T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/34 Esas
KARAR NO: 2023/236
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -....
Av. ... -....
DAVALI: ... -
....
VEKİLİ : Av. ... -....
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/04/2021
KARAR TARİHİ: 10/04/2023
YAZIM TARİHİ: 08/05/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine ... Müdürlüğünün 2020/2962 sayılı dosyası üzerinden başlatılan ... takibinin kesinleştiğini, davalı şirket ile müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını ve müvekkili şirketin davalı şirkete borçlu olmadığını ileri sürerek müvekkili şirketin .... ... Müdürlüğünün 2020/2962 sayılı dosyası ile başlatılan ... takibinde borçlu olmadığının tespitine ve davalı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile aynı adreste aynı faaliyet alanında faaliyet gösteren ... A.Ş. ünvanlı bir şirket daha bulunduğunu, davacı şirketin müvekkili şirket ve ... A.Ş ile çok yoğun bir ticari ilişki içerisinde olduğunu, ... A.Ş.'nin ticaret sicil gazetesinin dosyaya kazandırılması ile bu hususun doğrulanacağını, bu şirketin ticari defterlerinin de dosyaya dahil edilmesi ile davacının her iki şirket ile olan ticari ilişkisinin çok daha net olarak görüleceğini, her iki şirketin faaliyetleri ve alacaklarının iç içe olduğunu, dönem dönem temlik işlemleri de yapıldığını, temlik işlemlerinin borçlunun rızası aranmaksızın yapılabildiğini, davacının borçlarını ödememesi üzerine ... takiplerinin başlatıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizin 2021/266 E.-2021/404 K. sayılı kararı ile HMK 114/2 maddesi yollaması ile TTK 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine dair kararına karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ...'nin 2021/1280 E.-2021/1986 K. sayılı karar ilamı ile Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dava, cari hesaba dayalı olarak başlatılan ... takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Dava konusu .... ... Müdürlüğünün 2020/2962 sayılı ... takip dosyasının incelenmesinde; davalı şirket tarafından davalı hakkında 39.376,88 TL asıl alacak ve 9.398,67 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.775,55 TL alacağın tahsili amacıyla başlatılan ... takibinin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi olunmuş, bilirkişi ek raporunda; davacı şirket ticari defter ve kayıtlarına göre taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkiye rastlanmadığı, davalı şirket yönünden ise program değişikliği yapıldığı için eski kayıtlara ulaşılamadığı gerekçesiyle ibraz yapılmadığının bildirildiği beyan edilmiştir.
İddia ve savunma, toplanan deliller, hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;
... ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu ... takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (TMK m. 6 m.). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.
Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir. Buna göre menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır.
Somut olayda ise, davacı davalı ile aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını ileri sürerek menfi tespit isteminde bulunmuş olup, borcun varlığı inkar edildiğinden ispat yükü davalı üzerindedir. Davalı Mahkememizce verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği gibi alacağının ispatı için delil de sunmadığından alacağın varlığını kanıtlayamadığı değerlendirilmekle davacının dava konusu takip nedeniyle davalıya borçlu olmadığı kabul edilmiştir. Davacı vekili 07/03/2022 tarihli dilekçesi ile takip konusu borcun ödenmek zorunda kalındığını bildirerek İİK'nun 72. maddesi gereğince davaya istirdat davası olarak devam edilmesini talep etmesi üzerine .... ... Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava konusu ... takip dosyasında ödeme yapılıp yapılmadığı ve ödeme yapılmış ise tarih ve miktarların bildirilmesi istenilmiş, ... Müdürlüğünce borçlu şirket adına kayıtlı aracın cebri ... yoluyla satışından 04/11/2021 tarihinde 200,00 TL, 13/10/2021 tarihinde 69.100,00 ve 20/10/2021 tarihinde 17.600,00 TL olmak üzere toplam 86.900,00 TL tahsilat yapıldığı bildirilmiş, davacı vekili 07/02/2023 tarihli dilekçesi ile müvekkili şirkete ait aracın ... dosyası ile 86.500,00 TL'ye satıldığı, gerekli harçlar kesildikten sonra müvekkili şirkete 11.107,01 TL iade edildiği bildirilmiştir. Davacı vekilinin beyan dilekçesi ile ... dosyası kapsamına göre, davacıya ait aracın 86.500,00 TL'ye satıldığı ve 11.107,01 TL davacıya iade edildiği anlaşılmakla, davacının davalıya borçlu olmadığı kabulüne bağlı olarak davacının davalıya ödemiş olduğu 75.392,99 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, kötüniyet tazminatı koşullarının oluşmadığı değerlendirilmekle kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın kabulüne, davacının .... ... Müdürlüğünün 2020/2962 sayılı ... takip dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,
-Davacının ödemiş olduğu 75.392,99 TL'nin 17.600,00 TL'sinin 13/10/2021 ödeme tarihinden, 57.792,99 TL'nin 20/10/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı isteminin reddine,
2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 5.150,10 TL harçtan peşin alınan 832,97 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.317,13 TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 12.062,88 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 832,97 TL peşin harç olmak üzere toplam 892,27 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 183,00 TL posta masrafı, 1.500,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.683,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan 123,50 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/04/2023
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır