T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/802 Esas
KARAR NO: 2024/459
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ....
Av. ... -...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... -...
Av. ... -...
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/12/2022
KARAR TARİHİ: 30/05/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının, ...tarafından keşide edilip müvekkilinin kefil sıfatı ile imzaladığı 29/01/2018 düzenleme, 31/12/2019 ödeme tarihli, 2.000.000,00 TL bedeli bononun alacaklısı olduğu iddiasıyla .... E sayılı icra takibine giriştiğini, müvekkili ile davalı arasında iş ortaklığı bulunduğunu, müvekkilinin ...üzerinden yatırım amaçlı birikimlerini değerlendirmekteyken davalının da bu sisteme dahil olmak istediğini ve müvekkili de aracı kılarak 2016 yılının Aralık ayında keşideci ... ile iletişime geçtiğini ve 2017 yılından itibaren birikimlerini peyderpey göndermeye başladığını, dava konusu senedin davalının yatırım amaçlı keşideci ...'e gönderdiği paraların güvencesi olarak talep edilmiş bir belge olduğunu, müvekkilinin, davalı ile olan samimiyetine güvenerek senedi keşideciye imzalattığını ve kendisinin de kefil olarak yer aldığını, davalı ile ... arasındaki ilişkinin 2018 yılının sonlarına kadar sorunsuz ilerlediğini, ... tarafından her ay kar payı adı altında davalı ...'e yüklü miktarda paralar gönderildiğini, 2018 yılı sonlarına doğru kar payını birkaç ayda bir göndermeye başlaması ve son olarak davalının ana parasını göndermekte gecikmesi üzerine taraflar arasında anlaşmazlıklar yaşandığını, çeşitli riskleri içinde barındıran bu sistemin memnuniyetsizliğe döndüğü zaman davalının haksız bir şekilde müvekkilini de bu işten sorumlu tuttuğunu ve gerçek bir borç ilişkisini karşılamayan senedi icra kanalıyla tahsile kalkıştığını, senedin düzenlenmesine yol açan temel ilişkinin geçersiz olması nedeniyle bononun tamamen iptaline karar verilmesi, mümkün değilse de ...tarafından davalıya iade edilen bedellerin senet bedelinden mahsubu ve senedin iade edilen tutarlar nispetinde kısmen iptali gerektiğini beyanla müvekkilinin, keşidecesi ... ..., 29/01/2018 düzenleme, 31/12/2019 ödeme tarihli, 2.000.000,00 TL bedelli bono sebebiyle davalıya borcu bulunmadığının tespitine, .... E sayılı takibinin iptaline, mümkün değilse keşideci tarafından davalıya iade edilen tutarlar nispetinde takibin kısmen iptaline ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının temel borç ilişkisinin kanuna aykırı olduğu iddiasının yerinde olmadığını, bu iddiaların borçtan kurtulmak amacıyla hiçbir yazılı delile dayanmayan soyut iddialardan ibaret olduğunu, temel borç ilişkisi geçerli olmasa dahi kambiyo alacağının geçersizliğinden bahsedilemeyeceğini, bononun kayıtsız ve şartsız bir borç ilişkisine dayanılarak verildiğini, bono üzerinde borcun sebebinin gösterilmeyeceğini, borcun sebebi olan temel ilişkiyi gösteren bir açıklamanın senet üzerine yapılamayacağını, aksi halde bononu geçersiz olacağını, müvekkilinin alacağını bonoyu sunarak ispatlamış kabul edileceğini, dava yönünden ispat yükünün borçluda olduğunu, davacı yanın tanık deliline dayanmasına ve müvekkilinin banka hareketlerinin istenmesi taleplerine muvafakatlerinin bulunmadığını beyanla davanın reddine ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava, .... Esas sayılı takip dosyasına konu edilen 29.01.2018 tanzim tarihli, 31.12.2019 vadeli, 2.000.000,00 TL bedelli senet nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti, takibin iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının dava konusu ettiği bono nedeniyle davalıya karşı borçlu olup olmadığı ile takibin iptalinin gerekip gerekmediği hususlarına ilişkindir.
Hukuk Genel Kurulunun 17.12.2003 gün ve .... ; 12.10.2011 gün ve .... :2011/607; 04.12.2013 gün ve .... ;14.05.2014 gün ve .... ; 18.02.2015 gün ve .... sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere; bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır. Bono, ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir.
.... kararlarında ve öğretide de kabul edildiği üzere, bonolara özgü seçimlik unsurlardan biri de, temel borç ilişkisinden kaynaklanan borcun dayandığı nedenin gösterilmesine yönelik "bedel kaydı"dır. Yinelemek gerekirse "bedel kaydı" kambiyo senedinin ihtiyari kayıtlarındandır. Temel borç ilişkisinin bir sözcükle senede yansıtılması şeklinde ortaya çıkan bedel kaydının varlığı ya da yokluğu senedin bono niteliğini etkilemez. Zira bono, bağımsız borç ikrarını içeren bir senettir. Bu nedenle, bir illete bağlı olması gerekmez. Davaya konu bonoda bir bedel kaydı bulunmamaktadır.
Menfi tespit davalarında genel ispat yükü alacaklı konumunda olan davalı tarafta bulunmaktadır. Ancak menfi tespit davasının kambiyo senedinden kaynaklanmış olması durumunda ispat yükü yer değiştirerek ...'nun 11/04/2018 tarihli ... sayılı ilamında da açıkça belirtildiği üzere menfi tespit davacısının üzerindedir.
Somut olayda, davacı taraf, dava konusu senedin gerçek bir borç ilişkisine istinaden verilmediğini ileri sürmüş, davalı tarafça davanın reddi talep edilmiştir. Davacı tarafça her ne kadar, dava konusu senedin davalının, yatırım amaçlı Keşideci ...' e gönderdiği paraların güvencesi olarak talep edilmiş bir belge olduğunu ileri sürmüş ise de takip dayanağı senedin ön veya arka yüzünde buna yönelik bir açıklama olmadığı gibi alacaklının senedin gerçek bir borç ilişkisi nedeniyle verilmediği yönünde bir kabul beyanı da bulunmamaktadır.
Davacı taraf, davaya konu kambiyo senedinin gerçek bir borç ilişkisine dayanmadığını ve bedelsiz olduğuna dair yazılı delil sunamadığı, davacı vekiline yemin hakkının hatırlatıldığı, davacı vekilinin yemin deliline dayanmadığı dikkate alınarak, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının talebi doğrultusunda mahkememizin 05/12/2022 tarihli davacı tarafından ... Esas nolu dosyasına yatırılmış veya yatırılacak paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine dair İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 3. fıkrası gereğince verilen ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve ihtiyati tedbir kararı icra edilmiş olması nedeni ile dava konusu alacağın % 20'si oranında tazminatın İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince davacıdan alınarak davalıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın REDDİNE,
Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
Mahkememizin 05/12/2022 tarihli davacı tarafından .... Esas nolu dosyasına yatırılmış veya yatırılacak paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine dair İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 3. fıkrası gereğince verilen ihtiyati tedbir kararının İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince KALDIRILMASINA,
Mahkememizin 05/12/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının icra edilmesi nedeni ile dava konusu alacağın % 20'si oranında 579.657,53 TL tazminatın İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 49.495,51 TL harçtan mahsubu ile artan 49.067,91 TL karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 282.914,38 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının taraflara iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesinin 1. fıkrasının a bendi ve 345. maddesinin 1. fıkrası gereğince gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak iki haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/05/2024
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...