T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/245 Esas - 2024/241
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/245 Esas
KARAR NO: 2024/241
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI:...
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ....
DAVALI:...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVA: Menfi Tespit ve İstirdat
DAVA TARİHİ: 13/04/2023
KARAR TARİHİ: 18/03/2024
YAZIM TARİHİ: 01/04/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan menfi tespit ve istirdat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait olan ve davalı sigorta şirketi tarafından ... nolu ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ... Plaka sayılı araçcın 28.03.2020 tarihinde saat 08:30 sıralarında ... Şantiyesinden çıkarak, ... yolu üzerinde bulunan ... isimli işyerine gittiği sırada, aracın tekerleri arasına taş sıkışması nedeniyle araç şoförü ... tarafından, aracın damperi kaldırılarak tekerler arasındaki taşın çıkartıldığını, devamında yoluna devam etmek için hareket ettiğinde aracın damperi yol üzerinde bulunan ... ait ... şeklinde bulunan Plaka Tanıma Sistemi (PTS) direğine çarparak devirdiğini, bunun üzerine direk üzerinde bulunan bir kısım kamera ve teçhizatların zarar gördüğünü, davacı şirkete ait aracı kullanan ..., olay sonrası aracı durdurarak ne olduğunu kontrol ettiğinde yol üzerinde bulunan U şeklindeki direğin yıkıldığını, olay yerinde kimsenin bulunmadığını görerek, bulunduğu bölgenin terör bölgesi olması ve can güvenliğinden endişe etmiş olması sebebiyle panikleyerek korkuyla olay yerinden ayrıldığını, aynı gün, şoför ...'nin .... giderek olaya ilişkin ifadesini verdiğini, araç şoförünün olay yerinden ayrılmış olması nedeniyle, kazaya bağlı maddi hasarın ağırlaşması veya artmasının söz konusu olmadığını, bu olay sonrası, davacı şirkete ait ... Plaka sayılı aracın ZMMS poliçesi kapsamında davalı ... Şirketince ... hasar dosyası oluşturulmuş olduğunu ve bu dosya kapsamında 82.000 TL tazminat ödendiğinin davalı tarafça gönderilen yazılardan anlaşıldığını, davalı tarafça davacıya 25.02.2022 tarih ve ... Mektup nolu yazı gönderilerek Trafik Sigortası Genel Şartlarının B4/F (Olay Yeri Terk) maddesi gereğince hasar tazminatının müvekkil şirketçe hasar ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, yazının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerinde ödenmesinin istendiğini, bu taleplerinin hukuka aykırı olması sebebiyle müvekkil şirketçe herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davalı ... Şirketinin davacı şirket aleyhine .... Esas Sayılı icra takip dosyasıyla ve "ZMMS POLİÇE GENEL ŞARTLARI - OLAY YERİ TERK-B4-F MADDE GEREĞİNCE" borcun sebebi açıklaması ile haksız olarak icra takibi başlattığını, icra takibine müvekkil şirket tarafından süresi içerisinde itiraz edilemediğini, bu sebeple icra takibinin kesinleştiğini, haciz tehdidi altında dosya borcunun davacı tarafından ödendiğini belirterek davacının davalı alacaklıya iddia edildiği şekilde borçlu bulunmadığının tespitine, .... Esas sayılı icra takibinin iptaline, davacının borçlu olmadığı halde haksız şekilde ödemek zorunda kaldığı 115.528,76 TL'nin ödeme tarihi olan 27.05.2022 tarihinden itibaren ticari faizi ile istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; 28/03/2020 tarihi saat 08.30 sularında davacının maliki bulunduğu ve davalı tarafça Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) sigortası bulunan ... plakalı aracın, dava dışı ... sevk ve idaresinde iken, .... yolu Okullar bölgesi istikametinde ... şeklinde bulunan plaka tanıma sistemi direği, 4 adet ... marka kamera, 1 adet ... marka hareketli kamera, 2 adet ışık sensör, içinde malzemeler bulunan 1 adet saha dolabına kamyon damperi ile çarpması neticesinde maddi hasarlı tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında sürücü tarafından tutanak tutulmaksızın olay yerinin terk edildiğini, sürücü bilgisinin ...'nce yürütülen soruşturma ile tespit edildiğini ve dava dışı sürücünün kolluk tarafından ifadesinin alındığını, hasar sebebiyle alınan ekspertiz raporu doğrultusunda ...'ne hasar bedelinin ödendiğini, bu ödemenin rücuen tahsili davacı taraftan talep edilmiş ise de davacının ödemede bulunmaması üzerine davaya konu icra takibinin başlatıldığını ve kesinleşen icra takibi kapsamında davacının ödemede bulunduğunu,
Buna karşın davalı şirkette Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ve davalının maliki bulunduğu ... plakalı aracın sürücüsünün, hiç bir suretle tutanak tutulmadan olay yerini terk etmiş olması sebebiyle ZMM GENEL ŞARTLARI B4 -F BENDİ " Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb.kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," sigorta şirketine rücu imkanı tanındığını, davacı her ne kadar olay yerini terk etme sebebini iş bu dava dilekçesi ile can güvenliğinden endişe ederek olay yerini terk diye ifade etmiş ise de sürücü ...'nin ifadesinini iş bu dava dilekçesindeki iddia ile örtüşmediğini, sürücünün "yolda giderken kamyonun tekerinin arasına taş girmişti. Bende yolda aracımı durdurarak aracımın damperini kaldırdım ve tekerdeki taşı çıkarttım. Devamında ... indirmeyerek yoluma devam ettim. Yolda giderken bir ses geldi. Sesten sonra aracımı yol kenarında durduruğumda yol güzergahında bulunan emniyet güçlerine bağlı yolun üzerinden geçen U şeklindeki direğin yıkıldığını gördüm. Ardından sağa sola baktığımda herhangibir kimseyi görmediğim için ve paniklediğim için tekrar aracıma binerek ve aracımın damperni de indirerek oradan uzaklaştım. Daha sonra ... giderek aracıma yükümü aldım ve tekrar inşaat halindeki ... şantiyesine geri geldim. Sonrasında öğle saatlerinde polisler geldi ve ifade için polis merkezine gittim." dediğini, sürücünün kazadan sonra olay yerinden kaçmış ve kazadan da kimseye bahsetmediğini, polisler tarafından bulununcaya kadar olaydan dolayı hiçbir yere müracaat etmediğini, sürücünün amacının kazadan sonra olay yerinden kaçarak zararı ödememek ve şirketine karşıda zor durumda kalmamak olduğunu, yoksa iş yerinin aldığı iş alanı olan okul şantiyesi ile malzeme yükleyip taşıdığı ... isimli işyeri arasında günde defalarca gidip geldiğini, bu kazadan dolayı sürücünün canını tehlikeye sokacak bir durum olmadığını, aksine olay yerinde kendisini tehdit edecek bir taraf da bulunmadığının tüm ifade kapsamı ile açık olduğunu, sürücünün tamamen kusuru ile sebebiyet verdiği kazada hasarı ödemek zorunda kalmamak adına olay yerinden kaçtığını belirterek davanın reddini savunmuş, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava; sigorta şirketi tarafından sigortalısına rücu nedeniyle başlatılan icra takibi nedeniyle menfi tespit ve istirdat istemlerine ilişkindir.
Taraflarca usulüne uygun dayanılan deliller celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; 82.000 TL asıl alacak, 10.756,60 TL işlemiş faiz ( 02/11/2020-18/04/2022 arası 532 gün %9,00) olmak üzere toplam 92.756,60 TL alacağın yasal faiziyle tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığı, borcun sebebinin sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki kamyonun damperinin çarpması sonucu hasarlanan unsurların ...'ne ödenmesi üzerine ZMM Poliçe Genel Şartları olay yeri terk B4-f maddesi gereğince ödenen bedelin rücuen tazmini talebi olduğunun açıklandığı, borçlunun borca ve ferilerine itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Davaya konu ... plakalı kamyonun malikinin davacı olduğu, bu araç için davalı nezdinde 07/02/2020 ile 2021 tarihleri arasında ZMMS tanzim edildiği, davaya konu kazanın 28/03/2020 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce elektrik - elektronik mühendisi bilirkişiden aldırılan 15/08/2023 tarihli bilirkişi raporu ile; ekspertiz raporunda hasar gördüğü belirtilen ... ışık sensörü için, .... 22.07.2020 tarihli yazısında davacı şirketten herhangi bir zarar talebinin bulunmadığı anlaşıldığından, ekspertiz raporu ve ... hasar talep yazısına göre sadece... direği için zarar bedelinin hesaplanmasının uygun olduğu, hem ekspertiz raporunda hem de ... yazısında... direğinin bedelinin 32.000 TL + KDV olduğu belirtildiğinden, dava konusu oluşan hasar bedelinin 32.000 TL + KDV (37.760 TL KDV dahil) kanaatine varıldığı, dava konusu kaza neticesinde; ... direği üzerindeki ... Işık sensöründe onarım veya yenisiyle değişimin yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa bedelin ne olduğunun .... öğrenilmesi hususunda takdirin mahkemede olduğu rapor edilmiştir. Mahkememizce elektrik - eloktronik müendisi ile sigorta ve hasar uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılan 28/01/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu ile; davalı sigorta şirketinin düzenlenmiş olduğu trafik sigorta poliçesi kaza başı azami teminat limiti dahilinde olay tarihi itibariyle sorumluluk tutarı 82.000,00-TL olup, davalı sigorta şirketinin azami teminat limiti dahilinde dava dışı .... 02/11/2020 tarihinde 82.000,00-TL tazminat ödemesi yapmış olduğu, davacının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün kaza sonrası olay yerinden ayrıldığı polis ekipleri tarafından düzenlenen tutanak ve taraf ifadelerinden anlaşılması nedeniyle, davacı sigorta şirketinin düzenlediği trafik sigorta poliçesi kaza başı azami teminat limitleri dahilinde... direğinde oluşan hasara bağlı olarak yapmış olduğu 82.000,00 TL tazminat ödemesini ilişkin, ilgili Genel Şartlar dahilinde rücu şartı şartları oluştuğu, davacının vekilinin “bölgenin terör bölgesi olması ve can güvenliğinden endişe etmiş olması sebebiyle sürücünün panikleyerek korkarak olay yerinden ayrıldığı” yönünde beyanı hususunda takdirin mahkemede olduğu rapor edilmiştir.
Eldeki davada davalı sigorta şirketi tarafından eldeki davada davacı araç işletenine karşı kasko poliçesine dayalı olarak rücuen tazminat istemiyle açılan .... sayılı ilamı ile davaya konu kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün kasti hareketi veya ağır kusuru görülmediğinden sigorta açısından rücu koşullarının oluşmadığından davanın reddine karar verildiği, kararın kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamından; davaya konu davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS kapsamında sigortalı kamyon niteliğindeki aracın sürücüsü dava dışı ...'nin 28/03/2020 tarihinde ...'nün sorumluluğundaki ... şeklinde plaka tanıma sistemi direğine (PTS) ve üzerindeki 4 adet ... marka kamera ile 1 adet ... marka hareketli kamera, 2 adet ... marka ışık sensörü, 1 adet saha dolabına sevk ve idaresindeki kamyonun damperinin çarpması suretiyle gerçekleşen kaza nedeniyle dava dışı sürücünün vermiş olduğu ifadesinde; sabah saatlerinde şantiyeden ayrılarak seyir halindeyken kamyonun tekerinin arasına taş girdiğini, yolda aracını durdurarak ve aracın damperini kaldırarak taşı çıkardığını, devamında damperi indirmeyerek yoluna devam ettiğini, bir anlık dalgınlığına denk geldiğini ve damperi açık unuttuğunu, yolda giderken bir ses geldiğini, sesten sonra aracı durdurduğunda yol güzergahında bulunan emniyete bağlı, yolun üzerinden geçen U şeklindeki direğin yıkıldığını gördüğünü, çevresinde kimseyi göremediği için paniklediğini ve tekrar aracına binerek, aracın damperini indirerek oradan uzaklaştığını, daha sonra yükünü alarak tekrar şantiyeye döndüğünü, öğleden sonra ise polis ekiplerinin geldiğini ve ifade verdiğini beyan ettiği görülmüştür. Bu beyan kapsamında olay değerlendirildiğinde; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4 maddesine göre sigortalıya rücu talep edilebilecek haller düzenlenmiş olup, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebileceğinin düzenlendiği, rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükünün ise sigortalıda olduğu, sigortalının, dava dışı sürücüsünün, ehliyetinden de anlaşıldığı üzere kullandığı kamyon vasfındaki aracın risk durumlarını bilebilecek sürüş tecrübesine sahip olduğu, geçerli bir sebep, bir arıza bulunmadığı halde aracın damperini açık bırakarak seyrine devam etmesi, mevcut ve muhtemel riskleri kabul etmesi nedeniyle şantiye sahası ile malzeme temin sahası arasında gidiş geliş yaptığı rutin yol güzergahında altından geçtiği plaka tespit sistemi direğine çarpmasında kasta yaklaşan ağır kusurunun bulunduğu, bu halde davalı sigorta şirketinin sigortalısına rücuda haklı olduğu, yine kazadan sonra dava dışı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, sürücünün de bu yönde beyanda bulunduğu, dava dışı sürücünün yerine getirdiği işi gereği şantiye sahası ile malzeme temin sahası arasındaki gidiş geliş yolunda sürücünün can güvenliği riski bulunduğundan bahsedilemeyeceği gibi sürücünün de çevresinde kimseyi göremediği için paniklediği şeklinde beyanda bulunduğu, aksi halin ispat yükü kendisine düşen sigortalı tarafından da ispatlanamadığı, bu açıklanan gerekçelerle davalının, davacı sigortalısına rücu hakkı bulunduğu, davacının rücuen tazmin talebi yönünden davalı tarafça dava dışı zarar gören ...'ne ödenen tazmin bedeli ve işlemiş faiz itibariyle davalıya borçlu olması nedeniyle menfi tespit ve istirdat taleplerinin reddi gerektiği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 427,60 TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 1.972,95 TL harcın mahsubu ile kalan 1.545,35 TL harcın kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 18.484,60 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince .... bütçesinden karşılanacak olan 1.560 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/03/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı