T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/796 Esas - 2022/559
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/796 Esas
KARAR NO: 2022/559
DAVA TARİHİ: 09/07/2021
KARAR TARİHİ: 19/09/2022
YAZIM TARİHİ: 03/10/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili kurumun 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinde güvenliğin sağlanmasının ihale yöntemi ile özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, özel güvenlik hizmetinde ihale edilen her bir yüklenici firmanın ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendilerinin belirlediğini, söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluğun bu firmalara ait bulunduğunu, zaten işin doğası gereği de ihale makamı olan müvekkili kurumun hizmet alımı için ihaleye çıkarak söz konusu güvenlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bıraktığını ve bu firmanın da kendi çalıştırdığı işçileri ile bu hizmeti verdiğini, kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firma tarafından yerine getirilmesi gerektiğinin açık olduğunu, dava dışı ... adlı özel güvenlik görevlisinin de müvekkili kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin bünyesinde 26.11.2007-12.10.2016 tarihleri arasında çalıştığını, tasarruf tedbirlerinden dolayı 12.10.2016 tarihinde ...'in yüklenici şirkete iadesi yapıldığını ve 8 yıl 10 ay 16 günlük hizmetinin karşılığı olarak 19.278,55 TL kıdem tazminatının müvekkili kurum tarafından yerine getirildiğini, işçinin işten ayrılışından sonra müvekkili kuruma karşı ... 1. İş Mahkemesinde açmış olduğu bakiye işçilik alacak talepli davasının kabulüne karar verildiğini ve ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında 15.857,42 TL ödeme yapıldığını ileri sürerek müvekkili Kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen 15.857,42 TL tutarın ödemenin yapıldığı 13.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek sözleşme faiziyle sözleşmede hüküm bulunmaması halinde değişen oranlarda reeskont avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili süresinde cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin Ankara mahkemeleri olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının dava dilekçesinden ne kadar ödeme yapıldığının anlaşılmadığını, davacının ödeme yaptığını huzurdaki dava ile haberdar olduğunu, müvekkili şirketlerin ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkil şirketlere rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin ihale konusu işin maliyetini hesaplarken kıdem tazminatını bu hesaplamaya dahil edemediğini, “sözleşme gideri veya genel giderler” için ayrılan tutarın ise ihale bedelinin yüzde üçü ile sınırlandığını, dolayısıyla kıdem tazminatını ödemek isteyen alt işverenlerin dahi bu ödemeyi yapamadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkillerine rücu imkanı bulunmadığını, kusur değerlendirmesi yapması gerektiğini, iş bu sebeplerle dosyanın kusur yönünden inceleme yapacak bilirkişiye gönderilmesini talep ettiklerini, ayrıca davanın öncelikle zamanaşımı defileri göz önünde bulundurularak, zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı ile davalı şirketler arasında imzalanan Hizmet Sözleşmesine dayalı olarak dava dışı işçiye mahkeme kararı ödenen tutarın rücuen tahsili istemine ilişkindir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....K. sayılı yetkisizlik kararı üzerine dosya Mahkememize tevzi edilmiştir.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi olunmuş, bilirkişi raporunda özetle; Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçinin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin edeni davalı yüktenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuern tahsilinin talep edilebileceği, Mahkemece davalı alt yüklenicilerin hizmet dönemleri itibariyle hesaplanan miktarların tamamının rücuen tahsilinin talep edilebileceği kanaatine varılması halinde; davalı yükleniciler ... Özel Güv. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Ltd. Şti. firmalarından müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 9.549,34 TL, davalı yükleniciler ... Özel Güv. Ltd. Şti., ... Özel Güv. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Ltd. Şti. firmalarından müştereken ve müteselsiler rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 6.308,08 TL olacağı, Mahkemece davalı alt yüklenicinin hizmet dönemleri itibariyle hesaplanan miktarın yarısının rücuen tahsilinin talep edilebileceği karıaatine varılması halinde ise; davalı yükleniciler ... Özel Güv. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv, Ltd, Şti. Firmalarından müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 9.549,34 TL/2=4.774,67 TL, davalı yükleniciler ... Özel Güv. Ltd. Şti., ... Özel Güv. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Ltd. Şti. firmalarından müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 6.308,08 TL/2=3.154,04 TL olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Davalılar vekilince zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de; eldeki dava taraflar arasında imzalanan hizmet alım Sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, bu davada uygulanması gerekli olan zamanaşımı süresi, Türk Borçlar Kanunu'nun 146.maddesi (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. maddesine) göre 10 yıllık süreye tabi olduğundan ve davacının ödeme yaptığı tarihler itibariyle zaman aşımı süresi dolmadığından zamanaşımı itirazına hukuki değer atfetmek mümkün görülmemiştir.
Mahkememizce rücu talebine dayanak dava dosyası ve icra dosyası ( Uyap sisteminden) celp edilmiş, ... 1. İş Mahkemesinin 2016/951 E. Sayılı dosyasında davacı ... tarafından davalı TMO Genel Müdürlüğü aleyhine haksız fesih nedeniyle ödenmeyen işçilik alacaklarının tahsili amacıyla dava açıldığı, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. HD'nin 2018/2202 E.-2019/388 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kesin olmak üzere esastan reddine karar verildiği, ... İcra Dairesinin ... sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; yukarıda bahsi geçen mahkeme ilamının icraya konulması sonucu TMO tarafından 13/03/2019 tarihinde 15.857,42 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
İddia ve savunma, toplanan deliller, hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; asıl işveren olan davacının alt işveren olan davalılar ile birlikte dış ilişki itibariyle dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumlu oldukları, iç ilişkide dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumlu olan asıl ve alt işverenlerin birbirlerine karşı sorumluluğunun belirlenmesi yönündeki uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmelerin eki teknik şartnamelerin 14. ve 15. maddelerinde işçilik alacaklarından davalı alt işverenlerin sorumlu olduğu yönünde hüküm bulunduğu, buna göre alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağına ilişkin sorumluluğun ise son işverende olacağı, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu ile bu ilkeler doğrultusunda yapılan hesaplamaya göre davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihaz ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin sorumluluğunun 9.549,34 TL, davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihaz ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketinin sorumluluğunun 6.308,08 TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla bu miktarlar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş, davalıların rücuya dayanak ... 1. İş Mahkemesinin 2016/951 E. sayılı dosyasında taraf olmadığı, davadan önce temerrüde düşürüldükleri iddia ve ispat olunmadığı anlaşılmakla dava tarihinden ve tarafların sıfatı gözetilerek avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın KABULÜNE,
-9.549,34 TL'nin 09/07/2021 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihaz ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-6.308,08 TL'nin 09/07/2021 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihaz ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 1.082,54 TL harçtan peşin alınan 270,81 TL harcın mahsubu ile bakiye 811,73 TL ( davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi 322,75 TL'sinden, davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihaz ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi ile ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi tamamından sorumlu olmak üzere) karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 9.200,00 TL ( davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi 6.308,08 TL'sinden, davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihaz ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi ile ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi tamamından sorumlu olmak üzere) vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 146,17 TL posta masrafı, 1.000,00 TL bilirkişi masrafı ile 59,30 TL başvurma harcı ve 270,81 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.476,28 TL (davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi 587,63 TL'sinden, davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihaz ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi ile ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi tamamından sorumlu olmak üzere) yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL ( davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi 525,43 TL'sinden, davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihaz ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi ile ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi tamamından sorumlu olmak üzere) arabuluculuk giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına
8-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/09/2022