T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/289 Esas
KARAR NO: 2023/75
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1- ... - ...
2- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/05/2019
KARAR TARİHİ: 16/02/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 31/01/2018 tarihinde 2018/417473 İKN 3ncü bölge kapsamında 01/01/2019-31/12/2020 tarihleri arasında Genel Temizlik Hizmet Alım İşine ait ihale ile ilgili olarak sözleşme imzalandığını yine taraflar arasında aynı tarihte 2018/415829 İKN 5nci bölge kapsamında 01/01/2019-31/12/2020 tarihleri arasında Genel Hizmet Alımı İşine ait ihaleye ilişkin sözleşme imzalandığını, müvekkilinin sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak teknik şartnamede istenilen ve işe başlama tarihi itibariyle havalimanlarında bulunması gereken tüm makine ve demirbaşlar ile ilgili gerekli organizasyonları yapıp 3. şahıs kurum ve kuruluşlar ile tüzel kişiliklerle sözleşmeler imzalandığını bu sözleşmeler sonucunda taahhüt altına giren müvekkil firmanın 01/03/2019 tarihinde işe başlaması gerekirken davalının müvekkili firmaya göndermiş olduğu 25/02/2019 tarihli yazısı ile işe başlanmaması gerektiği ve sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, fesih gerekçesi olarak dava dışı ... Tem. Hiz. Ltd. Şti firmasının İdare Mahkemesi nezdinde açmış olduğu davadaki iptal kararının öne sürüldüğünü, müvekkili firmanın fesih olan sözleşmenin yerine getirileceği inancı ile kendisine düşen edimleri yerine getirerek haksız fesih ve borçlunun temerrüde nedeniyle TBK 125 madde kapsamında yaptığı masraflar ile mahrum bırakıldığı kar kaybı ve diğer zararları olan müspet-menfi zararlarının ödenmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik teminat mektubu komisyonu, sözleşme damga vergileri, sözleşme karar pulu damga vergileri, sözleşmenin %80'inden daha az bedel ile tamamlandığı ve kar mahrumiyetine karşılık gelen tutar, noter onay ücretleri, 3. şahıs kurum ve kuruluşlar ile sözleşmenin ifasına güvenilerek imzalanan ve imza altına alınan sözleşmelerde müvekkili aleyhine yer alan tazminatlara karşılık olarak haksız yere ödenen 213.405,80 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek faizi ile birlikte taraflarına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından alınan kurul kararlarına istinaden davacılar ile müvekkili idare arasında imzalanan Genel Hizmet Alım Sözleşmelerine ilişkin olarak 3. ve 5. Bölge Genel Temizlik İhalesi'nin iptal edildiğinden 4734 sayılı Kanunun 56. maddesi gereğince sözleşmenin feshi yoluna gidildiğini, anılan Kanun maddesinde seçenek bir yetkinin öngörülmemesi nedeniyle müvekkili idareye kusur atfedilemeyeceğini, davacıların 4735 sayılı Yasanın 24. maddeye yönelik taleplerinin ayakta kalmış bir ihale ve sözleşme süreci bulunmadığından yerinde olmadığını, Kamu İhale Kanunu kapsamındaki ihale makamı olan kurum ve kuruluşlara şikayet veya Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikayet ya da Yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi nedeniyle ihale kararının hükümden kısmen veya tamamen yararlanılamayan kısmına ait damga vergisinin ret ve iade edilmesine dair mevcut düzenleme nedeniyle davacı tarafın damga vergisine ve ihale karar puluna ilişkin taleplerinin haksız kaldığını, müvekkili idarenin ifa imkansızlığı karşısında kusursuz olması nedeniyle menfi ve müspet zarar talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Dava, davacı iş ortaklığı ile davalı idare arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmelerinin feshinden dolayı davacının uğramış olduğu zararın tazmini istemine ilişkindir.
Deliller toplanmış, bilirkişi raporları alınmıştır.
Davacı iş ortaklığına ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi yönünde talimaten alınan bilirkişi raporunda; iş ortaklığının 2019 yılına ait yevmiye, envanter ve kebir defterlerinin kapanış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırıldığı, yasal defterlerin incelenmesinde dava dilekçesinde belirtilen davaya konu Genel Temizlik Hizmet Alım Sözleşmeleri nedeniyle yapıldığı belirtilen giderlerin tarihlerinin iş ortaklığının yasal defter açılış tasdiki 05/03/2019 tarihinden önceki tarihler olduğu, bu giderlerin iş ortaklığının yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı, iş ortaklığının 01/01-31/12/2019 tarihleri arasındaki mizana göre 1.739,37 TL zarar ettiği kaydının olduğu bildirilmiştir.
Davacılar vekilinin itirazı üzerine alınan ek raporda; dava dosyası içerisinde bulunan belgelere göre yapıldığı belirtilen giderlerin tespit edildiği, iş ortaklarının yasal defterlerinde kayıtlı olmayan belgelere göre yapıldığı belirtilen giderler toplamının 209.475,94 TL olduğu beyan edilmiştir.
Bilirkişi kurulundan alınan 13/12/2021 tarihli raporda; davacı şirketler ile davalı idare arasında 31/01/2019 tarihinde 3. Bölge ve 5. Bölgede bulunan havalimanlarının ve temizlik işlerinin yapılması için iki ayrı Hizmet Alım Sözleşmesi düzenlendiği, Ankara 15. İdare Mahkemesi'nin kararları uyarınca Kamu İhale Kurumu'nun ihalelerinin iptaline karar verildiği bu nedenle de davalı idare tarafından sözleşmelerin 14/03/2019 tarihinde feshine karar verildiği, hukuki takdir ve değerlendirmesi Mahkemeye ait olmak üzere Hizmet Alım Sözleşmelerine konu ihalelerin iptal kararını ilgili yasal mevzuat gereğince yerine getirmek zorunda olan davalı idarenin sözleşmelerin feshinde kusurunun olmadığı, davacıların müspet zarar kapsamındaki kar kaybının sözleşmenin ifa olunacağına güvenerek 3. kişilerle yaptığı sözleşmelerden doğan zararlarının davalı idareden talep edilemeyeceği ancak noter masrafları, damga vergisi, teminat mektubu için yapılan masraf, faiz ve komisyonları, damga vergisine konu menfi zararının davalıdan talep edebileceği, buna göre maddi zarar toplamının 505.440,38 TL olduğu bildirilmiştir.
Taraf itirazlarını karşılamak ve bilirkişi heyetine Kamu İhale Mevzuatında uzman nitelikli hesap bilirkişisi de eklenmek suretiyle alınan 23/06/2022 tarihli raporda; davacının hesaplamada maddi hata yapıldığı itirazı yerinde görülerek davacının talep edebileceği toplam tutarın 856.474,19 TL olarak hesaplandığı beyan edilmiştir.
Davacılar vekili 30/07/2022 tarihli ıslah dilekçesinde; ihale sözleşme damga vergisi alacaklarının 3. Bölge Hizmet Alım İhalesi için 1 TL olan dava değerini 347.409,95 TL olarak, 5. Bölge Hizmet Alım İhalesi için de 1 TL olan dava değerini 295.964,44 TL olmak üzere toplam 643.374,39 TL'ye arttırdıklarını toplam dava değerinin 856.780,19 TL'ye yükseldiğini bildirerek eksik harcı ikmal etmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporlarına göre; davacılar ile davalı idare arasında 31/01/2019 tarihinde 2018/414773 İhale Kayıt No.lu "3.Bölge İzmir Adnan Menderes, Adana, Antalya, Denizli Çardak, Hatay, Isparta Süleyman Demirel, Konya, Muğla Dalaman, Milas Bodrum ve Uşak Havalimanı Müdürlüklerinin Kapsamında 01.03.2019-31.12.2020 tarihleri arasında olmak üzere (22 ay) toplam 529 işçi (510 işçi+9 engelli işçi) ile genel temizlik hizmet işlerinin yapılması için Hizmet Alım Sözleşmesi" ve 2018/415829 İhale Kayıt No.lu "5. Bölge Batman, Bingöl, Diyarbakır, Gaziantep, Hakkari, Yüksekova, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa ve Van Havalimanı Müdürlüklerinin 01.03.2019-31.12.2020 tarihleri arasında olmak üzere (22 ay) toplam 477 işçi (438 işçi+9 engelli işçi) ile genel temizlik işlerinin yapılması için Hizmet Alım Sözleşmesi" olmak üzere birim fiyat üzerinden iki ayrı sözleşme düzenlendiği, her iki sözleşmede de davacı yüklenicinin 01/03/2019 tarihinde işe başlayacağı ve 31/12/2020 tarihinde işi bitireceğinin kabul edildiği, Hizmet Alım Sözleşmeleri imzalanan Genel Temizlik İhalelerine karşı dava dışı üçüncü kişi tarafından Kamu İhale Kurumu'na itirazen yaptığı şikayetin yerinde olmadığına dair verilen karara karşı İdare Mahkemesi'ne açtığı dava sonucu işlemin idari yargı kararı ile iptal edilmesi üzerine işveren davalı idare tarafından sözleşmelerin feshedildiği, sözleşmelere dayanak ihalelerin iptal kararına uymak zorunda olan idarenin sözleşmelerin feshinde kusurlu olmadığı gibi davacılara da kusur atfedilemeyeceği, davacıların sözleşmenin feshinde kusurlu olmayan davalıdan müspet zarar kapsamında talepte bulunamayacağı, menfi zarar kapsamında da noter masrafları, damga vergisi, teminat mektubu için yapılan masrafları davalıdan talep edebileceği, bu kapsamda yapılan hesaplamada davacı yanın talep edebileceği toplam tutarın 856.474,19 TL olduğu anlaşılmakla her iki sözleşmedeki damga vergisine ilişkin ıslah talebi gözetilerek davanın kısmen kabulü ile 856.474,19 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulüne,
856.474,19 TL'nin 12/04/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 58.505,75 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 3.644,44 TL ve 10.987,19 TL ile 0,04 TL ıslah harçları toplamı 14.631,67 TL harçtan mahsubu ile bakiye 43.874,08 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacıların yargılama sırasında yapmış olduğu 261,70 TL tebligat-posta ücreti, 2.850,00 TL bilirkişi ücreti toplamı 3.111,70 TL'nin yargılama giderinin davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 3.110,59 TL'nin, peşin alınan 3.644,44 TL ve 10.987,19 TL ile 0,04 TL ıslah harçların davalıdan alınarak davacılara verilmesine, kalanın davacıların üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 112.212,16 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 306,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-HMK 333 maddesi uyarınca yatırılan gider/delil avansında kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/02/2023
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...