T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/247 Esas - 2023/30
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/247 Esas
KARAR NO: 2023/30
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/06/2016
KARAR TARİHİ: 18/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/02/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile birlikte dava dışı ...Petrol Turz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin oluşturduğu adi ortaklık ve davalı idare arasında 08.07.2013 tarihli birim fiyat sözleşmesinin, 15.04.2016 tarihli ve 1498 sayılı oluru ile haksız şekilde feshedildiği, müvekkilin 696.000,00 TL tutarlı teminatının irat kaydedildiği, işi üstlenen adi ortaklığın diğer ortağı ...... Ltd. Şti. yetkilisinin, müvekkilinin bilgisi olmadan davalı idareye hitaben yazmış olduğu 15.02.2016 tarihli ve 426 sayılı yazıda, söz konusu inşaat işini takip edilemeyeceğinden bahisle işin tasfiye edilmesinin talep edildiği, bunun üzerine davalı idarenin müvekkili şirkete işe devam edip edilemeyeceğinin sorulduğu, müvekkil şirketin cevabi yazısında, 9 ay geçmesine karşın Karayollarından geçiş izninin alınmaması nedeniyle işin durduğu, birim fiyatlarında ciddi artışlar olduğu, bu sürecin ciddi bir maddi külfet de doğurduğu belirtilerek inşaat işinin tasfiyesinin talep edildiği, buna rağmen usulüne uygun bildirim yapılamadan sözleşmesinin feshedildiği, teminatın irat kaydedildiği, akabinde müvekkil şirket tarafından Kartal 23. Noterliğinin 26.05.2016 tarihli ve 13017 yevmiye nolu ihtarnamesinde, irat kaydedilen teminatın iadesinin talep edildiği, işin parasal gerçekleşmesinin % 82,79 mertebesinde olduğu, işin % 80'inden fazlasının bitirildiği, sözleşmenin feshedilmesinin kamu sözleşmeleri mevzuatına aykırı olduğu belirtilerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafından usul ve yasaya aykırı şekilde irat kaydedilen teminatın şimdilik 10.000,00 TL'nin irat kaydedildiği 16.05.2016 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davah tarafa yüklenmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Usule ilişkin itirazlar hariç olmak üzere, 10.670.280,00 TL sözleşme bedeli üzerinden ...... Ltd. Şti.-...... A.Ş. iş ortaklığı ile davalı Banka arasında Söke (AYDIN) İçmesuyu İnşaatının yapımı konusunda 08.07.2013 tarihli sözleşme imzalandığı, iş ortaklığının pilot ortak konumunda olan dava dışı ...... Ltd. Şti.nin yetkilisi ve genel koordinatörünün ağır sağlık sorunlarından dolayı bahse konu işin takip edilemeyeceğinin bildirilerek YİGŞ'nin 50. madde hükmüne göre şirketinin muaf tutulmasının veya işin tasfiye edilmesinin istenildiği, bunun üzerine özel ortak konumundaki davacı şirketin 25.02.2016 tarihli dilekçesi ile işin tasfiye edilmesinin istenildiği, davacının talebine istinaden sözleşmenin 15.04.2016 tarihli ve 1498 sayılı olurla feshedildiği, davaya konu olan 696.000,00 TL tutarlı teminat mektubu da nakde çevrilerek gelir kaydedildiği, teminat mektubunun nakde çevrileceği yazısının sözleşmesinin 2.2.ç maddesinde belirtilen adrese yapıldığı, bahse konu işin sözleşmesinin feshedilmesinde kamu sözleşmeleri mevzuatına uygun olduğu savunularak, davanın öncelikle usulden, davanın esasına girilmesi halinde ise haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Davacı tarafından İstanbul Andolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'de açılan dava yetkisizlik kararı üzerine mahkememiz yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
Mahkememizce 13/11/2019 tarih 2017/644 E. 2019/1036 K. sayılı ilamı ile verilen karar Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 2020/546 E. 2022/275 K. sayılı ilamında:
"Davacının adi ortaklık şeklinde sözleşmeyi imzaladığı hususu nazara alınarak adi ortaklığı oluşturan ... İnş. San. Ve Tic. A.Ş. davacı konumunda bulunduğundan, diğer adi ortak olan dava dışı ...Petrol Turz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin davaya katılmasının sağlanması konusunda işlemler yapılarak taraf teşkili sağlanarak bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır."
Denilmek suretiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce kaldırma kararı doğrultusunda eksikliklerin giderilmesi için ...Petrol Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne dava, cevap dilekçeleri ile BAM kaldırma kararı tebliğ edilmiş, dahili davacı tarafından duruşmalara iştirak edilmemiştir.
Hal böyle olunca mahkememizce önce hüküm aynen tesis edilmiştir.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişi kuruluna tevdi olunmuş, bilirkişiler 21/11/2018 tarihli raporunda; taraflar arasında 08/07/2013 tarihli Söke (AYDIN) İçmesuyu İnşaatı Yapım İşi sözleşmesi imzalanıp, işin parasal gerçekleşme mertebesinin % 82,79 oranda olup, ...Petrol-... ortaklığının pilot ortak konumundaki ...Petrol şirket yetkilisi ve genel koordinatörünün kanser tedavisi gördüğünü Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 50. Maddesi gereği şirketin işten muaf tutulması veya işin tasfiyesini talep ettiği, davalı şirketçe işe devam edip edilmeyeceğinin davacı şirkete sorulması üzerine 25/02/2016 tarihli yazı ile işe devam edilmeyeceğinin bildirildiği, sözleşmenin Bankanın 15/04/2016 tarihli oluru ile bu nedenle feshedildiği, 4735 sayılı yasanın 22. Maddesi uyarınca kesin teminatın bu nedenle gelir kaydedildiği, 29/04/2016 tarihli yazı ile davacı tarafın işe ... Şirketi ile devam edilmesini talep ederek, teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin durdurulmasını istediği, toplamda teminat mektuplarının 696.000,00 TL'lik kısmının nakde çevrildiği ve davalı hesabına yattığı, davalı tarafça teminatların alındığı tarihten gelir kaydedildiği 16/05/2016 tarihine kadar hesaplanan güncelleme tutarı toplamı 116.115,76 TL'nin daha önce nakde çevrilen 4.368,88 TL hariç olmak üzere bankalarında mevcut 10.000,00 TL, 200.000,00 TL, 6.000,00 TL'lik teminatın 95.746,88 TL'lik kısmının nakde çevrilmesinin 15/07/2016 tarihinde bankasından talep edildiği, (111.746,88+4.368,88) 116.115,76 TL'nin davalı hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir.
Tarafların itirazı üzerine alınan 177/05/2019 tarihli raporda; a-Davacı şirket talebinin, davalı idare tarafından 15.04.2016 tarihinde tek taraflı feshedilen Söke (AYDIN) İçmesuyu İnşaatı Yapım İşi sözleşmesinin haksız feshedildiğinin tespitine, fesihten dolayı 696.000,00 tutarlı kesin teminat mektubunun nakde çevrilerek irat kaydedilmesi nedeniyle, bu tutarının kısmen iadesine yönelik alacak istemine ilişkin olduğu, b-Sözleşmesinin 26. maddesinin yollama yaptığı 4735 sayılı KlSK.nun 20/1-b ve YİGŞ.nin 50/1 maddeleri gereğince, sözleşmenin feshedilmesinin haklı bir nedene dayalı olarak davalı Bankaca gerçekleştirildiği tespitinin yapılabileceği, bu durum tespitinin takdirinin Savm Mahkemeye ait olduğu, sözleşmenin feshedilmesinde davacı özel ortak şirketin işe devam etmemekte kusurlu olması nedeniyle, davacıya ait 696.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektubunun nakde çevrilerek gelir kaydedildiğinin (21.11.2018 havale tarihli Bilirkişi Raporuna göre, davalı Bankanın hesabına aktardan 691.631,12 TL'lik kısmı yönünden) anlaşıldığı, davacının teminatın iadesini talep edemeyeceği, bu nedenle davacının 10.000,00 TL tutarlı alacak isteminde haklı olmadığı yönünde rapor ibraz edilmiştir.
Taraflar arasındaki 08/07/2013 tarihli sözleşmenin eki niteliğindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 50/1. Maddesinde "....,ağır hastalığı, ...sözleşmenin devamına engel olmaz. Ancak bunlardan biri idareye pilot veya koordinatör olarak bildirilmiş ise ....4735 sayılı kanunun 20 ve 22. Maddelerine göre işlem yapılır. ..Bu durumu takip eden 30 gün içinde diğer ortağın teklifi ve idarenin uygun görmesi halinde ...sözleşme yenilenerek işe devam edilebilir." düzenlemesinin mevcut olduğu, dava dışı pilot ortak .....Ltd. Şti. Yetkilisi ...'nin 15/02/2016 tarihli dilekçe ile sağlık durumu nedeni ile inşaatın yapım işini takip edemeyeceğini bildirdiği ve işin tasfiyesini istediği, davacı şirketin 25/02/2016 tarihli dilekçe ile iş için gerekli bilgi birikiminin olmadığını ve devam edemeyeceğini, tasfiyesini istediği, idarece 15/04/2016 tarihinde sözleşmenin feshedilip kesin teminatın gelir kaydedildiği anlaşılmıştır. Sözleşmenin feshinden sonraki tarih olan 29/04/2016 tarihinde ise davacı şirketin işin ... şirketi ile tamamlanacağını bildirerek nakde çevrilmenin durdurulmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
Yukarıda ayrıntısı açıklanan süreç incelendiğinde; dava dışı pilot ortağın talebi ile ortak girişimin dağıldığı, davacı özel ortağın işe devam etmemesi üzerine 4735 sayılı yasanın 20/b ve YİGŞ'nin 50/1. Maddesi uyarınca davalı idare tarafından sözleşmenin feshinin haklı nedene dayandığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan pilot ortağın işe devam edemeyeceğini bildirmesini takiben özel ortak olan davacı şirketin işe devamı talep etmemesi nedeniyle 4735 sayılı yasanın 25/1-f bendindeki " ...sözleşmeye uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek " hükmünde sayılan yasak fiil ve davranışta bulunması neneni ile, 4735 sayılı yasanın 20/b. Maddesi "...ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme derhal feshedilerek ....." düzenlemesine göre davacı şirkete ait 696.000,000 TL teminat mektubunun nakde çevrilerek davalı Banka tarafından gelir kaydedilmesi durumunun taraflar arasındaki sözleşme, YİGŞ ve yasal düzenlemelere uygun olduğu anlaşılmakla davanın reddine aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 179,90 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile eksik alındığı anlaşılan 9,12 TL karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı... Bankası A.Ş vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 150.00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/01/2023