T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/119 Esas - 2021/667
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/119 Esas
KARAR NO: 2021/667
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/02/2018
KARAR TARİHİ: 19/10/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 10/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; müvekkilinin davalı şirketin yükleminde bulunan "Akçay Barajı ve Kayaaltı Regülatörü" işinde alt yüklenici olarak görev yaptığını, işle ilgili 03/04/2015 tarihinde taraflar arasında sözleşme imzalandığını, söz konusu işin raporlarının DSİ 18. Bölge Müdürlüğü tarafından 27/04/2016 tarihinde onaylandığını, işle alakalı bir kısım ödeme faturası ve avansın davalıdan alındığını, bakiye alacağın tahsili için müvekkilinin 27/10/2016 tarihinde davalıya e-posta gönderildiğini, davalı gönderilen e-postaya itiraz etmediğini ancak herhangi bir ödemede gerçekleştirmediğini, ödemelerin yapılmaması üzerine müvekkili tarafından 76.788,50 TL'lik seri A sıra numarası 116462 olan fatura 02/11/2017 tarihinde tanzim edildiğini, söz konusu faturanın Ankara ... Noterliğinin 03/11/2017 tarih ve ..yevmiye numaralı ihtarının davalıya gönderildiğini, davalının ise gönderilen. ihtaratı iade ettiğini, yine müvekkilinin "Bastora Barajı Jeoteknik Etüt Raporu Hazırlanması" işinde alt yüklenici olarak görev yaptığını, işle ilgili 01/04/2014 tarihinde taraflar arasında sözleşme imzalandığını, söz konusu işin raporlarının 2014 tarihinde onaylandığını, müvekkilinin bakiye alacakların 27/10/2016 tarihinde e-posta yolu ile iletildiğini ancak davalının ödeme yapmadığını, yapılmayan ödemelerin tahsili amacıyla müvekkilinin 20.047,38 TL'lik A sıra numarası 116463 olan fatura 02/11/2017 tarihinde tanzim edilerek Ankara 6. Noterliğinin 03/11/2017 tarih ve 16304 yevmiye numaralı ihtarı ile davalıya gönderildiğini, davalının ihtaratı cevabi yazı eşliğinde iade ettiğini, borç miktarını kabul etmediğini bildirmekle davanın kabulüne, iki iş için toplam 96.835,88'nin (KDV dahil) davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 22/09/2018 tarihli beyan dilekçesi ile; dava dilekçesinde sehven faiz talebinin yazılmadığını, 03 Kasım 2017 tarihinde borcun müeccel hale geldiğini ve bu tarihten itibaren bankalarca ticari mevduata uygulanan en yüksek faizin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi özetle; işin sözleşme bedelinin 145,100,00 TL + KDV olduğunu, sözleşme uyarınca 65 adet presiyometre deneyi yapıldığını, yapılan 65 deney için 65*250,00 = 16.250,00 TL olduğunu, toplam sözleşme bedelinde bir adet presiyometre deneyi bedeli bulunduğunu, kalan 64 adet presiyometre deneyi bedeli ve göl alanında açılan sondajlar da dahil olmak üzere toplam sondaj metrajı olan 393,0 m bedelin, sözleşmenin 4.2. Maddesi uyarınca toplam bedelin 166.905,00 TL + KDV olduğunu, sözleşmede belirtilen eksik iş bedeli olan 3.600,00 TL'nin düşüldüğünde 163.305,00 TL + KDV olduğunu, davacıya toplam 101.507,00 TL + KDV olduğunu, müvekkilinin davacıya toplam 61.735,00 TL bakiye borcunun bulunduğunu, ancak davacının taleplerinin fazla olduğunu bildirmekle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Mahkememiz ara kararı uyarınca dosyasının bilirkişi...'e tevdine karar verilmiş, bilirkişilerin mahkememize sunmuş oldukları 01/02/2019 tarihli raporda;
Teknik yönden yapılan inceleme; Davacı şirket talebinin, taraflar arasındaki 03.04.2015 tarihli Akçay Barajı ve Kayaaltı Regülatörü Jeoloj ve Jeoteknik Çalışmaların Yapılması İşi sözleşmesi ile yine aynı taraflar arasındaki 01.04.2014 tarihli Bastora Barajı Jeoteknik Etüt Raporu Hazırlanması İşi sözleşmesi kapsamında davacı yanın bakiye alacaklarının tahsiline ilişkin olduğu, 03.04.2015 tarihli Akçay Barajı ve Kayaaltı Regülatörü Jeoloji ve Jeoteknik Çalışmaların Yapılması İşi kapsamında, dava konusu işten dolayı davacı şirketin borcunun 119.615,19 TL olduğu, davacı şirketin dava tarihi itibari ile bakiye alacağının bulunmadığı, 01.04.2015 tarihli Bastora Barajı Jeoteknik Etüt Raporu Hazırlanması İşi sözleşmesi kapsamında, davacı şirket tarafından hazırlanan jeoteknik etüt raporunun ilgili idarece onaylanmaması nedeniyle, davacı şirketin 02.11.2017 tarihli ve (A) seri, 116463 sıra nolu faturasına konu ettiği 20.047,38 TL tutarlı bakiye alacağının bulunmadığı anlaşıldığından, davacı şirketin 15.02.2018 dava tarihi itibari ile 96.835,88 TL tutarındaki alacak isteminin yerinde olmadığı,
