T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/501 Esas
KARAR NO: 2021/470
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/07/2014
KARAR TARİHİ: 21/06/2021
YAZIM TARİHİ: 12/07/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2012 yılında Samsun 19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nin medikal malzeme temini işini ihale ile aldığını, anılan hastanede yatan bir hastanın acil pelvis ameliyatında kullanılmak üzere taşınması için pelvis setinin davalı şirketin Ankara ... kargo şubesine 24/04/2012 gününde koli halinde teslim ettiğini, kargonun taşındığı otobüsün pelvis setini Samsun Otogarında gelişi güzel boşaltarak ayrıldığını, ihbar olunan ...'ne ait otobüsün geri manevra yaptığı sırada pelvis setinin üzerinden geçerek hasar verdiğini, davalılara Ankara .... Noterliğinin 18/07/2013 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname çekerek 21.616,20 TL'lik maddi tazminat ödemesinin istendiğini, ancak bedelin ödenmediğini ileri sürerek 21.616,20 TL maddi zararın 24/07/2012 olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.
Davalı ... Kargo Taşımacılık ve Lojistik Hizmetleri AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... Kargo Taşımacılık ve Lojistik Hizmetleri A.Ş'nin adresinin Bayrampaşa/İstanbul, davalı.... Kargo Taşımacılık ve Lojistik Hizmetleri A.Ş'nin İlkadım şubesinin Samsun olduğu, hasarın da Samsun'da gerçekleştiğini, İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, zamanaşımının dolduğunu, hasarın meydana gelmesinde müvekkili şirketin ihmal derecesinde dahi kusuru bulunmadığını, üçüncü kişinin haksız fiilinden dolayı hasara uğrayan eşyanın değerinin davacı tarafından piyasa değerinin üstünde gösterildiğini savunarak davanın usul ve esastan reddini dilemiştir.
İhbar olunan ...vekili, olayla bir ilgilerinin olmadığını, pasif husumet ehliyetlerinin bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizin 2014/537 E.-2015/154 K. sayılı ve 13.03.2015 tarihli kararı ile davalıların adresinin İstanbul ve Samsun illerinde bulunduğu, taşımaya konu pelvis setinin Samsun'da zarar gördüğü, davalı şirket vekilinin yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu bildirdiği ve bu nedenle İstanbul Nöbetçi Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiş; kararın davacı vekilince temyizi üzerine Yargıtay 11. HD'nin ...sayılı ilamı ile "...6102 sayılı TTK'nın 890/1. maddesine göre, Birinci ve İkinci kısım hükümlerine tabi taşımadan doğan hukuki uyuşmazlıklarda, malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi de yetkilidir. Somut olayda davalı taşıyıcı malı Ankara'da teslim almış olup, mahkemece bu hüküm gözetilmeksizin genel yetkili mahkemenin yetkili olduğu gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmesi...."nin doğru olmadığı gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.
Bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde Mahkememizin ... K. sayılı davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair kararının davacı vekilince temyizi üzerine Yargıtay 11. HD'nin .... K. sayılı ilamı ile "... davalı taşıyıcının uhdesinde olduğu anlaşılan yükün indirilmesi esnasında, emtiayı, otogar gibi pek çok aracın giriş-çıkış ve manevra yaptığı bir yere bırakması fiili, emtianın zarar görme ihtimalini umursamayan, pervasız bir davranış olarak kabul edilmelidir. Bu nedenle, dava, yukarda anılan yasa maddesinde belirtilen 3 yıllık zamanaşımı süresine tabi olup davanın bu süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, mahkemece zamanaşımı def’inin reddiyle işin esasına girilmesi ...." gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.
Mahkememizce bozmaya uyulmuş, deliller toplanarak dosya bilirkişiye tevdi olunmuştur.
Bilirkişi 12/10/2020 tarihli ve 23.03.2021 tarihli ek raporlarında özetle; davacı tarafından 19 Mayıs Üniversitesinde yatmakta olan hastaya yapılacak operasyon için gönderilen pelvis seti malzemesinin Samsun Otogarında alıcıya tesliminden önce üçüncü kişi tarafından zarar verilmesi ve malzemenin üzerinden otobüs geçmesi sonucu pelvis setinin içinde bulunan kontenyır, tepsi eskeratörünün ezildiği, tepsi içinde bulunan vidaların her ne kadar Titenyum da olsa vida kertiklerinin özelliğini kaybedeceğinin aşikar olduğu, pelvis seti malzemesinin 2012 yılı serbest piyasa rayiç bedelinin KDV dahil toplam 13.602,51 TL olacağı, davacının dosyaya sunduğu teklif ve emsal faturaların incelendiğini, bu fiyatların firmanın kar ilave ederek sattığı fiyatlar olduğunu, belirlenen fiyatın ise zarar gören malzemelerin firmaya mal oluş fiyatı üzerinden belirlendiğini bildirmiştir.
Dava ve cevap dilekçesi, Yargıtay bozma ilamları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamana göre; davanın Samsun 19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin medikal malzeme temini işini ihale ile aldığı, anılan hastanede yatan bir hastanın pelvis ameliyatında kullanılmak üzere taşınması için pelvis setinin davalı şirketin Aşti/Ankara şubesine 24/07/2012 tarihinde koli halinde teslim edildiği, davalı şirket tarafından taşınan kargonun Samsun otogarında gelişi güzel boşaltılması sonrasında ihbar olunan ...ye ait bir otobüsün kolinin üzerinden geçtiği ve pelvis setinde hasar oluştuğu, setin hasarlı halinin fotoğraflarının çekildiği ve hasara ilişkin tutanak tutulduğu, oluşan hasarın tazmini amacıyla davalıya gönderilen ihtarnameden sonuç alınamadığından eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Taşıma hukukunda, taşıyıcının kendisine teslim edilen eşyayı hak sahibine tamamen veya kısmen teslim edememesi haline ziyaı, taşınan eşyada meydana gelen ve eşyanın değerinin düşmesine neden olan her türlü maddi kötüleşme ise hasar olarak nitelendirilir. Böyle bir durumda tazminata esas alınacak değer ise eşyanın tamamen ya da kısmen ziyaı halinde TTK 880/1 maddesi kapsamında, hasar halinde TTK 880/2 maddesi kapsamında belirlenir. Eşyanın ziyaı halinde maddi tazminatın hesaplanması; TTK m. 880'de tazminatta esas alınacak değer açıkça belirlenmiştir. Buna göre; taşıyıcı eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğu takdirde bu tazminat eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır.
Hesaplama bakımından eşyanın değeri 880/3 maddesi uyarınca, piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre belirlenir. Hesaplamanın yapılması için, eşyanın tür ve niteliğinin belli olması gerekmektedir. TTK 880/3 maddesinde eşyanın belirlenebilir piyasa fiyatı olmaması halinde aynı tür ve nitelikteki malların cari fiyatına göre tazminatın belirleneceği düzenlenmiştir. Cari fiyat, tarafların arasındaki anlaşma ve özel durumlar dikkate alınmadan teslim edildiği yer ve zamanda gönderenin elde edebilecği tazminata konu eşyanın satış değeri ile eşit veya aynı çeşit ve kalitede karşılaştırılması ile ortaya çıkan fiyattır (Aynı yönde karar için bkz. Yargıtay 11.HD'nin 2016/4474 E.-2017/2990 K. sayılı ilamı). Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince, Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile dava konusu hasara uğrayan parçaların 2012 yılı serbest piyasa rayiç bedelinin 13.602,51 TL olarak bildirildiği, davacı vekilince bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de, TTK'nun 880/3 maddesi uyarınca eşyanın değerinin piyasa fiyatına göre belirlenmesi gerektiği, bu durumda taraflar arasındaki anlaşma ve özel durumların dikkate alınamayacağı gözetilerek davacı vekilinin itirazlarına itibar edilmemiş; hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile tespit edilen değer dikkate alınmak suretiyle davalı şirket hakkında açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı, olay tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de; davalının Ankara 25. Noterliğinin 18/07/2013 tarihli ihtarının 20/07/2013 tarihine davalı şirkete tebliğ edildiği, ihtarname ile tanınan 7 günlük süre sonunda davalı şirketin temerrüde düştüğü kabul edilerek 28/07/2013 tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Dava, davalı şirketin Şubesi olan Samsun İlkadım Şubesine de yöneltilmiş ise de; şubeler tüzel kişiliğe bağlı ve onun adına işlem yapan temsilciler olup, bağımsız tüzel kişilikleri mevcut değildir. Sadece, kendi yaptıkları işlemler sebebi ile onların bulundukları yerde tüzel kişilik aleyhine dava açılabilir. Uygulamada, şubeler aleyhine ancak, tüzel kişilik adına ve onun temsilcisi sıfatı ile dava açılabileceği de kabul edilmektedir. Dava konusu olayda, asıl davalı tüzel kişi aleyhine dava açılmış olup, davalı şirket Şubesinin tüzel kişiliğe sahip olmadığı gözetilerek Şube hakkında açılan davanın taraf ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1- Davalı ... Kargo Taş. ve Loj. Hizm AŞ (Eski Ünvan: ... Kargo Taş. ve Loj. Hizm A.Ş)- Samsun İlkadım Şubesi hakkında açılan davanın taraf ehliyeti yokluğundan usulden reddine,
2-Davalı ... Kargo Taş. ve Loj. Hizm AŞ (Eski Ünvan: ... Kargo Taş. ve Loj. Hizm A.Ş) hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 13.602,51 TL'nin temerrüt tarihi 28.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 929,19 TL harçtan peşin alınan 369,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 559,99 TL karar harcının davalı ... Kargo Taş. ve Loj. Hizm AŞ'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Kargo Taş. ve Loj. Hizm AŞ'den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 25,20 TL başvurma harcı, 369,20 TL peşin harç olmak üzere toplam 394,40 TL harcın davalı davalı ... Kargo Taş. ve Loj. Hizm AŞ'den tahsili ile davacıya verilmesine
6-Davacı tarafından yapılan 542,90 TL posta masrafı, 900,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.442,90 TL yargılama giderinden kabul oranına göre hesaplanan 907,00 TL'nin davalı ... Kargo Taş. ve Loj. Hizm AŞ'den tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinden red oranına göre hesaplanan 37,70 TL'nin davacıdan tahsili ile davalı davalı ... Kargo Taş. ve Loj. Hizm AŞ'ye verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı yanın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/06/2021
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır