T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/44 Esas - 2026/372
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2019/44 Esas
KARAR NO : 2026/372
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/06/2016
KARAR TARİHİ : 18/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 20/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...Grubu İnş. A.Ş ile müvekkili arasında düzenlenen 24.02.2013 tarihli devre mülk satış vaadi sözleşmesinin ve sözleşmeye istinaden düzenlenen bonoların iptali ile müvekkilinin davalı yanlara borçlu olmadığının tespiti ve ... .... .... E. Sayılı dosyası ile taşınmaz bedeline ilişkin senetler dolayısıyla müvekkili aleyhinde başlatılan icra takibine ihtiyati tedbir kararı verilerek İcra veznesindeki paranın müvekkiline ödenmemesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı yanca usulün uygun tebliğe rağmen davaya cevap verilmemiştir.
Dava, 4.02.2013 tarihli devre mülk satış vaadi sözleşmesinin ve sözleşmeye istinaden düzenlenen bonoların iptali ile müvekkilinin davalı yanlara borçlu olmadığının tespitine ilişkin olup, basit yargılama usulüne tabidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun altıncı kısmında ise basit yargılama usulüne yer verilmiştir. Aynı yasanın 322. maddesinde, bu kanun ve diğer kanunlarda basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hallerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiş, 320/4. fıkrada, basit yargılama usulüne tabi davalarda işlemden kaldırılmış olan dosyanın yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa davanın açılmamış sayılacağına dair istisnai durum belirtilmiştir. HMK 150. maddenin 1. fıkrasında, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan tarafların, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceği belirtilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması" başlıklı 150.maddesinde; "(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
(2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.
(3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır.
(4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.
(5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.
(6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.
(7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.
Aynı yasanının "Ön inceleme ve tahkikat" başlıklı 320.maddesinde; "(1) Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir.
(2) Daha önce karar verilemeyen hâllerde mahkeme, ilk duruşmada dava şartları ve ilk itirazlarla hak düşürücü süre ve zamanaşımı hakkında tarafları dinler; daha sonra tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder. Uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkim, tarafları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder. Tarafların sulh olup olmadıkları, sulh olmadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanağa yazılır; tutanağın altı hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür.
(3) Mahkeme, tarafların dinlenmesi, delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemlerinin yapılmasını yukarıdaki fıkrada belirtilen duruşma hariç, iki duruşmada tamamlar. Duruşmalar arasındaki süre bir aydan daha uzun olamaz. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması, istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde, hâkim gerekçesini belirterek bir aydan sonrası için de duruşma günü belirleyebilir ve ikiden fazla duruşma yapabilir.
(4) Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır.
" şeklinde düzenlenmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/871 Esas ve 2019/6306 Karar sayılı ilamı; " Dava, davalı şirket ile geçerli şekilde ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ile davalıya ödenen paranın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece devam eden yargılama sürecinde, 18.10.2009 ve 05.03.2009 tarihli celselerde davacı vekilinin mazereti kabul edilmemiş ve dosyanın HMK 150. maddesi uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, davacı vekilinin yenileme talebi üzerine davaya kaldığı yerden devam olunmuştur. 03.06.2015 tarihli celsede, ara kararla, davacı vekilinin beş celse arka arkaya mazeret bildirdiği, mazeretini de belgelendirmediği gerekçesiyle mazeretinin reddi ile yine dosyanın HMK'nın 150. maddesi uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 150. maddesinin 6. bendine göre, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilemede sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz, aksi halde dava açılmamış sayılır. Bu durumda mahkemece, dosyanın üçüncü kez takipsiz bırakılmış olması karşısında artık davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi ve dosyadan el çekilmesi gerekirken, hatalı şekilde 03.06.2015 tarihli celsede de dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmadığından, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir." şeklindedir.
Dosya kapsamına göre; mahkememiz dosyasının 08/07/2019 tarihli celsede işlemden kaldırıldığı, 22/07/2019 tarihinde davacı vekilinin yeniden dosyanın işleme konulması talepli dilekçesi ile yargılamaya devam olunduğu, 13/02/2026 tarihli duruşmada davacı vekili Av. PAŞA BÜYÜKKAYAER'e saat 09.49'da bağlanıldığı, makul 3 dakikalık süre sürenin beklendiği, tekrar sistem kapatılarak bağlanıldığı, sistem açık halde duruşmaya devam edildiği, sistemsel hatanın bulunmadığı, mübaşir vasıtasıyla e-duruşma talebindeki bildirilen cep telefonuna 09.55 saati ile arandığı cevap verildiği, mazeret bildirilmediği, e-duruşma sistemine bağlanan olmadığı, dosyanın ikinci kez işlemden kaldırıldığı, HMK'nın 150.maddesinde; usulüne uygun davet edilmiş olan taraflar duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri taktirde dosyanın işlemden kaldırılacağı, usulüne uygun davet edilmiş olan taraflardan birinin duruşmaya gelmesi halinde gelen tarafın talebi üzerine yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edileceği, duruşmaya gelenin, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilmesini talep etmediği durumlarda dosyanın işlemden kaldırılacağı belirtilmiştir. HMK'nın 320/son fıkrasına göre; basit yargılama usulüne tabi davalarda işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği düzenlenmiştir.
Taraflarca takip edilmeyen dosyanın HMK 150 maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına tensiben dosya üzerinden karar verilmiş olup, 3 aylık yasal süre içerisinde dosya yenilenmemiş olduğundan HMK'nun 150/5. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harcın daha önce yatırılan 35,90 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 696,1 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 333. maddesi uyarınca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/05/2026
Full & Egal Universal Law Academy