T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/407 Esas
KARAR NO: 2023/258
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI:...
VEKİLLERİ:Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI:1- ...
VEKİLİ:Av. ...
DAVALI:2- ...
...
VEKİLİ:Av. ...
DAVALILAR:3- ...
5- ....
6- ...
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/08/2015
KARAR TARİHİ: 12/04/2023
KARAR YAZIM TARİHİ:26/04/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden
Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının "..." olması, sebebi ile mal ya da hizmet alımlarını 4734 sayılı ... Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla firmalardan temin ettiğini, nitekim "... Müdürlüğü’nün muhtelif işleri için yapılan ihale neticesinde 2000-2012 donemi arasında imzalanan sözleşmeler ile işin davalılara verildiğini, davalının sözleşme konusu işte çalıştırdığı işçilerin kıdem tazminatı ve yıllık izin ücret alacakları için davacı aleyhine ... Mahkemesinde davalar açıldığını ve bu davaların kabulüne karar verildiğini, davalılar arasında akdedilen sözleşmelerde davalı yüklenicinin çalıştırdığı tüm personelin iş vereni olarak her türlü ücret, vergi, harç, ... ve işsizlik primi vs. tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getireceğinin hüküm altına alındığını bu doğrultuda davalının çalıştırdığı tüm işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından sorumlu olmasına karşın bahse konu davaların davacı aleyhine açılmasına neden olduğunu, davalı şirket işçilerinden ... tarafından davacı aleyhine kıdem tazminat, ve yıllık izin ücreti alacağı talebiyle ... Mahkemesi'nin 2012/270 E. sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını ve mahkemece 24.07.2013 tarih 2013/446 sayılı karar ile davanın kabulüne karar verildiğini, bu kararın ...Dairesince onandığını, mahkeme kararma konu alacağın tahsil için... Müdürlüğünün 2013/4626 sayılı dosyası üzerinden icra takibine girildiğini, bunun neticesinde davacı tarafından ilgili işçiye alacak kalemleri ve faizleri toplamı 51.350,24 TL ödendiğini, davalı şirket işçilerinden ... tarafından davacı aleyhine "kıdem tazminat, ve yıllık izin ücreti alacağı talebiyle ... Mahkemesi'nin 2012/271 E. sayılı dosyası, ile alacak davası açıldığını ve mahkemece 24.07.2013 tarih 2013/447 sayılı karar ile davanın kabulüne karar verildiğini, bu kararın ...Dairesince onandığını, mahkeme kararma konu alacağın tahsil için... Müdürlüğünün 2013/4627 sayılı dosyası üzerinden icra takibine girildiğini, bunun neticesinde davacı tarafından ilgili işçiye alacak kalemleri ve faizleri toplamı 30.535,33 TL ödendiğini, davalı şirket işçilerinden ... tarafından davacı aleyhine "kıdem tazminat, ve yıllık izin ücreti alacağı talebiyle ... Mahkemesi'nin 2012/272 E. sayılı dosyası, ile alacak davası açıldığını ve mahkemece 24.07.2013 tarih 2013/445 sayılı karar ile davanın kabulüne karar verildiğini, bu kararın ...Dairesince onandığını, mahkeme kararma konu alacağın tahsil için... Müdürlüğünün 2013/4625 sayılı dosyası üzerinden icra takibine girildiğini, bunun neticesinde davacı tarafından ilgili işçiye alacak kalemleri ve faizleri toplamı, 40.103,16 TL ödendiğini, davalı şirket işçilerinden ... tarafından davacı aleyhine "kıdem tazminat, ve yıllık izin ücreti alacağı talebiyle ... Mahkemesi'nin 2012/273 E. sayılı dosyası, ile alacak davası açıldığını ve mahkemece 26.02.2014 tarih 2014/283 sayılı karar ile davanın kabulüne karar verildiğini, bu kararın ...Dairesince onandığını, mahkeme kararma konu alacağın tahsil için... Müdürlüğünün 2014/3295 sayılı dosyası üzerinden icra takibine girildiğini, bunun neticesinde davacı tarafından ilgili işçiye alacak kalemleri ve faizleri toplamı, 35.332,77 TL ödendiğini, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak üzere anılan işçilere ödenen toplam 157.321,50 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... İnş. Nak.San. Ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın işçi alacaklarına ilişkin rücu davası olduğundan davanın iş mahkemelerinde açılması gerekirken, esasa girilmeden görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, dava dışı işçilerin davacı aleyhine ... Mahkemesi’nin 2012/270, 2012/271, 2012/2072, 2012/20730 Esasında açmış oldukları işçilik alacaklarına ilişkin davaların davacıya ihbar edilip edilmediği göz önünde bulundurularak anılan mahkeme kararları müvekkil şirket açısından kesin karar teşkil etmediği dolayısıyla; davacı kurumun, müvekkil şirkete rücu hakkı bulunmadığı, kabul anlamına gelmemek birlikte, rücu hakkı olduğu düşünülse bile; müvekkil şirket davacı kurumun belirli süreyle temizlik ihalesini almış, temizlik işini eksiksiz yapıp sözleşme sona erdiğinden işi teslim etmiş, dava dışı işçiler diğer davalı firmalarda çalışmaya devam etmişlerdir. Dava dışı işçilerin davacı kuruma açmış olduğu davalar, müvekkil şirket açısından zamanaşımını kesmez. Dolayısıyla, müvekkil şirket açısından davacı dışı işçilerin işçilik alacaklarının beş yıllık zamanaşımına uğradığı, davacı şirket ile davacı kurum arasında hizmet alımlarına ilişkin tip sözleşme imzalanmış. Sözleşmede, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür…’’ hükmü bulunmaktadır. Taraflar arasında imzalanmış ihale sözleşmesine, idari şartnameye göre ihaleyi alan yüklenici müvekkilin işçiler üzerinde herhangi bir tasarrufu bulunmamaktadır. İşçinin ne şekilde çalıştırılacağı, işçinin işe alınıp işten çıkarılacağı yetkisi tamamen davacı kurumun yetkisinde olduğu, her ne kadar ihale neticesinde sözleşme gereği dava dışı işçiler, alt işveren olan müvekkil şirketin işçileri olmakla, aslında davacı kurumun işçileridir. Davacı kurum asıl işveren ve ihale makamı olarak söz konusu işi ihale sonucu önceki firmalar gibi müvekkil şirketimize vermiştir. Müvekkil şirket, alt işveren olarak dava dışı işçileri sözleşme gereği çalıştırmış, daha sonra işyerini yeni ihale sonucu diğer firmaya devretmiş, devrederken tüm işçilerin ücret ve tazminatları da ödenmiştir. Buna ilişkin dekont ve belgelerin sunulacağı, davacı kurum tarafından rücu davasının dayanağı olarak gösterilen ... Mahkemesi kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı şirketce dava dışı işçilerin tüm ücret ve alacaklarının ödendiğini, bu nedenle kendilerine açılan davanın haksız olduğunu belirterek davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Diğer davalılar tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Dava, davacı tarafından dava dışı işçinin başvurusu üzerine işçiye ödenen kıdem tazminatı ve izin ücreti ile bunlara ait damga vergisi ile damga pulu ve gelir vergisi bedellerinin davalı şirketlerden rücuen tahsiline ilişkin tazminat davasıdır.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi olunmuş, bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında imzalanan hizmet alımı ihaleleri kapsamında davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçilere davacı kurum tarafından ödenen işçi alacaklarından davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen işçi alacaklarının davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu, ... İçin sorumluluğun % 100 olduğunun kabulü halinde 10.219,07 TL, % 50 olduğunun kabulü halinde 5.109,535 TL olduğunu, ...Temizlik İnş. Pet. Ür. Teks. İml. San. Ve Tic. Ltd. Şti İçin sorumluluğun % 100 olduğunun kabulü halinde 10.934,82TL, % 50 olduğunun kabulü halinde 5.467,41 TL olduğunu, ... İçin sorumluluğun % 100 olduğunun kabulü halinde 11.430,61TL, % 50 olduğunun kabulü halinde 5.715,305 TL olduğunu, ... İnş. Nak.San. Ve Tic. Ltd. Şti. İçin sorumluluğun % 100 olduğunun kabulü halinde 65.775,00 TL, % 50 olduğunun kabulü halinde 32.887,50 TL olduğunu, .../... İnş. Nak.San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ortaklığı İçin sorumluluğun % 100 olduğunun kabulü halinde 1.910,16 TL, % 50 olduğunun kabulü halinde 955,08 TL olduğunu, ... İçin sorumluluğun % 100 olduğunun kabulü halinde 1.910,16 TL, % 50 olduğunun kabulü halinde 955,08 TL olduğunu, ... İçin sorumluluğun % 100 olduğunun kabulü halinde 1.506,55 TL, % 50 olduğunun kabulü halinde 753,275 TL olduğunu, toplam % 100 kabulü halinde 103.686,37 TL olduğunu, % 50 kabulü halinde 51.843,185 TL olarak hesaplanmıştır.
İddia ve savunma, bilirkişi raporu, cevabi yazılar ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, dosya kapsamında sunulan sözleşme ve eklerinde işçilik alacaklarından İdarenin sorumlu olduğuna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür.
Somut olaya bakıldığında; dava konusu hizmet alım sözleşmelerinde asıl işverenin, alt işveren (yüklenici) tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmaması, dolayısıyla (müteselsil borçlular) asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, asıl işveren ile alt işverenlerin, İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin uygulanmasının, sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olması, işçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işveren yüklenicinin işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunduğunun da iddia ve ispat edilmemiş olması dikkate alındığında, davacı asıl işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işveren yüklenicilerden (dönemleri ile sınırlı olmak üzere) talep etme hakkı bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
- 10.219,07 TL alacağın 15/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalı ... İnş. Gıda Tic.ve San. Ltd. Şti. 'den tahsiline
- 10.934,82 TL alacağın 15/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalı ...Temizlik İnş. Pet. Ür. Teks. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den tahsiline
- 11.430,61 TL alacağa 15/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalı ... 'den tahsiline
- 65.775,00 TL alacağın 15/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalı ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den tahsiline
- 1.910,16 TL alacağın 15/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalı ...Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti ve ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsiline
- 1.910,16 TL alacağın 15/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalı ...Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti 'den tahsiline
- 1.506,55 TL alacağın 15/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalı ... İnş. Tar. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti 'den tahsiline,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 7.082,815 TL harçtan, dava açılışında alınan 2.686,66 TL peşin harçtan eksik alındığı anlaşılan 4.356,15 TL harcın 433,27 TL'sini davalı ... İnş. Gıda Tic.ve San. Ltd. Şti. 'den, 463,62 TL'sini davalı ...Temizlik İnş. Pet. Ür. Teks. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den 484,64 TL'sini davalı ... 'den, 2.788,76 TL'sini davalı ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den, 80,98 TL'sini davalılar ...Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti ve ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 80,98 TL'sini davalı ...Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti 'den, 63,87 TL'sini davalı ... İnş. Tar. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti 'den alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 27,70 TL başvurma harcı, 4.479,40 TL tebligat - bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 4.507,10 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.970,508 TL'nin 292,765 TL'sini davalı ... İnş. Gıda Tic.ve San. Ltd. Şti. 'den,313,27 TL'sini davalı ...Temizlik İnş. Pet. Ür. Teks. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den 327,47 TL'sini davalı ... 'den, 1.884,38 TL'sini davalı ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den, 54,72 TL'sini davalılar ...Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti ve ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 54,72 TL'sini davalı ...Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti 'den, 43,16 TL'sini davalı ... İnş. Tar. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti 'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,
5) Davacının yatırdığı 2.686,66 TL peşin harcın 264,79 TL'sini davalı ... İnş. Gıda Tic.ve San. Ltd. Şti. 'den, 283,33 TL'sini davalı ...Temizlik İnş. Pet. Ür. Teks. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den 296,18 TL'sini davalı ... 'den, 1.704,32 TL'sini davalı ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den, 49,494 TL'sini davalılar ...Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti ve ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 49,494 TL'sini davalı ...Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti 'den, 39,036 TL'sini davalı ... İnş. Tar. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti 'den alınarak davacıya verilmesine,
6)Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 16.553,96 TL vekalet ücretinin 1.631,41 TL'sini davalı ... İnş. Gıda Tic.ve San. Ltd. Şti. 'den, 1.745,68 TL'sini davalı ...Temizlik İnş. Pet. Ür. Teks. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den 1.824,83 TL'sini davalı ... 'den, 10.500,61 TL'sini davalı ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den, 304,94 TL'sini davalılar ...Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti ve ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 304,94 TL'sini davalı ...Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti 'den, 240,512 TL'sini davalı ... İnş. Tar. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti 'den alınarak davacıya verilmesine,
6)Davalı ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 10.524,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7) Davalı ... İnş. Gıda Tic.ve San. Ltd. Şti. yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/04/2023
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır