T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/657 Esas - 2024/427
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/657 Esas
KARAR NO : 2024/427
...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 05/10/2022
KARAR TARİHİ : 22/05/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Dava dışı işçi ... tarafından ...Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı dava sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulduğunu, Mahkeme kararının ... sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine davacı idare tarafından icra dosyasına 168.000,00-TLnakdi teminat yatırıldığını, kararın kesinleşmesi üzerine nakdi teminatın alacaklıya ödenerek dosya borcunun kapatıldığını, dava dışı işçinin davalı şirketler nezdinde çalıştığını, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ancak anlaşma sağlanamadığını belirtilerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ödenmek zorunda kalınan 168,000,00-TL'den şimdilik her bir davalıdan 1.000,00'er TL olmak üzere 9.000,00-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle:
Tüm sorumluluğun davalı idareye ait olduğunu, 4857 sayılı Kanun'un 112. Maddesinde yapılan değişiklikle kıdem tazminatlarının kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödeneceği yönünde düzenleme yapıldığını, dava dışı işçinin çalıştırılması ve işten çıkarılması konusunda tek yetkilinin davacı kurum olduğunu, Genel Şartnamenin 38. Maddesinde birlikte sorumluluğun aksinin kararlaştırılmadığını, benzer uyuşmazlıkla ilgili olarak İstanbul ...nin işçilik tazminat ve alacaklarından %50 oranında sorumlu olduğu belirtilerek hüküm kurulduğunu uyuşmazlıkla ilgili olarak ...nin çok kısa bir dönem için verdiği kararlara itibar edilmesinin hatalı olacağını, işçi tazminatlarından sadece bir tarafın sorumlu olduğuna ilişkin açık bir düzenleme yoksa bunun tarafların eşit miktarlarda sorumlu oldukları anlamına geldiğini, hesaplama yapılacaksa ilgili dönemdeki son ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini davacı yanın yapması gereken tutarın üzerinde bir ödeme gerçekleşmişse fazla ödenen bu tutara ilişkin rücu talebinde bulunamayacağını davada avans faizi talebinin hatalı olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar yönünden cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Usulüne uygun dayanılan deliller, davaya konu hizmet sözleşmeleri ile eki şartnameler celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 07/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı şirket tarafından dava dışı işçi ... için ödenen toplam 168.000,00-TL'den davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarların belirtildiği, davalılardan .... arasında sözleşme tarihinden itibaren 3 yıl süreli 11.09,2002 tarihli sözleşmenin imzalandığı, Sözleşme eki Teklif Şartnamesi'nin “Yüklenicinin İşçilere Karşı Yükümlülük Ve Mükellefiyetleri” başlıklı 6. Maddesinde, “Yüklenici ve işçi arasındaki ilişkilerden doğabilecek bütün sonuçlar Sosyal Sigortalar Kurumunca alınacak sigorta primleri ve bütün vergi tutarları yükleniciye ait olacak ve yüklenici tarafından ödenecektir” hükmüne yer verildiği, davacı ...i. arasında 2014/59022 ihale kayıt numaralı ve 26.08.2014 tarihli sözleşmenin imzalandığı, Sözleşmenin *Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı 22. maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunlara aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmüne yer verildiği, davacı ... arasında 01.04.2018-31.03.2019 dönemini kapsayan 08.05.2018 tarihli sözleşmenin imzalandığı, davalılardan ... arasında 10.10.2011 tarihli sözleşmenin imzalandığı, sözleşmenin konusunun Ana yüklenicinin ... ile imzaladığı sözleşme kapsamındaki işler olduğu, Sözleşmenin *Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları' başlıklı 12. maddesinde, “Alt yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın ve ana yüklenicini... ile imzaladığı sözleşme hükümlerini aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmüne
yer verildiği. davalılardan ....) ile ... arasında 14.11.2014 tarihli sözleşmenin imzalandığı, Sözleşmenin konusunun Ana yüklenicinin... ile imzaladığı sözleşme kapsamındaki işler olduğu, Sözleşmenin “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı 12. maddesinde, “Alt yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları. ilgili mevzuatın ve ana yüklenicinin ... ile imzaladığı sözleşme hükümlerini aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmüne
yer verildiği, Teknik Şartnamenin "Yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 8. Bölümünün 8.4. maddesinde, “4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı ... ile ilgili mevzuat hükümlerine istinaden her türlü işçilik hakları saklı kalmak kaydıyla, işçi alınması, işçi ücretlerinin ödenmesi ve işten çıkarma gibi tüm sorumluluklar yükleniciye aittir.” hükmüne,8.11. Maddesinde, “Yüklenici çalıştırdığı tüm personelin özlük haklarını korumak, maaşlarını zamanında ödemek zorundadır.” Hükmüne, 8.15. maddesinde, “Personel ile yüklenici arasında herhangi bir anlaşmazlık çıkması ve bu durumun idareye bildirilmesi halinde 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat
doğrultusunda gerekli işlemler yapılacaktır” hükmüne yer verildiği, davacı... ile davalılardan ... arasında işe başlama tarihinden 36 ay geçerli 26.10.1999 tarihli sözleşmenin imzalandığı, Teknik Şartnamenin “Yüklenicinin Personeline Karşı Yükümlülük ve Mükellefiyet' başlıklı 6. Maddesinde, “1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile ek ve tadilleri, bu kanunlara göre çıkarılacak tüzükler ve bu kanunlarla tüzüklerdeki ileride yapılacak değişiklikler gereğince yüklenici ve işçilere ait mükellefiyetler yükleniciye ait olup, sözü geçen hükümler uyarınca yüklenici tarafından yerine getirilmesi gerekli bütün işlem ve masraflar, yüklenici ve işçi arasındaki ilişkilerden doğabilecek bütün sonuçlar,... Kurumunca alınacak sigorta primleri ve bütün vergi tutarları yükleniciye ait olacak ve yüklenici tarafından ödenecektir” hükmüne,6.1. maddesinde, “Yüklenici firma her türlü İş Kanunu ve iş güvenliği tedbirlerini almak ve uygulamak zorundadır. Meydana gelebilecek her türlü sorumluluk yükleniciye aittir.” hükmüne yer verildiği hususları tespit edilmiştir.
... Karar, sayılı ilamı; "Dava; hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tazmini temine ilişkindir. Öte yandan, işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan dava, davalı yüklenicilere ihbar edilmemiştir. İşçi lehine sonuçlanan karara istinaden başlatılan icra takibinde de davalılar gösterilmediğine göre, dava dilekçesinde talep edilen miktar yönünden dava tarihinden, ıslahla artırılan miktar yönünden ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmekle beraber, her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ne kadarına dava, ne kadarına ıslah tarihinden itibaren faiz işleyeceğinin de ... Karar sayılı ilamı"... Ayrıca dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsili istemiyle iş mahkemesinde açmış olduğu davada davalıların de taraf olduğu nazara alınarak anılan davalı şirketlerin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekmediği, bu sebeple hükmedilen tazminata ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken aksi gerekçe ile dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi de doğru görülmemiştir.” şeklinde olup, işçilik alacağı davası, davalı yüklenicilere ihbar edilmemişse, dava dilekçesinde talep edilen miktar yönünden dava tarihinden, dava ihbar edilmişse ya da alt işveren davada taraf ise, ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Tüm dosya kapsamı, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ...'un alt işveren olan davalı şirketler bünyesinde çalıştığı, işçinin hak kazandığı işçilik alacaklarının, işçinin yürüttüğü yargılama süreci sonucunda davacı tarafça ödendiği, bununla birlikte dava dışı işçinin hak kazandığı ve işçiye ödenen kıdem tazminatının asıl işveren ve alt işverenlerden talep hakkı bulunduğu, davacı asıl işverenin ise ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep hakkı bulunduğu, .... İş ortaklığı yönünden ödeme tarihinden itibaren (iş dosyasında tarf olmaları nedeniyle), diğer davalılar yönünden ise dava ve ıslah tarihinden itibaren faz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekilince .... Aleyhine birleştirme talepli dava açılmak üzere mahkememizce süre talep edilmiş, talebi doğrultusunda süre verilmiş ise de celse arasında sunmuş olduğu dilekçe ile dava açılmayacağının bildirildiği görülmüştür.
Davacı vekilince ... aleyhine dava açılmış ise de dava dışı işçinin davalı yanın bünyesinde çalışması olmadığı belirlendiğinden bu davalı yönünden pasif husumet yokluğu gözetilerek dava reddedilmiş aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile
- ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine
- 7.030,57 TL alacağın, 1.000,00 TL'sine 05.10.2022 dava tarihinden, 6.030,57 TL'sine 19.03.2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalı .... iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsiline
- 24.115,32 TL alacağın, 1.000,00 TL'sine 05.10.2022 dava tarihinden, 23.115,32 TL'sine 19.03.2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalı ....) tahsiline
- 38.240,34 TL alacağın 20.08.2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalılar ..... iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen )alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 26.157,88 TL vekalet ücretinin (1.124,90 TL'sinin davalı .... iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen ) alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalı Sistemli Dağıtım Hizmetleri Anonim Şirketi yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.680,00 arabuluculuk giderinin kabul-red oranına göre hesaplanan 70,30 TL'sinin davalı ... iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 45,17 TL'sinin davacıdan) tahsili ile Hazineye irat kaydına
8- HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı Sistemli vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğnuda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ...de İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/05/2024
...