T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/144 Esas - 2022/460
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/144 Esas
KARAR NO: 2022/460
DAVA: Kayyımlık (Ticari Şirkete Kayyım Atanması)
DAVA TARİHİ: 25/02/2022
KARAR TARİHİ: 23/06/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kayyımlık (Ticari Şirkete Kayyım Atanması) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Enerji Yatırım A.Ş hisselerinde %50 pay sahibi olduğunu, 26 Ocak 2022 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına istinaden müvekkilinin yönetim kurulu üyesi olduğunu, 16 Aralık 2022 tarihli Ticaret Sicili kayıtlarına göre ise davalı ... ... Varlık Yön. Enerji Proje ve Danışmanlık San. İth. İhr. Ltd. Şti'yi temsilen davalı ... ... ...'nın tek başına temsil yetkisine sahip yönetim kurulu başkanı olduğunu, müvekkili ile ... Ltd. Şti'yi temsilen davalı ... ... ...'nın ... Enerji Yatırım A.Ş'nin %50 nispetinde paylarının devri ve müvekkilinin yönetim kurulana atanması hususunda 19/09/2019 tarihinde Hisse Devir Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede belirtilen edimlerin davalı ... ... ... tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle Ankara .... ATM'nin ... E sayılı dosyasında ... Enerji Yatırım A.Ş hisselerinin %50 nispetinde müvekkili adına tescili ve müvekkilinin şirketin yönetim kurulu üyesi olarak atanması talepli dava ikame edildiğini, yargılama sonunda verilen 23/12/2021 tarihli hüküm ile, ... Enerji Yatırım A.Ş hisselerinin %50 nispetinde müvekkili adına tesciline, müvekkilinin şirketin yönetim kurulu olarak atanmasına ve ayrıca taraflar arasında akdedilen ve bir kısmı talep edilen cezai tazminatın müvekkiline ödenmesine karar verildiğini, kararın 19/01/2022 tarihinde kesinleştiğini, davalı şirket yetkilisi ile yapılan görüşme sonrası müvekkilinin kendisi ile paylaşılan belgeleri yönetim kurulu başkanı sıfatıyla incelediğinde kayıtlarda birçok şüpheli işlemler tespit ederek açıklama talebinde bulunduğunu, müvekkilinin ileride ortak olacağı şirket hakkında bilgi sahibi olmak için talep ettiği ve bağımsız denetçiye sunacağı bilgi ve belgelerin kendisine teslim edilmesi taleplerinin davalı ... ... ... nezdinde karşılık bulmadığı gibi müvekkiline gönderdiği 13/12/2021 tarihli mail ile eşi adına kayıtlı villa üzerindeki ipotek bulunan kredinin kapatılmasına, aksi takdirde tek hissedar sıfatıyla olağanüstü genel kurula gideceğini ve kendisini yönetim kurulu üyeliğinden azledeceğini bildirdiğini, mail tarihi itibariyle taraflar arasında Ankara ...ATM'de açılan davanın yargılamasının devam ettiğini ve hisselerin müvekkiline devredilmediğinden talebin kabul edilmediğini, 16/12/2021 tarihinde davalı ... ... ...'nın tek başına almış olduğu karar ile müvekkilini yönetim kurulu üyeliği ve başkanlığından azlettiğini, kötü niyetli bu işlemden sonra Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararı uyarınca ... Enerji A.Ş hisselerinin %50'sini müvekkiline devretmek ve müvekkilini yönetim kurulu üyesi olarak 26/01/2022 tarihinde atamak zorunda kaldığını, müvekkili ile paylaşılan sınırlı bilgi ve belgeler kapsamında hazırlanan ... Enerji Yatırım A.Ş'nin kuruluşundan 31/10/2021 tarihine kadar mali verilere havi bağımsız denetçi raporu ile davalı ... ... ...'nın usulsüz işlemler yaptığının tespit edildiğini, müvekkilinin şirket yönetim kurulunun toplanması talepli keşide edilen ihtarnamelerin tebliğinden 18 gün sonra yönetim kurulu toplantısının 21/02/2022 tarihinde gerçekleştirildiğini, müvekkilinin ihtarnamelerinde açıkça bilgi alma ve inceleme talebinde bulunduğu belgelerin çoğunun incelemeye sunulmadığını, fiziki imkansızlıklar içerisinde incelenecek mevcut belgelere de davalı ... ... ... tarafından süre kısıtlaması getirme gibi direnç ile karşı karşıya kalındığını, icra edilen toplantı şirket merkezinde bulunması icap eden belgelerin hazır olmaması nedeniyle bir sonraki toplantıda incelenmek üzere ertelendiğini, bu durumun TTK hükümleri kapsamında müvekkilinin bilgi alma ve inceleme hakkının ihlalini teşkil ettiğini, genel kurulun olağanüstü genel kurula çağrılması taleplerine henüz dönüş olmadığını belirterek davalı ... ... ...'nın usul ve hukuka aykırı işlemlerine devam ediyor olması ve ileride telafisi imkansız sonuçlara sebebiyet vermesinin önüne geçebilmek amacıyla tedbiren yönetim kayyımı atanmasına, aksi kanaat hasıl ise yargılama sonuna kadar denetim kayyımı atanmasına, davalı ... ... ...'nın ... Enerji Yatırım A.Ş nezdindeki temsil ve yönetim yetkisinin kaldırılmasına ve yönetim kayyımı atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından kayyım atanması istenen şirketin merkezi Akyurt/Ankara olduğundan yetkili mahkemenin Akyurt Mahkemeleri olduğunu, müvekkili ... ... ...'nın kayyım atanması talep edilen şirketin ortağı olmadığından müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkili ... ... ... ile davacı arasında 4 adet Hisse Devir Sözleşmesi imzalandığını, ilk olarak 22/05/2018 tarihinde Hisse Devir Protokolü imzalandığını, davacının protokol kapsamındaki hükümlülüklerini yerine getirmeyerek hükümsüz hale gelen teminat senetlerini ... ... ...'ya iade etmediğini, uzlaşma zemini arayan müvekkili ile davacı arasında 22/05/2019 tarihli Hisse Devir Sözleşmesi imzalandığını, keşide edilen ihtarname ile bakiye ödemenin yapılması, teminat senetlerinin iade edilmesi gerektiği hükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde sözleşmenin feshedileceği hususunun davacıya bildirildiğini, davacının cevabi ihtarnamesinde kendilerine devredilmesi gereken şirket hisselerinin üzerine ... lehine rehin işlemi tesis edildiği, sözleşmeye göre söz konusu hisselerin takyidattan ari şekilde devredilmesi gerektiği bu nedenle sözleşmeye göre cezai şart talep ettiklerini belirttiğini ancak ... ile yapılan 23/05/2019 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinde ... hisseleri üzerinde banka lehine rehin işlemi tesis edilmiş olup davacının ve kardeşinin sahip olduğu şirketin de sözleşmede kefil sıfatıyla imzası bulunduğunu, davacının şirket hisseleri üzerinde kurulan rehinden haberdar olmasına rağmen Hisse Devir Sözleşmesinin ihlal edildiğinden bahisle cezai şart talebinde bulunmasının iyi niyetten uzak olduğunu, tüm bunlara rağmen taraflar arasındaki görüşmelerin devam ettiği, 19/09/2019 tarihli Hisse Devir Sözleşmesinin imzalandığını, davacının sözleşmedeki hükümlere daha önceki sözleşmelerde olduğu gibi riayet etmediğini, riayet edilmesi hususunun davacıya ihtaren bildirildiğini, davacının sürekli şekilde anlaşma şartlarını değiştirdiğini, müvekkili tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedilmesi üzerine davacı tarafından şirket hisselerinin %50'sinin kendisine devredilmesi ve yönetim kurulu üyeliğine atanması talepli müvekkilleri aleyhine Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası üzerinden dava ikame edildiğini, davacı tarafından ... ... ...'nın müteaddit defalar çeşitli yollarla baskı kurularak kabul beyanı vermeye zorlandığını, mahkemece kabul beyanına istinaden sair yönler incelenmeksizin hüküm kurulduğunu, yargılama devam etmekte iken şirket değerlemesi yapmak bahanesi ile bir takım şirket sırrı niteliğinde bilgi ve belgelerin istendiğini, müvekkilleri aleyhine haksız isnatlarda bulunulduğunu belirterek yönetim ve denetim kayyımı atanma şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Yargılama aşamasında davalı ... Enerji Yatırım A.Ş vekilliğinden çekilme dilekçesi sunulmuş, dilekçe şirkete UETS yoluyla tebliğ olunmuş, davalı yanın mahkemenin görev ve yetkisine yönelik itirazları 23/06/2022 tarihli oturumda ... Enerji Yatırım A.Ş'nin ticari merkezinin bulunduğu yer itibariyle Ankara Ticaret Mahkemeleri'nin görev kapsamında bulunduğu, anonim şirketleri yönetim kayyımı atanması hususunun mutlak ticari dava olması nedeniyle yerinde görülmeyerek reddine karar verilmiştir.
Dava, davacının ortağı olduğu şirkete yönetim kayyımı atanması istemine ilişkindir.
Deliller toplanmış, dosyaya celbedilen Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dava dosyasında; davacı Husein Huseini, davalılar ... Enerji A.Ş ve ... Ltd. Şti aleyhine davacının yönetim kuruluna atanması ve bu durumun ticaret sicilinde tescil ve ilanına, davalıların sözleşmeden kaynaklı taahhütlerini ihlal etmesinden dolayı cezai şartın tahsili istemli açılan asıl davanın davalının davayı kabul etmesi nedeniyle asıl davanın kabulü ile tamamı ... ... Varlık Ltd. Şti'ye ait olan ... Enerji Yatırım A.Ş. hisselerinin %50'sinin davacıya devredildiğinin tespitine ve bu durumun pay defterine kaydına, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ilgili hükmü kapsamında şartların yerine gelmiş olması nedeniyle davacının yönetim kuruluna atanmasına ve bu durumun ticaret sicilinde tescil ve ilanına, sözleşmenin 16. maddesinde belirtilen cezai şartın -fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla- 100.000,00 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karşı davanın feragat nedeniyle reddine dair verilen 23/12/2021 tarihli kararın 19/01/2022 tarihinde kesinleştiği,
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 15 Mart 2022 tarih 10537 sayılı nüshasında; yukarıdan alınan mahkeme ilamına dayalı olarak ... ... Varlık Yönetimi Enerji Proje ve Danışmanlık Sanayi İthalat ve İhracat Limited Şirketi'nin 11/01/2024 tarihine kadar temsile yetkili olarak seçildiği, tüzel kişi adına ... ... ...'nın hareket edeceği, yetki şeklinin (... ile birlikte müştereken temsil şeklinde olduğu, daha önceden yönetim kurulu başkanının görevi olan ... Ltd. Şti'nin önceki görevinin sona erdiğinin ilan edildiği anlaşılmaktadır.
Kayyım; temsil ya da yönetim erkinden geçici veya devamlı olarak yoksun kalan gerçek ya da tüzel kişilere veya mallara bu eksikliği gidermek üzere yargı tarafından atanan kamu görevlisidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda tüzel kişilere kayyım atanması ile ilgili bir düzenleme bulunmadığından somut olaya uygulanması gereken 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun kayyımlıkla ilgili düzenlemeler olup kayyımlık TMK'nın 426-431 maddelerinde yer almaktadır. Anılan Yasanın 427/4 maddesinde "Bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa..." kayyım atanabileceği hükmüne yer verilmiştir. Madde hükmünde yer alan organ yokluğunun TTK'nın 530 madde kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Anonim şirketin zorunlu organları genel kurul ve yönetim kurulu olup organlardan birinin olmaması halinde gerekli önlemler kapsamında yönetim kayyımı atanabileceği öngörülebilir. Yönetim kayyımlığı da yönetim boşluğu giderilinceye kadar devam eden geçici bir koruma önlemidir. Yönetim kayyımının görevi tüzel kişinin yasal organının oluşması ya da organın çalışmasındaki fiili veya hukuki engelin kalkması ile sona erer.
Somut olayda, davacı taraf şirketin iyi yönetilmediği, şirketle ilgili bilgi alma ve inceleme hakkı talebinin gereğince yerine getirilmediği, işletmenin yeniden çalıştırma çabalarının engellendiği vb. iddiaları az yukarıda açıklanan düzenlemeler karşısında kayyım atanması yoluyla çözümlenemez. İddiaların genel kurulda çözümlenmesi gerekir. Nitekim davacı tarafından Ankara 13 ATM'nin 2022/283 E sayılı dava dosyasında genel kurul toplantısına çağrıya izin verilmesi taleplerinin kabul edildiği beyanı da mevcut olup ayrıca bu konuda Ticaret Kanunu'nun da yer alan bilgi alma ve inceleme, özel denetim isteme, yönetim kurulu üyesi aleyhine sorumluluk davası açma gibi haklar da kullanılabilir.
Bu durumda davacının yönetim ortağı olduğu şirkete yönetim kayyımı atanması talebi yerinde olmayıp şirket yöneticisi aleyhine açılması gereken davanın esastan, diğerleri hakkındaki davanın husumetten reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar ... Enerji Yatırım A.Ş ve ... ...... aleyhine açılan davanın husumetten reddine,
2-Diğer davalı ... ... Varlık Yönetimi Enerji Proje Danışmanlık Sanayi İthalat ve İhracat Ltd. Şti aleyhine açılan davanın reddine,
3-Peşin harç karar ve ilam harcını karşıladığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
4-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ... ... ve ... ... Varlık Yönetimi Enerji Proje Ve Danışmanlık Sanayi İthalat Ve İhracat Limited Şirketi'ne verilmesine,
7-HMK 333. maddesi gereğince gider/delil avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/06/2022