T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/621 Esas
KARAR NO: 2023/96
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI-KARŞI DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI-KARŞI DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA-KARŞI DAVA: Tapu İptali Ve Tescil - Tespit
DAVA TARİHİ: 14/01/2020 - 21/02/2020
KARAR TARİHİ: 24/02/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket ile davalı kooperatif arasında, .... parsel üzerinde inşaat yapımı için ... Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye ek olarak 20/10/1999, 17/09/2001, 20/02/2004 ve 26/07/2006 tarihli sözleşmeye ek protokol imzalandığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesine göre toplam kapalı alan inşaatın %51 hissesi kooperatife %49 hissesini yükleniciye isabet edeceğinin kararlaştırıldığını, imzalanan sözleşmelere göre müvekkili firma tarafından taahhüt edilen işlerin tamamının bitirildiğini ve 2004 yılında sitenin iskanı açıldığını, ana sözleşmede yer almayan ancak taraflar arasında imzalanan 27/06/2006 tarihli sözleşme ile yapımına karar verilen F blokunda bitirilip teslim edildiğini ancak başlangıçta müvekkile arsa sahibi kooperatif tarafından verilen vekaletnamelerin iptal edilmesi ve daha sonra yeni vekaletname verilmemesi nedeniyle F bloğa ilişkin olarak proje tadilatı ve kat irtifakı kurulamadığından iskan ruhsatı da alınamadığını, iskan ruhsatının alınmaması nedeniyle inşaatın eksiksiz olarak bitirilmesine rağmen yükleniciye isabet eden dairelerin satış yetkisinin verilmemesinin MK. 2. maddesine aykırı olduğunu, müvekkile isabet eden B bloktaki ... no'lu daireler ile F blokta isabet eden ... no'lu daireler olmak üzere toplam 8 adet dairenin tapudan ferağının verilmediğini, sözleşmeye göre davalı kooperatifin iskan ruhsatının alınması için ancak 2.08 bağımsız bölümün ferağı yetkisini elinde tutabileceğini ancak haksız ve sözleşmeye aykırı olarak 8 bağımsız bölümün satış yetkisini elinde tuttuğunu, yaptırılan tespit sonucu düzenlenen raporda sitede tüm bloklarda oturulduğu ve imalat eksikliklerinin iskan almaya engel teşkil etmediğinin belirtildiğini beyan ederek ... parselde kayıtlı ... numaralı dairelerin davalı kooperatif adına tapu kayıtlarının iptal edilerek şirket adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; Yüklenici firma ile müvekkili kooperatif arasında imzalanan sözleşme kapsamında tek parselde A, B, C, D ve E blokdan ibaret inşaatta A ve B bloklar yükleniciye, C, D ve E blokların kooperatife özgülendiğini, sözleşme hükümlerine göre; yapılacak olan toplam kapalı inşaatın %51 hissesinin kooperatifin, %49 hissesininde yüklenicinin olacağı, yüklenicinin kooperatife ait bağımsız bölümlerin iskan alınmış bir vaziyette teslim edeceğini kararlaştırıldığını, davacı yüklenicinin iskan ruhsatını almadığını, davacı yüklenicinin işbu davanın konusu olan ... no'lu bağımsız bölümleri haricen 3. kişilere sattığını, taşınmazı satın alan 3. kişilerce müvekkili kooperatife karşı açılan tapu iptal ve tescil davalarının reddedilerek müvekkili lehine sonuçlandığını ve kesinleştiğini, davacı yüklenicinin davaya konu edilen ... no'lu dairenin kooperatif adına alınan tapu kaydının bu defa da iptali ile kendi adına tesciline karar verilmesi istemli açılan davanın yüklenicinin sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle davanın reddine karar verildiğini ayrıca yüklenicinin E blokun geç teslimi dolayısıyla müvekkili tarafından açılan tazminat davasında gecikme tazminatına mahkum edildiğini, davacı yüklenicinin belediyeye olan kanal katılım payı borcu ve muhtelif vergi borçları nedeniyle kooperatifin bütün daire tapuları üzerine şerh konulduğunu, üyelerin daire satışlarının uzun süre engellendiğini, bahse konu borçları müvekkili yapılandırarak yüklenici namına ödediğini, kooperatif genel kurulunda alınan kararla ... no'lu daire satılarak yüklenicinin borcuna mahsup edildiğini, taraflar arasında 26/07/2006 tarihinde F blok için "..." yapılarak anılan blokta bulunan daireler için ayrı bir paylaşım planı ve yüklenicinin müvekkili kooperatife 62 bin ABD doları vermesi kararlaştırılmışsa da, protokol noterde resen düzenleme şeklinde yapılmadığından geçersiz olup müvekkilinin protokol ile bağlı olmadığını, davacı yüklenicinin işbu dava açılana kadar tüm bloklar için iskan ruhsatı alamamasının, F blok için ise proje tadilatı yaparak kat irtifakı kuramamasının nedeninin müvekkilinin vekaletname vermemesi yada iptal etmesi değil, paylaşımda kendisine bırakılan A ve B bloklarda fazla inşaat yapması, müvekkile ait C,D ve E bloklarında imara aykırılıklar bulunması, F blokun ise 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesine aykırı olarak yapı ruhsatı alınmadan kaçak olarak inşa edilmesinden kaynaklandığını, müvekkilinin elinde ferağ vermediği dört adet bağımsız bölüm bulunduğunu, müvekkilinin davacıya su borcu bulunmadığını, yapı kayıt belgesinin iskan ruhsatı olmadığını geçici bir belge olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuş, karşı davasında fiilen yerinde yapılan kapalı inşaat alanının sözleşmede belirtilen hisse oranlarına göre paylaşılmasını teminen, inşaatta kullanılan toplam kapalı alanının belirlenerek müvekkile düşen kısmın ve buna bağlı olarak müvekkilinin davacı yükleniciden talep edebileceği kapalı inşaat alanının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
...Sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil, karşı dava ise tespit istemine ilişkindir.
