T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/475 Esas - 2023/430
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/475 Esas
KARAR NO: 2023/430
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/11/2021
KARAR TARİHİ: 12/06/2023
YAZIM TARİHİ: 05/07/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) ve birleşen Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ...ile davalı şirket arasında 2 yıl süreli 24.01.2018 tarih ve 2018/2 sayılı Katalog Kapsamındaki Firmalardan Gerçekleştirilecek Açık Satışlara Ait Satınalma Sözleşmesi imzalandığını, 24.01.2020 tarihinde sona eren sözleşmenin 24.04.2020 tarihine kadar uzatıldığını, müvekkili Ofisle sözleşme imzalayan firmalardan, merkezde ..., Taşra teşkilatında ise ... vasıtasıyla alım yapıldığını, her alımın kendi başına sözleşmede belirtilen indirimlere tabi olduğu gibibu indirimler dışında, sözleşme dönemi sonunda da ... cirosuna bağlı olarak risturn oranlarını gösteren listedeki oranlar dikkate alınmak suretiyle belirlenen risturn tutarının firmalardan ayrıca tahsil edildiğini, bildirime rağmen ödeme yapılmaz ise, öncelikle ... istihkakından karşılandığını, ... herhangi bir alacağının bulunmaması halinde teminatının irat kaydedildiğini, bununla birlikte sözleşme gereğince ...alacağının teminattan mahsup edilmeyerek, risturn tutarının tahsili için ayrıca yasal yollara başvurulduğunu ve bu hususun sözleşmenin 18. maddesinin 3/b fıkrasında düzenlendiğini, müvekkili ...mevzuatında risturn konusunda yapılan değişikliklerin Kurumun 11.02.2020 tarih ve 8409 sayılı yazısı ile davalıya bildirildiğini ve yapılan değişikliklerin kabul edildiğini bildirir 23.02.2020 tarih ve 23870 sayılı yazının davalı ... tarafından müvekkili Ofise gönderildiğini, taraflar arasındaki sözleşme 24.04.2020 tarihine kadar uzatılmış olmakla birlikte sözleşmede yer alan ürünlerin sürekli arızalanması ve ... bu arızaları sözleşme kapsamında gidermemesi nedeniyle ... 13.04.2020 tarih ve 265 sayılı kararı ile satışlarının durdurulduğunu ve sözleşmenin de 24.04.2020 tarihinde sona erdiğini, buna göre sözleşme kapsamında doğan 2. dönem risturn tutarı olan 34.998,76-TL’nin 31.07.2020 tarihine kadar ödenmesi gerektiği hususunun 08.07.2020 tarih ve 74861 sayılı yazı ile bildirilmesine rağmen, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 34.998,76-TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen 24.01.2018 tarih ve 2018/2 sayılı Katalog Kapsamındaki Firmalardan Gerçekleştirilecek Açık Satışlara Ait Satınalma Sözleşmesinin 24.01.2020 tarihinde sona erdiğini, davacının 24.01.2020 tarihinde sona eren sözleşmenin 24.04.2020 tarihine kadar uzatıldığına ilişkin iddiasının gerçeği yansıtmadığını, sözleşmenin "sözleşmenin süresi" başlıklı 19. maddesinin "iş bu sözleşmenin süresi 24.01.2018 tarihinden itibaren 24.01.2020 tarihinin mesai bitimine kadar" şeklinde olduğunu, davacının sözleşmenin uzatıldığına dair müvekkili şirkete bildirimde bulunmadığını, müvekkili şirketin, sözleşme süresinin bitmesine istinaden sözleşmenin yenilenmesi için davacı yetkililerine başvurduğunu, ancak davacı yetkililerinin pandeminin yol açtığı eksik kadro ile çalışması sebebiyle müvekkili şirketin başvurusunun askıya alındığını ve sözleşmenin yenilenmediğini, sözleşmenin sona erdiği 24.01.2020'den sonra yapılan risturn uygulama değişikliğinin müvekkili şirkete yükletilmesinin mümkün olmadığını, 08.07.2020 tarihinde müvekkili şirkete davacı tarafından risturn ödeme talebi gönderildiğini, sonrasında hiçbir ihtar yapılmadan müvekkili şirketin davacı tarafa vermiş olduğu 50.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun 13.04.2021 tarihinde sözleşmeye aykırı olarak nakde çevrildiğini, taraflar arasında imzalanan 24.01.2018 tarihli sözleşmede sözleşme süresinin bitmesi veya sözleşmenin feshi hallerinde risturn tutarının ne şekilde isteneceği hakkında düzenleme bulunmadığını, 11.02.2020 tarih ve .... sayılı risturn uygulama değişikliğinin açıkça 14.02.2020 tarihinden sonraki dönemleri kapsayacağının belirtildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın, teminat mektubunu nakde çevirerek risturn alacağı var ise dahi bu alacağına kavuşmuş olması sebebiyle yeniden bir ödeme talep etmesinin hukuk ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 24/01/2018 tarihinde Katalog Kapsamındaki Firmalardan Gerçekleştirilecek Açık Satışlara Ait Satın alma Sözleşmesi akdedildiğini, ancak sözleşmenin 24/01/2020 tarihinde sona erdiğini, sözleşmenin bitiminde davacının davalı idareye başvuruda bulunduğunu, ancak pandemi koşulları nedeniyle sözleşmenin yenilenmediğini, sözleşme süresince davacının tüm edimlerini yerine getirdiğini, olası 2020 taleplerini karşılamak adına davacının stok tutmaya başladığını, sözleşme yenilenmeyince malların stokta kaldığını, 08/07/2020 tarihinde davalı tarafından davacıya risturn ödeme talebinin gönderildiğini, taraflar arasında görüşmelerin gerçekleştiğini, daha sonradan davalının davacıya hiçbir ihtar yapılmadan davacı tarafından davalıya verilmiş olan 50.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun nakde çevrildiğini, hesaplanan risturn ödeme talebinin gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek risturn alacak tutarının yeniden hesaplanarak belirlenecek tutarın davacı tarafından davalıya sunulan 50.000,00 TL tutarındaki teminat mektubundan mahsup edilerek kalan tutarın yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin 2 yıl süreli olmakla birlikte, davacı/birleşen davada davalı tarafın talepleri doğrultusunda birer ay süreyle 3 kez uzatıldığını ve 24.04.2020 tarihine kadar sözleşmenin uygulanmaya devam ettiğini, hatta bu süreçte davacının e-satış portali üzerinde aktif olup, 5 farklı müşteriden de sipariş aldığını, sözleşmenin 19/2 maddesinde tedarikçinin talebi halinde sözleşmenin birer aylık dönemler halinde uzatılabileceğinin düzenlendiğini, ayrıca Ofisin kabul beyanında bulunması gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, ...mevzuatında risturn konusunda yapılan değişikliklerin Kurumun 11.02.2020 tarih ve 8409 sayılı yazısı ile firmaya bildirildiğini ve yapılan değişikliklerin kabul edildiğini bildirir 23.02.2020 tarih ve 23870 sayılı yazının ... tarafından müvekkili Ofise gönderildiğini, Teminatın irat kaydedilmesi işleminde hukuka ve sözleşmeye aykırılık bulunmadığını, sözleşmenin 18. maddesinin 3. fıkrasında “Bildirime rağmen ...alacağının ödenmemesi veya istihkakının bulunmaması halinde ... teminatı irat kaydedilecektir. Bu durumda ...alacağı teminattan mahsup edilmeyerek, bu tutarın tahsili için ayrıca yasal yollara başvurulacaktır.” hükmünün yer aldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Asıl dava taraflar arasında imzalanan 24/01/2018 tarihli Katalog Kapsamındaki Firmalardan Gerçekleştirilecek Açık Satışlara Ait Satınalma Sözleşmesinin 18/3. maddesi gereğince ödenmesi gereken 34.998,76 TL risturn alacağının tahsili, birleşen dava aynı sözleşme nedeniyle verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesi nedeniyle risturn tutarının yeniden hesaplanarak belirlenen tutarın nakde çevrilen teminat mektubundan mahsubu ile kalan tutarın tahsili istemine ilişkindir.
Talimat Mahkemesi aracılığıyla alınan bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden davalı tarafından talep edilen 34.998,76.-TL risturn ödeme
dönemleri incelendiğinde 25.01.2019-25.01.2020 tarihleri arasında davalı ... davacı firmaya
2.081.116,78.-TL tutarında KDV dahil fatura düzenlendiğinin tespit edildiği, % 18 KDV
indiriminden sonra risturn matrahının 1.763.658,29.-TL olarak görüldüğü, davacı Ofisten talep
edilen ekstrede risturn matrahı olarak 1.732.998,47 TL görüldüğü, aradaki farkın ise 13.05.2020
tarihinde düzenlenen 53.532,87 TL KDV dahil fatura olduğu, eksik olan 14.706,97.-TL farkın
nereden kaynaklandığının tespit edilemediği, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin uzatılması konusunda davalı şirketin bir çok
uzatma talebinin olduğu, davacı şirketin herhangi bir cevabının bulunmamasına rağmen
sözleşme bitim tarihinden 12.05.2020 tarihine kadar fatura kesilmiş olduğu, sözleşmenin
bundan dolayı uzadığı kanaatinin oluştuğu, 11.02.2020 tarihinde risturn uygulama değişikliği yapılmış olup bu değişiklik sadece 12’er
ayda bir talep edilen risturn ödemelerini 3’ er aylık dönemlerde ödenmesi konusunda bir
değişiklik olduğu ve daha önce risturn tutarı tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde
tedarikçi tarafından ...hesaplarına yatırılması gerektiği, değişiklikten sonra, Dönemsel
olarak hesaplanacak risturn tutarları, her dönemi takip eden ayın 10’uncu günü mesai
bitimine kadar tedarikçiye bildirilecek ve aynı ayın son günü mesai bitimine kadar bildirilen
risturn tutarları ödemesinin yapılacağı konusunda değişiklik yapıldığı, 27.02/2020 tarihinde davalı ... 16435 sayılı dilekçesinde risturn değişikliklerini kabul
ettiği, davacının sözleşmeye göre 34.998,76.-TL risturn bedeli hakettiği,
13.04.2021 tarihinde 50.000,00.-TL teminat mektubunun nakde çevrilip davalı ofis
hesaplarına aktarıldığı, 15.001,24.-TL davalı şirkete iade edilmesi gerektiği,
dava konusu risturn bedeli faturası davacı ...tarafından 31.12.2021 tarihinde
düzenlendiğinin tespit edildiği, bu tarihin dava tarihinden sonra olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi kurulu raporunda özetle;
taraflar arasında 24/01/2018 tarihinde Katalog Kapsamındaki Firmalardan
Gerçekleştirilecek Açık Satışlara Ait Satınalma Sözleşmesi imzalandığı,
Sözleşmenin Süresinin 24 /01/2018
tarihinden itibaren 24/01/2020 tarihi mesai bitimine kadar olduğunun öngörüldüğü, davacı/davalı ofisin 11/02/2020 tarihli ... sayılı Risturn Uygulama
Değişikliği Hakkında konulu mailinin davalı şirketin ... adresine
gönderildiği, davalı şirketçe davacı ofise verilen 27/02/2020 tarihli dilekçe ile risturn değişikliğinin kabul edildiği, 31/04/2021 tarihinde 50.000,00 TL'lik teminat mektubunun nakde çevrilerek davacı/davalı ...hesabına aktarıldığı, davalı/davacı şirketin davacı/davalı ofise risturn ödemesinden dolayı borçlu olduğu görülmekle, nakde çevrilmesi hususunun gerçekleştiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Asıl ve birleşen davada iddia ve savunma, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında 24.01.2018 tarihli Katalog Kapsamındaki Firmalardan Gerçekleştirilecek Açık Satışlara Ait Satınalma Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 19. maddesinde sözleşme süresinin 24/01/2018 tarihinden itibaren 24/01/2020 tarihi mesai bitimine kadar olduğunun öngörüldüğü, 23/01/2020 tarihinden itibaren davalı/davacı şirketin bir çok süre uzatma talebinin olduğu ve davacı/davalı Ofisin cevabı bulunmasa da talimat mahkemesi aracıyla alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere davalı/davacı şirketin sözleşme süresinin bitiminden sonra 12/05/2020 tarihine kadar sipariş/satış yapıldığı, böylece taraflar arasındaki sözleşmenin uzatıldığı, öte yandan 11/02/2020 tarihinde davacı/davalı ...tarafından risturn uygulama değişikliği yapıldığı ve davalı/davacı şirkete bildirilen bu değişikliğin davalı/davacı şirketçe kabul edildiğinin 11/02/2020 tarihli yazı davacı/davalı Ofise bildirildiği, söz konusu değişikliğin sadece 12’er
ayda bir talep edilen risturn ödemelerinin 3’er aylık dönemlerde ödenmesine ilişkin olduğu, davacı/davalı ...tarafından davalı/davacıya gönderilen 08/07/2020 tarihli yazı ile KDV dahil toplam 34.998,76 TL risturn tutarının en geç 31/07/2020 tarihine kadar ödenmesinin talep edildiği, ancak davalı/davacı şirketçe ödeme yapılmaması üzerine 13/04/2021 tarihinde davalı/davacı şirketin 50.000,00 TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrildiği, asıl davada davacı vekilince ödenmeyen söz konusu risturn tutarının tahsilinin talep edildiği, davalı vekilince sözleşme süresinin bitiminden sonra risturn uygulama değişikliğine gidildiğinin ve söz konusu değişikliğin taraflarını bağlamayacağı savunulmuş ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı Şirketin talebi üzerine uzatıldığı gibi davacı tarafından yapılan değişikliğin de açıkça davalı tarafından kabul edildiği, dolasıyla savunmaya itibar edilemeyeceği, öte yandan yine davalı/davacı şirket vekilince 50.000,00 TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrilmesi ile risturn alacağının ödenmiş olduğu savunulmuş ise de, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin gerek ilk halinde gerekse değişiklikten sonra ki 18-3/b maddesinde bildirime rağmen ...alacağının ödenmemesi veya istihkakının bulunmaması halinde ... teminatının irat kaydedileceği ve bu durumda ...alacağının teminattan mahsup edilmeyerek bu tutarın tahsili için ayrıca yasal yollara başvurulacağının öngörüldüğü, dolasıyla risturn alacağının teminattan mahsup edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla asıl davanın kabulüne ve yine aynı nedenle birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş, asıl dava yönünden davacının davalının kep/e-posta hesabına gönderdiği 08/07/2020 tarihli ihtarname ile 34.998,76 TL risturn tutarının en geç 31/07/2020 tarihine kadar ödenmesinin talep edildiği, dolasıyla davalının 01/08/2020 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla bu tarihten itibaren ve tarafların sıfatı gözetilerek avans faizi işletilmesine karar verilerek asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Asıl davanın kabulüne, 34.998,76 TL alacağın 01/08/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline,
1-1- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 2.390,77 TL harçtan peşin alınan 597,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.793,07 TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
1-2-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
1-3-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 597,70 TL peşin harç olmak üzere toplam 657,00 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
1-4-Davacı tarafından yapılan 250,00 TL posta masrafı, 2.250,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.500,00 TL yargılama giderinden davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
1-5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırasılmasına,
1-6- 6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
2 -Birleşen davanın reddine,
2-1- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 179,90 TL harçtan peşin alınan 256,19 TL harcın mahsubu ile bakiye 76,29 TL harcın kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde davacıya iadesine,
2-2-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 9,200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
2-3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
2-4-Davalı tarafından yapılan her hangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
2-5- 6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/06/2023
Katip .... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır