T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/189 Esas - 2023/25
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/189 Esas
KARAR NO: 2023/25
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 09/07/2021
KARAR TARİHİ: 18/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 01/02/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Kurumun, 233 sayılı KHK uyarınca kurulduğunu, bir kamu iktisadi teşebbüsü olup, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, işin doğası gereği de ihale makamı olan müvekkili Kurum, hizmet alımı için ihaleye çıkarak, söz konusu güvenlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren şirkete bırakmakta ve bu şirket de kendi çalıştırdığı işçileri ile bu hizmeti vermekte olduğunu, müvekkili kurum ile alt işveren şirketler arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında, işçi..., Müvekkili Kurum'a ait İskenderun Şube Müdürlüğü’ne bağlı ... Kiralık Deposu'nda 13.09.2013-07.05.2016 tarihleri arasında özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, İş yerinin tasfiyesinden dolayı 07.05.2016 tarihinde...'nun yüklenici şirkete iadesi yapıldığını ve 2 yıl 7 ay 24 günlük hizmet süresinin karşılığı olarak 5.753,03--TL kıdem tazminatı (damga vergisi tutarıyla birlikte) ödemesinin müvekkili Kurum tarafından yerine getirildiğini, müvekkili Kurum tarafından ödenen 10.579,57-TL tutarındaki meblağın davalı şirketlerden sorumlulukları oranında, ödeme tarihi olan 25.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek sözleşme faiziyle, sözleşmede hüküm bulunmaması halinde (değişen oranlarda) reeskont avans faiziyle birlikte tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraflara tahmilini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili süresinde cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin Ankara mahkemeleri olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, Yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının dava dilekçesinden ne kadar ödeme yapıldığının anlaşılmadığını, davacının ödeme yaptığını huzurdaki dava ile haberdar olduğunu, müvekkili şirketlerin ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkil şirketlere rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin ihale konusu işin maliyetini hesaplarken kıdem tazminatını bu hesaplamaya dahil edemediğini, “sözleşme gideri veya genel giderler” için ayrılan tutarın ise ihale bedelinin yüzde üçü ile sınırlandığını, dolayısıyla kıdem tazminatını ödemek isteyen alt işverenlerin dahi bu ödemeyi yapamadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkillerine rücu imkanı bulunmadığını, kusur değerlendirmesi yapması gerektiğini, iş bu sebeplerle dosyanın kusur yönünden inceleme yapacak bilirkişiye gönderilmesini talep ettiklerini, ayrıca davanın öncelikle zamanaşımı defileri göz önünde bulundurularak, zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ;
-Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler,
-Kırıkhan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/24 E., 2018/96 K.
-İskenderun İcra Dairesi 2020/16548 E. sayılı dosyası,
-Kıdem tazminatının ödendiğine dair ödeme dekontu,
-Bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında imzalanan hizmet alımı ihaleleri kapsamında davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen işçi alacaklarından davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen işçi alacaklarının davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenize ait olduğunu, dava dışı işçi...'nun davalılar nezdinde çalıştığı süreyle sınırlı olmak üzere ve son yüklenicinin sorumlu olduğu kalemlere göre davalıların sorumluluğunda bulunan alacak miktarlarının ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti., ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti. İş ortaklığı yönünden sorumluluğunun %100 olduğunun kabulü halinde 831,62-TL %50 olduğunun kabulü halinde 415,81-TL olduğunu, ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. yönünden sorumluluğunun %100 olduğunun kabulü halinde 564,705 -TL %50 olduğunun kabulü halinde 282,3525-TL olduğunu, ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. Ortaklığı yönünden sorumluluğunun %100 olduğunun kabulü halinde 9.183,245-TL %50 olduğunun kabulü halinde 4.591,6225-TL olduğunu bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının davalılardan rücuen tahsiline yönelik alacak davasıdır.
Davalılar vekili tarafından zamanaşımı itirazında bulunulduğu anlaşılmış ise de; eldeki dava taraflar arasında imzalanan hizmet alım Sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, bu davada uygulanması gerekli olan zamanaşımı süresi, Türk Borçlar Kanunu'nun 146.maddesi (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. maddesine) göre 10 yıllık süreye tabi olduğundan ve dava da yasal süre içerisinde açıldığından zamanaşımı itirazına hukuki değer atfetmek mümkün görülmemiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller, hesaplama bakımından hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; asıl işveren olan davacının alt işveren olan davalılar ile birlikte dış ilişki itibariyle dava dışı işçi... karşı müteselsilen sorumlu oldukları, iç ilişkide dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumlu olan asıl ve alt işverenlerin birbirlerine karşı sorumluluğunun belirlenmesi yönündeki uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmesi gerektiği, (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2013/24537 Esas 2014/18698 Karar sayılı ilamı) rücuya konu kıdem tazminatına ilişkin işçilik alacaklarından her bir işverenin kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, davacı tarafça icra dosyasına ödenen 10.579,57-TL'yi davalılardan tahsilinin talep edilebileceği, alacağın sözleşmeden kaynaklandığı ayrıca temerrüt gerekmediğinden ödeme tarihinden itibaren ve tarafların sıfatı gereği avans faizi talebi yerinde olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
831,62-TL'nin davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti ve ... Özel Güvenlik Sistemleri Tic. Ltd. Şti'den 25/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
564,70-TL'nin davalı ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti, 25/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle alınarak davacıya verilmesine,
9.183,25-TL'nin davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den 25/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 722,69-TL harçtan, dava açılışında alınan 180,68-TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan542,010-TL harcın 42,60-TL'sinden (davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti ve ... Özel Güvenlik Sistemleri Tic. Ltd. Şti'den sorumlu olmak üzere), 28,93-TL'sinden (davalı ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti sorumlu olmak üzere), 470,47-TL'sinden ( davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti sorumlu olmak üzere) alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin 103,76-TL'sinden (davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti ve ... Özel Güvenlik Sistemleri Tic. Ltd. Şti'den sorumlu olmak üzere), 70,45-TL'sinden (davalı ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti sorumlu olmak üzere), 1.145,78-TL'sinden ( davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti sorumlu olmak üzere) alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 180,68-TL peşin harç, 59,30-TL başvurma harcı, 1.646,10-TL tebligat/bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 1.886,08-TL yargılama giderinin 148,25-TL'sinden (davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti ve ... Özel Güvenlik Sistemleri Tic. Ltd. Şti'den sorumlu olmak üzere), 100,67-TL'sinden (davalı ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti sorumlu olmak üzere), 1.637,15-TL'sinden ( davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti sorumlu olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin 723,17-TL'sinden (davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti ve ... Özel Güvenlik Sistemleri Tic. Ltd. Şti'den sorumlu olmak üzere), 491,06-TL'sinden (davalı ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti sorumlu olmak üzere), 7.985,75-TL'sinden ( davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ltd. Şti ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti sorumlu olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/01/2023