T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/769 Esas
KARAR NO : 2024/431
...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/11/2018
KARAR TARİHİ : 22/05/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 10.10.2018 tarihi 01:20 sıralarında müvekkiline ait ... plakalı aracın ... İlçesinde seyir halinde iken yolda bulunan ... ye ait rögar kapağının üzerinden geçtiği sırada kapağın çıkarak aracın alt kısımlarına çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra olay yerine gelen polis memurlarınca tanzim edilen kaza raporunda, sürücü ... ün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/1B maddesi gereği kural ihlali yaptığından tali kusurlu olacağı, rögar kapağından sorumlu kurumun asli kusurlu olacağı" görüş ve kanaatine varıldığını, Yargıtay kararları ile sabit olduğu üzere kapağın yapım, bakım, onarım ve kontrol görevinin ....' ne ait olduğu, ... sayılı tespit dosyası ile Hâkim nezaretinde Uzman adli bilirkişi vasıtasıyla Müvekkiline ait ... plaka sayılı araç üzerinde inceleme yapıldığını ve aracın onarım maliyetinin KDV dahil 127.673,31 TL olduğunun tespit edildiği, dava konusu bu olay sebebiyle müvekkiline ait aracın ikinci el rayiç değerinde azalma olacağını ayrıca müvekkilinin olay sebebi ile aracından mahrum kaldığından araç mahrumiyet zararı oluştuğunu, davalının söz konusu değer kaybı ile araç mahrumiyet zararından yükümlü olduğunu her iki zararın ise bilirkişi raporu ile belirlenebileceğini, belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 30.000,00 TL onarım bedelinin, 100,00 TL değer kaybı zararı, 100,00 TL mahrum kalınan araç zararının olay tarihi 10.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri (delil tespiti masrafları) ve vekâlet ücreti ile birlikte davalıdan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın iş bölümü/görev yönü ile reddi gerektiğini, zira tarafların şirket olmakla birlikte tazminat alacağının dayanağının trafik kazası olduğunu, haksız fiile veya kusursuz sorumluluğa dayanan davanın ... görülmesi gerektiğini, davacı vekilinin alacağını dayandırdığı ... D.İş. sayılı bilirkişi raporunun kabul edilmemekle birlikte rapora göre zararın 127.923,31 TL olduğunun belirtildiği halde kısmı dava açmasının usule aykırı olduğunu, davacı vekilinin 30.200,00 TL üzerinden dava açması ile zararın fahiş olarak belirlendiğinin göstergesi olduğunu, bu nedenlerle ve ... yerleşik içtihatları doğrultusunda fazlaya dair hakları saklı tutularak şimdilik farklı miktarlar üzerinden açılmış bu davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, ... İlçesi sınırlarında 10.10.2018 tarihinde saat 01.24 civarında ... plakalı aracın zarar gördüğü iddiasıyla aleyhlerine açılan davanın haksız olduğundan bununla ilgili ....İş. sayılı Bilirkişi Raporunu da kabul etmediklerini, davanın esastan reddini talep ettiklerini, davayı kabul etmemekle birlikte müvekkil şirketin % 100 kusurlu görülmesinin hukuka aykırı olduğunu, kazanın meydana geldiği iddia edilen yolun fiziki durumu, iklim koşulları, aracın olması gereken teknik donanımlarının, aracın kaza anında hız limitinde olup olmadığının araştırılması gerektiğini, ayrıca kaza tutanağında görüldüğü üzere zarar gördüğü iddia edilen aracın 304. Sokağın sol şeridinden hareket ettiği trafik kurallarına aykırı davranarak kazaya kendinin sebep olduğunu, kaldı ki tutanakta ... plakalı araç sürücüsün de hatalı olduğunun belirtildiğini, sadece bir menhol kapağının bir araca iddia edildiği miktarda zarar vermesinin mümkün olmadığını, makul bir hızda olan aracın en fazla lastik veya ön takımlarına zarar verebileceğini, ... D.İş. sayılı bilirkişi raporunda parça ve işçilik bedellerinin fahiş hesaplandığını, olayda ..., 3. Kişiler ve aracı kullanan şahsın kusurlarının incelenmesi kusur tayini ve hasar bedelinin uzman bilirkişilerce tespit edilmesi gerektiğini, bahsi geçen adreste 2016 yılı Kasım ayında yer altı çalışması yapılarak yol koduna göre yükseltme çalışması yaptırıldığını, belirtilen adreste bu tarihten sonra ... tarafından başka bir çalışma yapılmadığını, ancak 304 sokakta bina inşaat çalışmalarının ve yolun rampa olması nedeniyle asfalt ve iyileştirme çalışmasının yapıldığının bildiklerini ancak yapılan çalışmalarla ilgili müvekkili şirkete herhangi bir yazı ya da ihbar gelmediğini, bu çalışmalarda bazen asfaltlama öncesinde yolun tıraşlanması aşamasında menhol/ ek oda kapak ve çerçevelerinin yerinden çıkabildiğini, bazı yerlerde asfaltın menhol ve kablo ek odası kapaklarının üzerine atıldığını, bazı yerlerde asfalt ile menhol ve kablo ek odası kapaklarının tam kapatıldığı bazen de arada mesafe kaldığının görüldüğü, bu durumda davada ilgili Belediyenin de kusurunun olduğunun düşünüldüğü ve ilgili Belediyeye müzekkere ile sorulmasını ve sonucuna göre ihbar taleplerinin olduğunu, belirtilen adreste yol üzerinde yapılan kontrolde yola bağlanan diğer cadde ve sokaklar üzerinde yol çalışması nedeniyle diğer kurum ve