T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/477 Esas - 2024/378
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2020/477 Esas
KARAR NO : 2024/378
....
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 13/10/2020
KARAR TARİHİ : 08/05/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16.02.2020 tarihinde, davacı müvekkili ...’ın içerisinde yolcu olarak bulunduğu, davalı sigorta şirketi tarafından ... ile sigortalı dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı kamyonetin direksiyon hakimiyetini kaybederek yol kenarında park halinde bulunan araçlara çarpması neticesinde yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, dava konusu işbu trafik kazasında müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, geçici ve kalıcı iş göremezliğe maruz kaldığını, bakıcı ihtiyacının doğduğunu, mezkur trafik kazasının meydana gelmesinde... plaka sayılı kamyonet içerisinde yolcu olarak bulunan davacı müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, davalı sigorta şirketine dava açmadan önce yazılı başvuruda bulunulduğunu ancak kendilerine herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak sulh olunamadığını ileri sürerek, müvekkilinin dava konusu kazada yaralanması, geçici ve kalıcı iş göremezliğe maruz kalması ve bakıcı ihtiyacı doğması nedeniyle kalıcı iş göremezlik bedeli olarak şimdilik, 9.800,00-TL, geçici iş göremezlik bedeli olarak şimdilik, 100,00-TL, bakıcı gideri tazminatı olarak şimdilik, 100,00-TL olmak üzere toplam 10.000,00-TL maddi tazminatın(belirsiz alacak davası) kaza tarihi olan 16.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden (teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsilini dava ve talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından, dava açmadan önce yapılması gereken başvuru şartı usulüne uygun olarak yerine getirilmediğinden davanın başvuru şartı eksikliğinden usulden reddi gerektiğini, davacının araçta hatır için taşınmakta olduğunu aynı zamanda araç sürücüsünün yüksek oranda alkollü ve ehliyetsiz, davacının kendisinin de alkollü olduğunu, bu nedenle hesaplanan tazminattan hatır taşıması ile birlikte ehliyetsizlik ve alkol nedeni ile müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, dava sonucunda tazminata hükmedilmesi halinde rücu hakkı doğacağından davanın sigortalı ...’a ihbarını talep ettiklerini, davacının dava konusu kaza nedeniyle meydana gelen maluliyet oranının kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre hastanede muayene edilerek belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının ve bakıcı gideri talebinin, sağlık giderleri teminatı kapsamına girmesi sebebiyle ilgili mevzuat gereği ... tarafından karşılanması gerektiğini, müvekkilinin söz konusu taleplerle ilgili sorumluluğunun olmadığını, tazminat hesaplamasının Genel Şartlardaki usul ve esaslara uygun, TRH ve teknik faiz ile yapılması gerektiğini, başvurunun temerrüt oluşturmadığı dikkate alınarak temerrüt tarihinin kabul edilmediğini, kazanın haksız fiilden kaynaklı tazminat davası olması nedeniyle avans faizi talebinin kabulünün mümkün olmadığını ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.
Dosya ... raporunda;... oğlu 23.04.1998 doğumlu ...’ın 16.02.2021 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle, 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Erişkinler İçin engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik Hükümleri kapsamında, fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu, dolayısıyla tüm vücut engellilik oranının % 0(yüzdesıfır) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, devamlı bakıma muhtaç durumda olmadığı, iyileşme süresi içinde 2 (iki) ay bir başkasının yardımına ihtiyaç duyabileceğine dair rapor düzenlenmiştir.
Taraf itirazları üzerine dosya tekrar ... raporunda;... doğumlu ...'ın 16/02/2021 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik Hükümleri kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu, dolayası ile tüm vücud engellilik oranının % 0 olduğu, iyileşme (iş görmezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 ay kadar uzayabileceği devamlı bakıma muhtaç durumda olmadığı iyileşme süresi içinde 2 ay bir başkasının bakımına ihtiyaç duyabileceği kanaatine varılmıştır.
Dosya kusur bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda; Davalı şirkete ... poliçesi ile sigortalı... plakalı araç sürücüsü ...’ın olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, dava dışı park halindeki araç sürücüleri/maliklerinin olayda kusursuz olduğu, davacı yolcu ...’ın olayda kusursuz olduğu, ancak alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracına yolcu olarak binmesinin yaralanması ile illiyetinin bulunduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya aktüer bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda; 16.02.2020 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında yaralanarak, "Tüm vücut engellilik oranının %0 (yüzde sıfır) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, Devamlı bakıma muhtaç durumda olmadığı, iyileşme süresi içinde 2 (iki) ay bir başkasının yardımına ihtiyaç duyabileceği" tespit edilen davacı ...’ın, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan... plaka sayılı araç sürücüsünün %100 oranında kusuruna göre belirlenen toplam geçici iş göremezlik tazminatı tutarının 13.948,20-TL, toplam bakıcı gideri tazminatı tutarının: 5.886,00-TL olarak hesaplandığı, inceleme konusu trafik kazası nedeniyle, adli tıp raporuyla davacının engel oranı %0(sıfır) olarak belirlendiği için davacı lehine sürekli iş göremezlik(maluliyet) zararı hesaplamasının yapılmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından ... araç için tanzim edilen sigorta poliçesinde; ölüm-sakatlık için şahıs başına teminat limitinin 390.000,00-TL, tedavi giderleri için şahıs başına teminat limitinin 390.000,00-TL olduğu, yasal mevzuat gereği 01.01.2020 tarihi itibari ile söz konusu teminat limitlerinin 410.000,00-TL olarak güncellendiği, davacı vekili tarafından davalı sigorta şirketine yapılan ilk başvuru tebliğ tarihinin; 18.07.2020, sağlık kurulu raporunun sunulması için yapılan sonraki başvuru tebliğ tarihinin 01.09.2020 olduğunun, dava dilekçesi ekinde yer alan gönderi takip formu sorgulaması evraklarından tespit edildiği, 18.07.2020 tarihli başvurunun sayın mahkeme tarafından geçerli bir başvuru olarak kabul edilmesi halinde, tebliğ tarihinden itibaren 8(sekiz) iş günü sonrasına gelen 30.07.2020 tarihinde davalının temerrüde düşmüş sayılabileceği, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan dava konusu kazaya karışan ...plaka sayılı aracın kullanım şeklinin-cinsinin sigorta poliçesinde; " açık kasa kamyonet" olarak, kullanım amacının "yük nakli" olarak belirtildiği, söz konusu aracın ticari kullanımda olduğunun belirlenmesi halinde hükmedilecek tazminata ticari temerrüt faizi uygulanabileceği hukuki değerlendirmenin sayın mahkemeye ait olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde davanın ...'a ihbarını talep etmiş, 15/01/2024 tarihinde ihbar olunana ihbar dilekçesi tebliğ olunmuştur.
Davacı vekili sunmuş olduğu 26/04/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 9.800 TL kalıcı iş göremezlik ücreti alacağının, 13.948,20 TL geçici iş göremezlik ücreti alacağının, 5.886,00 TL bakıcı gideri ücreti alacağının, hakkın doğumundan itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; trafik kazasından kaynaklanan ölüm ve cismani zarar sebebiyle geçici iş göremezlik, kalıcı iş göremezlik ve bakıcı tazminatı talebine ilişkindir.
Davalı vekilince, davacının davalı sigorta şirketine başvurmadığı iddia edilmiş ise de 18.07.2020 teslim tarihli belge ile başvurulduğu, dava şartı eksikliğinin bulunmadığı görülmüştür.
Davacı tarafça 16.02.2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle, sürekli iş gücü kaybı tazminatı, geçici iş gücü kaybı tazminatı ve bakıcı gideri talep edilmiş, davalı tarafından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup; ... takiben seyir halinde olan ... yönetimindeki, davalı şirkete ...poliçesi ile sigortalı ...plakalı kamyonetin, 77 nolu bina önlerine geldiğinde, seyrine göre yolun sağ kenarında park halinde olan dava dışı ... plakalı aracın sol yan kesimine, devamında dava dışı park halinde olan ... plakalı aracın sol arka kesimine ve yine park halinde olan dava dışı... plakalı araca çarpması üzerine, ... plakalı araçta bulunan davacı yolcu ...’ın yaralandığı, kaza sırasında... plakalı araç sürücüsünün sürücü belgesinin bulunmadığı ve 1,22 promil alkollü olduğu, Davalı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı... plakalı araç sürücüsü ...’ın olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Kaza tespit tutanağı, savcılık dosyasında alınan 26.03.2021 tarihli bilirkişi raporu ve mahkememizce alınan kusur raporu birbiriyle uyumlu olduğu görülmekle yeniden rapor alınmamıştır.
Kaza tarihinin 16.02.2020 olduğu, bu haliyle Erişkinler İçin Engellik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliği'ne göre maluliyet oranının tespit edilmesi gerektiği, 26.09.2022 tarihli ... tarafından düzenlenen raporların incelenmesine, davacının tüm vücut engellilik oranının %0 (yüzde sıfır) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, devamlı bakıma muhtaç durumda olmadığı, iyileşme süresi içinde 2 (iki) ay bir başkasının yardımına ihtiyaç duyabileceğinin belirtildiği görülmüştür.
...'ya yazılan müzekkere cevabının incelenmesinde; davacıya rücuya tabi gelir/aylık bağlanmadığının bildirildiği görülmüştür.
Bu kapsamda aktüer bilirkişinin hesapladığı denetime elverişli rapor hükme esas alınabilecek nitelikte olduğundan, davacının, geçici işgöremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının 13.948,20TL ve bakıcı giderinin 5.886,00 TL olduğu ATK, kusur ve hesap bilirkişi raporları ile anlaşılmakla davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, bu haliyle davalının limit dahilinde davacının zararlarından sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı vekili bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatının sigorta teminat kapsamında olmadığını ileri sürmüş ise de; davacı tarafından talep edilen tazminat kalemleri, TBK'nın 54. maddesi kapsamında bedensel zarar nedeniyle haksız fiil failinden talep edilebilecek zararlar olup, haksız fiil failinin eylemlerinden sorumlu olanlardan da, kanunda aksi düzenlenmedikçe talep edilebilir. Dolayısı ile trafik kazası neticesinde sürücünün sebep olduğu bu zararlardan KTK'nın 85. maddesi gereğince işleten sorumlu olduğu gibi, KTK'nın 91. maddesi kapsamında işletenin 85/1. Maddesi kapsamında zararlarından sorumluluğunu üstlenen Trafik Sigortacısı da, söz konusu zararaların KTK'nın 92. maddesinde teminat dışı tutulmamış olması ve ayrıca söz konusu tazminat kalemlerinin KTK'nın 98. maddesi kapsamında...nın sorumlu olduğu tedavi giderlerinden de olmaması nedeniyle sorumludur.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; hatır taşıması ve müterafik kusur itirazında bulunmuştur. 6098 sayılı Borçlar Yasasının, "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır. Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Yasasının 52.maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır. Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.
Hatır için taşıma ve aracın hatır için verilmesinde işletenin sorumluluğunun genel hükümlere tabi tutulmuş olması nedeniyle her olayda hâkim işinin özelliğini göz önünde tutarak işleteni tamamen sorumluluktan kurtarabileceği gibi, tazminattan indirim de yapabilir. Hatır taşıması hakim tarafından re’sen gözetilemez. Bu nedenle hatır taşımacılığını işletenin, sürücünün ve işletenin sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin ileri sürmesi gerekir. Hatır taşıması olduğunu ispat yükü iddia edene ait olup, bu taşımanın bir hatır için yapıldığını veya aracın hatır amaçlı olarak verildiğini ispat etmekle yükümlüdür.
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indirimi; her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nın 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Ayrıca yasal düzenlemeler gereği, TBK'nın 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti ve yargılama gideri takdir edilemeyeceği hususunun da gözönünde bulundurulması gerekir.
Somut olayda, davacı ve sürücünün hazırlık soruşturmasında alınan ifadelerine göre davacının, davalı sigorta şirketine zmms ile sigortalı araç sürücüsü ile arkadaş olduğu, araçta hatıra binaen taşındığı açık olup somut olayın özelliğine ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre maddi tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Yine davacının hazırlık soruşturmasında ve ceza mahkemesinde alınan ifadelerine göre davacının, davalı sigorta şirketine zmms ile sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunu bilerek araca bindiği anlaşıldığından somut olayın özelliğine ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre maddi tazminattan %20 oranında müterafik kusur taşıması indirimi yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davacının geçici işgöremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının 13.948,20TL olarak hesaplandığı, hesaplanan tazminattan %20 oranında hatır taşıması nedeniyle indirim yapıldığında 11.158,56 TL olduğu, bu miktardan da %20 oranında müterafik kusur nedeniyle indirim yapıldığında 8.926,85 TL olduğu, bu haliyle davacının davalı sigorta şirketinden geçici iş göremezlik nedeniyle 8.926,85 TL talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacının bakıcı giderinden kaynaklanan tazminat alacağının 5.886,00 TL olarak hesaplandığı, hesaplanan tazminattan %20 oranında hatır taşıması nedeniyle indirim yapıldığında 4.708,80 TL olduğu, bu miktardan da %20 oranında müterafik kusur nedeniyle indirim yapıldığında 3.767,04 TL olduğu, bu haliyle davacının davalı sigorta şirketinden geçici iş göremezlik nedeniyle 3.767,04 TL talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça her ne kadar sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde bulunulmuş ise de, 26.09.2022 tarihli ... İkinci İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen rapor ile 07.09.2023 tarihli ... tarafından düzenlenen raporda davacının tüm vücut engellilik oranının %0 olduğu anlaşıldığından bu talebi yerinde görülmemiştir.
Bu haliyle; davanın kısmen kabulü ile 8.926,85 TL geçici iş göremezlik ve 3.767,04 TL bakıcı giderinin temerrüt tarihi olan tarihi 11.09.2020 tarihinden itibaren (01.09.2020 tarihinden itibaren 8 iş günü sonrasına denk gelen) işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
(sigortalanan aracın ticari olması nedeniyle), sürekli iş gücü tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda açıklındığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
- Sürekli iş göremezlik isteminin reddine
8.926,85 TL geçici iş göremezlik ve 3.767,04 TL bakıcı giderinin temerrüt tarihi olan 11.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
-Fazlaya ilişkin istemin reddine
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.618,53 TL karar ve ilam harcından 54,40 TL peşin harç ve 336,00 TL ıslah harcı toplamı olan 390,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.228,13TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin harç ve 336,00 TL ıslah harcı toplamı olan 390,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 654,50 TL posta gideri ve 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.708,90 TL yargılama giderinin kabul-ret oranına göre hesaplanan 2.017,07 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin kabul-ret oranına göre hesaplanan 28,59 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerine bırakılmasına,
6-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 12.693,94 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı vekille temsil olunduğundan sürekli iş göremezlik yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 9.800,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin kabul-ret oranına göre 565,42 TL'sinin davalıdan, 754,58 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/05/2024
...