T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/267 Esas - 2022/81
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/267 Esas
KARAR NO: 2022/81
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 06/07/2020
KARAR TARİHİ: 27/01/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Taraflar arasında Kavşakkaya-Kurtboğazı Ana İsale Hattına Crossflow Türbin ve Enerji Nakil Hattı Malzemesi (montaj dahil çalışır vaziyette) mal alım işi üzerine yapılan 2015/175808 kayıt numaralı ihale sonucunda 12/02/2016 tarihinde sözleşme imzalandığını, 09/03/2017 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanıldığını, söz konusu işin tam ve eksiksiz olarak bitirilip 26/03/2018 tarihinde son faturanın düzenlendiğini, işbu fatura ve diğer faturalardan olan alacaklarından 933.518,67 TL'nin daha sonra ödenmek üzere ... tarafından emanete alındığını, 23/07/2018 tarihinde ... kabulü yapılarak sisteme enerji verildiğini, aynı tarihte davalı kurum tarafından oluşturulan komisyonca sistem çalıştırılarak testleri yapıldığını, bu tarihten sonra Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca yetkilendirilmiş kuruluş olan ... tarafından projeler, raporlar ve hesaplar incelenerek onay verildiğini, ancak tesisin kurulduğu alanın kamulaştırılması ... tarafından yapılmadığından sistemin kabulünün ... tarafından yapılmadığını, sistemin kurulu olduğu bölgenin kamulaştırılmasının yapılmasının tamamen davalının davalı/...'nin yükümlülüğünde olduğunu, ...'nin bu güne kadar kamulaştırma işlemlerini yapmadığını, ... kabulünün yapılmadığını gerekçe göstererek yedinde müvekkilime ödenmesi gereken bedeli tuttuğunu, müvekkili şirket tarafından ... Genel Müdürlüğü'ne müteaddit kereler emanette tutulan paranın ödenmesinin yazılı olarak istenildiğini, 13/12/2019 tarihli ihtarnameye de olumlu cevap verilmediğini belirterek davalı idarenin haksız olarak yedinde tuttuğu bedelin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500 TL'sinin 26/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; usule ilişkin itirazlarını ileri sürerek kısmi alacak davası açılamayacağını, yüklenicinin Kontrol Teşkilatı'nın 03/01/2019 tarihli yazısında belirtilen 10 kalem eksiği gidermesi bildirilmiş ise de 3 kalem eksikliğin giderilmediğini, giderilmeyen eksikliklerin sözleşme ve şartnamelere aykırı olduğunu, davacının istemiş olduğu faiz türüne ve faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ve davalı uhdesinde tutulan bedelin tahsili istemine ilişkindir.
Deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Taraflar arasında davalı idarenin ihtiyacı olan miktarı belirtilen ve özellikleri şartnamede düzenlenen Kavşakkaya-Kurtboğazı Ana İsale Hattına Crossflow Türbin ve Enerji Nakil Hattı Malzemesi (montaj dahil çalışır vaziyette) ihale dokümanı ile sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde davacı yüklenici tarafından temini ve idareye teslimine ilişkin 18/02/2016 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşme bedelinin 11.266.675 TL ve sözleşmenin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 180 takvim günü olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından ... Genel Müdürlüğü'ne yazılan 02/11/2016 tarihli yazıda sözleşme konusu işin 10.750.000,000 TL'ye yapılabileceği bildirilmiştir.
... Genel Müdürlüğü Tesisler ve İkmal Dairesi Başkanlığı'nın 26/03/2018 tarihli Genel Müdürlük makamının oluruna sunulan yazıda, ...... Ltd Şti'nin 01/03/2018 tarihli KDV dahil 2.311.684,90 TL tutarlı 5 nolu hakedişin onaylandığını, hakedişe ilişkin 78.166,29 TL gecikme cezasının kesilmesi, yüklenicinin indirime gittiğini belirtmesi ve tesisin montajının tamamlanması fakat çalışır hale getirilmemesi sebebiyle 933.518,61 TL tutarın daha sonra ödenmek üzere geçici emanete alınması ve toplamda 1.011.684,90 TL kesinti yapılarak 1.300.000,00 TL ödenmesinin makam oluruna sunulduğu anlaşılmıştır.
