının 112.397,38-TL (179.961,00 TL yapılan ödeme - 67.563,62TL bakiye iş bedeline karşılık icra takibinde ödenmesi gereken tutar) olduğu hesaplandığını, birleşen davada; birleşen davaya dayanak rücu belgesinin, davacının asıl davadaki istirdat talebine konu çeklerden dolayı düzenlendiği, hukuki takdir Mahkemeye ait olmak üzere davacının asıl ve birleşen davadaki talebine bağlı kalınarak aynı alacağa dayanan talepleri ile ilgili açılan iki ayrı dava nedeniyle iki ayrı hesaplama yapıldığı, davalının derdestlik ve tekerrür itirazlarının değerlendirilmesi konusunda hukuki takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, asıl davada yapılan yeniden hesaplamaya göre hukuki takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmekle ek Rapordaki gibi orantılanma yöntemi ile hesaplama yapıldığında; davacının, asıl davaya konu alacağına istinaden yapmış olduğu ... Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasında davalıdan takip tarihi itibariyle talep edilebileceği toplam alacağın asıl alacak 97.664,64-TL ve işlemiş faiz 1.563,31-TL olmak üzere toplam 99.229,95-TL olduğu, takipte fazla talep edilen toplam alacak miktarı ise 83.526,61-TL olduğu , davacının, asıl davaya konu alacağına istinaden yapmış olduğu ... Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasında davalıdan takip tarihi itibariyle talep edilebileceği toplam alacağın asıl alacak 112.394,38-TL ve işlemiş faiz 1.801,44-TL olmak üzere toplam 114.198,82-TL olduğu, takipte fazla talep edilen toplam alacak miktarı ise 68.557,74-TL hesaplandığına ilişkin görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Asıl davanın konusu; aralarında yüklenici işveren ve taşeron ilişkisi bulunan taraflardan davacı tarafın yapılacak iş karşılığı verdiği toplam değeri 280.000,00 TL olan 5 adet çekten toplam değeri 140.000,00 TL olan 3 adet çekin karşılığı işin tamamlanmamış olmasına dayalı menfi tespit istemidir.
Birleşen davanın konusu ise; menfi tespit istemine konu olan 140.000,00 TL tutarlı 3 adet çekin davalı tarafça ciro edilmiş olması, hamil üçüncü kişinin yaptığı takip neticesinde davacının ferileri ile birlikte ödediği 179.961,00 TL'nin davalıdan tahsili için davacının ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlattığı takibe davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebinden ibarettir.
Başlangıçta açılan menfi tespit davası sırasında çeklerin üçüncü kişiye cirosu ve üçüncü kişinin yaptığı takip nedeniyle ödeme yapılmasından dolayı İİK 72. Madde gereği menfi tespit davası kendiliğinden istirdata dönüşebilecekken davacının icra takibi yapıp takibe itiraz sonrasında itirazın iptali davası açmasında hukuki yararın bulunup bulunmadığı tartışılmalıdır. Davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği tutarın tahsil için takip yapmasını engelleyen herhangi bir yasa hükmü bulunmadığından ve itiraz üzerine duran takibin devamı için İİK 67. Maddesinde düzenlenen itirazın iptali davası açılması gerektiğinden, menfi tespit veya istirdat yönünde kurulacak hükmün duran takibin devamını sağlamaya yetmeyeceği gözetilerek davacının itirazın iptali davası açmasında hukuki yararı olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
... Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının davalı aleyhine 179.961,00 TL asıl alacak, 2.795,56 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 182.756,56 TL üzerinden takip başlattığı, davalının süresinde itirazı ile takibin durduğu görülmüştür.
Her şeyden önce tespiti gereken husus taşeron davalının sözleşme kapsamında üstlendiği işin ne kadarını yaptığı ve bu kapsamda hak ettiği iş bedelinin miktarının belirlenmesidir.
Sözleşmede yapılacak işin genel tarifinin yapıldığı, ne kadar iş yapılacağının belirtilmediği, yapılacak işin bedelinin kg bazında ve metrekare bazında fiyatlandırılacağının belirtildiği, ancak miktarının ne kadar olduğunun açıklanmadığı, işin süresinin 60 gün olarak kararlaştırıldığı, imalatların yapımı sırasında bazı aksaklıkların, eksik ve kusurların oluştuğu, bunun üzerine işveren ... A.Ş. tarafından taşeron ... Makine firmasına 24.06.2016 tarihli ihtar yazısı gönderildiği, özellikle çelik konstrüksiyon işlerindeki eksik ve kusurlu işlerin düzeltilmesi, tamamlanmasının istenildiği, ancak ... İdaresi tarafından ... A.Ş.'nin işlerinin, söz konusu eksik ve kusurular zikredilerek 14.07.2016 tarihinde durdurulması üzerine de, bilahare 22.07.2016 tarihinde Ankara 32. Noterliğinden gönderilen yazı ile işin feshine gidildiği, Ancak bu fesih sırasında, taşeronun eksik ve kusurlu yaptığı belirtilen işlere dair, miktar veya adet bazında metraj çıkarılmadığı herhangi bir tespit tutanağı, yada Mahkemeden alınacak bir tespit raporunun düzenlettirilmediği, aynı şekilde davalı taşeron firmanın da kendisinin yaptığı işleri tespit ettirmek amacıyla herhangi bir Mahkeme tespiti yaptırmadığı, Sözleşmenin 14. maddesine göre, işin feshedilmesi halinde işverenin belirleyeceği bir tarihte hesap kesme işlemi yapması gerektiği halde şimdiye kadar bu işlemin yapılamadığı ortada olduğundan hakkaniyete uygun bir çözüm getirilebilmesinin asıl işveren ...'den gelen bilgi ve belgeler üzerinden hareketle davalının yaptığı iş oranının belirlenip götürü bedele uygulanması sonucu elde edilebileceği değerlendirilmiş ve söz konusu yöntemi uygulayarak hesaplama yapar bilirkişiler ....dan oluşan bilirkişi heyetinin 4. Ek raporuna itibar edilmiştir. Söz konusu raporda ... rektörlüğünün 16/10/2020 tarihli yazısında şartname ve tekniğe aykırı imalatlar nedeniyle işin 18/07/2016 durdurulma tarihi itibariyle %80 çelik konstriksiyon ve %50 çatı paneli imalatının yapıldığı, çelik konstriksiyon imalatının %5 ayıplı olması nedeniyle %75'i üzerinden davacıya hakediş ödemesi yapıldığı, davacının fesih sonrası dava dışı ... şirketi ile taşeron sözleşmesi imzaladığı ve ... şirketinin 177.000,00 TL faturalı ödeme yaptığı, bu durumda davalının 18/07/2016 tarihi itibariyle edimini sözleşmeye ve projeye uygun yerine getirmediği, taraflar arasındaki sözleşme birim fiyatı götürü bedel üzerinden belirlendiğinden eksik ve ayıplı imalatların işin bütününe göre gerçekleştirilen oranı dikkate alınarak bulunan oranın iş bedeline yansıtılması ile davalının yaptığı işler karşılığı 204.022,15 TL bedeli hakettiği, bu tutardan dava konusu yapılmayan ve toplam bedeli 140.000,00 TL olan çek bedeli düşüldüğünde davalının kalan dava konusu çeklerden dolayı 64.022,15 TL alacağının bulunduğu, dava konusu 3 adet çekin toplamın 140.000,00 TL'den söz konusu alacak mahsup edildiğinde davacının 75.977,95 TL dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığı, ancak çekler üçüncü kişi tarafından tahsile konulduğu ve üçüncü kişinin yaptığı takipte ferileri ile birlikte davacının 179.961,00 TL ödediği, asıl borç tutarı olan 64.022,15 TL üzerinden çeklerin tahsile konulması halinde davacının ferileri ile birlikte ödemesi gereken tutarın 67.563,62 TL olduğu, bu tutarın 179.961,00 TL'den mahsubu halinde davacının 112.397,38 TL fazla ödemede bulunduğu mahkememizce kabul edilerek asıl ve birleşen davalar yönünden davanın kısmen kabulüne, itirazın iptali davasında davacının ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edebileceği ve yapılan hesaplamaya göre bu tutar işlemiş faizin 1.801,44 TL olduğu, taraflar arasındaki temel ilişki eser sözleşmesinden kaynaklanmış olduğundan faturaya bağlanmış ve kabul görmüş bir alacak söz konusu olmadığından likit bir alacaktan bahsedilemeyeceği ve takip yapmakta davacının kötüniyetli olmadığı gözetilerek her iki tarafın tazminat taleplerinin reddine dair aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I- Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile;
-112.397,38 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 7.677,86 TL harçtan başlangıçta yatırılan 2.390,85 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 5.287,01 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineyi irat kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan 2.390,85 TL peşin harç + 29,20 TL başvurma harcından oluşan toplam 2.420,05 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kabul edilen kısmı oranında yapılan hesaplama neticesinde AAÜT uyarınca 14.627,75 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın reddedilen kısmı oranında yapılan hesaplama neticesinde AAÜT uyarınca 4.140,39 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan bilirkişi, posta, tebligat ücretinden oluşan toplam 7.500,00 TL yargılama giderinden davanın kabulü oranında yapılan hesaplama neticesinde 6.021,28 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı tarafından belgelendirilen yargılama masrafı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
II- Birleşen davanın KISMEN KABULÜ ile;
-... Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin;
112.397,38 TL asıl alacak, 1.801,44 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 114.198,82 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlı yasal faiz uygulanmasına,
III-Davacı ve davalının tazminat istemlerinin REDDİNE,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 7.800,92 TL harçtan başlangıçta yatırılan 3.121,03 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4.679,89 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineyi irat kaydına,
-Davacılar tarafından yatırılan 3.121,03 TL peşin harç + 31,40 TL başvurma harcından oluşan toplam 3.152,43 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kabul edilen kısmı oranında yapılan hesaplama neticesinde AAÜT uyarınca 14.798,89 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın reddedilen kısmı oranında yapılan hesaplama neticesinde AAÜT uyarınca 9.712,50 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan posta, tebligat ücretinden oluşan toplam 120,00 TL yargılama giderinden davanın kabulü oranında yapılan hesaplama neticesinde 75,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı tarafından belgelendirilen yargılama masrafı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
IV-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/11/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)