... Mahkemesi'nin 2022/249-231E.K sayılı ve 22/06/2022 tarihli görevsizlik kararı üzerine dava dosyası Mahkememize tevzi olunmuş, görevsiz mahkemede yapılan usuli işlemler (...) benimsenerek yargılamaya devam olunmuştur.
Tarafların kabulünde olan .... Noterliği'nin 03/06/1998 tarih ve 019809 yevmiye numaralı "... Sözleşmesi" örneğinin incelenmesinde; arsa sahibi kooperatif ile yüklenici davacı arasında akdedildiği,... Parsel üzerinde yapılacak inşaat ile ilgili olarak davalı tarafından konut yapılmak üzere bağımsız bölümlerin iskanı alınmış bir vaziyette tesliminin taahhüt edildiği, sözleşme hükümlerinde inşaatların süresi ve gecikme cezaları, yükleniciye ait bağımsız bölümlerin satış yetkilerinin verilmesi, yüklenicinin görev ve sorumluluklarının düzenlendiği anlaşılmıştır.
... Müdürlüğü'nün 03/02/2020 tarihli cevabi yazı ekindeki tapu kaydı örneğinden ... no'lu bağımsız bölümlerin davalı ... Kooperatifi adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
... ...Mahkemesi'nin 2008/251-2011/1095E.K sayılı dava dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen belge örneklerinin incelenmesinde; davacının ... davalıların ... AŞ. ve ... Arsa Tahsis Islah ... Kooperatifi, davanın ...no'lu bağımsız bölümü davalı şirketten satın aldığı iddiasına dayalı tapu iptal ve tescili istemine ilişkin olup ... Mahkemesi'nin 2007/274 E. Sayılı dosyasında arsa sahibinin gecikme tazminatından doğan alacaklarının davacı tarafından ödenmeyeceği bildirildiği gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın 05/07/2012 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
... ... Mahkemesi'nin 2008/420-2011/101E.K Sayılı dava dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen belge örneklerinin incelenmesinde; davacının ..., davalıların ... AŞ. Ve ... ... Arsa Tahsis Islah ... Kooperatifi, davanın ...no'lu bağımsız bölümü davalı şirketten satın aldığı iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil, kabul edilmemesi halinde satış sözleşmesine yapılan ek sözleşmede kararlaştırılan (tapunun verilmemesi halinde) 500.000,00 TL'nin tahsili istemine ilişkin olup davalı yüklenicinin belirtilen tarihte bağımsız bölümün tapusunu alıcıya devretmediği, taraflar arasındaki sözleşmede fesh edilmediğinden davacının sözleşmeyle kararlaştırılan cezayı isteyebileceği gerekçesiyle davalılar aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasının reddine davalı ... AŞ. aleyhine açılan alacak davasının kabulüne dair verilen 25/02/2011 tarihli kararın derecattan geçerek 18/04/2012 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
... ... Hukuk Mahkemesi'nin 2013/110-2016/431 E.K sayılı dava dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen belge örneklerinin incelenmesinde; davacı ... AŞ., davalının ... Kooperatifi, davanın ... no'lu bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile adlarına tescilinin talep edildiği, Mahkemece F bloktaki yasal eksikliklerin tamamlanmadığı, iskana hazır hale getirilmediği gözetildiğinde davacıya ait olacak 8 bağımsız bölümden davaya konu ... no'lu bağımsız bölümün satış yetkisinin ve tapu iptali ile adına tescilini isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine dair verilen 20/09/2016 tarihli kararın derecattan geçerek 10/09/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahalinde uzman bilirkişiler refakatinde keşif yapılmış, keşif sonrası düzenlenen 28/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda; asıl davada davalı-karşı davacı kooperatifin dava konusu ... no'lu bağımsız bölümleri davacı-karşı davalı yükleniciye devir yükümü bulunup bulunmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğunu karşı dava yönünden de davacı yükleniciye ait toplam inşaat alanının 19.404,10 m2 olması gerekirken 21.307,40 m2 olduğu, davalı kooperatife ait toplam inşaat alanının 20.196,16 m2 olması gerekirken 18.292,80 m2 olduğu, davacı yüklenici tarafından kullanılan fazla inşaat alanı ile yeni bağımsız bölümler oluşturulmadığı, yükleniciye ait mevcut dairelerin kullanım alanlarına katılan alanlar olduğu beyan edilmiştir.
HMK.'nın 105. maddesinde "Eda davası yoluyla mahkemeden, davalının, birşeyi vermeye veya yapmaya yahut yapmamaya mahkum edilmesi talep edilir",
106. maddesinde "(1)Tespit davası yoluyla, mahkemeden bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir."
"(2)Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır."
"(3)Maddi vakalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz." hükmüne yer verilmiştir.
Madde hükmünde de belirtildiği üzere tespit davasında sadece tespit hükmü verilebilir. Davacının hukuki ilişkilerinin derhal tespitinde hukuki yararın varlığı için öncelikle davacının bir hakkı veya hukuki durumu güncel halihazır ve ciddi bir tehditle karşı karşıya olması gerekir.
Davacının dava hakkına sahip olması dava açabilmesi için yeterli olmayıp davacının dava açmakta hukuki bir yararının bulunması gerekir. Hukuki yarar, dava açıldığı anda varolmalıdır. Davanın ortaya çıkacak tehlikeyi bertaraf edecek nitelikte olması gerekir. Bir kimsenin hakkına ulaşmak için mahkeme kararının o an için gerekli olması durumunda hukuki yararın olduğundan söz edilebilir. Mahkeme kararına ihtiyaç yoksa hukuki yarardan söz edilemez.(...)
HMK.'nın 114.maddesinde dava şartları tahdidi olarak sayılmış, anılan maddenin 1.h bendinde davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması, aynı yasanın 115/2.maddesinde ise dava şartı noksanlığı halinde davanın usulden reddolunacağı hükme bağlanmıştır.
Toplanan deliller, mahalinde keşif ve bilirkişi raporuna göre; asıl davada davacı taraflar arasında imzalanan "..." uyarınca adına isabet eden ... no'lu bağımsız bölümlerin kooperatif adına olan tapu kaydının iptali ile adına tescilini, karşı davada ise kooperatifin yükleniciden talep edebileceği kapalı inşaat alanının tespiti talep edilmiş olmakla asıl dava yönünden; yukarıda incelenen ... ... Hukuk Mahkemesi'nin 2013/110-2016/431E.K sayılı ilamı ve istinaf karar ilamında belirlendiği üzere taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ek protokoller neticesi inşaatın bitirilip teslim edilmesi için sürenin inşaat ruhsat tarihinden itibaren 36 ay olduğu, iskan alındığında yükleniciye ait bağımsız bölümlerin %2 sinin satış yetkisinin verileceği vaziyet planında A ve B blok olarak gösterilen 2 bloğun yükleniciye, C,D ve E olarak gösterilen 3 bloğun kooperatife ait olacağı, yükleniciye ait üç adet dairenin satış yetkisinin iskan alınıncaya kadar verilmeyeceği A, B, F bloklar için imar barışı kapsamında yapı kayıt belgelerinin alındığı, C, D ve E bloklar yönünden iki adet kapalı otopark binasının yapı kayıt belgesinin bulunmadığı, yapı kayıt belgelerinin alınmasının sözleşme gereği iskanın alınması kapsamında değerlendirilemeyeceği, F bloğun kaçak olduğu değerlendirildiğinde yüklenicinin edimini süresinde ve projeye uygun yerine getirmediği anlaşılmakla tapu iptal ve tescil talep edilemeyeceğinden davanın reddine, karşı davadaki talebin maddi vakaya ilişkin olup eda davası belirtilmediği gibi derhal tespit edilmesi gereken bir durumunda halihazırda bulunmadığı, davalının tespit davası açmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın HMK. 114/1.h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Asıl davanın reddine,
a- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 10.246,50 TL ve 44.401,50 TL tamamlama harcı toplamı 54.648,00 TL harçtan mahsubu ile artan 54.468,10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı-karşı davalıya iadesine,
b-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
c-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 247.000,00 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,
2-Karşı davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle HMK 114/1.h ve HMK 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine,
a- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcının karşı dava harcı 54,40 TL harçtan mahsubu ile 125,50 TL harcın davalı-karşı davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
c-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya verilmesine,
3-HMK'nın 333.mad. gereğince yatırılan gider avansı ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/02/2023
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...