T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/264 Esas
KARAR NO: 2021/493
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/03/2014
KARAR TARİHİ: 25/06/2021
YAZIM TARİHİ: 08/07/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/09/2009 tarihli sözleşme imzalandığını, ... ... Üniversitesi Ekonomi ve Hukuk Fakülteleri inşaatlarının iç cephe ahşap kapı ve duvar kaplama işinin malzeme ve işçilik dahil yapımının müvekkili tarafından üstlenildiğini, müvekkilinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini ancak davalının bakiye 77.604,45 USD alacağını müvekkiline ödemediğini, icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itiraz ettiğini, tarafların 01/02/2013 tarihli mutabakat mektubu ile borç hususunda anlaştıklarını, davalının talebi ile mutabakat formu doldurularak mali denetçi firmasına gönderildiğini ileri sürerek, ... Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına davalının itirazının iptaline ve % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/10/2009 tarihinde imzalanan Yüklenici Sözleşmesi ile müvekkilinin ...'da yapımını yürüttüğü ... Ekonomi ve Hukuk Fakülteleri İnşaatları iç cephe ahşap kapı ve ahşap duvar kaplama işlerinin yapımının davacı tarafından üstlenildiğini, işin tahmini keşif bedelinin 441.871,00 ABD Doları olduğunu, 22/10/2010 tarihli protokol ile Beden Eğitimi Fakültesi işi kapsamında ki iç cephe ahşap kapı ve duvar kaplama işlerinin yapımınında imzalanan ilk sözleşmedeki koşullarla davacı tarafından üstlenildiğini ancak aynı tarihlerde ...'da meydana gelen olağanüstü hal neticesinde ...'da ki tüm işlerin durduğunu ve yapılamaz hale geldiğini, müvekkilinin şantiyeleri, inşaat araç, gereç ve ekipmanlarının yakılıp çalındığını, davacının taahhüdü kapsamındaki işlerde dahil hiçbir işin tamamlanamadan olduğu gibi terk edilmek zorunda kaldığını, zorunlu hal nedeniyle davacının imzalanan sözleşme kapsamındaki imalat ve montaj işlerini tamamlayıp teslim edemediğini, geçici kabullerini de yaptırmadığını, taraflar arasındaki ilişkinin alım satım ilişkisi olmayıp eser sözleşmesi olduğunu, sözleşme kapsamında davacıya ara hakedişlerle avans mahiyetinde ödemeler yapılmış olmakla birlikte sözleşme tutarının tamamının ödenebilmesi için taahhüdü altındaki ahşap işlerinin sözleşme hükümleri çerçevesinde teslim edilmiş olması ve iş veren idaresine kabulünün yaptırılmasının gerekli olduğunu, oysa davacının huzurdaki davada teslim etmediği ve kabulü yapılmayan işlerin bedelini istediğini belirterek, davanın reddine ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizin ....K. sayılı ve 20/06/2017 tarihli davanın reddine dair kararının davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Ankara BAM 27. HD'nin ... sayılı ve 09/06/2020 tarihli ilamı ile "Taraflar arasındaki 01/10/2009 tarihli sözleşmede, ... ... Ekonomi ve Hukuk Fakülteleri inşaatlarının iç cephe ahşap kapı ve ahşap duvar kaplama işlerinin davacı tarafça üstlenildiği ve sözleşmedeki düzenlenmeler itibariyle, yapılan üretimlerin yüklenici adresinde davalıya teslim edileceği, montajın yapılacağı ...'ya davalı tarafından nakledileceği, davalı iş sahibinin talebi ile de; davacı tarafından montajın yapılacağı, toplam iş bedelinin sabit fiyat esasına göre 441.871,00 USD bedel olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Yine dosyadaki bilgi, belge ve taraf beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça sözleşmeye konu imalatların yapıldığı, davalıya teslim edildiği ancak işin montajının yapılacağı ...'daki iç savaş nedeniyle gerçekleşemediği tespit edilmiştir.
Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin 15.6 maddesi gereğince işin geçici kabulü yapılıncaya kadar davacı yüklenicinin yaptığı işleri korumakla ve her hangi bir zarar-ziyan olursa bunu da bedel talep etmeden yapmakla yükümlü olduğu gerekçesiyle dava reddedilmiş ise de; sözleşmeye konu malzemelerin davalıya teslim edildiği, montaj aşamasında tarafların kusuru dışında montajının mümkün olmadığının anlaşılmasına göre, davacı tarafça yapılan işler yönünden talepte bulunabilmesinin geçici kabule bağlanması ve bu nedenle davanın reddi doğru olmamıştır.
Davacı tarafça dosyaya delil olarak sunulan 10/04/2013 tarihli mutabakat belgesinde davacı tarafından belirtilen 77.604,45 USD alacağa ilişkin davalının mutabık olduğuna dair davalının onayının bulunmaması, yine davacı tarafça delil olarak sunulan 11/02/2014 tarihli mutabakat mektubunun ise, davaya konu icra takibinden sonraki tarihli olması nedeniyle eldeki davada alacağın belirlenmesinde dikkate alınamayacağından; mahkemece taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri değerlendirilmek suretiyle imalat ve montaj işlerinin sözleşme içindeki yüzde oranlarının ayrı ayrı belirlenmesi, yapılan ve teslim edilen malzemelerin oranının, yukarıdaki şekilde belirlenen imalat götürü bedeli uygulanarak davacının talep edebileceği alacağın belirlenip, davalı tarafça ödendiği ispatlanan miktarın mahsubu ile varsa kalan alacak üzerinden hüküm kurulması" gerektiği gerekçesiyle Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kaldırma kararı sonrasında alınan 24/02/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; davacı şirketin 2010-2014 yıllarına ait ticari defterlerinden, 2010 ve 2011 yıllarının açılış tasdiklerinin yasal süresi içinde yapıldığı, ancak kapanış tasdiklerinin olmadığı, 2012-2013 ve 20214 yıllarına ait ticari defterlerin ise, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde yapıldığı, davacı şirket tarafından davalı şirkete 7 adet fatura karşılığı toplam 741.013,23 TL (494.625,25 USD) tatarında fatura düzenlendiği ve davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı şirketin 2010-2014 yıllarına ait ticari defterlerinin yasal süresi içinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen 7 adet fatura karşılığı toplam 741.013,23 TL ( 494.625,25 USD) tutarında faturaların davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu yönde bir uyuşmazlığın olmadığı, davalı şirketin ticari defterlerine göre, 2010 yılına 268.923,60 TL (176.749,00 USD) tutarında alacak bakiyesi ile devir geldiği, davalı şirketin 2010 ve 2011 yılında toplam 351.878,93 TL (240.267,80 USD) tutarında ödeme yaptığı ve buna göre 620.802,53 (417.016,80 USD) davalı şirketten ödeme alındığı, buna göre davacının 77.608,45 USD tutarında alacaklı olduğu, diğer yandan davacı şirket ticari defter ve kayıtlarına göre 2011 yılından 20212 yılına devir gelen davalı şirketten alacak bakiye rakamı her ne kadar 77.608,45 USD görünüyor ise de, 2012 yılı (devir gelen) alacak bakiye rakamının 138.337,69 TL/77.604,45 USD olduğu, 4 USD farkın da kur faturalarından kaynaklandığı, her ne kadar ticari defter ve kayıtlarda davacı şirketin takip tarihi (10/10/2013) itibari ile 157.862,97 TL/77.604,45 USD tutarında davalı şirketten alacaklı görünüyor ise de, Ankara BAM 27. HD'nin karar ilamında uyarınca yapılan tespitler sonucu; davacının teslim edilen malzeme için 449.220,68 USD, yerinde montajı yapılan imalatlar için 38.285,50 USD olmak üzere toplam 487.506,18 USD tutarında imalat yaptığı, bu tutardan davalının davacıya ödediği 417.016,80 USD'nin mahsubuyla davacının davalıdan 70.489,38 USD alacaklı olduğunun değerlendirildiği belirtilmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine alınan 24/03/2021 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda özetle; dosya ekindeki gümrük beyannameleri, faturalar ve taraflar arasındaki hakedişler incelendiğinde kök raporda belirtildiği üzere 449.220,68 USD tutarında malzemenin davacı tarafından davalıya teslim edildiğinin belirlendiğini, davalının, davacıya ödemiş olduğu toplam tutarın 417.016,80-USD olduğu göz önüne alındığında, davalının davacıya malzeme bedellerini bile tam olarak ödememiş olduğu, kök raporda hesaplanmış olan sevk edilmiş ürün bedeli tablosunda, taraflar arasındaki imzalanmış olan hakkedişlerdeki sadece malzeme fiyatları göz önünde bulundurularak hesaplamalar yapıldığını ve montaj bedellerinin hazırlanan sevk edilmiş ürün bedeli tablosunda değerlendirilmediğini, montajı yapılan imalatlar kısmında değerlendirildiğini, herhangi bir mükerrerliğin söz konusu olmadığını, kök raporda montajı yapılan imalatlar için 08.07.2014 tarihli ...’in gönderdiği mailin esas alındığını ve bu mailin tarihinin itiraz dilekçesinde geçen mailin tarihinden sonraki bir tarihe ait olduğunu, davacının, davalıya kesmiş olduğu faturalar, sevk irsaliyeleri ve gümrük beyannameleri incelendiğinde, Beden Eğitimi Fakültesi ile ilgili imalatların da bulunduğu, ayrıca konu ile ilgili taraflar arasında 22.03.2010 tarihli ek prokotolün imzalandığını ve Beden Eğitimi Fakültesi ile ilgili imalatların 88.859 USD bedelle sözleşme kapsamına ilave edildiğini, “.../... University- Ekonomi Ve Hukuk Fakülteleri - sudan zarar gören ahşap kapılar” başlıklı 30.09.2010 tarihli ... tarafından Nerdeko, ... ve ...'e atılan e-mailde "... hanım, teklifiniz değerlendirilmiş olup ekte gönderdiğimiz tabloda belirttiğimiz şekilde düzeltme ile uygundur. İmalatların acilen gerçekleştirilerek projemize intikalinin sağlanması hususunda gereğini rica eder iyi çalışmalar dilerim" denilmekte olduğunu, E- mail ekinde ise taraflar arasında anlaşılmış “sudan zarar gören ahşap kapılar”ın fiyatlarının, hazırlanan sevk edilmiş ürün bedeli tablosunun “Sudan zarar gören kapılar" kısmında hesaplandığını, böylece tarafların hasar gören imalatların tekrar yapılması konusunda belirli bedeller üzerinden anlaştığı, gümrük beyannameleri, hakedişler ve faturalar incelendiğinde ise bu imalatların sevk edildiği ve yerinde montajının yapıldığının tespit edildiğini, taraflar arasında iki adet imzalı hakediş bulunduğu, bu hakedişler incelendiğinde, imalatların montaj ve malzeme fiyatlarının ayrı ayrı verilmiş olduğu, bu hakedişlerde bulunan malzeme fiyatları ve imalat fiyatları kullanılarak listelenen 6 adet sevkiyata ait malzemelerin toplam tutarının toplam 449.220,68 USD tutarında olduğu, 01.09.2009 tarihli sözleşme bedeli ve 22.03.2010 tarihli ek protokol ile bu bedelin 88.859,00 USD arttırıldığı, böylece son sözleşme bedelinin toplam 530.730,80 USD olduğu, sözleşme kapsamında sevkedilen malzeme bedelinin toplam sözleşme bedeline oranının 449.220,68/530.730,80 = 84,6419 % oranında olduğu, montaj bedellerinin ise davalı yetkilisi ...'in 08/07/2014 tarihli mailindeki hakediş üzerinden hesaplandığı, buna göre toplam 38.285,50 USD tutarında malzemenin montajının yapıldığı, montajı yapılan malzeme bedelinin toplam sözleşme bedeline oranın ise % 7,2137 olduğu, böylece son sözleşme bedelinin % 91.8556 ilerleme oranında imalat yapıldığı, bu bedelin de 487.506,18 USD olduğu, davalının davacıya ödediği 417.016,80 USD'nin mahsubuyla davacının davalıdan 70.489,38 USD alacaklı olduğunun değerlendirildiği belirtilmiştir.
Bilirkişi heyet kök ve ek raporu, dosya kapsamına ve denetime uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.
Dava ve cevap dilekçesi, BAM kaldırma kararı, bilirkişi heyet kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki 01/10/2009 tarihli sözleşmede, ... ... Ekonomi ve Hukuk Fakülteleri inşaatlarının iç cephe ahşap kapı ve ahşap duvar kaplama işlerinin davacı tarafça üstlenildiği ve sözleşmedeki düzenlenmeler itibariyle, yapılan üretimlerin yüklenici adresinde davalıya teslim edileceği, montajın yapılacağı ...'ya davalı tarafından nakledileceği, davalı iş sahibinin talebi ile de; davacı tarafından montajın yapılacağı, toplam iş bedelinin sabit fiyat esasına göre 441.871,80 USD bedel olarak kararlaştırıldığı, davacının davalıya kestiği faturalar, sevk irsaliyeleri ve gümrük beyannamelerine göre Beden Eğitimi Fakültesi ile ilgili imalatların da 22.03.2010 tarihli ek protokol ile 88.859 USD bedelle sözleşme kapsamına ilave edildiği, buna göre toplam iş bedelinin 530.730,80 USD olduğu, davacı tarafından % 84,6419 oranında malzeme sevk edildiği ve % 7,2137 oranında malzeme montajı yapıldığı, böylece davanın % 91,8556 oranında imalat yaptığı, toplam iş bedeline bu oranın uygulanması neticesinde davacının davalıdan talep edebileceği iş bedelinin 487.506,18 USD olduğu, bu tutardan davalının ödediği 417.016,80 USD'nin mahsubu sonrasında davacının davalıdan bakiye 70.489,38 USD alacaklı olduğu kanaatine varılarak bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dava konusu alacağın likit olduğu ve takip tarihi gözetilerek davacı lehine hükmedilen miktarın icra takip tarihindeki merkez bankasınca belirlenen döviz efektif satış miktarı dikkate alınarak belirlenen TL karşılığı üzerinden % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilerek ve dava tarihindeki satış kuru üzerinden belirlenen TL karşılığı dikkate alınarak harç ve vekalet ücretleri belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın kısmen kabulüne, ... Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasına davalının vaki itirazının kısmen iptali ile takibin 70.489,38 USD asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek (alacaklının talep ettiği oranı geçmemek üzere) 3095 Sayılı Kanun 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarının USD cinsinden bir yıl vadeli mevduata uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hükmolunan USD cinsinden alacağın TL karşılığı olan 139.857,97 TL asıl alacağın % 20'si üzerinden hesaplanan 27.971,59 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davalının koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
4- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 10.754,11 TL harçtan peşin alınan 2.642,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.111,31 TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 18.905,94 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 25,20 TL başvurma harcı, 2.642,80 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.668,00 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
8-Davacı tarafından yapılan 285,00 TL posta masrafı, 3.050,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.335,00 TL yargılama giderinden kabul oranına göre hesaplanan 3.029,23 TL' sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinden red oranına göre hesaplanan 4,58 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
10-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2021
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır