T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/389 Esas - 2024/474
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/389 Esas
KARAR NO : 2024/474
...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 08/06/2023
KARAR TARİHİ : 05/06/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.06.2022 tarihinde, müvekkili ...’nın
içerisinde yolcu olarak bulunduğu ... sevk ve idaresindeki ... plakalı
araç ile yaptığı tek taraflı trafik kazasında davacının ağır
şekilde yaralandığını, geçici ve kalıcı iş göremezliğe maruz kaldığını, kazanın meydana
gelmesinde müvekkilinin kusurlu olmadığını, kazaya karışan aracın ... poliçesinin davalı
... şirketi tarafından düzenlendiğini, davalıya başvuru yapıldığını ancak ödeme
yapılmadığını belirtilerek şimdilik, 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere
toplam 300,00 TL maddi tazminatının temerrüd tarihinden itibaren itibaren işleyecek
faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davadan önce usulüne uygun
başvuru yapılmadığını, dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın
müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı
olduğunu, kaza tarihi itibariyle azami sakatlık teminatı kişi başına 500.000-TL olduğunu,
dosyanın evraklarının da temini ile ... Dairesine gönderilerek
kusur raporu alınması gerektiğini, davacının Maluliyet Oranının “Erişkinler İçin Engellilik
Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik”e göre belirlenmesi gerektiğini, davacının kaza
tarihinde 17 yaşında olduğunu, gelir getiren bir işte çalışmasının mümkün olmadığından tedavi
süresince mahrum kalacağı herhangi bir kazancı bulunmaması sebebiyle geçici iş
göremezlik tazminatına hak kazanamadığını, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve
tedavi giderinin tedavi giderleri içerisinde yer alıp ... tarafından karşılanmakta olduğunu TRH 2010 tablosuna göre 1,65 teknik faiz ile hesaplama yapılmasını, sigortalı araç
sürücüsünün ehliyetsiz olduğunu bilerek araca binen davacının ağır kusurlu olduğunu, bu
nedenle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hatır taşıması söz konusu
olduğundan tazminat bedelinden makul bir oranın indirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Dosya Hacetepe ...'ya sevk olunmuş ... raporunda; 19/06/2022 tarihli trafik kazasına bağlı kişinin engel oranının % 10 olduğu, sürekli ve sekel halini aldığı, kaza nedeniyle kişinin tevdavisine başlanmasından itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu tıbbi iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceği kanaatine varılmıştır.
Dosya kusur bilirkişisine tevdi olunmuş kusur bilirkişi raporunda; Dava dışı sürücü ...’ın, meydana gelen olayda % 100 (yüzde yüz) oranında, tamamen kusurlu olduğu, davacı yolcu ...’nın, olayda kusursuz bulunduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya aktüer bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda; Davacı vekilince; zarar gören ... lehine 100,00 TL sürekli iş
göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici
bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 300,00 TL maddi tazminat talebinde
bulunulduğu,
davalı ... şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü
...’ın %100 oranında kusurlu olduğu, davacı yolcu ...’nın
kusursuz olduğunun tespiti sonucu, hesaplanan maddi zarardan TBK 52 inci maddesi
kapsamında kusur indirimi yapılmadığı,
zarar gören ...’ın 19.06.2022 tarihinde geçirmiş olduğu trafik
kazası sonucu yaralanması nedeniyle, engel oranının %10 olduğu, tıbbi iyileşme
süresinin 4 aya kadar uzayabileceği, ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 1 ay
olduğunun tespit edildiği,
davacının 18 yaşından küçük olduğu, gelir getirici bir faaliyette
bulunmadığı tespit edilmiş olup, Yargıtay’ın güncel emsal kararlarına göre geçici iş
göremezlik zararı hesaplanmadığı, ancak olay tarihi itibariyle sürekli iş göremezlik zararı
hesaplandığı,
Yargıtay’ın son dönem emsal kararları gereğince, TRH 2010 yaşam tablosu
kullanılarak, progresif rant yöntemine göre hesap yapılarak, zarar gören ... lehine 1.111.772,07 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 5.884,20 TL
geçici bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı,
19.06.2022 kaza tarihi itibariyle ... poliçesi teminat limitinin, sakatlık
teminatı ve tedavi gideri teminatları için ayrı ayrı 500.000,00 TL olduğu,
buna göre davacının, ... şirketinden, Sakatlanma ve Ölüm
Teminatından toplam 500.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile Tedavi (Sağlık)
Giderleri Teminatından 5.884,20 TL geçici bakıcı gideri tazminatı talep edebileceğinin
hesaplandığı,
davacı tarafça, davalı ... şirketlerine yapılan başvurunun,
18.10.2022 tarihinde tebliğ edildiğinin KEP belgesinden tespit edildiği, Sayın Mahkemece
temerrüd koşullarının gerçekleştiğinin kabulü halinde, tebliğ tarihinden itibaren 8 iş
günü sonrasına gelen 01.11.2022 tarihinde davalı sigorta şirketinin temerrüde
düşeceğinin hesaplandığı, ... Karar sayılı emsal nitelikteki kararında özetle; “Davalıya trafik sigortalı araç
gerçek şahsa ait, hususi nitelikte kamyonettir. Bu durumda mahkemece, tazminatın
dava tarihinden işleyecek yasal faizle davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken,….”
Şeklinde hüküm kurulmuş olup, kaza tutanağında davalı ... tarafından ...
oliçesi ile sigortalanan, ... plakalı aracın hususi olduğunun belirtildiği, ...
poliçesinde ise aracın kullanım tarzının kamyonet (fiat-doblo) olarak belirtildiğinin tespit
edildiği, tazminata uygulanacak faiz türünün Sayın Mahkemenin takdirinde bulunduğu,
davalı vekilince, “davacının zararından müterafik kusur indirimi ve hatır
taşıması indirimi yapılması gerektiği” belirtilmiş olup, bu hususun tespiti Sayın
Mahkemenin takdirinde bulunduğundan tarafımızca bu yönde bir indirim yapılmadığı kanaatine varılmıştır.
Dava; trafik kazasından kaynaklanan ölüm ve cismani zarar sebebiyle geçici iş göremezlik, kalıcı iş göremezlik ve bakıcı tazminatı talebine ilişkindir.
Davalı vekilince, davacının davalı sigorta şirketine başvurmadığı iddia edilmiş ise de 18.10.2022 teslim tarihli belge ile başvurulduğu, dava şartı eksikliğinin bulunmadığı görülmüştür.
Davacı tarafça 19.06.2022 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle, sürekli iş gücü kaybı tazminatı, geçici iş gücü kaybı tazminatı ve bakıcı gideri talep edilmiş, davalı tarafından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup; sürücü belgesiz sürücü ...’ın, yüksek oranda alkolü olarak yönetimindeki araç ile mahal şartlarına göre yüksek bir hızla seyrettiği ve olay yeri yaklaşımında kontrolsüze şerit değiştirdiği sırada aracının direksiyon hakimiyetini kaybetmesinin akabinde orta refüje çıkarak otokorkuluklara ve refüj başındaki trafik işaret levhalarına çarptığı, maddi hasarlı ve yadalamalı trafik kazası meydana geldiği, dava dışı sürücü ...’ın, meydana gelen olayda % 100 (yüzde yüz) oranında, tamamen kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şarları A.2 maddesinin (i) fıkrasında "Kurul Raporu: Usulüne uygun olarak tanzim edilen, 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenen, sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösterir kurul raporunu ifade eder" hükmü yer almakta ise de Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik incelendiğinde Yönetmeliğin amacının terör, kaza ve yaralanmaya bağlı olarak çocuklar ile ilgili özel gereksinim alanlarının belirlenmesine yönelik raporun hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 4. maddesinin (n) fıkrasında ise “Özel Gereksinim”in çocuğun toplumsal yaşama eşit katılabilmesi için bedensel ya da gelişimsel işlev kısıtlılığı olmayan bireylerden farklı sağlık, eğitim, rehabilitasyon, cihaz, ortez, protez, çevresel düzenlemeler ve diğer sosyal ve ekonomik haklara ve hizmetlere gereksiniminin olmasını ifade ettiği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 8. maddesinin (f) fıkrasında açıkça raporda engel oranının yazılmayacağının ifade edilmesi ile EK 2 ve EK.3 de bulunan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) Mevzuatla Uyum Arandığında Kullanılacak Tablo incelendiğinde engel oranı olarak %20 nin altındaki oranların gösterilmediği, Yönetmeliğin amacının engellilik oranları arasında çocukların özel gereksiniminin olup olmadığı ile ilgili olduğu, oysa TBK 54. maddesi gereği kişinin bedensel zararının belirlenmesi için “Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar” ile sürekli iş gücü kaybı oranının belirlenerek buna bağlı olarak bedensel zararların tespit edilmesi gerektiği, çocukların trafik kazası sonucu sürekli sakatlık oranlarının tespitinde Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin uygulanma imkanının olmadığı, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Kaza tarihinin 19.06.2022 olduğu, bu haliyle Erişkinler İçin Engellik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliği'ne göre maluliyet oranının tespit edilmesi gerektiği, 20.12.2023 tarihli ... tarafından düzenlenen rapor ile davacının tüm vücut engellilik oranının %10 (yüzde on) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, devamlı bakıma muhtaç durumda olmadığı, iyileşme süresi içinde 1 (bir) ay bir başkasının yardımına ihtiyaç duyabileceğinin belirtildiği görülmüştür.
...'ya yazılan müzekkere cevabının incelenmesinde; davacıya rücuya tabi gelir/aylık bağlanmadığının bildirildiği görülmüştür.
Bu kapsamda aktüer bilirkişinin hesapladığı denetime elverişli rapor hükme esas alınabilecek nitelikte olduğundan, davacının, 18 yaşından küçük olduğu ve gelir getirici bir faaliyette bulunmadığı tespit edldiğinden geçici iş göremezlik tazminatı talep edemeyeceği, sürekli iş göremezlik tazminat alacağının 1.111.772,07TL ve bakıcı giderinin 5.884,20 TL olduğu ..., kusur ve hesap bilirkişi raporları ile anlaşılmakla davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, bu haliyle davalının limit dahilinde davacının zararlarından sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı vekili bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatının sigorta teminat kapsamında olmadığını ileri sürmüş ise de; davacı tarafından talep edilen tazminat kalemleri, TBK'nın 54. maddesi kapsamında bedensel zarar nedeniyle haksız fiil failinden talep edilebilecek zararlar olup, haksız fiil failinin eylemlerinden sorumlu olanlardan da, kanunda aksi düzenlenmedikçe talep edilebilir. Dolayısı ile trafik kazası neticesinde sürücünün sebep olduğu bu zararlardan KTK'nın 85. maddesi gereğince işleten sorumlu olduğu gibi, KTK'nın 91. maddesi kapsamında işletenin 85/1. Maddesi kapsamında zararlarından sorumluluğunu üstlenen Trafik Sigortacısı da, söz konusu zararaların KTK'nın 92. maddesinde teminat dışı tutulmamış olması ve ayrıca söz konusu tazminat kalemlerinin KTK'nın 98. maddesi kapsamında ...'nın sorumlu olduğu tedavi giderlerinden de olmaması nedeniyle sorumludur.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; hatır taşıması ve müterafik kusur itirazında bulunmuştur. 6098 sayılı Borçlar Yasasının, "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır. Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Yasasının 52.maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır. Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.
Hatır için taşıma ve aracın hatır için verilmesinde işletenin sorumluluğunun genel hükümlere tabi tutulmuş olması nedeniyle her olayda hâkim işinin özelliğini göz önünde tutarak işleteni tamamen sorumluluktan kurtarabileceği gibi, tazminattan indirim de yapabilir. Hatır taşıması hakim tarafından re’sen gözetilemez. Bu nedenle hatır taşımacılığını işletenin, sürücünün ve işletenin sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin ileri sürmesi gerekir. Hatır taşıması olduğunu ispat yükü iddia edene ait olup, bu taşımanın bir hatır için yapıldığını veya aracın hatır amaçlı olarak verildiğini ispat etmekle yükümlüdür.
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indirimi; her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nın 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Ayrıca yasal düzenlemeler gereği, TBK'nın 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti ve yargılama gideri takdir edilemeyeceği hususunun da gözönünde bulundurulması gerekir.
Somut olayda, davacı ve sürücünün hazırlık soruşturmasında alınan ifadelerine göre davacının, davalı sigorta şirketine ... ile sigortalı araç sürücüsü ile arkadaş olduğu, araçta hatıra binaen taşındığı açık olup somut olayın özelliğine ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre maddi tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Yine davacının hazırlık soruşturmasında ve ceza mahkemesinde alınan ifadelerine göre davacının, davalı sigorta şirketine ... ile sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunu bilerek araca bindiği anlaşıldığından somut olayın özelliğine ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre maddi tazminattan %20 oranında müterafik kusur taşıması indirimi yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davacının sürekli işgöremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının 1.111.772,07 TL olarak hesaplandığı, hesaplanan tazminattan %20 oranında hatır taşıması nedeniyle indirim yapıldığında 889.417,656 TL olduğu, bu miktardan da %20 oranında müterafik kusur nedeniyle indirim yapıldığında 711.534,126 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle ... poliçe limitinin sakatlık teminatı ve tedavi gideri teminatları için ayrı ayrı 500.000,00 TL olduğu, bu haliyle davacının davalı sigorta şirketinden sürekli iş göremezlik nedeniyle 500.000,00 TL talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacının bakıcı giderinden kaynaklanan tazminat alacağının 5.884,20 TL olarak hesaplandığı, hesaplanan tazminattan %20 oranında hatır taşıması nedeniyle indirim yapıldığında 4.707,36 TL olduğu, bu miktardan da %20 oranında müterafik kusur nedeniyle indirim yapıldığında 3.765,89 TL olduğu, bu haliyle davacının davalı sigorta şirketinden bakıcı gederi nedeniyle 3.765,89 TL talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacı vekilince sunulan 07/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile Sakatlanma ve Ölüm Teminatı bedeli 500.000,00-TL'nin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı yürütülerek davalı sigorta şirketinden tahsiline, Tedavi (Sağlık Gideri) Teminatı bedeli 5.884,20-TL'nin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı yürütülerek davalı sigorta şirketinden tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.
Bu haliyle; davanın kısmen kabulü ile 1500.000,00 TL sürekli iş göremezlik ve 3.765,89 TL bakıcı giderinin temerrüt tarihi olan tarihi 01.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
(sigortalanan aracın hususi olması nedeniyle), geçici iş gücü tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
a-500.000,00 TL sürekli iş göremezlik ve 3.765,89 TL bakıcı giderinin temerrüt tarihi olan 01.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
b- Geçici iş göremezlik isteminin reddine
c-Fazlaya ilişkin talebin reddine
2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 34.412,24-TL harçtan peşin alınan 179,90 TL ve 1.727,85 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.907,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 32.504,49 TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 76.527,22 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.118,31-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 1.727,85 TL ıslah harcı toplamı olan 1.907,75 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 317,50-TL posta, 4.500,00-TL bilirkişi masrafı, 179,90 TL başvurma harcı olan toplam 4.997,40 TL yargılama giderinden red / kabul oranına göre hesaplanan 4.972,41 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/06/2024
...