kuruluşlara ait kod seviyesi üzerinde olan altyapı tesisi olduğu, ek odasının 8-10 metre yakınında sokak aydınlatması bulunduğunu, araç normal hızda olsaydı sürücü tarafından görülebilme ihtimalinin yüksek olduğunu belirterek haksız davanın öncelikle iş bölümü/görev nedeniyle ve de esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce kaldırma ilamı öncesi alınan makina mühendisi bilirkişi raporunda;... plakalı,.... araçta trafik kazası nedeniyle meydana gelen hasar sonucu, 6.000,00 TL olarak hesaplanan araç mahrumiyet zararından, trafik kazasına sebebiyet verenlerin kusurları oranında sorumlu olacakları, dolayısıyla davacı .... tarafından talep edilen 100,00 TL araç mahrumiyet zararının; davalı ... ...den 100,00 TL X %80 =80,00 TL'yi, dava dışı sürücü ...'den 100,00 TL X %20 =20,00 TL'yi talep edebileceği rapor edilmiştir. Kusur bilirkişi raporunda; davac... saat medikal elektrik ve elektronik şirketine ait ... plakalı...marka özel aracın dava dışı sürücüsü ... dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda % 20 oranında kusurlu olduğu, Davalı ... Aş yetkililerinin ise; dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda hizmet kusurlarına ilişkin % 80 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce davanın kabulü ile 89.747,42 TL onarım bedeli, 11.749,60 TL değer kaybı bedeli, 4.800,00 TL araç mahrumiyet zararı bedelinin kaza tarihi olan 10/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, dair karar verilmiş, kararın davalı vekilince ıslah edilmesi üzerine...Karar sayılı kaldırma ilamı ile; "Dosya kapsamına göre davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararın belirlenmesi için zarar gören aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması perte ayrılması durumunda değer kaybı zararının olmayacağının da göz önüne alınması, davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları ve dosyada mevcut tüm deliller birlikte değerlendirilerek kusur ve hasar konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden çelişkiler giderilecek biçimde, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak, varılacak sonuca göre bir karar vermek gerektiği halde yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir." gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırıldığı görülmüştür.
Kaldırma ilamı doğrultusunda ek rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş; bilirkişi ek raporunda; Davaya konu ... plakalı araçta ... işlemi nedeniyle değer kaybının olamayacağı, dosyada mevcut kusura ilişkin düzenlenen raporda; Olay mahallindeki RÖGAR’dan sorumlu olan Davalı ... ....’nin hizmet kusurları nedeniyle dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda % 80 (YÜZDE – SEKSEN) Oranında Kusurlu Olmaları davacıya ait ... plakalı, ... marka, aracın – dava dışı sürücüsü ...’ün hızını, kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmayarak dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda % 20 (yüzde – yirmi) oranında kusurlu olmaları nedeniyle takdiri sayın Mahkemeye ait olmak üzere; ... plakalı,... model, özel araçta trafik kazası nedeniyle meydana gelen hasar sonucu, oluşan gerçek zarar miktarından olaya sebebiyet verenlerin kusurları oranında sorumlu olacakları, dolayısıyla dava konusu araçta meydana gelen zarar nedeniyle, Davacı ....’nin davalı ... ....’den (85.000,00 TL X % 80 =) 68.000,00 TL’yi, dava dışı sürücü ...’den (85.000,00 TL X %20 =) 17.000,00 TL’yi, talep edilebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Rapora itiraz edilmesi nedeniyle kaldırma ilamı doğrultusunda rapor düzenlenmesi için dosya farkla bir bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi raporunda: Kusur yönünden, Rögar kapağının montajını yapan ve bakımı ile kontrolünden sorumlu olan davalı ...Ş, meydana gelen olayda 100 (YüzdeYüz) oranında tamamen kusurlu olduğu, davacı şirkete ait araç sürücüsü ... ... ise, olayda kusursuz bulunduğu, hasar yönünden ise tespite konu ... plakalı aracın ...model, ağır hasarlı, hususi otomobil ile ilgili tarafımca yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmede; araç pert total kabulü ile sovtajı davacının tasarrufunda kalmak üzere hasar ve zarar bedeli toplamı ( 95.000,00 + 6.000,00) 101.000,00 TL olacağı, meydana gelen olayda, davalı ...Ş. nin %100 oranındaki tamamen kusurlu olması nedeniyle zarar bedelinin tamamından sorumlu olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır
İki rapor arasında çelişki bulunması nedeniyle çelişkinin giderilmesi amacıyla dosya üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyet raporunda: Kök rapor kapsamına yapılan beyanlar içeriği yeniden yapılan
değerlendirmeler sonrasında 21.09.2024 tarihli kök rapor kapsamında da
belirlenmiş olan;
kusur değerlendirmelerinin,
... plakalı araç üzerinde oluştuğu belirlenen toplam hasar bedelinin,
... plakalı araca aracın hasarsız hal bedeli ile oluşan hasar
bedelinin değerlendirilmesi sonrasında belirlenen ...
uygulaması gerekliliğinin,
... plakalı aracın mevcut hasarlı hal bedelinin (sovtaj bedeli), ... plakalı araca ... uygulanması aşamasında oluşan
toplam zarar bedeli tespitinin, ... plakalı aracın hasarlanması sonrasında geçen süreç
itibariyle oluşan araç mahrumiyet zararı bedelinin, ... plakalı araca pert-total uygulaması yapılması gerektiğinin
belirlenmesi itibariyle de araç üzerinde herhangi bir değer kaybı
bedeli oluşmayacağı tespitinin ek rapor kapsamı itibariyle de aynen
geçerli olduğu kanaatine varılmıştır.
İtirazların karşılanması için dosya ek rapora gönderilmiş, kök rapor ile aynı mahiyette olduğu görülmüştür. Üçlü bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek rapor ile 09.10.2023 tarihli raporların aynı mahiyette olduğu görülmekle bu raporlara itibar edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı bedeli, onarım bedeli, araç mahrumiyet zararı bedelinin tahsiline dair davadır. Davacı şirkete ait ... plakalı ... marka özel aracın dava dışı sürücüsü ...'ün sevk dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda davalı ... AŞ'nin hizmet kusurlarına ilişkin % 100 oranında kusurlu olduğu, onarım süresinin 15 iş günü olduğu görülmüştür. Ancak mahkememizce ... Karar sayılı kararda avalı ...'nin kusur oranın %75 olarak kabul edilerek hüküm kurulduğu, kararın davacı vekilince ıslah edilmediği, bu haliyle davalı lehine usulü kazanılmış hak oluşturduğu anlaşılmakla kusur oranı %75 olarak kabul edilmiştir.
Bilirkişilerden davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararın belirlenmesi için zarar gören aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması istenilmiş hükme esas alınan 09.10.2023 tarihli rapor ile 29.01.2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda belirtildiği üzere, dava konusu kaza sürecinde hasarlanan ... plakalı araç üzerinde oluşan KDV dahil toplam hasar bedelinin 112.184,28 TL olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihindeki hasarsız hal bedelinin 175.000,00 TL olması nedeniyle araç üzerinde oluşan hasarın tamiratının ekonomik olmayacağı için anılan araca ... uygulaması yapılmasının gerekli olduğu, dava konusu kaza aşamasında hasarlanan ... plakalı aracın mevcut hasarlı hal bedelinin (sovtaj) ise 80.000, 00 TL olduğu, bu haliyle ... plakalı araç üzerine oluşan toplam zarar bedelinin ise 95.000,000 TL olduğun, ... plakalı aracın hasarlanması sonrasında pert-total işleminin tamamlanması için gerektiği belirlenen 15 günlük süre içinde oluşacak olan araç mahrumiyet zararı bedelinin ise günlük 400,00 TL olmak kaydıyla toplam (15 gün x400,00 TL/gün) 6.000,00 TL olduğu, ... plakalı araca pert-total uygulaması yapılması gerektiğinin belirlenmesi itibariyle de araç üzerinde herhangi bir değer kaybı bedeli oluşmayacağı anlaşılmıştır. Yukarıda izah edildiği üzere usulü kazanılmış hak nedeniyle kusur oranını %75 olduğu değerlendirilerek 71.250,00 TL gerçek zarar ve 4.320,00 TL araç mahrumiyet bedelinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu haliyle davanın kısmen kabulü ile; 71.250,00 TL gerçek zarar ve 4.320,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 10/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, değer kaybı tazminat isteminin ise ... plakalı araca pert-total uygulaması yapılması gerektiğinin belirlenmesi itibariyle de araç üzerinde herhangi bir değer kaybı bedeli oluşmayacağından reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
a-71.250,00 TL gerçek zarar ve 4.320,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 10/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
b-Değer kaybı isteminin reddine,
c-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 5.174,48 TL harçtan 515,75 TL peşin harç ve ıslah harcı olarak alınan 1.303,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.355,73 TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 515,75 TL peşin harç ve 1.303,00 TL ıslah harç toplamı olan 1.818,75 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 480,90 TL posta masrafı, 35,90 TL başvurma harcı ve 9.300,00 TL bilirkişi masrafı toplamı olan 9.816,80 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 6.995,70TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerine bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 131,50 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 38,48 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerine bırakılmasına,
7-HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflarca tarafından yatırılan gider ve delil avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ...Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/05/2024
...