Davacının davalı kuruma yazmış olduğu 07/12/2018,18/12/2018 ve 09/05/2019 tarihli yazılarında tesisin kurulduğu alanın kamulaştırılmasının yapıldığına ait belgenin talep edildiği görülmüştür.
Davalı idarenin davacıya bildirdiği 03/01/2019 tarihli yazıda, 02/11/2016 tarihli yazıda 516.675,00 TL indirime gidilmesinin taahhüt edildiğinden ötürü (933.518,61 TL- 516.675,00 TL)= 416.843,61 TL alacağın bulunduğu, emanete alınan paranın ödenebilmesi için belirtilen eksikliklerin giderilmesinin gerektiği bildirilmiştir.
.... yevmiye nolu davacı tarafından davalı idareye keşide olunan ihtarnamede, 12/02/2016 tarihli sözleşmeye konu işin tam ve eksiksiz olarak bitirildiği, faturalardan doğan alacaklarından 933.518,61 TL'nin daha sonra ödenmek üzere emanete alındığı bildirilerek emanete alınan paranın ihtarnamenin ulaşmasından itibaren 3 gün içerisinde davacı hesaplarına ödenmesinin talep edildiği, ihtarnamenin 16 Aralık 2019 tarihinde tebliğ olunduğu anlaşılmıştır.
Dosya bilirkişi kuruluna tevdi olunmuş, bilirkişi kurulunun 04/03/2021 tarihli raporunda; davalı idare tarafından davacıya yazılmış olan 03/01/2019 tarihli yazı ile 10 madde eksiklikten bahsedilmiş ise de cevap dilekçesinde 3 kalem eksikliğin giderilmediğinin bildirildiğinin beyan edildiği, bu eksikliklerin 1-... Genel Müdürlüğü'nün yazısında belirtildiği üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan "yerleşim yerinde bulunan taşınmaz malların kullanım hakkının edinildiği" belgesini alması, 2- Kontrol sistemi ... dilini Türkçe hale getirmesi, 3-Çevre düzenlemesi ve iş sağlığı, güvenliği ekipmanları ile uyarı levhaları tamamlaması, olduğu, tesisin yapılacağı yerin kamulaştırmasının yapılmasının davalı idare sorumluluğu altında olduğu göz önüne alındığında davacının konu ile ilgili gerekli başvurularda bulunduğu, ancak kamulaştırmanın yapılmaması nedeniyle bu başvurunun kabul edilmediği, bu konuyu davalıya bildirdiği, belgenin alınması ile ilgili eksikliğin davalı idarede olduğu, kontrol sistemi ... dilinin Türkçe hale getirilmesine ilişkin dava dosyasında bu konudaki delilin bulunmadığı, çevre düzenlemesi ve iş sağlığı güvenliği ekipmanları ile uyarı levhalarının tamamlaması konusunun davacı uhdesinde bulunduğu, bu eksikliğin tamamlandığına dair dosyada delil bulunmadığı, davacının davalıya yazmış olduğu 02/11/2016 tarihli yazıda sözleşmeye konu işi 10.750.000,00 TL'ye yapmayı taahhüt etmiş ise de bu yazı tarihinden sonra taraflar arasında 5 adet hakedişin düzenlendiği, düzenlenen 5 hakedişte de iş bedelinin 10.750.000,00 TL'ye düşürüldüğüne dair bir belge bulunmadığı, davalının konu ile ilgili tenzilat talebini kabul ettiğine dair yazışma veya mukayeseli keşfin de dosya kapsamında bulunmadığı, sözleşme şartlarını değiştiren sözleşmeyi "Teklif Birim Fiyatlı" sözleşmeden "Götürü Bedel" sözleşme haline getiren bir talep olup Kanunda ve sözleşmede yapılan bu şekilde bir değişikliğin bulunmadığı, davalı tarafından davacıya yazılmış 26/03/2018 tarihli yazıda da taraflar arasında imzalanmış olup 5 nolu hakedişe uygun olarak 2.311.684,90 TL tahakkuk tutarı olduğu, bundan 78.166,29 TL gecikme cezasının minhası ile 933.518,61 TL'nin daha sonra ödenmek üzere geçici emanete alınması ile 1.300.000,00 TL ödeme yapılmasının uygun mütalaa edildiği, davacının tenzilatı konusuyla ilgili kamu yararı olduğu yönünde kullanılması durumunda davalının emanete aldığı bedelin 735.669,19 TL olarak hesaplandığı, tenzilat yazısının dikkate alınmaması halinde davalı yanın emanete aldığı bedelin 933.518,61 TL olduğu bildirilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi kurulu raporuna yönelik beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi yönünde alınan 01/09/2021 tarihli ek raporda; kök raporda belirtilen 3 adet eksiklikten tesisin yapılacağı yerin kamulaştırmasının davalı idare sorumluluğu altında olduğu, kontrol sistemi ... dilinin Türkçe hale getirilmesi konusunda sunulan fotoğrafların incelenmesinde Türkçe'ye çevrilmiş olduğunun tespit edildiği, çevre düzenlemesi ve iş sağlığı, güvenlik ekipmanları ve uyarı levhalarına ilişkin fotoğrafların dosya kapsamına eklendiği, bu durumda emanete alınan bedelin ödenmesi için davalı idarenin cevap yazısında belirttiği eksikliklerin giderilmiş olduğunun tespit edildiği, davacının tenzilat konusuyla ilgili takdirini kamu yararı olduğu yönünde kullanması durumunda emanete alınan bedelin 735.669,19 TL, tenzilat yazısının dikkate alınmaması durumunda ise 933.581,61 TL olduğu mütala olunmuştur.
Davacı vekili 29/09/2021 tarihli ıslah dilekçesinde ek dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla dava değerini 735.669,19 TL olarak ıslah ederek eksik harcı ikmal etmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporuna göre; taraflar arasında Kavşakkaya-Kurtboğazı Ana İsale Hattı'na Crossflow Türbin ve Enerji Nakil Hattı Malzemesi (Montaj dahil, çalışır vaziyette) Mal Alım İşi'ne ilişkin sözleşme akdedildiği, davacı tarafça söz konusu işin tam ve eksiksiz olarak bitirildiği, faturalardan olan alacaklarından 933.518,61 TL'nin daha sonra ödenmek üzere ... tarafından emanete alındığı iddiasıyla emanete alınan paranın tahsili amacıyla işbu davanın açıldığı, davalı idare cevap dilekçesinde davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının sözleşme bedeli 11.266.675,00 TL'yi 10.750.000,00 TL tutar ile gerçekleştirmeyi taahhüt ettiği, yüklenicinin kontrol teşkilatının 03/01/2019 tarihli yazısında belirtilen 10 kalem eksiğin giderilmesi bildirilmesine karşın 3 kalem eksikliğin giderilmediğinin beyan edilerek davanın reddinin talep edildiği, davacının ... Genel Müdürlüğü'ne yazdığı 02/11/2016 tarihli yazıda sözleşme konusu işin 10.750.000,000 TL'ye yapılabileceği beyanı gözetilerek 5 nolu hakedişten dolayı gecikme cezasının da mahsubu sonrası yüklenici davacıya ödenecek tutarın 2.035.669,19 TL olarak hesaplandığı, davalı yanın emanete aldığı bedelin 2.035.669,19 - 1.300.000,00 = 735.669,19 TL olarak hesaplandığı, davalı idarenin cevap dilekçesinde belirttiği 3 eksiklikten kontrol sistemi ... dilinin Türkçe hale getirildiği, çevre düzenlemesi ve iş sağlığı, güvenliği ekipmanları ile uyarı levhalarına ilişkin eksikliğin davacı tarafça giderildiği, tesisin yapılacağı yerin kamulaştırmanın yapılmasının davalı idarenin sorumluluğunda olduğu anlaşılmakla davalı idare tarafından davacı hakedişinden emanete alınan 735.669,19 TL üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulüne,
735.669,19 TL'nin 20/12/2019 temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 50.253,56 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 54,40 TL ve 12.554,86 TL ıslah harcı toplamı 12.609,26 TL harçtan mahsubu ile bakiye 37.644,30 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 133,75 TL tebligat-müzekkere gideri ve 3.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.333,75TL yargılama gideri ile 54,40 TL peşin harç ve 12.554,86 TL ıslah harcı toplamı 15.943,01 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 53.833,46 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatıran tarafa iadesine
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/01/2022