T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/81
KARAR NO: 2024/83
GEREKÇELİ KARAR
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ..., ....
DAVACI VEKİLİ: AV...., ...
DAVALILAR: 1-..., T.C. Kimlik No:..., ...
DAVALI VEKİLİ: AV...., ...
2-..., ...
DAVALI VEKİLİ: AV...., ....
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 04/02/2021
KARAR TARİHİ: 06/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 06/03/2024
Davacı tarafından davalılar hakkında açılan tazminat davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davalı ...'in sürücüsü, diğer davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın 11/05/2019 tarihinde meydana gelen kazada tam kusurlu olarak davacıya ait ... plakalı araca çarptığını, kaza sonrasında tutulan kaza tespit tutanağına göre ... plakalı aracın sürücüsünün tamamen kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacının aracını kazadan sonra onarılıncaya kadar kullanılmadığını, ayrıca araçta değer kaybı oluştuğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000,00 TL araç mahrumiyeti zararı ve 15.000,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ;
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle ... plakalı aracın davalı tarafından 19/04/2019-19/05/2019 tarihleri arasında kullanılmak üzere diğer davalı ...'e kiralandığını, dava konusu trafik kazasının araç ...'in sevk ve idaresinde iken gerçekleştiğini, bu nedenle davalının işleten sıfatının bulunmadığını, ayrıca dava konusu olayda davalının kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, cevap dilekçesi ekinde ... plakalı aracın 19/04/2019-19/05/2019 tarihleri arasında davalı ...'e kiraya verdiğine ilişkin bu kişinin imzası ve nüfus cüzdan ile sürücü belgesi fotokopisi bulunan kira sözleşmesini sunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle davalının kazaya karışan aracı diğer davalıdan kiraladığını, aracın kaskosunun olup tüm kaza ve risklere karşı sigorta edildiğinin, kazanın oluşumundaki temel sebebin yerlerin ıslak olması olduğunu, ayrıca kavşak içine araç park edilmesinin de bir kusur olduğunu, kusurun tamamının davalıya verilmesinin mümkün olmadığını ve araç değer kaybı talebinin sigorta kapsamında olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ;
... 08/02/2021 tarihli cevabi yazı ile ... plakalı aracın poliçe ve hasar, kaza tespit tutanağı ve eksper rapor bilgisini göndermiştir.
... A.Ş. 16/02/2021 tarihli cevabi yazı ile dava konusu aracın 2018-2019 yıllarında bakım, hasar, mekanik onarım hizmetleri aldığını, bu hizmetlerde ikame araç tahsis edilmediğini bildirmiştir.
... A.Ş. 20/04/2021 tarihli cevabi yazı ile dava konusu kazaya ilişkin başvuru yapılmadığını bildirmiştir.
... A.Ş. 01/06/2021 tarihli cevabi yazı ile ... plakalı aracın kasko sigortası poliçesini ve hasar dosyasını göndermiştir.
Bilirkişi ... 08/10/2021 tarihli raporunda dava konusu trafik kazası oluşumunda davalı ... plakalı araç sürücüsü ...’in %100 oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı araç ile ... plakalı araçların sürücülerinin kusursuz bulunduğunu ve hasar dosyasının sunulması durumunda araç değer kaybı ile araç mahrumiyet zararlarının incelenebileceğini bildirmiştir.
Bilirkişi ... 13/12/2021 tarihli raporunda davalı şirket tarafından incelemeye sunulan 2019 yılına ait ticari defterlerinin Türk Ticaret Kanunu hükümleri yönünden süresinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığını, kural ve standartlara uygun tutulduğunu, ilgili yıla ait ticari defterlerinin davalı şirket lehine delil vasfının bulunduğunu, davalı şirketin incelenen ticari defter ve kayıtlarında davalı ...'ten dava tarihi itibarıyla alacağının bulunmadığını bildirmiştir.
Bilirkişi ... 09/02/2022 tarihli ek raporunda ... tarafından 11/05/2019 06:30 tarih/saatinde tanzim edilen “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının tetkikinde 11/05/2019 tarihinde davalı ... Org. Tur. Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın park halindeki davacı yana ait ... plaka sayılı araca çarpması sonucu oluşan kazada ... plaka sayılı aracın sürücüsünün diğer davalı ... olduğunu, kök raporda davalı ... Org. Tur. Tic. Ltd. Şti. ile diğer davalı ... arasında 19/04/2019 tarih ve ... nolu 19/04/2019-19/05/2019 dönemini kapsayan, 2.400,00 TL bedelli davaya konu “...” plaka sayılı araç ile ilgili olarak, “Araç Kiralama Sözleşmesi” akdedildiğinin, davalı ... Org. Tur. Tic. Ltd. Şti.'nin incelenen ticari defter ve kayıtlarında diğer davalı ... adına 1 adet 31/05/2019 tarih ve ... nolu 400,00 TL (KDV dahil) bedelli fatura tanzim edildiğinin, ... tarafından bu fatura bedelinin ise kredi kartı ile ödemesinin yapıldığının, diğer yandan davalı şirket tarafından dava dışı ... Ltd. Şti. adına 1 adet 30/04/2019 tarih ve ... nolu “Sürücüsü ..., Plaka No: ... Oto Kiralama Bedeli” açıklamalı 2.400,00 TL (KDV dahil) bedelli fatura tanzim edildiğinin görüldüğünün, bu fatura bedelinin de kredi kartı ile ödemesinin yapıldığının, dava tarihi itibarıyla davalı yanın diğer davalı ...'ten alacağının bulunmadığının tespit edildiğini bildirmiştir.
Bilirkişi ... 05/08/2022 tarihli ek raporunda dava konusu ... piakalı araçta 11/05/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında gördüğü hasardan dolayı 15.000.00 TL değer kaybı ve 2.500.00 TL araç mahrumiyet zararı olacağının hesaplandığını bildirmiştir.
.... 26/05/2023 tarihli cevabi yazı ile davalı ... tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan, diğer davalı ... ile imzalanan, 19/04/2019 tarihli ... plakalı aracın kira sözleşmesinin kiralık araç bildirim sisteminde kaydının bulunmadığını bildirmiştir.
.... 14/07/2023 tarihli cevabi yazı ile davalı ... tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan, diğer davalı ... ile imzalanan, 19/04/2019 tarihli ... plakalı aracın kira sözleşmesi damga vergisine ilişkin ihbarname düzenlendiğini bildirmiş, ihbarname ve tahakkuk fişi sorgulama belgelerini göndermiştir.
Bilirkişi ... 03/11/2023 tarihli ek raporunda dosya kapsamındaki belgelerden 17/12/2019 tarihinde değer kaybı ile ilgili ... Bankası aracılığı ile ... adına ... tarafından 632,00 TL değer kaybı tazminat ödemesi yapıldığının anlaşıldığını, 05/08/2022 tarihli en son raporda belirtildiği üzere ... plakalı araçta 11/05/2019 tarihinde meydana gelen hasardan dolayı 15.000,00 TL değer kaybı ve 2.500,00 TL araç mahrumiyet zararı hesaplandığını, davacı tarafın değer kaybı ile ilgili 14.368,00 TL değer kaybı alacağı ve 2.500,00 TL araç mahrumiyet zararı olduğunun belirlendiğini bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava, trafik kazasından dolayı davacının aracında oluşan değer kaybı ile araç mahrumiyeti zararlarının tazmini için açılan tazminat davasıdır.
Dava dilekçesinde davalı ...'in soyadının ... olarak yazılması tüm dosya kapsamından davalının soyadının ... olduğunun anlaşılması nedeni ile maddi hata olarak kabul edilmiştir.
Davalı ... hakkında açılan davada;
Mahkememizde yapılan yargılama ve toplanan delillerden 11/05/2019 tarihinde davalılardan ...nin maliki olduğu, diğer davalı ...'in 19/04/2019-19/05/2019 tarihleri arasında kiraladığı ... plakalı aracın sürücüsü davalı ...'in direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda davacı adına kayıtlı ... plakalı, park halinde olan araca çarptığı, bu kazanın oluşumunda davalı ...'in tam kusurlu olduğu, dava konusu kazadan dolayı ... A.Ş. tarafından yapılan 632,00 TL değer kaybı tazminat ödemesi yapılmasından sonra davacının aracında 14.368,00 TL değer kaybı zararı ve 2.500,00 TL araç mahrumiyet zararı oluştuğu sonucuna varılmıştır.
Davalının tam kusuru ile davaya konu trafik kazasına sebep olduğunun, değer kaybı tazminatı açısından davacının sigorta şirketi tarafından karşılanmayan 14.368,00 TL değer kaybı zararının, araç mahrumiyeti zarar açısından ise 2.500,00 TL araç mahrumiyet zararının oluştuğunun bilirkişi raporları ile ispatlanması, dava haksız fiilden kaynaklandığından davalı açısından dava konusu kaza tarihinde temerrüdün gerçekleşmesi ve dava konusu aracın ticari araç olmaması nedenleri ile bilirkişi raporları ile ispatlanan zarar tutarları açısından davanın kısmen kabulüne, bilirkişi raporları ile ve diğer deliller ile ispatlanmayan fazlaya ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davalı ... hakkında açılan davada;
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ... plakalı aracın 19/04/2019-19/05/2019 tarihleri arasında kullanılmak üzere diğer davalı ...'e kiralandığı ve bundan dolayı işleten sıfatının bulunmadığı savunmuş, ... plakalı aracın 19/04/2019-19/05/2019 tarihleri arasında davalı ...'e kiraya verdiğine ilişkin bu kişinin imzası ve nüfus cüzdan ile sürücü belgesi fotokopisi bulunan kira sözleşmesini sunmuştur.
Karayolları Trafik Kanununun 3. maddesinde işleten şu şekilde tanımlanmıştır;
"İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır."
Bir aracın kiralanması nedeni ile işleten sıfatının bulunmadığı savunması araştırılırken aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kaza tarihinde kazaya karışan aracın kiralayanların fiili tasarufunda bulunup bulunmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin .... bildirilip bildirilmediği, kira bedellerinin ödenip ödenmediği, gerektiğinde davalı malik,kiraya veren ve kiracının varsa ticari defter ve vergi kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin belirtilen bu deliller ile fatura ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği araştırılmalıdır.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesindeki ... plakalı aracın 19/04/2019-19/05/2019 tarihleri arasında davalı ...'e kiraya verildiğine ilişkin bu kişinin imzası ve nüfus cüzdan ile sürücü belgesi fotokopisi bulunan kira sözleşmesini sunması, bilirkişi ...'in 09/02/2022 tarihli ek raporunda davalının ticari defter ve kayıtlarında diğer davalı ... adına 1 adet 31/05/2019 tarih ve ... nolu 400,00 TL (KDV dahil) bedelli fatura tanzim edildiğinin, ... tarafından bu fatura bedelinin ise kredi kartı ile ödemesinin yapıldığının, diğer yandan davalı şirket tarafından dava dışı ... Ltd. Şti. adına 1 adet 30/04/2019 tarih ve ... nolu “Sürücüsü ..., Plaka No:... Oto Kiralama Bedeli” açıklamalı 2.400,00 TL (KDV dahil) bedelli fatura tanzim edildiğinin görüldüğünün, bu fatura bedelinin de kredi kartı ile ödemesinin yapıldığının, dava tarihi itibarıyla davalı yanın diğer davalı ...'ten alacağının bulunmadığının tespit edildiğini bildirerek davalının Türk Ticaret Kanununa uygun olarak tutulan ticari defterlerine göre kira sözleşmesinin davalının kayıtlarına işlenmiş gerçek bir kira sözleşmesi olması, dava konusu trafik kazasının araç kiracının kullanımında iken gerçekleşmesi, bu delillerin aksine delil bulunmaması, .... 26/05/2023 tarihli cevabi yazısında kira sözleşmesinin kiralık araç bildirim sisteminde kaydının bulunmadığının bildirilmesinin idari bir eksiklik niteliğinde olması nedenleri ile dava konusu trafik kazası tarihinde işleten sıfatı bulunmayan davalı hakkındaki davanın Karayolları Trafik Kanununun 3. ve 85. maddeleri gereğince pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-Davalı ... hakkında açılan davada;
1-Davanın kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE,
2.500,00 TL araç mahrumiyeti tazminatının 11/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
14.368,00 TL değer kaybı tazminatının 11/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu 2024 yılı Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/1-a maddesi gereğince alınması gereken 1.152,25 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 307,40 TL peşin harçtan mahsubu ile alınması gereken 844,85 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 59,30 TL, peşin harç 307,40 TL, 1 adet vekalet harcı 8,50 TL ve 2 adet vekalet pulu 109,40 TL olmak üzere toplam 484,60 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafından yapılan dosya-posta gideri 345,00 TL ve bilirkişi ücreti 1.000,00 TL olmak üzere toplam 1.345,00 TL yargılama giderinin haklılık oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 1.260,26 TL'sinin diğer davalı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 630,13 TL'nin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 2. fıkrası gereğince davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından yapılan dosya-posta gideri 38,65 TL yargılama giderinin haklılık oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 2,43 TL'sinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 2. fıkrası gereğince davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, kalan kısmının davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı tarafından yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,
6-Davalı tarafından yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,
7-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. ve 2. fıkraları ile 2. kısmına göre haklılık oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 16.868,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. ve 2. fıkraları ile 2. kısmına göre haklılık oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 1.132,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
9-Arabuluculuk bürosu tarafından yapılıp .... tarafından karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk giderinin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. ve 14. fıkraları gereğince haklılık oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 85,68 TL'sinin davacıdan, 1.274,32 TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,
B-Davalı ... hakkında açılan davada;
1-Davanın Karayolları Trafik Kanununun 3. ve 85. maddeleri gereğince pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. ve 2. fıkraları ile 2. kısmına göre haklılık oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 16.868,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
3-Davalı tarafından yapılan 3 adet vekalet harcı 55,40 TL, 1 adet vekalet pulu 60,50 TL ve bilirkişi ücreti 1.000,00 TL olmak üzere toplam 1.115,90 TL yargılama giderinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesinin 2. fıkrası gereğince kesin olmak üzere karar verildi.06/02/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza