T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/327 Esas
KARAR NO: 2022/670
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 03/11/2015
KARAR TARİHİ: 17/11/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından 6446 sayılı Enerji Piyasası Kanunu uyarınca elektrik üretimi amacıyla Giresun ili sınırları içerisinde, Aksu Nehri üzerinde yer alan ... Hes Projesi'nin mühendislik tedarik ve inşaat işlerinin yapımı için 04/01/2008 tarihinde ... İnşaat Turizm ve Ticaret A.Ş. ile Mühendislik Tedarik ve İnşaat Sözleşmesi imzalandığını, ... Hes Projesi'nin inşaat, elektrik, sıhhi tesisat ve hidromekanik işlerine ait kat'i ve uygulama projelerinin hesaplarının Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ve EPK veya bunların bünyesinde bulunan bütün kuruluşların kriterlerine uygun olarak ve bu kuruluşlar tarafından onaylanacak şekilde hazırlanmasının temini için 20/06/2007 tarihinde davalı ... Ltd. Şti ile ... Hes İnşaatı Kesin ve Uygulama Projeleri Hazırlanması Mühendislik Hizmetleri İşi'ne ait sözleşme imzalandığını, ... tarafından sözleşme gereği vermekle yükümlü olduğu projelerin teslim edildiğini ve teslim edilen projeler kapsamında imalatlar yapıldığını, müvekkili şirket tarafından ... Hidroelektrik Santrali Yapım İşi ile ilgili olarak davalı ...Ş.'ne inşaat tüm riskleri sigortası yaptırıldığını, poliçenin aynı şartlarda 15/12/2013 tarihine kadar uzatıldığını, ayrıca müvekkili şirket tarafından yine santral yapım işi ile ilgili olarak 18/03/2010 tarihinde davalı ...Ş.'ne mesleki sorumluluk sigortası yaptırıldığını, müvekkili şirkete ait ... Hidroelektrik Santralinin cebri konusunda geçici kabulü yapılmadan iki gün önce 23/11/2013 tarihinde test aşamasında patlama meydana geldiğini, patlamanın neden meydana geldiğinin tespiti için yaptırılan testler neticesinde davalı ... tarafından projelendirilen ASTM A656 70 (... 9449) kalite saçların ... Hes cebri boru İmalatında kullanılmasının uygun olmadığı sonucuna varıldığını, cebri borunun malzemesinin üreticisi olan ... A.Ş.'de kendi ürününün gevrek (kırılgan) davranış göstermesi sebebiyle ... Hes cebri borusunda kullanılmasının uygun olmadığını belirttiğini, aynı konuda ayrıca ODTÜ Mühendislik Fakültesi'ne yapılan başvuru sonucu belirtilen raporlara paralel olarak ... 9449 saçın cebri boruda kullanılmasının hatalı olduğu sonucuna varıldığını, yaptırılan testler sonucunda ASTM A656 70 Type 8 kalite (... 9449) saçın cebri boru imalatında kullanılmasının uygun olmadığı sonucuna varıldığını dolayısıyla ... Şirketi tarafından hazırlanan projelerde belirtilen malzeme seçiminin yanlış olup hasarın meydana gelmesi ... Şirketinin hatasından kaynaklandığını, hasarın sigorta poliçeleri kapsamında teminat altına alınan risklerden kaynaklandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla uğranılan zararın karşılığı toplam 13.772.780,90 TL'nin davalılardan TTK m.1427/2-4 fıkra hükümleri gereği inşaat tüm riskler poliçesi kapsamında 11/01/2014 tarihinden itibaren, mesleki sorumluluk sigortası kapsamında 14/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline (sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçelerin limitleri ile sınırlı tutularak) karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacı ile akdedilen 20/06/2007 tarihli sözleşme uyarınca müvekkilinin Giresun il sınırları içerisinde yer alan ... Regülatörü ve Hes Projelerini Hidromekanik kapsam dahilindeki işlerin yapımını üstlendiğini, dava konusu cebri boru kat'i projelerinin hazırlanması aşamasında ... olarak malzeme kalitesi S355J2G3 olarak seçilip seçilen malzemeye göre de kalınlıkların tespit edildiğini, onay alınmak üzere kalınlıkları ve malzeme kalitesini içeren cebri boru genel yerleşimi projesi hazırlandığını, API 5LX65 ve API 5LX70 malzeme kullanılması durumları için alternatif kalınlık değerleri de ifade edilmek suretiyle 20/09/2010 tarihinde müteahhit firma olan ...'e sunulduğunu, API 5LX65 malzeme kalitesi ... tarafından onaylandığını, onay akabinden sonra projelerin oluşan duruma göre revize edilerek 16/10/2010 tarihinde ...'e sunulduğunu, malzeme siparişi aşamasında ... Makina ile ... arasında yapılan API 5LX65 kalite t=25mm kalınlığındaki malzemenin cebri boru imalat programı açısından değerlendirilerek istenilen zamanda temin edilemeyeceği tespit edildiğinden Ereğli tarafından malzemeye alternatif olarak ASTM A 656 (... Kalite No: 9449) kalite malzeme önerildiğinden bu malzemenin sipariş edildiğini, yapılan kontrollerde malzeme için tüm sonuçların uygun çıktığından ... test neticelerinin ilgili standartlar içinde olduğuna ikna olarak imalatın devamına karar verdiğini, bunun üzerine ... tarafından ASTM A 656 kalitesi projeleri işlenerek revizyonu yapılan ilgili projelerin ön yazı ekinde ...'e teslim edildiğini, imalata başlanmadan önce yapılması gerekli olan kaynak prosedürleri ... Makina tarafından ODTÜ'ye yaptırıldığını, cebri borunun montajı sonrası yapılması düşünülen sızdırmazlık testleri için ... tarafından test prosedürü hazırlanarak ... Makina ile paylaşıldığını, test işlemi esnasında boru patlaması olayının gerçekleştiğini, olay akabinde ... tarafından ...'dan ... Hes Tesisinin ... 9449 kodlu malzeme ile projelendirilmiş olan bölümünü ST52 kodlu malzeme ile projelendirilmesinin talep edildiğini, talep üzerine projenin revize edildiğini, olayın gerçek nedeninin araştırılması için Dizayn Kalite Mühendislik San. Tic. Ltd. Şti. İle sözleşme imzalanarak cebri boru üzerinde incelemeler yapıldığını, hazırlanan raporda ve Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından hazırlanan raporlarda ASTM SA 656 boru kullanılmasında herhangi bir sakınca tespit edilemediğini, İTÜ tarafından hazırlanan raporda ise hasarın kaynaklama işleminden önce birleştirilerek parçaların ön ısıtması gibi gerekli önlemlerin alınmamasından kaynaklandığı tespitlerine yer verildiğini, davacı tarafından haricen hazırlattırılan raporların fiili ve hukuki gerçeklerle bağdaşmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen toplam tazminatın hangi kalemlerden ve ne miktarlardan olduğunun belli olmadığını belirterek davanın zamanaşımı ve esastan reddi ile ... A.Ş.'ye ... Makina A.Ş.'ye ve Sutta İnş. Ve Müh.Ltd. Şti.-... Yapı Tic. Ltd. Şti ...ortaklığına ihbar edilmesini istemiştir.
Davalı ...Ş. Vekili cevap dilekçesinde; inşaat tüm riskler poliçesinde ...Bankası A.Ş. Ve T.C. ... Bankası A.Ş., mesleki sorumluluk sigorta poliçesinde ...Bankası A.Ş. Ek sigortalı / dain-i mürtehin sıfatıyla yer aldığından bankaların muvafakatinin dava şartı olduğunu, davacı şirketin ... Grubuna dahil bir şirket olup, ... Grubunun birçok Hes Projesinde yatırımları bulunduğunu, ... Şirketler Grubu tarafından üstlenilen projelerin uygulama aşamalarında yaşanan başarısızlıkların haksız biçimde sigorta şirketi üzerinden finanse edilmeye çalışıldığını, aynı grup şirketine dahil şirketlerin ve davacı şirketin farklı projelere ilişkin olarak açılmış çok sayıda dava bulunduğunu, inşaat tüm riskler poliçesi yönünden davacı sigortalının öncelikle zararlarının poliçenin genel tarifi içine girdiğini ispat etmesi gerektiğini, mesleki sorumluluk sigorta poliçesinde diğer davalı ... Limited Şirketi ile birlikte ek sigortalı sıfatı ile birlikte davacı firma müteahhit ve taşeronlarında yer aldığını, söz konusu poliçenin sorumluluk poliçesi olup sözleşme süresi içerisinde sigortalıya karşı ileri sürülebilecek taleplere karşı teminatı sağladığını, sigortalıların yararlanmasının mümkün olmadığını, davacının zarar gören 3.taraf konumunda olmadığından müvekkilinden mesleki sorumluluk projesine dayanarak talepte bulunamayacağını, inşaat poliçesinin teminat dışı kalan halleri düzenleyen maddesinde malzemenin bozukluğundan ayıbından veya kusurlu işçilik neticesinde olan hasarların teminat dışı kalacağının öngörüldüğünü, somut olaydaki zararın sigorta kapsamında sayılamayacağını bildirerek davanın reddini istemiştir.
İhbar dilekçesi ihbarı talep edilen firmalara tebliğ olunmuştur.
Dava, ... Hidroelektirik Santralinde meydana gelen cebri boru hattının patlaması nedeniyle uğranıldığı iddia olunan zararın giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce davanın reddine dair verilen 25/10/2018 tarihli kararın davacı vekilince İstinaf Yasa yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nce 08/01/2018 tarihli bilirkişi raporuna davacı vekilince itiraz edildiği, bilirkişi heyetinden ek rapor alınmadığı gibi HMK'nın 281/3 maddesi gereğince yeniden bir bilirkişi incelemesi de yaptırılmadığı gerekçesi ile 2019/255-2021/441 EK sayılı ve 28/04/2021 tarihinde kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Ankara Bölge Adliyesi 27.Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmış, 27/12/2021 tarihli ek raporda; bilirkişi çoğunluk görüşü olarak yapılan ilk değerlendirmeye paralel olacak şekilde kazaya sebep olan kırılmanın sebebinin kullanılan ... kalite 9449 malzemesinden olmayıp, çelik borulara saha şartlarında uygulanan kusurlu-eksik kaynak prosedürleri sebebiyle olduğunun görüldüğü, davalı firmanın prosedürleri sebebiyle olduğu, davalı şirketin dava konusu hasar ile ilgili kusurunun bulunmadığı, mütala olunmuş, bilirkişi .... ayrık görüş ek raporunda; kök rapora yönelik itiraz dilekçeleri kapsamında yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda kök raporda değişiklik yapılması yoluna gidildiği, davalı şirketin kusurlu olup takdirin Mahkemeye ait olduğunun düşünüldüğü şeklinde bildirmiştir.
Ek rapora yönelik itirazlar sonrası ek raporda yer alan inşaat mühendisi bilirkişi ayrık görüşünü içerdiği ve dosyada birbirinden farklı uzman görüşü raporları bulunduğundan inşaat mühendisi, metalurji mühendisi ve nitelikli hesap uzmanından oluşan yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınmış, 08/08/2022 tarihli raporda; yapılan teknik tespitlere göre dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelendiğinde kullanılacak malzeme seçim sürecinin iletişim halinde gerçekleştirildiği, malzeme seçimi sonrası kabul süreçlerinde malzeme test ve raporların usulüne uygun olarak yapıldığı, olay öncesi malzeme test sonuçlarının kullanım yeri bakımından uygun olduğu, hasarlı malzemeden alınan numunelerle yapılan testlerin yeterli sayıda (en az ve standart sapması yakın olacak şekilde en az üçer numune olmaması) tekniğine (haddeleme ve numune alım yöntemlerinin bilinmemesi) uygun olmaması ve numune hazırlama sırasında termal (ısıl keme işlemleri) ve mekanik (eğik şekilli borudan düzeltilerek numune alınması) etkiler nedenleri ile olay sonrası verilen görüşlerin uygun olmadığı, borcu imalatı ve özellikle montajı işlemleri sırasındaki koşulların belirsizliği, kaynak işlemlerinin uygunluğunun gösterilmesi bakımından montaj işlemleri sonrasındaki tahribatsız muayene kalite raporlarının bulunmaması, kırılmanın mesnet-boru birleşim bölgesindeki kaynaklı bölgeden başladığı, orijinal malzeme yapısına göre olay sonrasında incelenen malzeme yapısındaki değişimlerin özellikle çelik boruların sahada montaj sırasında yapılan kusurlu kaynaklı birleştirmeden dolayı oluştuğu, kaynaklı birleştirme noktalarında çentik etkisi oluşturabilecek nitelikte kusurların olması gibi nedenlerden dolayı hasarın yanlış malzeme seçiminden olmadığının değerlendirildiği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi kurulu çoğunluk görüşünü içeren ek rapor ve yeni bilirkişi kurulundan alınan rapora göre; ... Hes Projesinin mühendislik tedarik ve inşaat işlerinin yapımı için 04/01/2007 tarihinde davacı ile dava dışı ... İnş. Tur. Tic. A.Ş arasında Mühendislik Tedarik ve İnşaat Sözleşmesi imzalandığı, 20/06/2017 tarihinde de davalı ... Ltd. Şti. ile ... Hes İnşaatı kesin ve uygulama projeleri hazırlaması, mühendislik hizmetleri işine ait sözleşme imzalandığı, davacı tarafından ... Hidroelektrik Santrali Yapım İşi ile ilgili olarak davalı ... şirketine inşaat tüm riskleri sigortası ve mesleki sorumluluk sigortası yaptırıldığı, santralin geçici kabulü yapılmadan önce test aşamasında patlama meydana geldiği, davacı tarafından patlamanın davalı firma tarafından projelendirilen ASTM A656 70(... 9449) kalite sacların ... hes cebri boru imalatında kullanılmasının uygun olmamasından kaynaklandığı ileri sürülmüş ise de Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararı sonrası alınan çoğunluk görüşünü içeren bilirkişi kurulu ek raporunda ve yeni bilirkişi kurulundan alınan raporda hasarın oluşumunun proje hatasından yada yanlış malzeme seçiminden kaynaklanmayıp çelik boruların sahada montaj sırasında yapılan kusurlu kaynak birleştirmeden dolayı oluştuğunun tespit edildiği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanununu gereğince alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının 235.204,67 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 235.123,97 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 375.727,81 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-HMK 333 maddesi uyarınca artan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
Dair, Davacı vekili, Davalı ... Mühendislik... Ltd. Şti vekili, Davalı ...Ş vekili, ve İhbar Olunan ... Makina A.Ş. vekilinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/11/2022
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...