T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/307 Esas
KARAR NO: 2022/628
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/07/2020
KARAR TARİHİ: 19/10/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıların bir adi ortaklık ile "Gazi Üniversitesi Sekizgen Sosyal Tesisinin Anaokulu Binasına
Dönüştürülmesi" işini Gazi Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı'ndan üstlendiğini ve bu
işin davacı şirkete taşere edildiğini, davacı şirket tarafından üstlenen bu işin eksiksiz ve herhangi bir
kusur olmaksızın sorunsuz olarak teslim edildiğini ve idare tarafından davalılara kesin hakediş
yapıldığını,
Davacı şirket tarafından üstlenilen bu işin sözleşme bedelinin 1.620.000,00-TL olup, üstlenen işe yönelik
olarak kesilen faturaların da vaktinde davalılara teslim edilmesine karşı söz konusu bedel üzerinden
davacı şirketin davalılardan toplamda 143.957,02-TL alacağı kaldığını,
işbu alacak üzerine davacı tarafından Ankara ...İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile icra
takibi yapıldığını ancak davalılarca takibe itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, davalı şirket ... tarafından 24.03.2020 tarihinde 800,00-TL ve 4.070.00-TL olmak üzere toplam 4.870,00-TL nin davacıya kısmi ödeme yapıldığını, davaya konu bakiye alacağı için ... dosya numarası ile arabuluculuğa konu edildiği fakat olumlu
sonuçlandırılamadığını, davacının üstlenmiş olduğu işi tamamlamasına rağmen davalılarca herhangi bir ödeme yapılmadığını ve
alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalıların itiraz ettiğini bu nedenle huzurdaki davayı
açtıklarını belirterek, Ankara ...İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak davalılarca takibe itiraz
edildiğini ve takibin durdurulduğunu, davalı şirket ... tarafından 24.03.2020 tarihinde 800,00-TL ve 4.070.00-
TL olmak üzere toplam 4.870,00-TL nin davacıya kısmi ödeme yapıldığını belirterek icra takibinden sonra taraflarına
ödenen 4.870,00 TL’nin mahsubuyla Ankara ...İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyanın kısmi iptalini talep
etmektedir.
Davalı ... İnş. Taş. Org. Tek. Pet. Tic. ve San. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan 01.06.2018 tarihli sözleşmeye göre , 5.0 Ödeme Şekli maddesinin 5.2
maddesinin: "Alt yüklenicinin hakedişini almadan önce şantiyede çalıştırdığı işçilerin aylık SGK
bildirgeleri, tahakkukları ve ödeme makbuzlarını yükleniciye vermek zorundadır. Aksi halde hakediş
ödemesi yapılmayacaktır." şeklinde olduğunu, yine sözleşmenin 14.1 sayılı maddesinde de aynen "Alt
Yüklenicinin hakedişlerinden kesilen ve sözleşme imzası sırasında alınan teminatlar bu sözleşme konusu
işte çalıştırdığı işçilerin sosyal sigorta primi ödemelerinin tamamlandığına dair SGK'dan alacağı
ilişiksizlik belgesini getirmeden iade edilmez" hükmünün yer aldığını, ilgili hükmün konuluş amacının
taşeron firmaya ödeme yapılmadan evvel SGK' ya herhangi bir borcun kalmadığından emin olunması ve
ilişiksizlik belgesinin alınması ile bu sayede yapılacak hakedişin hukuki açıdan sıhhatli olması
amaçlandığını, ancak Davacı firmanın sözleşme kapsamında kendisine yüklenen bu edimini yerine getirmediğini, ilişiksiz belgesi de sunmadığını, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin SGK primleri
ve maaşları ile alakalı herhangi bir bildirim ve belge ibrazı yapılmadığını, Kanun kapsamında
çalıştırmakla yükümlü olduğu ve ilişkisizlik belgesi alınması hususunda da ödenmesi gereken asgari
işçilik bedelinin de yatırılmadığını, sözleşmenin 7.2 maddesinde davacı alt yüklenicinin, SGK tarafından belirlenecek işçilik oranının
yatırılmasını, eksik kalan işçilik miktarına isabet eden sigorta primlerinin alt yüklenicinin hakediş
alacağından kesileceğinin yer aldığını, işbu durumda davalının davacıya hakediş yapma yükümlülüğü
bulunmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen, kesilen faturalardan eksik kalan
143.957.02-TL nin talep edilmesinin hem sözleşme hükmü gereğince hem de asgari işçilik primlerinin
tamamlanmaması nedeniyle hukuken mümkün olmadığını, davacının evvela işbu ilişiksizlik belgesini
davalıya ibraz etmesi akabinde hakedişini talep etmesi ve daha sonra cebri icra yoluna başvurması
gerekirken mevcut durumda yapılan icra takibinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı firmanın
ilgili belgeleri ibraz etmediği gibi iş kapsamında çalıştırdığı işçileri de mağdur ettiğini, işçilerin
ücretlerini çoğu zaman ödemediğini, davalının pek çok defa davacı firma çalışanlarına ücret ödemesi
yaptığını,
sözleşme kapsamında davacı alt yüklenicinin damga vergisi ödeme yükümlülüğü bulunduğu halde
davacının sözleşmenin 7.c maddesinde yer alan damga vergisi ödeme yükümlülüğünü de yerine
getirmediğini, davacının hem sözleşmesel edimleri yerine getirmediğini, hem de sözleşme kapsamında
ödemesi gereken tutarları ödemeyerek borçlu duruma düştüğünü,
Davacının sözleşme kapsamında işi zamanında teslim etmediğinden cezai şart ödemesi gerektiğini,
dava konusu sözleşmede işin teslim tarihinin 10.09.2018 olarak yer aldığını, ancak davacı tarafın bu
tarihte işi bitirmediğini, davalı tarafından davacı alt yükleniciye pek çok defa ihtar çekildiğini, sözleşme
kapsamında kararlaştırılan cezai şartın muaccel olduğunu ve ilgili ödemenin yapılması gerektiğini
belirttiğini, sözleşmeye göre gecikilen gün başına %0,06 gecikme cezası ödemesi gerektiğini,
davacı firmanın işi teslim tarihi olan 10.09.2019 tarihinde bitirmediğinin İdarenin geçici kabul
tutanaklarında da yer aldığını, İdarenin pek çok defa geçici kabul için şantiyeye geldiğini ancak teknik
şartnameye ve sözleşmeye aykırı imalatlar ve sözleşmeye göre hiç yapılmamış imalatları tespit ederek
geçici kabulün yapılamayacağı yönünde tutanak tuttuğunu, İdarenin ...03.2019 tarihli tutanağının da
eksik imalat ve sözleşmeye aykırılıklar yönünden tespitler yapıldığını ve geçici kabulün ...03.2019
tarihinde dahi yapılmadığını, İdarenin 21.01.2019 tarihinde geçici kabul için eksiklerin tespit edildiğini
11.03.2019- 19.03.2019 tarihlerinde de inceleme yapılmak için şantiyeye gidildiğini ve yine işin kabul
kapsamında hazır olmadığını beyan ettiğini,
sözleşme kapsamında gecikilen her gün için %0.06 cezai şart ve ihtarla birlikte davalının sözleşmenin
6.1.b hükmü gereğince ilgili cezai şartın %0.l (binde bir ) olarak alınmasını talep edebileceğini, Sözleşme
kapsamında edimlerini yerine getirmeyen davacının ilgili cezai şartlar hesaplandığı takdirde kaldığını
iddia ettiği ve icra takibine konu ettiği bakiye bakımından davalıdan alacaklı olmayıp bilakis borçlu
olacağını, davacı firmanın hakediş yapmak için sözleşme kapsamında yerine getirmek zorunda olduğu
SGK tahakkuk ve ödeme belgelerini davalıya bildirmediğini,
davacının sözleşme kapsamında edimlere aykırı davrandığını damga vergisi ödeme yükümlüğünü yerine
getirmediğini, SGK prim ve ödeme belgelerini davalıya sunmadığını, ilişiksiz belgesi almadığını, işi
sözleşmedeki teslim tarihinde bitiremeyerek cezai şart ödeme yükümlülüğü altına girdiğini, tüm bu
hususlar birlikte değerlendirildiğinde yapılacak hesaplama ile birlikte davalının davacı firmaya borçlu
olmadığını, davacı firmadan alacaklı olduğunu belirtmektedirler.
Davalı ...'ya usulüne uygun tebligatın yapıldığı ancak davaya cevap vermediği anlaşıldı.
DELİLLER;
-Ankara ...İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası,
-İhale evrakları, taraf ticari defterleri,
-Bilirkişi heyeti 15/03/2022 tarihli kök raporunda özetle; Davacı şirket davalılardan toplam 143.957,02-TL alacağı kaldığını, işbu alacak üzerine davacı tarafından
Ankara ...İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak davalılarca takibe itiraz
edildiğini ve takibin durdurulduğunu, davalı şirket ... tarafından 24.03.2020 tarihinde 800,00-TL ve 4.070.00-
TL olmak üzere toplam 4.870,00-TL'nin davacıya kısmi ödeme yapıldığını belirterek icra takibinden sonra taraflarına
ödenen 4.870,00-TL’nin mahsubuyla Ankara ...İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyanın kısmi iptalini talep
etmektedir. Davacının kısmi iptalini talep ettiği bedel bu durumda 143.957,02- 4.870,00 = 139.087,00 TL olarak
hesaplandığını, dava dosyası kapsamında SGK’dan alınan ilişiksizlik belgesi bulunmadığı, teminat kesintisi olarak davacı
hakedişlerinden yapılması gereken kesintinin de heyetimizce 165.600 TL olarak hesaplandığı, ancak davacı yanca SGK’dan ilişiksiz belgesi sunulsa dahi, takip dosyasında talep edilmediğinden, “taleple bağlılık” ilkesi uyarınca,
davacı alacağına dâhil edilmediği,
Davaya konu işin hangi tarihte davalı yana teslim edildiğine dair bir kayıt bulunmamakla birlikte, davacı
tarafından en az 133 gün geciktirildiği, sözleşme gereği heyetimizce gecikme cezasının 129.276,00 TL olarak
hesaplandığı,
bu durumda, davacı yanın takip konusu faturalardan dolayı (takip sonrasında, dava tarihinden önce yapılan
ödeme mahsup edildikten sonra) 9.811,02-TL. alacaklı olduğunun hesaplandığını,
-Bilirkişi heyeti 15/09/2022 tarihli ek raporunda özetle; Davacının haketmiş olduğu süre uzatımları dahil uhdesindeki işleri 13.10.2018 tarihine kadar bitirmesi gerektiğini, ancak işlerin 3. geçici kabul teklif tarihi olan 05.04.2019 tarihinde ancak bitirilebildiği, davaya konu işin, iki tarih arasındaki fark olan 174 gün geciktirilmiş olduğunu, 174 gün (gecikilen süre) olmak üzere toplam 174x972=169.128,00 TL gecikme cezası hesaplandığını, davacının bakiye imalat alacağı (takip sonrası ödeme mahsup edildikten sonra) 139.087,02-TL olup, bu bedelden gecikme cezasının düşülmesi ile davalının davacıdan 30.040,98 TL alacaklı duruma geçtiğini, davacının, davalılardan ...'nın davaya cevap vermemesi nedeniyle, ayrı hesaplama yapılması konusunda, davalı iş ortaklığının ortaklık hisse paylarının ne olduğuna dair dava dosyası kapsamında bir evrak bulunmadığından hesaplama yapılamadığını belirtmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.
Davalılar ile Gazi Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı arasında Sekizgen Sosyal Tesisinin Anaokulu'na dönüştürülmesi İşi'ne ilişkin yapılan ihale neticesinde sözleşme imzalandığı, davacı ile davalılar arasında da işbu sözleşmeye konu işlerin davacı tarafından yerine getirilmesine ilişkin taşeron sözleşmesi imzalanmıştır.
Davacı sözleşme gereği üzerine düşen tüm sorumluluğu terine getirmiş olmasına rağmen davalıların eksik ödeme yapmış oldukları iddiasıyla icra takibi başlatmış, davalıların itirazı üzerine eldeki itirazın iptali davası açılmıştır.
Taraflar arasında eser sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap ilişkisi bulunduğu, davacı tarafından başlatılan ilamsız takibe davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ise, sözleşmeden doğan davacı alacağının olup olmadığı, ödenip ödenmediği noktasında toplandığı anlaşılmaktadır zira;
Taraflar arasında eser sözleşmesi mevcut olup, eser sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda akdi ilişkinin varlığını ve işin yapılıp teslim edildiğini kanıtlama mükellefiyeti yükleniciye ait ise de, davalı vekili cevap dilekçesinde, akti ilişkiyi ve davacı tarafından yapılan imalatı kabul etmiş ve ödemenin yapıldığını hatta fazla ödeme iddiası bulunduğunu bu hususta yasal haklarını saklı tuttuğunu savunmuştur. Bu hale göre, eldeki davada ispat yükü davalı taraf üzerinde olup, davalı taraf borcun (işin bedeli) ödediğini ispatlamak durumundadır.
Tüm dosya kapsamı toplanan deliler ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporları neticesinde: taraflar arasında eser sözleşmesinden kaynaklı sözleşme ilişkisinin var olduğu, sözleşmenin 01/06/2018 tarihinde imzalandığı, aynı tarihte yer tesliminin yapıldığı işin teslim gününün 10/09/2018 olarak belirlendiği ve gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 oranında gecikme cezası ödeneceği kararlaştırılmıştır. Ayrıca davacı taşeronun vermiş olduğu teminatın iadesi için SGK ilişiksiz belgesi sunulması şartı konulmuştur. Davacının işi teslim etmesi gereken 10/09/2018 tarihinden 174 gün sonra 05/04/2019 tarihinde teslim ettiği bu halde davalıların 169.128,00-TL gecikme cezasına hak kazandığı, davacı ticari defterlerindeki takiple uyumlu alacağın mahsubu halinde davacının alacağı kalmadığı anlaşıldığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklanacağı üzere;
1)Davanın REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL harçtan, dava açılışında alınan 2.375,26 TL peşin harcın düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 2.294,56 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5) Davalıların yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/3. maddesi uyarınca hesaplanan 21.863,05 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak müştereken ve müteselsilen davalılara verilmesine,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, e-duruşma ile katılan davacı vekili, davalı ... İnşaat vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
19/10/2022
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır