T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/545 Esas - 2021/880
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/545 Esas
KARAR NO: 2021/880
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 03/09/2021
KARAR TARİHİ: 23/12/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket inşaat halinde faaliyet göstermekte olup müvekkilinin davalı şirketten pay sahibi olduğunu, şirketin olağan genel kurul toplantısının çağrısız olarak ve tüm ortakların katılımıyla yapıldığını, 25/08/2021 tarihli toplantı tutanağının ikinci maddesinde müvekkilinin 18 adet soru yönelterek yönetim kurulunca cevaplandırılmasını talep ettiği, ancak genel kurul tutanağından da anlaşılacağı üzere, yönetim kurulu tarafından 18 adet soruya "Şirketin yasal mevzuatlara ve mali bilançolara uygun olarak faaliyetlerini sürdürdüğü, şirketin amacına aykırı bir faaliyette bulunmadığı" ve "Şirketin son dört yıldır her mali yılı uluslararası bağımsız denetim şirketi tarafından denetlendiği ve denetim raporunun yayımlandığı, bağımsız denetim raporunun şirket merkezinde mevcut olduğu, talep halinde incelemeye sunulacağı" şeklinde cevap verildiğini, müvekkilinin TTK'nın 437. maddesinde kendisine tanınan bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına rağmen yönetim kurulunca özensiz, gerçeğe uygun olmayan ve hesap verme ilkesine uygun olmayan red sonucu doğuracak şekilde cevap verildiğini belirterek mahkemece tayin edilen sürede yazılı olarak gerçeğe uygun ve tam bir cevap verilmesine ve pay sahibinin sorduğu soruların kapsamıyla sınırlı olmak kaydıyla şirket nezdinde bulunan belge ve kayıtların ilgili kısımlarının suretlerinin ya da elektronik veri taşıyıcısındaki bilgilerin kopyasının eksiksiz alınmasına, davalı şirket tarafından eksiksiz teslim edilmesi kararının yerine getirilip getirilmediğinin tespiti için masrafı davalı şirketçe karşılamak üzere bir noter katibinin davacı yanına katılmasına, inceleme hakkı kapsamında şirket defterlerini, mizanlarını, bilgi alınmak istenen somut konuya ya da şirket işlerine ilişkin yazışmaların ve ilgili diğer belgelerin şirket merkezinde incelenmesine şirketçe izin verilmesi, incelemenin davacı yanında mali müşavir ve inşaat mühendisi bilirkişinin bulunduğu heyetten oluşan uzmanlarca yapılması, uzmanlara şirket merkezinde çalışma yeri tahsis edilmesi, uzmanlarca sorulacak soruları cevaplayacak şirket ilgililerinin incelemede hazır bulundurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının mahkeme aracılığıyla bilgi edinme hakkını kullanması için usulü şartların gerçekleşmediğini, müvekkili şirketin 25/08/2021 tarihli genel kurulunda bilgi edinme hakkı kapsamında davacı tarafından şirketin faaliyetlerine ve finansal işleyişine yönelik 18 adet sorunun pay sahipleri tarafından cevaplandırılarak tutanağa geçirildiğini, davacının bu beyan üzerine bir talepte bulunmaksızın işbu davayı açtığını, kabul anlamına gelmemek üzere evrakların kopyalarının istenmesinde usulen uygun olmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Dava, anonim şirket ortağı davacının TTK'nın 437 madde kapsamında bilgi edinme ve inceleme talebine ilişkindir.
Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 13/03/2021 tarihli cevabi yazılarında; 25/08/2021 tarihli genel kurula göre 3 yıl süre ile ....'ın yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri, aynı tarihli karara göre de üç yıl süre ile İsmail Ilgaz'ın temsile yetkili kılındığı bildirilmiştir.
Davalı şirketin 25/08/2021 tarihli çağrısız usulde yapılan genel kurul toplantı tutanağı örneğinin incelenmesinde; davacı ... tarafından TTK'nın 437 madde kapsamında yönetim kuruluna yönelttiği soruların cevaplanmasının talep edildiği, ...tarafından sorulara müştereken cevap verilerek yönetim kurulu başkanı İsmail Ilgaz tarafından denetim raporunun şirket merkezinde mevcut olup talep halinde incelemeye sunulacağı beyan edildiği görülmüştür.
TTK 437.maddesinde; " (1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kar dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200'üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu halde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Açıklanan madde kapsamından da anlaşılacağı üzere anonim şirket ortakları şirketteki sermayelerinden ve pay oranlarından bağımsız olarak şirketin mali durumu ve faaliyetleri ile ilgili bilgi sahibi olma hakkına sahiptir. Ortaklar, finansal tablolar, denetim raporları, kar dağıtım tekliflerini genel kurul toplantısından en az 15 gün önceden inceleme hakkına sahip oldukları gibi gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteme hakkına da sahiptirler. Bilgi alma hakkı, şirketin ticari sırlarının ve menfaatlerinin tehlikeye girmesi durumlarıyla sınırlandırılmıştır.
Somut olaya gelince; davacı davalı şirketin genel kurul toplantısında TTK 437 kapsamında bilgi edinme babında sorular yöneltmiş, yönetim kurulu tarafından cevap verilerek şirketin mali durumunun bağımsız denetim şirketi tarafından denetlendiği ve denetim raporunun yayımlandığı, şirket merkezinde bulunan denetim raporunun talep halinde incelemeye sunulacağının beyan edilmesi sonrasında davacı tarafından bilgi edinme kapsamında herhangi bir inceleme talebinde bulunulmadığı gibi bilgi alma talebinin kullanılmasının genel ve soyut sorular şeklinde iletilmesi yerine şirketin hangi işleri konusunda bilgi istendiğinin somut bir biçimde iletilmesi gerektiği, davacı tarafından bilgi edinme hakkının somutlaştırılmış bir şekilde iletilmediği gibi yöneltilen sorulara da cevap verildiği ancak ticari defter ve kayıtların, finansal tabloların incelenmesi yönünde bir talepte bulunulmadığı anlaşılmakla TTK 437'de öngörülen koşulları taşımayan, bilgi edinme ve inceleme talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Peşin harç karar ve ilam harcını karşıladığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK 333. maddesi gereğince yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinden davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı kesin olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/12/2021