T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/248 Esas - 2024/477
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARARKARAR
ESAS NO : 2022/248 Esas
KARAR NO : 2024/477
...
DAVA : Tazminat
...
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 25/11/2013
KARAR TARİHİ : 05/06/2024
KARARINYAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; 27/10/2013 tarihinde, davalı ...’nin sürücüsü olduğu, işleteni davalı ... olan ve davalı sigorta şirketi tarafından ... ile sigortalı araç ile ışık ihlali yaparak ...’nun sevk ve idaresindeki araca %100 kusuru ile çarparak ölümüne neden olduğunu, müvekkillerinin ölenin mirasçıları olduğunu, kaza neticesinde araçta meydana gelen hasardan davalıların sorumlu olduğunu, ... 2013/151 değişik iş dosyasında alınan delil tespitine ilişkin raporda; araç hasarının 22.450,00 TL, aracın piyasa değerinin 17.500,00 TL hurda bedelinin ise 3.000,00 TL tespit edilmiş ise de aracın hurda değeri ve rayiç değerini kabul etmediklerini, müvekkillerinin pert olan aracı sigorta şirketine teslim etmeye hazır olduklarını, ticari taksiyi işleten ölenin günlük net gelirinin 200,00 TL’nin üzerinde olduğunu, aracın pert olması nedeniyle kazanç kaybının da olduğunu, sigorta şirketi haricindeki davalılardan kazanç kaybı talep ettiklerini, ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak araç hasarı nedeniyle 8.000,00 TL’nin tüm davalılardan, 1.000,00 TL kazanç kaybının ise davalılar ...’dan kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile tahsilini istemiştir.
Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ...dosyasında, kaza nedeniyle meydana gelen hasar bedelini, kazanç kaybını ve delil tespiti giderini talep ettiğini ve davanın devam ettiğini, söz konusu dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile kazanç kaybına ilişkin hesaplama yapıldığını, raporda aleyhe hususları kabul etmemekle birlikte raporda 27/10/2013 kaza tarihi ve dava tarihi olan 25/11/2013 tarihleri arasındaki kazanç kaybının hesaplandığını, müvekkilinin aracın plakasının satıldığı tarih olan 17/04/2014 tarihine kadar kazanç kaybının olduğundan bu kısma ilişkin zararlarını talep ettiklerini, kazanç kaybının gerçek gelirine göre yapılması gerektiğini, asgari ücret üzerinden yapılamayacağını, vefat edenin taksi durağındaki çalışma ile aylık 5.000,00 TL civarında gelir elde ettiğini, vergi dairesine yapılan bildirimin gerçek gelir olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek, dosyanın ... E. sayılı dosyası ile birleştirilerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 3.000,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile davalılar ... müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davacılar vekili asıl ve birleşen davaya ilişkin olarak verdiği 18/12/2017 tarihli ıslah dilekçesinde; rapordaki aleyhe hususları kabul etmemekle birlikte, bilirkişi tarafından araç emsal değerinin 16.500,00-17.500,00 TL olabileceğinin belirtildiğini, değişik iş dosyasında da 17.500,00 TL olarak hesaplandığını, bu miktardan 3.000,00 TL hurda bedeli ve 7.000,00 TL ödeme mahsup edildiğinde bakiye hasar bedelinin 7.500,00 TL, kazanç kaybının ise TUİK verilerine göre hesaplanan 9.276,00 TL olarak talep ettiklerin, 307,00 TL delil tespitini de 06/11/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile talep ettiklerini belirtmiş, 10/10/2018 tarihli dilekçesi ile ıslah dilekçesini açıklayarak, kazanç kaybına ilişkin taleplerinin asıl davada 1.617,90 TL, birleşen davada 7.658,10 TL olmak üzere 9.276,00 TL olduğunu beyan etmiştir.
Asıl davada davalılar ... vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kazada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, ayrıca kaza ile ölüm arasında illiyet bağının da bulunmadığını, meydana gelen kazanın maddi hasarlı trafik kazası olduğunu, kaza neticesinde araçlarda maddi hasar meydana geldiğini, müteveffanın sol kolundan yaraladığını, ölü muayene tutanağında, ölenin oğlunun babasının şeker, tansiyon ve karaciğer yetmezliği olduğunu beyan ettiğini, vefatın müteveffanın alkolik siroza bağlı iç kanamadan kaynaklandığı kanaatinde olduklarını, kazaya da ölenin neden olduğunu, davacı yanın taleplerinin de haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Asıl davada Sigorta vekili cevap dilekçesinde; kaza yapan aracın müvekkili tarafından... ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigorta limiti kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu, davacının zararını kanıtlaması gerektiğini, avans faizi talebinin haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davalılar ... vekili, yasal süresi içerisinde cevap vermemiş, duruşmada davacıların taleplerin asıl dosyadaki talepleri ile derdest olduğunu belirterek derdestlik itirazı nedeniyle davanın davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili, 18/12/2017 tarihli talep artırım dilekçesi ile, müvekkillerinin aracında meydana gelen zararlara karşılık aracın ikinci el değerinden (17.500,00 TL) hurda bedeli (3.000,00 TL) ve kısmi ödeme (7.000,00 TL) mahsubu ile bakiye 7.500,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, asıl ve birleşen davada kazanç kaybına mahsuben 9.276,00 TL'nin davalılar ... ve...'dan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Kazanç kaybına yönelik talebin asıl ve birleşen dava yönünden ayrıştırılması talep edilmiş, davacılar vekili 10/10/2018 tarihli dilekçesi ile asıl davada 1.617,90 TL, birleşen davada 7.658,10 TL kazanç kaybı talep ettiğini beyan etmiştir.
Mahkememizce ...karar sayılı karar ile; "Asıl davanın kısmen kabulü ile 7500,00 TL hasar bedelinin, ... ve...’dan kaza tarihinden, davalı ...'den dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, 1.617,90 TL kazanç kaybının davalılar ...’dan kaza tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile tahsiline; birleşen davanın kabulü ile 7.658,10 TL kazanç kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile davalılar ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine" karar verilmiş, hüküm davalılar ... vekili tarafından asıl ve birleşen davadaki talepler yönünden istinaf edilmesi üzerine .... Karar sayılı ilamı ile" ... Davacılar, davaya konu ticari taksi olan aracın çalışmadığı süre içerisinde kazanç kaybı istemiş olmasına rağmen; zarar hesaplanmasında, şoförün geliri çerçevesinde, şoförün kazanç kaybına göre kazanç kaybının hesaplaması doğru olmadığı gibi, kaza tarihinden itibaren onarım yahut onarımı mümkün değil ise yeni bir araç temin edilebilecek makul süre ile sınırlı olarak hesaplama yapılması yerine, bu hususta değerlendirme yapılmaksızın kaza tarihinden, araç plakasının satıldığı tarihe kadar hesaplama yapılarak bu miktar üzerinden kazanç kaybına hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.
Böyle bir davada gerçek zararın belirlenmesi için, davacının araç nedeniyle gelirinin daha net kriterlerle ortaya konulması gerekmektedir. Öncelikle davacı tarafa bu konuda ispat imkanı verilmesi ve bu konu ile ilgili kuruluşlara (vergi dairesi, bağlı bulunduğu oda, çalıştığı işyeri kayıtları, S... kayıtları,vb...)yazı yazılarak, ticari taksinin tüm giderler amortisman, yakıt giderleri, sürücü giderleri vs düşüldükten sonra araç dolayısı ile elde edebileceği muhtemel net gelirin tespit edilerek varsa ticari defter ve kayıtları incelenerek yapılacak bilirkişi incelemesine göre tazminatın belirlenmesi gerekir.
Mahkemece yapılacak iş; daha önce rapor alınan makine mühendisi ve ... bilirkişilerden ek rapor yahut yeni bir bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak, öncelikle aracın aracın tamir süresi, tamiri mümkün veya ekonomik değil ise yeni bir araç elde edebileceği süre belirlendikten sonra yukarıda açıklanan araştırmalar yapılıp gerektiğinde ilgili odadan araç maliki olarak sürücü ve diğer giderler vergiler vs. düşüldükten sonra günlük kazanç kaybı sorularak, varsa vefat edene ait işletme defterleri ve vergi kayıtları da değerlendirilerek, aracın çalışmadığı süre içerisindeki kazanç kaybı belirlendikten sonra, kazanç kaybı bedelinin hüküm altına alınması gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, davalılar vekilinin buna ilişkin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmüştür.
Buna göre; yukarıda açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen dava davalılar ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olacak deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden eksik inceleme ile karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, yukarıda açıklandığı üzere, davacıların aracın hasarlanması nedeniyle kaza tarihi itibariyle meydana gelen kazanç kaybı tespit edilerek asıl ve birleşen davada, hüküm davalılar... ve ... tarafından istinaf edilmiş olması nedeniyle usulü kazanılmış haklar korunarak karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davalıların sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. " kaldırma kararı verilmiştir.
Asıl dava, trafik kazası nedeniyle araç hasarı nedeniyle tazminat ve aracın kullanılamaması nedeniyle uğranılan kazanç kaybı nedeniyle tazminat, birleşen dava ise kazanç kaybı nedeniyle asıl davada talep edilmeyen asıl davanın dava tarihi ile araç plakasının satıldığı tarih arasındaki bakiye tazminat istemidir.
Mahkememizce 20.12.2023 tarihli celsenin 2 nolu ara kararı gereğince aracın aracın tamir süresi, tamiri mümkün veya ekonomik değil ise yeni bir araç elde edebileceği süre, aracın çalışmadığı süre içerisindeki aracın hasarlanması nedeniyle kaza tarihi itibariyle meydana gelen kazanç kaybı (yukarıda açıklanan araştırmalar yapılıp gerektiğinde ilgili odadan araç maliki olarak sürücü ve diğer giderler vergiler vs. düşüldükten sonra günlük kazanç kaybı sorularak, varsa vefat edene ait işletme defterleri ve vergi kayıtları da değerlendirilerek,) aracın perte ayrılmasının uygun olup olmadığı, perte ayrılması halinde sovtaj bedeli ile araç bedeli, aracın tamirinin ekonomik olması halinde hasar bedeli hususlarında ve sair hususlarda rapor düzenlenmesinin istenildiği, düzenlenen 18.03.2024 tarihli raporda
kazaya karışan davacı yana ait ... plakalı ticari taksinin bu kaza nedeniyle tamir edilmediği, aracın ....yevmiye nolu belge ile hasarlı halde 3.000 TL bedelle, Harun Koçak isimli şahsa satıldığı, araçta bu kazaya ait ... dosyası ile yapılmış hasar tespitinde araçta 22.450 TL tutarında hasar meydana geldiği, ticari taksi plakasız olarak 2. El değerinin 17.500 TL hurdasının da (Sovtajının) 3.000 TL olduğunun belirlenmiş olduğu, buna göre aracın tamir ve onarımının yapılmasının ekonomik ve fizibil olmaması nedeniyle araca ... işlemi uygulanmasının uygun ve gerekli olduğu, ... plakalı araçta 27.10.2013 tarihinde meydana gelen kazaya bağlı gerçek hasar bedelinin (17.500-3.000) 14.500,00 TL olduğu, araç için pert total uygulandığı için yeni araç temini süresinin sektörden insanlar için 10 gün olacağı, aracın ve şoförünün çalışamaması nedeniyle yeni araç temini için geçecek 10 günlük sürede meydana gelen kazanç/gelir kaybının 503,40 TL olacağı hesaplanmıştır.
Hasar bedeli yönünden yapılan incelemede; her ne kadar araç hasar bedeli 14.500,00 TL olarak tespit edilmiş ise de, araç hasar bedelinin mahkememizin ... karar sayılı karar ile; 7.500,00 TL olduğu kabul edilerek karar verildiği, kararın davacı tarafça istinaf edilmemesi nedeniyle bu miktarın davalılar lehine usulü kazanılmış hak teşkil edeceğinden hasar bedeli 7.500,00 TL olarak değerlendirilmiştir. Her ne kadar davalı vekilince, davalı sigorta şirket tarafındanödnen 7.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı olarak ödendiği iddia edilmiş ise de, davacı vekilinin 18/12/2017 tarihli talep artırım dilekçesi ile, müvekkillerinin aracında meydana gelen zararlara karşılık aracın ikinci el değerinden (17.500,00 TL) hurda bedeli (3.000,00 TL) ve kısmi ödeme (7.000,00 TL) mahsubu ile bakiye 7.500,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği görülmekle yapılan ödemenin hasar nedeniyle yapıldığı anlaşılmıştır.
Kazanç kaybı yönünden yapılan incelemede; kaldırma ilamı doğrultusunda alınan raporda araç için pert total uygulandığı için yeni araç temini süresinin sektörden insanlar için 10 gün olacağı, aracın ve şoförünün çalışamaması nedeniyle yeni araç temini için geçecek 10 günlük sürede meydana gelen kazanç/gelir kaybının 503,40 TL olacağı hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamaya her ne kadar davacı tarafça gelir kaybının düşük hesaplandığı ileri sürülmüş ise de kaldırma ilamı doğrultusunda ticari taksinin tüm giderler amortisman, yakıt giderleri, sürücü giderleri vs düşüldükten sonra araç dolayısı ile elde edebileceği muhtemel net geliri tespit edildiğinden itirazlar yerinde görülmemiştir.
Davacılar vekili tarafından26.10.2015 havale tarihli dilekçe ile otopark ücretinin davalılardan tahsili talep edilmiş ise de buna ilişkin açılmış bir dava bulunmadığından bu hususta araştırma yapılmamıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, bilirkişi raporları, hasar dosyası, ceza dosyası ile tüm dosya kapsamına göre, davacıların murisine ait olan ve murisin sevk ve idaresindeki ticari taksi ile davalıların malik, sürücü ve trafik sigortacısı olduğu hususi otomobilin karıştığı trafik kazası nedeniyle davacıların murisine ait aracın hasarlandığı, kazanın oluşumunda davalı sürücü ...'ın asli ve tam kusurlu olduğu, murisin ise kusursuz olduğu, davalıların araçta meydana gelen hasardan sorumlu oldukları, murisin kullandığı aracın ticari taksi olması nedeniyle aracın çalıştırılmamasından kaynaklı kazanç kaybından davalı sürücü ve malikin ayrıca sorumlu olduğu, davacıların talep edebileceği hasarın yargılama sırasında davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme sonrası 7.500,00 TL olduğu, yine davacıların bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda asıl davada 503,40 TL kazanç kaybı talep edebilecekleri, birleşen davada talep edebilecekleri kazanç kaybının bulunmadığı anlaşıldığından asıl davanın kısmen kabulüne, davalı sigorta şirketine davadan önce başvuru yapılmadığından davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren, sigortalı aracın hususi otomobil olması nedeniyle yasal faiz uygulanmasına, birleşen davanın reddine, 307,00 TL deil tespiti masrafının yargılama giderleri arasında değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklanacağı üzere;
1-Asıl davanın kısmen kabulü ile
a-7.500,00 TL hasar bedelinin davalılar ... ve...’dan kaza tarihi olan 27/10/2013 tarihinden, davalı Axa Sigorta A.Ş.’den dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
b-503,40 TL kazanç kaybının davalılar ... ve...’dan kaza tarihi olan 27/10/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
c-Fazlaya ilişkin istemin reddine
1-a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 546,71 TL harçtan peşin alınan 158,95 TL ve 90,10 TLıslah harcının mahsubu ile bakiye 297,66 TL karar harcının davalılar ...dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
1-b-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 8.003,40 TL vekalet ücretinin davalılar ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
1-c-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 8.003,40 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
1-d-Davacı tarafından yatırılan 158,95 TL peşin harç ve 90,10 TL ıslah harcı toplamı olan 249,05 TL'nin davalılar ... ve...’dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
1-e-Davacı tarafından yapılan 3.150,00 TL bilirkişi masrafı, 24,30 TL başvurma harcı ve 1.036,00 TL posta masrafı toplamı olan 4.210,30 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 1972,52 TL'sinin davalılar ... ve...’dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerine bırakılmasına,
2-Birleşen ... Esas sayılı davanın reddine,
2- a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 29,20 harcın mahsubu ile bakiye 398,40 TL karar harcının davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
2-b- Taraflarca yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
2-c- Davalı... ve Buse Ünal vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
3-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde .... Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/06/2024
...