T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/887 Esas - 2023/619
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/887 Esas
KARAR NO: 2023/619
HAKİM:....
KATİP:...
DAVACI :...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2022
KARAR TARİHİ: 27/09/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Tic.Türk A.Ş. ... bayisinden ... marka ve model binek tipi otomobili (Şasi No:....) sıfır km olarak satın aldığını, ... plakalı aracın 19.12.2021 tarihinde saat 18.23 sıralarında park halinde ve şarj ünitesine takılı haldeyken kendiliğinden hareket etmeye başladığını, şarj ünitesinin hasar gördüğünü, olay sonrasında aracın çekici vasıtasıyla bayiiye götürüldüğünü, yapılan incelemede sorunun kullanıcı kaynaklı olduğu bildirildiğini, taraflarına şifahen; kar yağışı nedeniyle zeminin kaygan olmasından kaynaklı olarak hasarın kullanıcı hatasından meydana geldiğinin bildirildiğini, ancak kamera kayıtlarından da görüleceği üzere, aracın zeminde kaymadığını, bilakis tekerleğinin dönerek hareket ettiğinin açıkça görüldüğünü, araçta kar lastiğinin mevcut olup bulunduğunu, bölgede olay gününde buzlanma olmadığını, bunun yanında aracın kontağınıın kapalı kapıları kilitli olduğunu, aracın aynalarının kapalı farlarının sönük olduğunu, uzaktan çalıştırma özelliği ... paketinin aktif olmadığını, şarja takılı olduğunda aracın güvenlik sebebi ile çalıştırılamadığını, müvekkilin satın almış olduğu araç ayıplı olduğundan kendiliğinden hareket etmeye başladığını, araçta hasar meydana geldiğini, müvekkilin aracında meydana gelen arızanın üretim ve imalat hatası gizli ayıp niteliğinde olduğunu, sürüş güvenliği açısından müvekkilin bu haliyle aracı kullanmasının beklenemeyeceğini, zira ayıplı olan aracın herhangi bir zamanda ve yerde kendiliğinden harekete geçme ihtimali bulunmakta olduğunu, hem sürücünün hem de üçüncü kişilerin can ve mal güvenliğini tehdit eder nitelikte olduğunu, arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşmaya varılamadığını, müvekkilin satın aldığı aracın ayıplı olduğundan, ayıp oranında bedelde indirim yapılmasını, araç mahrumiyeti tazminatı ile aracın tamiri için ödenen bedellerin tazminini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ticaret Türk A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Talep konusunun belirlenebilir olduğu açık olduğundan davanın belirsiz alacak davası niteliğinde açılması usule aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, uyuşmazlık konusu aracın 21.12.2021 tarihinde "araç park halinde ve şarj ünitesi kablosu takılı iken 3m ileri doğru hareket etti" şikayeti ile müvekkile ait ...-... yetkili bayi ve servisine giriş yaptığını, aracın davacı tarafından kurtarıcı vasıtasıyla getirildiğini, müvekkil şirket tarafından yapılan incelemeler neticesinde; aracın şarj prizinin bağlantı ayaklarının ve şarj priz kapağı kilidi ile kapağının kırık olduğu tespit edildiğini, daha sonra müvekkil şirket tarafından uluslararası ...-... standartları gereği son teknoloji cihazlar vasıtasıyla teste alındığını, alınan raporda araçta bir ayıba rastlanmadığı gibi hiçbir arıza kaydı veya bulgusu bulunmadığını, incelenen kamera kayıtlarından görüldüğü üzere aracın kış ayında olumsuz hava koşulları altında kaygan, buzlu ve eğimli bir zeminde park edilerek şarj ünitesine bağlandığını, ayrıca kamera kaydında araçta iddia edildiği gibi bir ayıp olmadığını, aracın park freninin aktif olduğunu, bu nedenle arka lastiklerin dönmediğini, kızaklama yaparak kaydığı anlaşıldığını, davacının tacir sıfatında olduğunu, ayıp bildirim ve ihbar yükümlülüğü altında olduğunu, davacı tarafın ilgili ihbar bildirim sürelerine uymadığını, bu nedenle davacı tarafın ayıba ilişkin iddialarında bu hususun değerlendirilmesi gerektiğini, neredeyse her gün şarj edilen aracın sadece karlı, buzlu ve eğimli bir zeminde kaydığını, araçta gizli ayıbın kabul edilmesi halinde bu aracın her zaman şarj istasyonuna bağlandığından hareket etmesi beklenmesi gerektiğini, araçta bahsedildiği gibi bir ayıp olmayıp kullanıcıdan kaynaklı kullanım hatası ile dava konusu olayın meydana geldiğini, araç mahrumiyet tazminatına ilişkin olarak da dosyaya sunulmuş ve talep edilmiş herhangi bir fatura veya dayanak belge bulunmadığını, davacı tarafından araç mahrumiyetinin nasıl ve ne şekilde oluştuğunun izahı yapılmadığını, davanın öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aracını diğer davalı şirketten satın aldığını, arıza şikayeti ile 21.12.2021 tarihinde aracı servise götürdüğünü, ancak huzurdaki davayı 29/12/2022 tarihinde açtığını, davacının davasını aracın arızalandığı tarihten 1 yılı aşkın bir süre sonra ikame ettiğini, davacının makul süre içerinde davayı açmadığını, bu nedenle dava açma hakkını kaybettiğini, yasa tarafından yüklenen hukuki vecibeleri yerine getirmeyen alıcının, bunun sonuçlarına katlanması gerektiğini kabul etmek gerektiğini, öncelikle davanın bu nedenle reddi gerekmekte olduğunu, satım sözleşmesinde ayıptan doğan seçimlik hakların doğrudan yöneltilebileceği tek kişinin satıcı olduğunu, müvekkil şirketin herhangi bir yükümlülüğü olmadığını, davanın müvekkil bakımından husumet eksikliği nedeniyle reddi gerektiğini, mahkemeye sunulan aracın kayma anına ilişkin video kaydı ve dökümanlar, işinde uzman ... ... Otomotiv teknik ekibi tarafından detaylı bir şekilde incelendiğini, karlı/ buzlu zemine aracın park edilmesi ile ilgili dış etkene bağlı olduğu ve araçta herhangi bir teknik bir sorun olmadığı sonucuna ulaşıldığını, müşteri ile de bu bilgilerin paylaşıldığını, araçta üretimden kaynaklı bir ayıp olmadığını, davacı aracını sorunsuz bir şekilde teslim aldığını, 3 ay, 3.000 km boyunca sorunsuz bir şekilde kullandığını, aracı, karlı/ buzlu eğimli bir zemine dikkatsiz bir şekilde park eden davacının burada hatalı konumunda olduğunu, araç mahrumiyet tazminatına ilişkin olarak da dosyaya sunulmuş ve talep edilmiş herhangi bir fatura veya dayanak belge bulunmadığını, davacının dava dilekçesinin talep sonucu bölümünde, birbirinden bağımsız üç talepte bulunduğunu, seçimlik hakların niteliği gereği, satıcıya karşı sadece bir tanesinin talep edilebileceğini, davacıya hangi seçimlik hakkını seçtiğinin sorulmasının ve açıklatılmasının talep edildiğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda; Dosya üzerinde yapılan tespitler ile dosyada mevcut bilgi ve belgeler doğrultusunda, yapılan değerlendirmeler neticesinde nihai takdir ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemenize ait olmak üzere dava konusu araçta meydana gelen hasarın kullanıcı kaynaklı olduğu, Ayıp Niteliği taşımadığı, davalıların araç mahrumiyet tazminatı sorumluluğu olmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, dava dilekçesi, hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya birlikte incelendiğinde; dava konusu ... plakalı, ... şasi numaralı, kasko değeri 197.424,00 TL olan araç, 197.000,00 beyan bedeli üzerinden davalı tarafından davacı şirkete satıldığı, sonrasında davacı tarafça aracın 3. kişiye satıldığı, aracın alınırken 03.07.2020 günlü kazası nedeniyle 21.363,00 TL hasar kaydının bulunduğunun bilindiği, aracı satın alan kişi tarafından yapılan Tramer sorgulamasında 03.07.2020 günlü
kazasının haricinde 06.09.2020 tarihli 126.260,60 TL hasar kaydının olduğunun tespit
edilmesi üzerine 3. Kişi tarafından aracın davacıya iade edildiğini belirterek , gizli ayıplı satış nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nin 23.maddesi; "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır...
c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."
TBK madde 223; " Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. "
Madde 219- "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."
Alıcının seçimlik haklarının düzenlendiği 227.madde; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının davalılardan satın aldığı 0 km aracın ayıplı olduğu iddia edilerek ayıp nedeniyle bedelde indirim, araç mahrumiyet bedeli, tamir masrafı talep edildiği, davalılarca dava konusu aracın ayıplı olmadığı iddiasıyla davanın reddinin talep edildiği görülmüştür. Bilirkişi tarafından kamera kaydı da incelenmek suretiyle rapor düzenlenmiştir. Davacı tarafça her ne kadar bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de raporun gerekçeli ve ayrıntılı olması nedeniyle yeniden rapor alınmamıştır.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, kamera kaydında dava konusu olayın karlı ve eğimli yüzeyde meydana geldiği, aracın hareketi esnasında aynalarının ve farlarının kapalı olduğu, arka lastiklerinin dönmediğinden dolayı park freninin aktif olduğu, park freni aktif olduğu durumda aracın arka tekerleklerini kitlerken ön tekerleklere bir etkisinin bulunmadığı, bundan dolayı aracın arka tekerleklerin dönmediği, ön tekerleklerinin döndüğü, hasar sonrası incelemelerde araçta arıza kaydının da bulunmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu hasarın oluşumunda aracın üretiminde dolayı ayıp niteliği taşımadığı, hasarın kullanıcı kaynaklı meydana geldiği, meydana gelen hasardan davalı şirketlerinin sorumluluğu olmadığı anlaşılmıştır.
Davacı ayıp nedeniyle iş bu davayı açmış ise de, dava konusu aracın üretim kaynaklı bir ayıbının bulunmaması, dava konusu yapılan hasarın kullanıcı hatasından kaynaklandığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL peşin mahsubu ile bakiye 189,15 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 600,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince .... bütçesinden karşılanacak olan 1.600,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2023
Katip .....
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır