T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/590 Esas
KARAR NO: 2021/128
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
DAVA TARİHİ: 15/09/2014
KARAR TARİHİ: 12/02/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde Trabzon ili Çaykara ilçesinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç içerisinde üçüncü kişi konumunda bulunan ...'un vefat ettiğini, davacı ...'un desteğin eşi, diğer davacıların da çocukları olduğunu, kazanın oluşumunda müteveffanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazaya karışan aracın davalı şirket nezdinde ZMMS poliçesi bulunduğunu, 24.11.2009 tarihinde davalı şirkete başvuruda bulunduklarını ancak davacıların zararının karşılanmadığını ve davalının 09.12.2009 tarihinde temerrüde düştüğünü, desteğin ev hanımı olduğunu ve tazminat hesaplamasında asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasını kabul etmediklerini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı ... için 5.000,00.-TL, diğer davacıların her biri için 500,00’er-TL olmak üzere toplam 7.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının, 09.12.2009 tarihiden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin talep arttırım dilekçesi: Davacı vekili 02.10.2014 tarihli talep artırım dilekçesi ile, davadaki 7.000,00. TL'lik talebini 118.770,82. TL artırarak, 125.770,82 TL'ye çıkarmış ve eksik harcı tamamlamıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davadan önce davacılara 8.830,00.-TL ödendiğini, bu şekilde davalı şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, bu ödemenin güncelleştirilerek hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, davalının sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olabileceğini, davalı şirketin temerrüde düşmediğini, bu nedenle davacı tarafın faiz talebinin haksız olduğunu, söz konusu kazada müterafik kusur ve hatır taşıması bulunduğunu, bunun tazminattan indirim sebebi sayılması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER
-Çaykara Cumhuriyet Başsavcılığı .... Sor. nolu dosyası,
-Poliçe,
-Kaza Tespit Tutanağı,
-Davacılara ait eğitim kayıtları,
-Bilirkişi raporları: Dosya mahkememizce bozma sonrası Aktüer bilirkişiye tevdi olunmuş 04/01/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; Davacı ... için hesaplanan tazminatının 270.630,75-TL, Davacı ... için hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının 21.289,83-TL,
Davacı ... için; 1. İhtimalde (kaza tarihinden 18 yaşa kadarki dönem) 730,20-TL, 2. İhtimalde (kaza tarihinden mezuniyete kadar) 8.215,76-TL, 3. İhtimalde (üniversite kayıt tarihinden mezuniyete kadar) 5.024,38-TL,
Davacı ... için; 1. İhtimalde (kaza tarihinden 18 yaşa kadarki dönem) 0-TL, 2. İhtimalde (kaza tarihinden mezuniyete kadar) 8.295.32-TL, 3. İhtimalde (üniversite kayıt tarihinden mezuniyete kadar) 7.535,16-TL,
Davacı ... için; 1. İhtimalde (kaza tarihinden 18 yaşa kadarki dönem) 0-TL, 2. İhtimalde (kaza tarihinden mezuniyete kadar) 10.358,74-TL, 3. İhtimalde (üniversite kayıt tarihinden mezuniyete kadar) 9.714.41-TL, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı,
Davalı .... tarafından davacı ... için ödenen tazminat miktarının rapor tarihine kadar işlemiş yasal faiziyle birlikte indirilmesinden sonra geriye kalan 256.103,90-TL'nin eksik ödenen tazminat miktarı olduğu, Davalı .... tarafından davacı ... için ödenen tazminat miktarının rapor tarihine kadar işlemiş yasal faiziyle birlikte indirilmesinden sonra geriye kalan 19.240,16-TL'nin eksik ödenen tazminat miktarı olduğu, Davalı .... tarafından davacı ... için ödenen tazminat miktarının rapor tarihine kadar işlemiş yasal faiziyle birlikte indirilmesinden sonra; 1. ihtimalde 296,77-TL, 2. ihtimalde 7.782.33-TL, 3. İhtimalde 4.590,95-TL'nin eksik ödenen tazminat miktarı olduğu, Davalının eksik ödenen tazminat miktarlarından ve davacılar ... ve ... için hesaplanan tazminat miktarından poliçe limiti dahilinde (poliçe limiti kaza tarihinde 150.000,00-TL, bakiye poliçe limiti ise 141.170,00-TL) sorumlu olduğu, ödenen miktarlar güncelleştirilmiş halleriyle ve ZMSS poliçe limiti dikkate alınarak garameten paylaştırıldığında ise, her bir hak sahibi için ödenmesi gereken miktarlar; 1. İhtimalde, davacı ... için 130.547,89-TL, davacı ... için 10.269,87-TL, davacı ... için 352,24-TL , davacı ... için 0-TL , davacı ... için 0-TL ; 2. İhtimalde, davacı ... için 119.843,45-TL, davacı ... için 9.427,77-TL, davacı ... için 3.638,19-TL, davacı ... için 3.673.42-TL, davacı ... için 4.587,17-TL; 3. İhtimalde, davacı ... için 121.596,46-TL , davacı ... için 9.565,68-TL, davacı ... için 2.257,49-TL, davacı ... için 3.385,61-TL, davacı ... için 4.364,76-TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
BOZMA İLAMI
Mahkememizce verilen 2014/804 E. 2015/208 K. sayılı ilamı Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/9848 E. 2018/885 K. nolu ilamı ile bozulmakla yukarıdaki esasa kaydedilmiştir. Yargıtay bozma ilamında aynen:
"... Dava, trafik kazası sonucunda ölüm nedeniyle maddi(destekten yoksunluk) tazminat istemine ilişkindir.
Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden;
2-Davalı ... AŞ, zarara neden olan aracın trafik sigortacısıdır. 2918 Sayılı KTK'nin 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.2 maddesi gereğince trafik sigortacısının zarar giderim yükümlülüğünün süresi, rizikonun ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü olarak belirlenmiştir.
Somut olayda davacı yanca davalıya 24/11/2009 tarihinde başvuru yapıldığı anlaşılmış olup, yapılan başvuruya ilişkin belgeler dosya içerisinde görülememiştir.
Mahkemece, davacı(lar) tarafından yapılan başvurunun davalıya tebliğine ilişkin belgeler istenip, ibraz edildiğinde tespit edilecek tarihe 8 iş günü eklenmek suretiyle bulunacak tarihten itibaren davalı ... şirketinin temerrüt faizinden sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.
3-Davacı taraf, davacı çocuklar ... ve ...'un yüksek öğrenim görmeye devam ettikleri, ...'un ise lise öğrencisi olduğu ve ölen babalarının desteğinden yoksun kaldıkları iddiası ile, bu davacılar için de destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiştir. Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunda, ... ve ...'un kaza tarihi itibariyle 18 yaşını geçmiş olması ve yüksek öğrenim gördüklerine ilişkin belge bulunmaması nedeniyle destek tazminatı talep hakları olmadığı,...'un ise 18 yaşına kadar destek alacağı yönünde görüş bildirilmiş; mahkeme tarafından da, bu görüş doğrultusunda davacılar ... ve ...'un maddi tazminat isteminin reddine, ... yönünden ise 41.59 TL den kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Desteğin, küçük çocuklarının bakım ihtiyacından ne zaman kurtulacağını tayin etmek, çocuğun yaşadığı yöreye, sosyal çevreye, çocuğun özelliklerine, cinsiyetine, ailenin sosyal ve ekonomik durumuna göre değişmektedir. Hakim, her somut olayda, destek ölmeseydi, ne kadar süre ile destek olacak idiyse bu süreyi destek süresi olarak kabul eder. Ana-babaya yardımda, onların yaşama süreleri; çocuklara yardımda ise, çocukların çalışmaya başlama süresi esas alınır. Çocuklarda, kız veya erkek olmalarına, yüksek öğrenim yapıp yapmamalarına göre farklı süreler kabul edilmektedir. Bunun dışında kız çocukları için genellikle, çalışmaya başlama veya evlenme ile destek ihtiyacı ortadan kalkar. Yerleşik ve kabul gören uygulamaya göre, kız çocuklarının 22 yaşına kadar, erkek çocuklarının 18 yaşına kadar, yüksek öğrenim gören ya da görme ihtimali bulunan çocukların ise 25 yaşına kadar destek alacağı dikkate alınarak destek tazminatı hesaplanması gerekmektedir.
Somut olayda davacılar vekili dava dilekçesinde ve yargılamanın her aşamasında vermiş olduğu beyan ve itiraz dilekçelerinde, davacı erkek çocukların yüksek öğrenim gördüklerini ve buna ilişkin belgeleri dosyaya sunmuş olduklarını ifade etmiş, ancak dosyanın tetkikinde öğrenim belgelerine rastlanmamıştır.
Bu durumda mahkemece; davacı çocuklar ..., ... ve ...'un öğrenim belgelerinin getirtilmesi ve gerekirse bu davacıların talep edebilecekleri tazminat miktarı konusunda, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde eksik incelemeyle karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden;
4-Mahkemece davacılar desteğinin hatır için taşınmakta olduğu belirtilerek bu nedenle %10 oranında indirim yapılmak suretiyle tazminata hükmedilmiştir.
Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda, 6098 sayılı TBK'nun 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Somut olayda, temyiz eden davalının sigortaladığı aracın sürücüsü ile davacılar desteği ...'un arkadaş oldukları, desteğin ücret karşılığı olmaksızın taşınması sırasında kazanın meydana geldiği dosya kapsamıyla sabittir. Mahkemece karar verilirken, somut olayda hatır taşıması bulunduğu kabul edilmiş ise de tazminattan %10 oranında indirim yapılmıştır. Mahkemece, somut olayda hatır taşıması olduğunun kabulü ve hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim yapılması yerinde olmakla birlikte yapılan indirimin oranı Dairemizin yerleşik uygulamaları ve somut olayın özelliklerine göre bir miktar az olmuştur.
Bu durumda mahkemece, hatır taşıması nedeniyle, Dairemiz uygulamaları ile de benimsenen, somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun olan %20 oranında indirim yapılması gerekirken, somut olay şartlarına uymayan düşük oranda hatır taşıması indirimi yapılması doğru görülmemiştir.
Kabule göre de; davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava ve talep olduğu dikkate alınarak;davalı lehine her bir davacı yönünden reddedilen miktarlar üzerinden AAÜT uyarınca ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğinin göz önüne alınmamış olması doğru görülmemiştir. ..."
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, K.T.K. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesinden kaynaklanan destekten yoksun kalma nedeniyle tazminat talebine ilişkindir.
Dosyada mevcut bulunan kaza tespit tutanağının incelemesinde, ... tarihinde Uzungöl istikametinden Çaykara istikametine seyir halinde olan Kemal Kamburoğlu'nun, sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın direksiyon hakimiyetini yitirmesi sonucu gidiş istikametine göre yolun solundaki dereye düşmesi şeklinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası neticesinde ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ...'un vefat ettiğini, dava konusu kazanın meydana gelmesinde kaza tespit tutanağı ve savcılık aşamasında sunulan bilirkişi raporuna göre ... plakalı araç sürücüsü Kemal Kamburoğlu'nun kusurlu olduğu, müteveffa ...'un ise araçta yolcu olarak bulunduğu ve herhangi bir kusurunun olmadığı anlaşılmıştır.
Bozma ilamı sonrası davacılar ..., ... ve ...'un öğrenim belgeleri ilgili üniversitelerden celp edilmiş ve bilirkişi marifetiyle seçenekli rapor alınmıştır. Davacıların eğitim hayatları boyunca müteveffa desteğin yardımına ihtiyaç duyacakları mahkememizce kabul edilmiş ve bilirkişice ..., ... ve ...'un eğitim hayatlarının sona erdiği tarihe kadar yapılan destek hesabı hükme esas alınmış ve bu miktar üzerinden %20 hatır taşıması indirimi uygulanmıştır.
Talep edilebilecek tazminat miktarları; Davacı ... için 119.843,45-TL, davacı ... için 9.427,77-TL, davacı ... için 3.638,19-TL, davacı ... için 3.673.42-TL, davacı ... için 4.587,17-TL olarak hesaplanmış ve %20 hatır taşıması indirimi sonrası Davacı ... için 95.874,76-TL, davacı ... için 7.542,21-TL, davacı ... için 2.910,55-TL, davacı ... için 2.938,73-TL, davacı ... için 3669,73-TL olarak hesaplanmıştır. Ancak davacılar ..., ... ve ... yönünden taleple bağlı kalınarak 500.00-TL'yi aşan kısım yönünden hüküm kurulmamıştır.
Davacıların vekilinin 24/11/2009 tarihinde davalıya ilk başvuruyu yaptığı davalı ... şirketinin 27/03/2013 tarihli davacılara hitaben yazılan cevabi yazıdan anlaşılmış ve takip eden 8. iş günü olan 04/12/2009 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir. Her ne kadar kısa karar ile sehven avans faizine hükmedilmiş ise de Yargıtay incelemesi sonrası faize ilişkin hükmün kesinleştiği de göz önünde bulundurularak HMK 305/A uyarınca bu kısım yasal faiz şeklinde düzeltilmiştir.
HÜKÜM;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacı ... için 95.874,76-TL, davacı ... için 7.542,21-TL, davacı ... için 500,00-TL, davacı ... için 500,00-TL, davacı ... için 500,00-TL maddi tazminatın 04/12/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.166,88-TL harçtan, peşin ve ıslah ile alınan toplam 406,10-TL harcın mahsubu ile, bakiye 6.780,78-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılmış bulunan 406,10-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
4-Davacı tarafından bozma öncesi yapılan 562,80.TL ile bozma sonrası yapılan 774,20-TL yargılama giderinin kabul ve ret edilen miktara göre hesaplanan 1.111,14-TL’sinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen;
Davacı ... için 13.058,10-TL,
Davacı ... için 4.080,00-TL,
Davacı ... için 500,00-TL,
Davacı ... için 500,00-TL,
Davacı ... için 500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacılara ödenmesine.
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen; 4.080,00-TL'nin davacı ...'tan, 4.080,00-TL'nin davacı ...'tan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır