T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/369 Esas - 2022/510
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/369 Esas
KARAR NO: 2022/510
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/06/2021
KARAR TARİHİ: 18/07/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/08/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili kurumun 233 Sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olup, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanmasının ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alınmakta olduğunu, dava dışı ... adlı özel güvenlik işçisinin müvekkili kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketler bünyesinde 13.06.2015 tarihinde işe girmiş, 31.10.2016 tarihinde son çalıştığı şirket tarafından işten çıkarılmış olduğunu, bunun üzerine ... tarafından müvekkili kurum aleyhine işçilik alacaklarının tahsili istemli dava açılmış olduğunu, davanın yargılaması sonucu Ankara ...İş Mahkemesi'nin ... E. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş olduğunu, kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiş olduğunu, kesinleşene kararın Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında icra takibine konu edilmesi üzerine, dosya borcunun 32.784,59 TL'sinin ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. tarafından yatırılmış olduğunu, bakiye tutar için 2.000,00 TL tutarın kurumlarınca yatırılmış teminattan mahsup edildiğini ve 5.946,95 TL'nin kurumları tarafından icra takip dosyasına yatırılmış olduğunu, dava dışı ...'ün müvekkili idare bünyesinde özel güvenlik hizmeti sunan davalı şirketler işçisi olarak çalışmış olduğunu, davalı şirketler ile akdedilmiş hizmet alım sözleşmeleri ve sözleşme eki şartnamelerde yer alan düzenlemeler uyarınca işçilerin işçilik alacaklarından alt yüklenici şirketlerin sorumlu olduğunu, müvekkili kurum tarafından işçiye ödenen bedelin davalı şirketlerce müvekkili kuruma ödenmesi gerektiğini beyanla müvekkili kurum tarafından ödenen 7.946,95 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları aranında rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; İş Kanunun 2.maddesinin emredici nitelikte olup, madde düzenlemesi ile asıl işveren alt işveren arasında birlikte sorumluluğun esas olduğunun düzenlenmiş olduğunu, ayrıca asıl işverenin alt işverene rücu etmesine imkan veren bir kanun maddesinin de olmadığını, ayrıca davacının yaptığı ödemeden huzurdaki dava ile haberdar olunmuş olduğunu, davacının herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmamış olduğunu, iş bu durumun dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmeler yada teknik ve idari şartnamelerin hiçbirinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkili şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, ayrıca müvekkili şirketin ihale ile iş almakta olup, ihale şartnamesinde yazmayan hiçbir kalemi işçilere ödemesinin mümkün olmadığını, ihale makamının kıdem tazminatı yönünden müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapmamış olduğunu, bu nedenle söz konusu alacağın ihale makamı olan davacı tarafından ödenmesi gerektiğini, aksi durumun ihale şartnamesine de aykırılık oluşturduğunu, 6552 Sayılı Kanun gerekçesinde, ihale konusu işin maliyetini hesaplarken kıdem tazminatını bu hesaplamaya dahil edemediği ve alt işverenler nezdinde büyün sorunlara yol açtığının belirtilmiş olduğunu, madde gerekçesinde dahi alt işverenin yükünün azaltılmasından bahsederken hala müşterek ve müteselsil sorumlu olunduğu iddiasının hukuka aykırı bir durum olduğunu, 6552 sayılı yasa gerekçesi göz önünde bulundurulduğunda müvekkili şirketlere yöneltilen davanın reddinin gerektiğini, aksi halde davacının sebepsiz zenginleşeceğini, davacının kusurundan kaynaklı yapılmış fazla ödemelerin müvekkili şirkete rücu edilemeyeceğini, bilirkişinin öncelikle kusur değerlendirmesi yapması gerektiğini, ayrıca alacakların zamanaşımına uğramış olup rücu imkanının kalmamış olduğunu, davacının TİS farkı talebinin hukuka aykırı olup, toplu iş sözleşmesinden kaynaklı ek ödemelerin idarenin yükümlülüğünde olduğunu beyanla haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Ankara ...İş Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası,
-Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası,
-Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler, ihale evrakları, ödeme dekontları
-Dosya bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda; Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçinin asıl işveren iş yerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluklarının varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği, Sayın Mahkemece, Yargıtay 13.Hukuk Dairesi'nin, son alt işveren üzerinde bırakılması gereken işçilik alacağı kaleminin sadece ihbar tazminatı olması gerektiği yönündeki içtihatlarının benimsenmesi halinde; Sayın Mahkemece davalı alt yüklenicilerin hizmet dönemi itibariyle belirlenen tutarların tamamının rücuen tahsilinin talep edilebileceği kanaatine varılması halinde, yapılan hesaplamalar uyarınca; davalı yüklenici ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 210,10 TL olacağı, iş bu alacağın 52,88 TL'sine ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden, 157,22 TL'sine ödeme tarihi olan 04.07.2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceği, davalı yükleniciler ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. firmalarından müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 7.736,85 TL olacağı, iş bu alacağın 1.947,12 TL'sine ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden, 5.789,73 TL'sine ödeme tarihi olan 04.07.2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceği, Sayın Mahkemece, davacı Genel Müdürlük tarafından ödenmiş işçilik alacakları nedeniyle, davalı alt yüklenicilerin kendi hizmet süreleriyle sınırlı olarak belirlenen tutarların yarısının rücuen tahsilini talep edebileceği kanaatine varılması halinde ise; Davalı yüklenici ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 105,05 TL olacağı, iş bu alacağın 26,44 TL'sine ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden, 78,61 TL'sine ödeme tarihi olan 04.07.2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceği, Davalı yükleniciler ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. firmalarından müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 3.868,43 TL olacağı, iş bu alacağın 973,56 TL'sine ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden, 2.894,87 TL'sine ödeme tarihi olan 04.07.2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceği,
Sayın Mahkemece, Yargıtay 23.Hukuk Dairesi'nin, son alt işveren üzerinde bırakılması gereken işçilik alacağı kalemlerinin ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağı olması gerektiği yönündeki içtihatlarının benimsenmesi halinde; Sayın Mahkemece davalı alt yüklenicilerin hizmet dönemi itibariyle belirlenen tutarların tamamının rücuen tahsilinin talep edilebileceği kanaatine varılması halinde, yukarıda yapılan hesaplamalar uyarınca; Davalı yüklenici ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 170,65 TL olacağı, iş bu alacağın 42,95 TL'sine ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden, 127,70 TL'sine ödeme tarihi olan 04.07.2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceği, Davalı yükleniciler ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. Firmalarından müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 7.776,30TL olacağı, iş bu alacağın 1.957,05 TL'sine ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden, 5.819,25 TL'sine ödeme tarihi olan 04.07.2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceği,
Sayın Mahkemece, davacı Genel Müdürlük tarafından ödenmiş işçilik alacakları nedeniyle, davalı alt yüklenicilerin kendi hizmet süreleriyle sınırlı olarak belirlenen tutarların yarısının rücuen tahsilini talep edebileceği kanaatine varılması halinde ise; Davalı yüklenici ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 85,33 TL, olacağı, iş bu alacağın 21,48 TL'sine ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden, 63,85 TL'sine ödeme tarihi olan 04.07.2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceği, Davalı yükleniciler ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. Firmalarından müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alactak miktarının 3.888,15 TL olacağı, iş bu alacağın 978,53 TL'sine ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden, 2.909,62 TL'sine ödeme tarihi olan 04.07.2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceği netice ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının davalılardan rücuen tahsiline yönelik alacak davasıdır.
İddia, savunma, toplanan deliller, hesaplama bakımından hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; asıl işveren olan davacının alt işveren olan davalılar ile birlikte dış ilişki itibariyle dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumlu oldukları, iç ilişkide dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumlu olan asıl ve alt işverenlerin birbirlerine karşı sorumluluğunun belirlenmesi yönündeki uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmesi gerektiği, (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2013/24537 Esas 2014/18698 Karar sayılı ilamı) rücuya konu işçilik alacaklarından her bir işverenin kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen ve dekontu dosyaya kazandırılan ödeme dekontlarıyla toplamda 7.946,95-TL ödenmiş olduğu, ödemenin 1.957,05 TL'sine 11/04/2019 tarihinden 5.819,25 TL'sine 04/07/2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmek suretiyle davalılar ... Özel Güvenlik ve ... Özel Güvenlik Şirketlerinden müştereken ve müteselsilen, kalan 170,65 TL tazminatın 42,95 TL'sine 11/04/2019 tarihinden 127,70 TL'sine 04/07/2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmek suretiyle davalılar ... Özel Güvenlik Şirketinden tahsilinin talep edilebileceği, alacağın sözleşmeden kaynaklandığı ayrıca temerrüt gerekmediğinden ve tarafların sıfatı gereği avans faizi talebi yerinde olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
7.776,30 TL tazminatın 1.957,05 TL'sine 11/04/2019 tarihinden 5.819,25 TL'sine 04/07/2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmek suretiyle davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
170,65 TL tazminatın 42,95 TL'sine 11/04/2019 tarihinden 127,70 TL'sine 04/07/2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmek suretiyle davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 531,20 TL harçtan, dava açılışında alınan 135,72 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 395,48 TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 135,72 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı, 800,00 TL bilirkişi ücreti, 119,00 TL posta gideri, olmak üzere toplam 1.114,02 TL yargılama giderinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2022