T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/504 Esas - 2023/631
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/504 Esas
KARAR NO: 2023/631
BAŞKAN: ...
ÜYE:...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI :...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 28/07/2023
KARAR TARİHİ: 28/09/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... sicil numarasında kayıtlı olan davalı ... ve ...'nin aile şirketi olduğunu, müvekkilinin davalı şirketin %77,5 payına sahip kurucu ortağı olduğunu, iş bu hususun .... E sayılı dosyasında müvekkilinin .... A.Ş şirketindeki payının %77,5 olduğunun tespitine ve bu hususun pay defterine tesciline dair 20/10/2022 tarihinde karar verildiğini, bunun yanı sıra davalı şirketin %100 hisse ile tek pay sahibi olduğu dava dışı ... A.Ş'de aile şirketi olup her iki şirketin de müvekkilinin babasının vefatına dek güven ilişkisine dayalı bir biçimde idare edildiğini, müvekkilinin babasının vefatından sonra aile içerisinde anlaşmazlıklar oluştuğundan müvekkilinin yönetim kurulundan ayrıldığını, yönetim kurulu üyeliklerine kız kardeşi ve yeğenlerinin geldiğini, her iki şirketin yönetim kurulu üyelerinin de aynı olduğunu, müvekkilinin yönetim kurulundan ayrılmasından sonra şirketlerin yönetim kurulunun iş ve işlemleri nedeniyle zarara uğradığını, davalı şirketin gelir kaynağının ... A.Ş'nin faaliyetlerinden ve mal varlıklarından kaynaklı gelirlerden oluştuğunu, davalı şirketin 2022 mali yılına ilişkin olarak 13/06/2023 tarihinde yapılması öngörülen ancak ertelenen 24/07/2023 tarihinde yapılan genel kurulunda davalı şirketin, bağlı şirketi konumunda olan ... A.Ş'nin faaliyetlerine ilişkin bilgi alınmaya çalışılmışsa da davalı şirket tüzel kişilik belgesini kullanmak suretiyle bilgi almaya ilişkin tüm talepleri reddettiğini, 13/06/2023 tarihindeki genel kurul toplantısında, davalı şirketin, bilgi alma ve inceleme hakkı çerçevesinde .... A.Ş ve ... A.Ş'nin faaliyetlerini ve durumlarını öğrenmek amacıyla çeşitli sorular yönetildiğini, bu sorulara yönelik cevaplar 21/07/2023 tarihinde müvekkiline e-posta yoluyla gönderildiğini, bağlı şirket ... A.Ş hakkında bilgi verilmemesi ve faaliyetlerinin gizlenmesi ve müvekkilinin şirkete ortak olmasından kaynaklanan mali haklarının hukuka aykırı olarak ihlal edildiği şüphesi uyandırdığını belirterek müvekkilinin ihlal edilen bilgi alma ve inceleme hakkının verilecek karar ile bağlı şirket olan ... A.Ş'nin faaliyetlerini de kapsayacak şekilde hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından gerçeğe uygun bilgi verilmesi yoluyla tatbikini teminen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davalı vekili davacının müvekkili şirketteki pay oranının %32 olduğunu, davacı tarafından ikame edilen ve müvekkili şirketin de taraf olduğu ... E sayılı görülen pay tespiti konulu davada verilen kararın İstinaf inceleme aşamasında olduğunu, kesinleşmiş bir karar bulunmadığını, davacı tarafından 2022 mali yılına ilişkin olağan genel kurul toplantısında talep edilen tüm bilgilerin davacı ile paylaşıldığını ve müvekkili şirket ile ilgili tüm soruların cevaplandırıldığını, davacı tarafından müvekkili şirketin 2021 mali yılına ilişkin genel kurul toplantısında alınan özel denetçi atanması konulu kararın iptali istemiyle ... E sayılı dosyasında açılan davada ... A.Ş'nin ticari defterler ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına yönelik özel denetçi tayini talebinin reddine dair karar verildiğini, genel kurul usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş olup davacının bilgi alma hakkı ihlal edilmediğinden davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Dava, TTK 437 ve 200 maddeleri uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkı talebine ilişkindir.
TTK 437. maddesinde "(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." hükmüne yer verilmiştir.
TTK 200. maddesinde "(1) Hâkim şirketin her pay sahibi genel kurulda, bağlı şirketlerin finansal ve malvarlığıyla ilgili durumları ile hesap sonuçları, hâkim şirketin bağlı şirketlerle, bağlı şirketlerin birbirleriyle, hâkim ve bağlı şirketlerin pay sahipleri, yöneticileri ve bunların yakınlarıyla ilişkileri, yaptıkları işlemler ve bunların sonuçları hakkında, özenli, gerçeği aynen ve dürüstçe yansıtan hesap verme ilkelerine uygun, doyurucu bilgi verilmesini isteyebilir. " hükmüne yer verilmiştir.
Açıklanan maddeler kapsamında somut olaya gelince; davalı şirkette pay sahibi olan davacının yönetim kuruluna yöneltilen soruların hukuka aykırı gerekçelerle cevapsız bırakıldığı, sorulardan farklı konularla cevap verildiğini ileri sürerek yasada öngörülen sürede gerek davalı şirket ve gerekse de dava dışı ... A.Ş'nin faaliyetlerini de kapsayacak şekilde bilgi alma ve inceleme talebinde bulunduğu, davacının davalı şirketin yönetim kuruluna soyut şekilde yönelttiği soruların cevaplandırıldığı, ticari defter ve kayıtlarla finansal tabloların incelenmesi yönünde bir talepte bulunulmadığı, davalı şirketin dava dışı ... A.Ş'nin paylarının tamamına sahip olduğu beyan edilerek dava dışı şirketin de faaliyetlerini kapsayacak şekilde bilgi alma ve inceleme talebinde bulunulmuş ise de davalı ve dava dışı şirket arasında hakim-bağlı şirket ilişkisinin mevcut delil durumuyla tespit edilemediği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Peşin harç karar ve ilam harcını karşıladığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK 333. maddesi gereğince yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinden davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kesin olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/09/2023
Başkan ...
Üye ....
Üye ...
Katip ...