Mali yönden yapılan incelemede; Davacı ve davalı şirketlerin kayıtlarının karşılaştırılmalı olarak incelenmesi neticesinde; Davacı şirketin faturaları yönünden her iki tarafın kaydının birbirini tuttuğu ve toplamda, 313.093,59 TL'lik faturaların her iki kayıtta da birbirinin aynı olduğu, her iki kayıt arasındaki farkın ise, davalı şirketin ödemelerinden kaynaklandığı, bu farkın ise, davacının kaydında toplamda 295.618,69 TL tutarında ödeme kaydı varken, davalının kaydında 313.093,59 TL tutarında ödeme kaydının olması olarak görüldüğü, farkı oluşturan davalının kaydının ise “30.12.2016 tarihli 16.696,40 TL tutarlı ödeme kaydı” olduğu, yine davalı şirketin ticari defter kayıtlarının incelenmesinde; Dava dışı DSİ 18. Bölge Müdürlüğü tarafından, davalı şirket “... Müh. Müş. İnş. Turz. ve Tic. Ltd. Şti./””ne, hak edişlerden kaynaklı olmak üzere, 880.418,58 TL tutarında ödeme yaptığına ilişkin görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Tarafların itiraz ve beyanları üzerine dosyadan ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişilerin mahkememize sunmuş oldukları 08/05/2019 tarihli ek raporda; Davacı şirket talebinin, taraflar arasındaki 03.04.2015 tarihli Akçay Barajı ve Kayaaltı Regülatörü Jeoloji ve Jeoteknik Çalışmaların Yapılması İşi sözleşmesi ile yine aynı taraflar arasındaki 01.04.2014 tarihli Bastora Barajı Jeoteknik Etüt Raporu Hazırlanması İşi sözleşmesi kapsamında davacı yanın bakiye alacaklarının tahsiline ilişkin olduğu, 03.04.2015 tarihli Akçay Barajı ve Kayaaltı Regülatörü Jeoloji ve Jcoteknik Çalışmaların Yapılması İşi kapsamında dava konusu işlen dolayı davacı şirketin 72.847,30 TL alacak isteminde haklı olabileceğini, buna karsın fazlaya ilişkin 3.041.20 TL alacak isteminde ise haklı olmadığını, davacının 72.847,30 TL'lik alacağına. 22.09.2018 ıslah tarihinden itibaren yıllık 19.50 oranındaki bankalarca ticari mevduata uygulanan faizin uygulanması gerekeceği tespilinin yapılabileceğini bu durum tespitinin takdirinin mahkeme kanaatinde olduğunu, 01.04.2015 tarihli Bastora Barajı Jeoteknik Etüt Raporu Hazırlanması İşi sözleşmesi kapsamında, davacı şirket tarafından hazırlanan jeoteknik etüt raporunun ilgili idarece onaylanmaması nedeniyle, davacı şirketin 02.11.2017 tarihli ve (A) seri, 116463 sıra nolu faturasına konu ettiği 2.047,38 TL tutarlı bakiye alacağının bulunmadığı, dava konusu işten dolayı davacının 20.047,38 TL tutarındaki alacak isteminde haklı olmadığına ilişkin görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Mahkememiz ara kararı uyarınca dosyanın nitelikli hesaplamalar uzmanı, mali müşavir ve mimar bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişilerin mahkememize sunmuş olduğu 09/01/2020 tarihli raporda; 03/04/2015 tarihli sözleşme (Burdur Akçay Barajı ve Kayaaltı Regülatörü işi) kapsamında davacının davalıdan dava tarihi itibariyle 15/02/2018 tarihinde muaccel hale gelmiş 72.847,30 TL KDV alacağının hesaplandığını, 01/04/2015 tarihinli sözleşme (Bastora barajı işi) kapsamında davacının davalıdan 4.500 ABD doları + vergisi tutarı karşılığı olarak 229,08 TL bakiye alacağının bulunduğuna ilişkin görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda dosyanın nitelikli hesaplamalar uzmanı, mali müşavir ve mimar bilirkişiye ek rapor alınmak üzere tevdine karar verilmiş, bilirkişilerin mahkememize sunmuş oldukları ek raporda; 03/04/2015 tarihli sözleşme (Burdur Akçay Barajı ve Kayaaltı Regülatörü işi) kapsamında davacının davalıdan 17/10/2018 tarihinde (72.847,30 TL* 1,4380) 104.754,40 TL alacağı muaccel hale geldiğini, 01/04/2015 tarihli sözleşme (Bastora barajı işi) kapsamında davacının davalıdan 4.500 ABD Doları + KDV alacağı olduğu ancak dosyaya sunulan delillerden dava tarihi itibariyle henüz muaccel hale gelmediğini, 01/04/2015 tarihli sözleşme (Bastora barajı işi) kapsamında davacının davalıdan sözleşme damga vergisi tutarı karşılığı olarak 229,08 TL bakiye alacağının bulunduğuna ilişkin görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Davanın konusu; davacının üstlendiği 2 ayrı iş nedeniyle sözleşme koşullarına uygun işi tamamlayıp tamamlamadığı, dava tarihi itibariyle muaccel alacağı bulunup bulunmadığı hususundadır.
Taraflar arasında 03/04/2015 tarihli Akçay Barajı ve Kayaaltı Regülatörü jeoloji ve jeoteknik çalışmaların yapılması işi sözleşmesi ile 01/04/2014 tarihli Bastora Barajı jeoteknik etüt raporu hazırlanması işi sözleşmesi imzalanmıştır.
Alınan bilirkişi raporları ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde 03/04/2015 tarihli Akçay Barajı ve Kayaaltı Regülatörü jeoloji ve jeoteknik sözleşmesinin 9.2 maddesinde iş verenin idareden ilgili hakedişin almasını müteakip 15 gün içinde davalıya ödeme yapılacağı kararlaştırılmıştır. Davalı ile asıl işveren DSİ Genel Müdürlüğü arasında imzalanan 24/09/2014 tarihli ana iş sözleşmesinde ödeme yer ve şartları 13.3.1 maddede belirlenmiştir. DSİ Genel Müdürlüğünün 27/04/2016 tarihli mahkememize vermiş olduğu cevapta davalının yüklemi altında bulunan raporların onaylandığı ara rapor hakedişinin 27/04/2016 tarihinde yapıldığı bu durumda davacının üstlendiği işi de tamamladığı anlaşılmıştır. Hakedişler incelendiğinde üçüncü hakedişin 02/10/2018 tarihinde onaylandığı, bu durumda taraflar arasındaki sözleşmenin 9.2 maddesi gözetildiğinde davacı alacağının üçüncü hakediş raporunun onaylandığı 02/10/2018 tarihinden itibaren 15. Günün sonu olan 17/10/2018 tarihinde muaccel hale gelmiş olup dava tarihi gözetildiğinde dava tarihi itibariyle 03/04/2015 tarihli sözleşme kapsamında davacının muaccel bir alacağı söz konusu olmadığından bu kısım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
01/04/2015 tarihli Bastora Barajı jeoteknik etüt raporu hazırlanması işi sözleşmesi kapsamında yapılan değerlendirmede ise davalının davacıya ödeme yapması "etüt raporunun" idarece onaylanmasına bağlanmıştır. Etüt raporunun işi yapıldığı yer olan Kuzey Irak'taki istikrarsızlık nedeniyle onaylanmadığı ortadadır. Söz konusu sözleşme kapsamında iş bedeli 19.000 USD olarak belirlenmiş olup sözleşmenin 9. Maddesine göre bedel üç eşit parçada ödenecek olup son taksit 9.000 USD'nin ödemesi etüt raporunun onaylanması şartına bağlanmış olup cevap dilekçesi ve alınan bilirkişi raporlarında belirlendiği üzere son taksitin 4.500 USD'lik kısmı idarenin onayı beklenilmeksizin ödenmiştir. Kalan kısım ise güvenlik sorunları nedeniyle işin durdurulmasına dayalı olarak ödenmemiştir. Bastora Barajı inşaatı 2014 yılı sonlarına kadar kesintili bir şekilde devam etmiş olup söz konusu tarihten dava tarihine kadar davalı tarafın kendi alacağını tahsil için idareye karşı hukuki süreç başlatmaması, eylemsiz kalması gözetildiğinde sözleşmenin 9. Maddesine dayalı olarak davacının iş bedelini ödememesi dürüstlük kurulana aykırı olarak mahkememizce değerlendirilmiş ve bu sözleşmeden kaynaklı bakiye 4.500 USD 31/10/2017 tarihli faturada davacı tarafından belirlenen kur davalı lehine olduğundan 31/10/2017 tarihi itibariyle efektif satış kuru 3.7728 TL'den 4.500 USD karşılığı 16.977,60 TL olarak belirlenmiş ve %18 KDV ile birlikte davacının bakiye alacağı 20.033,57 TL olarak mahkememizce tespit edilmiş ve davadan önce davalıyı temerrüte düşürür ihtarın tebliğine dair delil sunulmadığından ıslah dilekçesi ile talep edilen faizin dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
-20.033,57 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.368,49 TL harçtan başlangıçta yatırılan 1.653,72 TL peşin harçtan mahsubu ile fazla olan 285,22 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.368,49 TL peşin harç + 35,90 TL başvurma harcından oluşan toplam 1.404,39 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kabul edilen kısmı oranında yapılan hesaplama neticesinde AAÜT uyarınca 4.080,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın reddedilen kısmı oranında yapılan hesaplama neticesinde AAÜT uyarınca 10.784,30 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan posta, tebligat ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 3.521,00 TL'nin davanın kabulü oranında yapılan hesaplama neticesinde 728,43 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından belgelendirilen yargılama masrafı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacının yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/10/2021