T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/512 Esas
KARAR NO: 2021/13
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 04/09/2012
KARAR TARİHİ: 12/01/2021
YAZIM TARİHİ: 09/02/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalılar ile yaptığı sözleşmeler uyarınca Hirfanlı Hidrolik Santrali İşletme Müdürlüğündeki çeşitli işlerin davalılara verdiğini, davalıların işçilerinden ...'in 01/10/1991-27/10/2007 tarihleri arasında davalı şirketlerle iş akdi ile çalıştığını, iş akdinin feshedilmesi ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin alacakları için ... Mahkemesinde dava açtığını, mahkeme hükmünde işçi alacağının müvekkilden tahsiline karar verildiğini ve hükmün Yargıtay tarafından onandığını, bu hükmün ... Müdürlüğüne takibe konulması sonucu 27.650,00 TL teminat mektubunun paraya çevrilmek sureti ile 18/11/2011 tarihinde lehlerine hükmedilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin mahsup edilmek sureti ile 15/12/2011 tarihinde 3.516,22 TL olmak üzere toplam 32.166,22 TL'nin davacı tarafından ödenmek zorunda kalındığını, davalılar ile yapılan sözleşmeler uyarınca işçi ücret ve alacaklarından davalıların sorumlu olduğunu belirterek 27.650,00 TL'nin 18/11/2011 ödeme tarihinden, 4.516,22 TL'nin ise 15/12/2011 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsili istemi ile dava açmıştır.
Davalı ... İnş. Meş. Gıda Tekstil Gübre Hay. Nakliyat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ...'in müvekkili şirket tarafından işe alınmadığından müvekkili şirketin sorumluluğunun sadece sigorta primlerini yatırmaktan ibaret olduğunu, 01/11/2006-27/10/2008 tarihleri arasında sigorta primlerinin yatırıldığını, müvekkili şirketin borçlu olmadığını, asıl işveren konumundaki davacı kurumun sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirketin sorumluluğu düşünülse bile ancak işçinin müvekkil şirkette çalıştığı süreyle sınırlı sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; dava dışı işçinin davalı ... Tem. Tur. İnş. Taah. Ve Tic. Mak. San. Ltd. Şti. de çalıştığına ilişkin kayda rastlanmadığı gerekçesiyle bu davalı hakkında açılan davanın reddine; davacının diğer davalılar ile yapılan sözleşme kapsamında SGK kayıtlarına göre bu davalılar bünyesinde çalışan işçiye yapılan ödemeyi aralarında imzalanan sözleşmede hüküm bulunmaması nedeni le bu davalılardan ödenen bedelinin yarısını talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkememiz kararının davacı vekilince temyiz edilmesi neticesinde ; Yargıtay 23 H.D'ne ait 01/07/2020 Tarih, 2017/732 E., 2020/2372 K. sayılı ilamı ile ''...Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Yıllık izin ücreti ile ilgili mahkeme kararı belirlenen ilkeler doğrultusunda belirlenmemiş ise de davacı vekilinin bu konuda temyizi ve son yüklenici dışındaki davalılarının temyizi olmadığından bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.
Bu durumda davacı vekilinin temyiz ettiği hususlar dikkate alınarak, kıdem tazminatı yönünden davalıların ödenen bedelin tümünden sorumlu tutulması gerekirken yarısından sorumlu tutulması hatalı olmuştur...'' gerekçesiyle bozularak dosya mahkememize gönderilmiş mahkememizce usul yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyulmak suretiyle yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLER ;
-... Mahkemesinin .... E-K sayılı dava dosyası: Dava dışı işçi ... tarafından ...A.Ş. Genel Müdürlüğü aleyhine 04/11/2008 tarihinde açtığı dava sonucunda ...A.Ş. Genel Müdürlüğünün asıl işveren sıfatı ile 11.654,03 TL kıdem tazminatı, 6.067,59 TL yıllık izin, bayram ve genel tatil alacağı olmak üzere toplam 17.722,12 TL'nin ...A.Ş. Genel Müdürlüğünden tahsiline karar verildiği, davalı .... Genel Müdürlüğünün temyizi üzerine dosyanın Yargıtay denetiminden geçerek 10/10/2011 tarihinde onanmak sureti ile kesinleştiği görülmüştür.
-... Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyası: Dava dışı işçi ... tarafından davacı .... Genel Müdürlüğü aleyhine 05/05/2010 tarihinde ... Mahkemesinin .... E-K sayılı ilamına dayalı toplam 23.839,32 TL alacak için takip yapıldığı, davacı tarafın 27.650,00 TL'nin 18/11/2011, 200,00 TL'nin 31/05/2010 ve 3.516,22 TL'nin 16/12/2013 tarihinde olmak üzere toplam 31.366,22 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.
-Bilirkişi Raporu: Dava dışı işçi ...'in davalı ... Tem. Tur. İnş. Taah. Ve Tic. Mak. San. Ltd. Şti'nde çalıştığına ilişkin dosyada herhangi bir kayıt bulunmadığı, diğer davalıların ise farklı sürelerde çalıştırdığı, davalı ... (...)'in 86 gün, davalı ... Temizlik (...) 'in 617 gün, davalı ... İnş. Gümrükleme Tem. Elektrik Kırtasiye Tic. Ltd. Şti.'nin 366 gün, davalı ... Gıda İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Özel Güvenlik Sistemleri İnş. Gıda Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin 428 gün, davalı ...'nin 435 gün, davalı ... Mad. Yağ. Ve Pet. Ür. Paz. Tur. Sey. Nak. İthalat İhracat Tic. Ltd. Şti ile davalı ... Elektrik İnş. Mühendislik Teknik İşl. Ve Tem. Sanayi ve Ltd. Şti.'nin 1020 gün, davalı ... Peyz. Tem. İnşaat Sanayi Tic. Ltd. Şti.'nin 570 gün, davalı ... Tem. Turizm İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti'nin 540 gün, davalı ... İnş. Meş. Gıda Tekstil Gübre Hay. Nakliyat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti.'nin 653 gün çalıştırdığı, Yargıtay içtihatları uyarınca sözleşmelerde özel hüküm bulunmaması halinde asıl işveren ile alt işverenin işçinin kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil alacağının yarı yarıya sorumlu olacağı, dava dışı işçi ...'in davalılarda çalıştığı sürelerde göz önünde tutulduğunda 161,68 TL'nin davalı ... (...), 1.517,06 TL'nin davalı ... Temizlik (...), 1.799,81 TL'nin davalı ... İnş. Gümrükleme Tem. Elektrik Kırtasiye Tic. Ltd. Şti., 2.104,70 TL'nin davalı ... Gıda İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti ile davalı ... Özel Güvenlik Sistemleri İnş. Gıda Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., 2.139,13 TL'nin davalı ..., 5.015,88 TL'nin davalı ... Mad. Yağ. Ve Pet. Ür. Paz. Tur. Sey. Nak. İthalat İhracat Tic. Ltd. Şti ile davalı ... Elektrik İnş. Mühendislik Teknik İşl. Ve Tem. Sanayi ve Ltd. Şti., 2.802,99 TL'nin davalı ... Peyz. Tem. İnşaat Sanayi Tic. Ltd. Şti., 2.212,88 TL'nin davalı ... Tem. Turizm İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti, 3.211,15 TL'nin davalı ... İnş. Meş. Gıda Tekstil Gübre Hay. Nakliyat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesi gerektiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava, sözleşmeye dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, Yüksek Yargıtay Bozma ilamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporunda belirtilen hesaplamalara göre;
Davacı ile davalı şirketler arasında farklı tarihlerde hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, iş bu sözleşmeler kapsamında, davalı şirketlerde işçi olarak çalışmakta olan işçi ...'in iş akdinin sona ermesi nedeni ile bir kısım işçilik alaklarının tahsili istemi ile davacı aleyhine ... Mahkemesinin 2008/993-2010/151 E-K sayılı dava dosyasında davanın kabulüne karar verildiği, kararın temyiz edilmesi neticesinde Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, Yüksek Yargıtay bozma ilamında işaret edildiği üzere, İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği anlaşılmakla, mahkmemizce yaptırılan ve dosya kapsamına ve denetime uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınan bilirkişi raporu içeriğine göre, İş Mahkemesi kararında belirlenen işçilik alacaklarından, her bir davalının işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere %50 nispetinde değil tam olarak sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır.
Dava dışı işçi ...'in davalı ... Tem. Tur. İnş. Taah. Ve Tic. Mak. San. Ltd. Şti'nde çalıştığına ilişkin dosyada herhangi bir kayıt bulunmadığı anlaşılmakla bu davalı bakımından davanın reddine karar verilmiş, diğer davalılar bakımından ise davacı tarafından eldeki davaya konu edilen bedelin 15/11/2017 tarihinde ödenmiş olması ve tarafların sıfatı nazara alınarak, bu tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle ve her bir davalının sorumlu oldukları miktarla sınırlı olarak tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı ... Tem. Tur. İnş. Taah. Ve Tic. Mak. San. Ltd. Şti'ne yönelik davanın reddine,
2- Diğer davalılara yönelik davanın kısmen kabulüne,
a- 323,36 TL'nin davalı ... (...),
b-3.034,12 TL'nin davalı ... Temizlik (...),
c-1.799,81 TL'nin davalı ... İnşaat Gümrükleme Tem. Elektrik Kırtasiye Tic. Ltd. Şti.,
d-2.104,70 TL'nin davalı ... Gıda İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti (Eski Unvan: Ali Benzer Gıda İnş. San. Ltd. Şti) ile davalı ... Özel Güvenlik Sistemleri İnş. Gıda Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.,
e-2.139,13 TL'nin davalı ...,
f-5.015,88 TL'nin davalı ... Mad. Yağ. Ve Pet. Ür. Paz. Tur. Sey. Nak. İthalat İhracat Tic. Ltd. Şti ile davalı ... Elektrik İnş. Mühendislik Teknik İşl. Ve Tem. Sanayi ve Ltd. Şti.,
g-2.802,99 TL'nin davalı ... Peyz. Tem. İnşaat Sanayi Tic. Ltd. Şti.,
h-2.655,46 TL'nin davalı ... Tem. Turizm İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti,
ı-3.211,15 TL'nin davalı ... İnş. Meş. Gıda Tekstil Gübre Hay. Nakliyat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti'den 15/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,
2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.577,00 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 480,65 TL harcın mahsubu ile 1.096,35 TL harcın (10,95 TL'sinden davalı ... (...), 102,78 TL'sinden davalı ... Temizlik (...), 60,97 TL'sinden davalı ... İnşaat Gümrükleme Tem. Elektrik Kırtasiye Tic. Ltd. Şti., 71,29 TL'sinden davalı ... Gıda İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti (Eski Unvan: Ali Benzer Gıda İnş. San. Ltd. Şti) ile davalı ... Özel Güvenlik Sistemleri İnş. Gıda Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., 1.096,35 TL'sinin davalı ...den, 169,90 TL'sinin davalı ... Mad. Yağ. Ve Pet. Ür. Paz. Tur. Sey. Nak. İthalat İhracat Tic. Ltd. Şti ile davalı ... Elektrik İnş. Mühendislik Teknik İşl. Ve Tem. Sanayi ve Ltd. Şti'den., 94,95 TL'sinin davalı ... Peyz. Tem. İnşaat Sanayi Tic. Ltd. Şti'den, 89,95 TL'sinin davalı ... Tem. Turizm İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti'den, 108,77 TL'sinin davalı ... İnş. Meş. Gıda Tekstil Gübre Hay. Nakliyat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti'den sorumlu olmak üzere)
3- Davacı tarafından yatırılan 480,65 TL peşin harç, 21,15 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 501,80 TL'nin, davalı ... Tem. Tur. İnş. Taah. Ve Tic. Mak. San. Ltd. Şti. dışındaki davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargıtay bozma ilamı öncesi yapılan 1.215,70 TL posta gideri, 300,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.515,70 TL yargılama gideri ile bozma ilamı sonrası yapılan 743,20 TL yargılama gideri toplamı 2.258,90 yargılama giderinden, kabul ret oranı dikkate alınarak 1.611,26 TL'nin davalı ... Tem. Tur. İnş. Taah. Ve Tic. Mak. San. Ltd. Şti. dışındaki davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
6-Davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Tem. Tur. İnş. Taah. Ve Tic. Mak. San. Ltd. Şti. dışındaki davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren15 gün içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/01/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır