T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/104 Esas - 2022/544
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/104 Esas
KARAR NO: 2022/544
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/02/2022
KARAR TARİHİ: 12/09/2022
YAZIM TARİHİ: 29/09/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ...İcra Dairesi'nin ... E. (Eski Esas: ... E.) sayılı dosyasında alacaklı ... tarafından dava dışı borçlu ... İnş. Elek. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. (VN: ...) aleyhine yapılan icra takibinde; 11.10.2016 tarihinde borçlu ... İnşaat'ın, davalı ... Bankası'nda bulunan 53001167, 10260625 no’lu hesaplarına haciz işlemi uygulandığını, 2016 ve 2017 tarihlerinde paranın icra dairesindeki dosyaya ödenmesinin istenilmesine rağmen davalının işlemi gerçekleştirmediğini, buna göre icra dosyasının yenilenmesi ile 15.10.2021 tarihinde ... İnşaat'ın davalı nezdinde bulunan hesabındaki paranın yollanması, daha önceki tarihli haciz varsa bunların bildirilmesinin istendiğini, verilen cevabi yazıda; hesapta para olduğu, başkaca hacizlerin de bulunduğunu, ancak işbu hacizlerin tarihleri ile diğer bilgilerinin bildirilmediğini, sonrasında ikinci kez 20.10.2021 tarihinde Ankara ...İcra Dairesi tarafından davalıya yazı yazıldığını, dosyanın haciz tarihinden önce hangi icra dairesinin haczi olduğunun belirtilmediği ve paranın da dosyaya ödenmediğini, konuyla ilgili olarak davalıya taraflarınca ... Yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiklerini ve yine müvekkilinden önce bir haciz yoksa paranın yollanması, haciz varsa detaylarının bildirilmesinin istendiğini, aksi durumda cezai ve hukuki işlem yapılacağının davalıya bildirildiğini, ilgili ihtarname neticesinde davalı yanın herhangi bir işlem yapmadığı gibi taraflarına hiçbir bilgilendirmede de bulunmadıklarını, sonrasında 10.11.2021 tarihinde taraflarınca davalı ile arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını, ancak davalının ilgili bilgileri vermemesi ve parayı da icra dairesindeki dosyalarına ödemeyi reddetmesi sebebiyle anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek ve fazlaya ve sair hususlara ilişkin tüm dava, talep ve delil ileri sürme hakları saklı kalarak; davalı banka nezdindeki borçlu ... İnş. Elek. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti.'nin (VN: ...) hesaplarına konulan hacizler arasında müvekkilin alacaklısı olduğu Ankara ...İcra Dairesi'nin ... E. (Eski Esas: ... E.) sayılı dosyasının 11.10.2016 tarihli haczi ile ilk sırada olduğunun tespitine, borçlu ... İnşaat Ltd. Şti'nin ... Bankası'nda bulunan ve haciz işlemi uygulanan 53001167, 10260625 no’lu hesaplarındaki 1047,22 TL ve 19.704,68 USD'nin müvekkilin alacaklısı olduğu Ankara ...İcra Dairesi'nin ... E. (Eski Esas: ... E.) sayılı dosyasına ticari faiziyle birlikte davalı banka tarafından ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davada mahkemenin görevli olmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde her ne kadar Ticaret Kanununun 3. ve 4. maddelerine dayanmak suretiyle, dava konusunun her iki tarafında ticari işletmesinden kaynaklanan ticari dava niteliğinde olduğu iddia edilmiş ise de dava konusu işlemlerin tamamen icra dosyasına bağlı işlemler olduğunu, icra dosyasındaki işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmamasından dolayı, davanın Ticaret Mahkemesinde açılmış olmasının görev yönünden davanım reddini gerektiğini, ayrıca esasa yönelik olarak dava konusu olay ile ilgili olarak müvekkili tarafından gerçekleştirilen işlemin Ankara ...İcra Dairesinin ... (...) Esas sayılı dosyasından gelen haciz müzekkerelerine verilen cevaplar olduğunu, ilk olarak, İcra Müdürlüğünden 11.10.2016 tarihli müzekkerenin müvekkil bankaya gönderildiğini, müzekkereye müvekkili banka tarafından borçlu firmanın Vergi Kimlik numarasının eksik olmasından dolayı gerekli araştırmanın yapılamadığını, müzekkereye itiraz edildiği yönünde cevap verildiğini, bir önceki müzekkerede de eksik olduğu söylenen bilgileri ihtiva eden herhangi bir İcra Müdürlüğü belgesinin müvekkili bankaya gönderilmeksizin İcra Müdürlüğünün 14.03.2017 tarihli ayrı ayrı gönderildiğini, 1.Haciz İhbarnamesine ve müzekkereye müvekkil Banka tarafından 17.03.2017 tarihli cevap yazılarında; borçlu ... İnş. Elek Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. firmasının, Müvekkil Bankanın Köroğlu Şubesi nezdinde 19.704,68 USD ve 1.047,22-TL bakiye tutar bulunduğunu, borçlu firmanın borçlarından dolayı hesaplar üzerinde yer alan hacizlerden sonra gelmek üzere haczin işlendiği belirtilmek suretiyle cevap verildiğini, yine aynı icra dosyasından 10.04.2017 tarihli müzekkere gönderilmekle, bu müzekkereye de müvekkil bankamızın 12.04.2017 tarihli yazısı ile cevap verildiğini, cevap yazısında ilgili hesaplar üzerinde bulunan 6 ayrı hacizden sonra gelmek üzere 7.sıradan haczin, bir önceki müzekkereye istinaden işlenmiş haliyle devam ettiğinin bildirildiğini, İcra Müdürlüğü tarafından gönderilen haciz müzekkerelerine verilen cevaplarda gerek yasal mevzuat gerekse de borçlu firma ile müvekkili Banka arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca Bankacılık uygulamalarına aykırı bir durumun bulunmadığını, mevcut olan bakiyelerin hala hesaplarda olduğu ve hacizlerin sıralarına ilişkin detaylı bilgiye yer verildiğini, davanın 14.02.2022 tarihinde açıldığı, dava dilekçesinde davanın müvekkil Banka tarafından ilgili tutarların icra dosyasına gönderilmemesi ve hacizlere ilişkin yeterli bilgi verilmemesinden kaynaklandığı iddia olunmuş ise de, yapılan izahatlerden de anlaşıldığı üzere ne hesaplarda ki paraların icra dosyasına gönderilebilmesi için gerekli şartların oluştuğunu ne de herhangi bir bilginin paylaşımından kaçınıldığını, her ne kadar bankalar, icra müdürlüğünün haciz talimatına uymak zorunda iseler de, tacir olmaları dolayısıyla kendilerinden beklenen özen ve basiret gereği mudilerine ait para ve diğer kıymetler ile hak ve alacaklarını koruma yükümlülükleri bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesi istemiştir,
Dava, davalı bankanın gönderilen haciz müzekkerelerine karşın muhtelif hacizler olduğu gerekçesiyle haksız olarak ödeme yapmadığı iddiasına dayalı olarak davalı nezdinde yapılan sıralamada ilk sırada olunduğunun tespiti ile hacizli paranın icra dosyasına ödenmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan Kanun maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. Aynı Kanun’un 5/2. maddesinde ticari davaların, ayrı asliye ticaret mahkemesi olan yerlerde o yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görüleceği hükme bağlanmış, maddenin 3. fıkrasında; asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak belirlenmiştir.
İİK'nın 106/2. maddesi uyarınca, borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağı menkul hükmündedir. Bu nedenle, tıpkı menkul haczinde olduğu gibi icra dairesince üçüncü kişiye yazılacak yazı ile haczedilebilir. Bunun dışında, İİK'nın 89. maddesi gereğince haciz ihbarnamesi gönderilmesinde de yasal bir engel yoktur. Ancak bu işlem yapıldığı takdirde; İİK'nın 89 ve bunu izleyen maddelerdeki hukuki sonuçlar doğar.
İİK'nun 89/4. maddesine göre, üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesine yasal süresi içinde itiraz ederse, alacaklı, üçüncü şahsın verdiği cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü şahsın tazminata mahkum edilmesini isteyebilir. Anılan yasal düzenleme uyarınca tazminata hükmedilebilmesinin ön koşulu, 3. kişiye İİK'nun 89. maddesi gereği haciz ihbarnamesi gönderilmesi ve bu haciz ihbarnamesine 3. kişi tarafından itiraz edilmiş olmasıdır.
Alacaklının İİK'nın 78 ve devamı maddeleri gereğince; borçlunun hak, alacak ve malları üzerine doğrudan haciz konulmasını isteme hakkı bulunduğuna göre, haciz müzekkeresi gönderilmesi halinde ise Banka, borçluya ait hak ve alacak var ise haciz gereği işlem yapmak, yok ise bunu icra dairesine bildirmek durumundadır. Bu maddeye göre istenen haciz nedeniyle anılan işlemlerin dışında, Bankanın itiraz vb. herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
Somut olaya gelince; Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... (eski: ...) sayılı takip dosyasında İcra Müdürlüğünce davalı bankaya yazılan müzekkereler İİK'nun 78 vd maddesi uyarınca gönderilen haciz müzekkeresi niteliğinde olup, İİK'nın 89. maddesi gereği gönderilen haciz ihbarnamesinden farklı sonuçlar doğurmaktadır. Zira, İİK'nun 89. maddesindeki koşulları taşımayan haciz yazısı gönderilmesi halinde İİK'nun 89/4. maddesindeki sonuçlar doğmadığından icra mahkemesi görevli olmaz ve böyle bir durumda, 3. kişinin sorumluluğu genel mahkemelerde yargılama yapılmasını gerektirir. Davalı banka tacir ise de, davacı vekilinin 09/06/2022 tarihli beyan dilekçesinden anlaşıldığı üzere davacı tacir değildir. Davanın konusu ve tarafların sıfatına göre, görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup, göreve ilişkin hususların kamu düzeninden sayılıp, re'sen gözetilmesi gerektiği anlaşılmakla, mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın USULDEN REDDİNE,
2-Tarafların görevsizlik kararı kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-Yargılama giderlerinin HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/09/2022