T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/653 Esas
KARAR NO: 2021/378
DAVA: itirazın iptali (Ticari Alım-Satımdan Kaynaklanan Kur Farkı)
DAVA TARİHİ: 20/11/2019
KARAR TARİHİ: 25/05/2021
YAZIM TARİHİ: 31/05/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan itirazın iptali (Ticari Alım-Satım Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ham madde satan tacir olduğunu, taraflar arasındaki ticarete ilişkin olarak kesilen tüm faturaların Euro üzerinden kesildiğini, dava konusu alacağın kur farkından kaynaklandığını, mal bedeli alacağa ilişkin davalı tarafından müvekkili şirkete çekler teslim edildiğini, çeklerin keşide tarihinde ödendiğini, ancak çek bedellerinin Türk Lirası olması sebebiyle cari hesapta farkların ortaya çıktığını, bu farklar için kur farkı faturası kesildiğini, kur farkı faturasının ödenmediğini, fatura bedellerinin ödeme tarihinde ki kur baz alınarak ödenmesi gerektiğini, taraflar arasındaki ilişkide kur farkı alacağını öngören bir sözleşme bulunmamakla birlikte satış faturalarının incelenmesinde de anlaşılacağı üzere, malların döviz karşılığı satılmakla birlikte ödemelerin TL cinsinden çek ile yapıldığını ve faturanın arkasında yazılı olan ... Plastik Ltd. Şti. Genel Ticari Yöntemler başlığı altında yer verilen kur farkı ve kur farkı faturasına açıklama kısmında detaylıca yer verildiğini, daha öncede yapılan ticarete ilişkin kur farkı faturası kesildiğini ve bu faturaların davalı/borçlu tarafından ödendiğini, taraflar arasında mal teslimi konusunda ihtilaf olmadığını, ihtilaf konusunun kur farkı alacağı olduğunu, anlatılan gerekçelerle ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosya ile başlatılan icra takibine yapılan itirazı iptalini, aylık %1 faizi ile takibin devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 11/06/2018 tarih 978587 numaralı 89.680,00 Euro, karşılığı 475.770,34TL tutarlı fatura muhteviyatı malları satın aldığını, fatura tutarı borç için; 7235 No'lu 18/08/2018 vade tarihli 121,500,00TL -7236 No'lu 15/09/2018 vade tarihli 121.500,00TL -7237 No'lu 13/10/2018 vade tarihli 121.500,00TL, 7238 No'lu 10/11/2018 vade tarihli 121.601,00TL olmak üzere toplam 486.101,00TL çek verildiğini, davacı tarafın bu vadeler için aylık %2 vade farkı talep ettiğini, 18/06/2018 tarih 978614 seri numaralı 13.772,30TL tutarlı fiyat farkı faturası düzenlediğini, bu faturanın ödendiğini, bu faturayla birlikte toplamda 499.873,30 TL ödendiğini, bu ödeme ile 11/06/2018 tarih 978587 numaralı fatura bedeli ile ödenen toplam tutar arasında 24.102,96TL fark olduğunu, bu farkın ise aylık %2'ye tekabül eden vade farkı ödemesinden ibaret olduğunu, davacı tarafın 18/09/2018 tarihli 978954 numaralı 3.374,36 TL tutarlı kur farkı faturası gönderdiğini, faturaya süresi içerisinde itiraz edildiğini, bu fatura dışında her hangi bir taleple muhatap olunmadığını, davacının neye istinaden 127.366,27 TL (20.489,41 Euro) alacak takibi yaptığının anlaşılamadığını, davacının dava değeri kadar kur riski bulunmadığını, çek tutarının verildiği anda ki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek doldurulabileceğini, ödemeyi Türk Lirası üzerinden çek olarak kabul eden davacının sonradan kur farkı talep edemeyeceğini, "... Plastik Tr Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Genel Ticari Yöntemler" metni ve faturadaki bedel ve mal dışındaki kayıtların karşılıklı mutabakat sağlandığı anlamına gelmeyeceğini, tek taraflı düzenleme olduğunu savunarak, davanın reddini, haksız takip sebebi ile %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ;
....İcra Md. ... Esas sayılı dosyası: ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine 27/03/2019 tarihinde İlamsız Takiplerde Ödeme Emri ile icra takibi başlattığı, takibe konu asıl alacağın; 20.489,41 Euro 978587 nolu 11/06/2018 tarihli 89.680,OOEuro bedelli fatura bakiyesi asıl alacak olduğu, takibin 978587 nolu 11/06/2018 tarihli 89.680,OOEuro bedelli fatura bakiyesine dayandırıldığı, borçlu vekilinin 02/04/2019 tarihinde yaptığı, “ Yetkiye borca takibe ve işlemiş faizi tüm ferilerine “ itirazı ile dosyanın yetkisizlik nedeni ile T.C. ... Müdürlüğü’ne gönderildiği, ... E. sayılı dosyası ile işleme alındığı, borçlu vekilinin 22/08/2019 tarihinde yaptığı “ Talep edilen alacak ekte sunulan çekler ile kapatılmış olup bakiye borç bulunmamaktadır açıklaması ile borca, takibe ve işlemiş faizi tüm ferilerine” itirazı ile takibin durdurulduğu tespit edilmiştir.
- Ankara ...Noterliği’nin 25/09/2018 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi
-Mali Müşavir Bilirkişi Sn. ... raporunda özetle; Davacı şirketin ticari defterlerinde takip tarihi itibariyle davalı şirketin 19.782,02 Euro karşılığı 122.633,32 TL borçlu olduğunu, son karar ve taktirin mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.
-Mali Müşavir Bilirkişi Sn. ... raporunda özetle; Dava/takibe konu 11/06/2018 tarihli 978587 sıra numaralı 89.680,00Euro tutarındaki bir (1) adet faturanın davalının ticari defterlerine kaydedildiğini, davalının ticari defterlerinde davacıya borç/alacak görülmediğini, davalının davacıya 27/03/2019 takip tarihi itibariyle 17.446,37 Euro X 6,2162TL = 108.450,13TL borcu olduğunun hesaplandığı, ancak icra takibinin 20.489,41 Euro X 6,2162 = 127.366,27TL üzerinden yapıldığını, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda olduğunu belirtmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava kur farkı alacağı bulunduğundan bahisle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce deliller toplanmış, tarafların ticari defterleri incelenmek suretiyle bilirkişi raporları aldırılmıştır.
Davacı vekilince açılan dava ile; taraflar arasındaki ilişkide kur farkı alacağını öngören bir sözleşme bulunmamakla birlikte satış faturalarının incelenmesinde de anlaşılacağı üzere, malların döviz karşılığı satılmakla birlikte ödemelerin TL cinsinden çek ile yapıldığı ve faturanın arkasında yazılı olan ... Plastik Ltd. Şti. Genel Ticari Yöntemler başlığı altında yer verilen kur farkı ve kur farkı faturasına açıklama kısmında detaylıca yer verilmesine rağmen davalının kur farkına ilişkin alacağı ödemediği gibi icra takibine de haksız şekilde itiraz ettiği ileri sürülerek eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava itirazın iptali davası olup, itirazın iptali davasının yasal dayanağı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesidir.
İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz ettiği alacak üzerine açılan bir eda davasıdır. Madde metninde de açıkça belirtildiği üzere, takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı, genel mahkemede açılır ve genel hükümlere göre görülür. Alacaklı bu davada genel hükümler çerçevesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava etmektedir.
İtirazın iptali davası, itirazın hükümden düşürülmesi ana başlığı altında düzenlendiğinden, takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olarak ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olup, takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır. Şu durumda, takibe etkili itirazın iptali davasında ispat edilecek olan, takibe ve borçlunun itirazına konu alacak olup, bu alacağın sebebinin değiştirilme olanağı itirazın iptali davası için bulunmamaktadır.
Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;
Dava dilekçesinde belirtildiği üzere icra takibine ve eldeki davaya konu alacak kur farkı alacağından kaynaklanmaktadır. Davacı tarafından düzenlenen faturaların Euro cinsinden olduğu görülmekle kural olarak kur farkı istenebilmesi mümkün ise de; dava konusu uyuşmazlıkta davalının çekle ödemede bulunduğu hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Çek bir ödeme vasıtası olup, döviz üzerinden düzenlenmesi mümkün olduğu gibi, bedel hanesi verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek de doldurulabilir. Buna rağmen, ödemeyi Türk Lirası üzerinden çek olarak kabul eden davacının bu aşamadan sonra kur farkı isteyemeyeceği Yerleşik yargısal uygulamalarda ve Yüksek Yargıtayın içtihatlarında ifade edilmiş olup, (Yargıtay 19.HD. 13.03.2019 Tarih, 2018/1227 Esas ve 2019/1611 Karar, 19.03.2019 Tarih, 2017/3234 Esas ve 2019/1778 Karar, 09.05.2019 Tarih, 2018/2655 Esas ve 2019/3068 Karar, 05.12.2019 Tarih ve 2018/965 Esas ve 2019/5447 Karar) buna göre eldeki davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 59,30 TL harcın, peşin alınan 2.175,10 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.115,80 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 16.049,80 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının taraflara iadesine,
7-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/05/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır