T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/648 Esas - 2022/622
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/648 Esas
KARAR NO: 2022/622
DAVA: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/10/2021
KARAR TARİHİ: 19/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin keşide ettiği 480.000 TL bedelli, 20.03.2021 ödeme günlü 0395136 seri numaralı çekin lehtarının ... Elektrik San. Tic. Ltd. Şti. Olduğunu, çekin cirolanarak birden fazla kişide el değiştirdiğini, Ciranta ... çekin kaybolduğu iddiası ile mahkemeye başvurduğunu, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... esas sayılı dosyası ile çeke ödeme yasağı konulduğunu, çekin vade tarihi geldiğinde son hamil ... Otomotiv şirketi çeki bankaya ibraz ettiğini, çekte ödeme yasağı olduğundan ödeme yapılmadığını, bunun üzerine ... Otomotiv şirketi müvekkili aleyhine Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlattığını, müvekkili icra baskısı altında iş borcu 525.000 TL olarak ödeme yaparak icra dosyasını kapatmak zorunda kaldığını, oysa banka hesaplarında çekin bedelinin hazır olduğunu, kendi kusuru bulunmadığı halde çekte ödeme yasağı konulduğunu ve çekin bedeli 480.000 TL ödemesi gerekirken fazladan 45.000 TL ödeme yapmak durumunda kaldığını, davalının TTK emredici hükümlerine aykırı şekilde ödeme yasağı kararını aldığını, davalının ciro ederek kendi iradesi ile elinden çek çıktığı halde dürüstlük kuralına uymadığından müvekkilinin zarara uğradığını, Davalı çekin bedeli ödendikten sonra çek iptali davasından vazgeçtiğini, bu nedenlerle fazladan ödemiş olduğu 45.000 TL tutarın müvekkilinin zararı olduğunu, bu miktarın davalıdan faizi ile tahsiline karar verilmesini" talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacının bahsettiği dava konusu çek, müvekkilinin 13.11.2020 tarihinde silahlı saldırıya uğradığı gün kaybolduğunu, çek yasağı için başvuruda bulunulan Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına da müvekkilinin karakolda verdiği ifadenin ibraz edildiğini, saldırı ile ilgili soruşturma dosyası Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numarası ile devam ettiğini, olay sırasında cüzdanında bulunan çek, gasp mı, çalıntı mı olduğunu bilinmediğinden çekin kaybolduğundan bahisle mahkemeye başvurma zorunda kalındığını, davacının davada hukuki yararının bulunmadığını, icra takibi yapıldığında fazla ödeme yapmaması için yasal yollara başvurabileceği halde başvurmadığını, müvekkilinin çek yasağı başvurusundaki Ankara ...Ticaret Mahkemesindeki davadan feragat etmediğini çek tahsil olduğundan ve çekin ortaya çıkması nedeniyle dava konusuz kalması sebebiyle ödedikleri teminatı almak maksadı ile hukuki yarar kalmadığından teminatın iadesinde bulunduğunu beyan etmiştir.
DELİLLER
-Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... esas sayılı dosyası,
-Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız yere aldırıldığı iddia edilen çek ibrazı halinde bedelin ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı sebebiyle uğranılan zararın tazmini talebine ilişkindir.
Davacı ... Elektrik A.Ş.'nin keşideci, ... Elektrik San. Tic. Ltd. Şti.'nin lehtarı olduğu 480.000 TL bedelli, 20.03.2021 ödeme günlü 0395136 seri numaralı çek ciro silsilesiyle birçok el değiştirmiştir. Cirantalardan ... çekin uğradığı silahlı saldırı esnasında kaybolduğu iddiasıyla Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... esas sayılı dosyası ile çek zayi dava açıp, dava konusu çeke ödeme yasağı koyulmasını talep etmiş, mahkemede teminat mukabilinde bu tedbiri uygulamıştır. Ancak daha sonra iş bu çek dava dışı üçüncü kişi tarafından bankaya ibraz edilmiş ve ödeme yapılmayınca icra takibi başlatılmıştır. Davacı başlatılan bu icra takip dosyasını ödeme ile kapatmış ancak icra masrafları ve vekalet ücreti nedeniyle 45.000,00-TL fazla ödemede yapmak zorunda kaldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu çekin incelenmesinde davalının ciro silsilesinde bulunduğu ve silsilenin sağlıklı olduğu anlaşılmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49 v.d maddelerinde Haksız fiil kurumu düzenlenmiş olup, TBK 49.maddesinde; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür düzenlemesi yer almaktadır. Belirtilen tanım dikkate alındığında, kusur sorumluluğu olarak tanımlanan haksız fiil sorumluluğunun kurucu unsurlarının ise; fiil, zarar, illiyet bağı, kusur ve hukuka aykırılık olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre; Haksız bir eylemin tazminat sorumluluğu doğurabilmesi için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil sonucunda zarar doğması, zarar ile fiil arasında da illiyet bağı bulunması gereklidir.
Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ışığında gerçekleşen somut olay değerlendirildiğinde:
Davalı her ne kadar çekin elinden silahlı saldırı sonucu elinden rızası dışında çıktığı iddiasıyla suç duyurusunda bulunmuşsa da Ankara CBS 2020/25885 nolu soruşturmasında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, davacının çek ibrazından sonra dava dışı üçüncü kişiye istirdat davası açmamış olduğu anlaşılmıştır.
Hal böyle olunca davalının ciroladığı çek hakkında haksız ödeme yasağı kararı aldırdığı, bu fiili ile davacının zarara uğramasına sebep olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
45.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2)492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.073,95 TL harçtan, dava açılışında alınan 847,05 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 2.226,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3)6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4)Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 847,05 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı, 37,50 TL tebligat ücreti, 800,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 1.743,85 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5)Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6)Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/10/2022