T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/611 Esas - 2024/448
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/611
KARAR NO : 2024/448
GEREKÇELİ KARAR
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
...
DAVA : İstirdat davasına dönüşen menfi tespit
DAVA TARİHİ : 15/03/2021
KARAR TARİHİ : 28/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/06/2024
Davacı tarafından davalı hakkında açılan istirdat davasına dönüşen menfi tespit davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP ;
Davacı vekili ... Esas nolu dosyası ile ticari paket sigorta poliçesi ile sigortalı olan işyerinde 17/04/2020 tarihinde su arıtma cihazının patlaması neticesinde işyerini su basması sonucu sigortalısına ödemek zorunda kalınan tazminatın halefiye/temlik hükümlerine göre rücuen tahsili gerekçesi ile icra takibi başlattığını, davacının böyle bir borcunun bulunmadığını ileri sürerek davacının ... Esas nolu dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, ödeme yapılması gerekirse ödenen paranın istirdatına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ;
Davalı vekili .... için ticari paket sigorta poliçesi tanzim edildiğini, 17/04/2020 tarihinde sigortalının işyerinde ikinci kat mutfağında bağlı olan su arıtma cihazının patlaması neticesinde işyerini su basması sonucunda maddi hasar meydana geldiğini, davalının toplam 97.416,50 TL tazminatı 13/08/2020 tarihinde ödediğini, bağımsız eksper tarafından düzenlenen raporda sigortalının işyerinde meydana gelen olaya neden olduğu belirlenen Hyundai marka su arıtma cihazının ... Su Arıtma Sistemleri isimli firmadan alınmış olduğunu, hasar akabinde arıtma cihazının teknik ekibinin yerine gelerek müdahale ettiğini ancak karşılığında evrak verilmediğini, meydana gelen hasarın su arıtma cihazından akan sudan kaynaklandığının tespit edildiğini, rücuya konu icra takibinin ...Su Arıtma Sistemleri isimli firmaya karşı başlatıldığını, ... ... Su Arıtma Sistemlerinin şahıs firması olmayıp tüzel kişiliği bulunan bir şirket olduğunu, davacının ... şahsı olarak açıldığından davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını savunarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ;
... Esas nolu dosyasında davalı tarafından davacı hakkında 13/10/2020 tarihinde 97.416,50 TL sigorta şirketine ticari paket sigortası poliçesiyle sigortalı olan işyerine 17/04/2020 tarihinde su arıtma cihazının patlaması neticesinde iş yerini su basması sonucu sigortalıya ödenmek zorunda kalınan tazminatın halefiye/temlik hükümlerine göre rücuen tahsili ve 2.238,58 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 99.655,08 TL alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili talebi ile icra takibi başlatılmış, ödeme emri davacıya 19/01/2021 tarihinde tebliğ edilmiş, davacı vekili 03/02/2021 tarihinde borca ve tüm ferileri ile icra müdürlüğünün yetkisine itiraz etmiş, icra müdürlüğü tarafından 04/08/2021 tarihinde itirazın süresinde yapılmaması nedeni ile reddine karar verilmiş, 19/04/2021 tarihinde davacı tarafından icra dosyasına borç tahsilatı olarak 129.511,76 TL ve 18,44 TL yatırılmıştır.
Davalı tanığı ... Talimat numaralı istinabe evrakının 27/09/2021 tarihli duruşmasında; Ben davacının şirketinde servis elemanı olarak çalışıyorum. Bana her gün arıza listesi verilir, ben de elimdeki arıza listesi gereğince arızaları gidermek için arızaların olduğu yerlere giderim. Olay günü de pazartesi günü idi. ...isimli fabrikaya arıza bildirimi sonucunda gittim. Yanıma fabrikada görevli bir arkadaş verdiler, yemekhanede takılı olan su arıtma cihazının olduğu yere çıktık. Cihazı incelediğimde cihazın içerisinde filtreden filtreye geçmeyi sağlayan su bağlantı parçası yani dirsek parçasının çıkarılmış olduğunu gördüm. Ben bu parçayı tekrardan yerine taktım ve cihaz düzeldi. Parçayı kesinlikle değiştirmedim ya da yerine yeni başka bir şey takmadım. Bu parça iki tane aracı çekecek kuvvettedir. Su basıncı bu parçayı yerinden sökemez. Su basıncı yüksek olsa bile hortum patlar ancak yine bu parça yerinden çıkmaz, ben dışarıdan müdahale ile çıkarıldığını düşünüyorum dedi. Bu cihazın iki sene garantisi var. Arıza bildirimi geldiğinde cihazın garantisi bitmişti. Yaklaşık ihbar geldiğinde üç yıl olmuştu. Bu cihazlar yaklaşık iki yada üç gün kullanılmadığı takdirde vanasından kapatılması gerekir. Biz de bu cihazları kurarken bunun uyarısını yaparız. Fabrikayı da hafta sonu su basmış iki gün boyunca fabrika kapalıymış ancak fabrikada bekçi bekliyormuş. Bekçinin bunu görmeme şansı bence yoktur, davacı vekilini beyanı üzerine sorulduğunda bu olaydan önce fabrikaya ilişkin başka bir arıza bildirimi almadık. Benim dava ile ilgili bilgim ve görgüm bunlardan ibarettir dedi şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... Talimat numaralı istinabe evrakının 27/09/2021 tarihli duruşmasında; Davacı benim kardeşim olur. Kardeşim su arıtma cihazları satan ...marka firmanın yetkili satıcılarından birisidir. Davalı sigortanın ödediği ... fabrikasına su arıtma cihazını ben kurdum. Ben kardeşimin bayisinde çalışıyordum. Bu cihazı ben fabrikaya yaklaşık 3 sene önce kurdum. Kurulum yaklaşık 20 dakika kadar sürmektedir. Kurduğum şirketteki çalışanlara cihazı da anlattım ve nasıl çalışması gerektiğini de söyledim. Buna ilişkin kullanım belgesini ve garanti belgesini teslim ettim. Cihazın 2 sene garanti süresi vardır. Dava konusu olay meydana geldiğinde önce şirket tarafından pazartesi günü telefon ile ihbar yapıldı, daha sonra bir saat içerisinde cihazın arıza tespiti için yine bizim şirketimizde çalışan ... isimli şahıs fabrikaya gitti ve arıza tespitini ve arıza kaydını yaptı. Arızanın neyden kaynaklandığını tespit etti. Fiting dediğimiz cihazın filtreye takılı bir parçası çıkmış, şirketten bize söylenen bilgiye göre bu parçanın çıkması sonucu su yaklaşık iki gün boyunca akmış, bize ihbar iki günün sonunda geldi. Yine şirketten söylendiğine göre bekçilerinin olduğunu ancak pandemiden dolayı bunu farketmediklerini beyan ettiler. Fiting dediğimiz parçaya arkadaşım gidip taktı. Takıldıktan sonra da arıza giderildi dedi. Fitig denen parçanın normal şartlarda çıkma olasılığı yoktur, nasıl çıktığını biz bilmiyoruz dedi. Bu parça dışarıdan bir müdahale olmadan çıkmayacağını düşünüyoruz, davacı vekilinin beyanı üzerine sorulduğunda arızadan önce kurulumunun yaklaşık 2,5 sene önce yapmıştık. Garantisi bitmişti. Sistem şebeke basınçlı bir sistem olduğu için iki gün den fazla kullanılmadığı takdirde kapatılması gerekirdi. Buna ilişkin bilgiyi de fabrikada çalışanlara verdik. Bu arızadan önce daha önce arıza bildirimi gelmedi şeklinde beyanda bulunmuştur.
Makine mühendisi ... 18/01/2022 tarihli raporunda bilirkişi raporu hazırlanması için dava konusu olayın meydana geldiği yerde kullanım suyu şebeke basıncının kaç atü olduğunun belirlenmesi ve diğer belgelerin gerektiğini bildirmiştir.
... girişinde yapılan incelemede su abone hattının don olması nedeni ile ölçümünün yapılamadığını, aynı bölgede bulunan ... firmasının abone girişinde yapılan kullanım suyu basıncının 1.5 bar olarak ölçüldüğünü bildirmiş ve ölçüm fotoğrafını göndermiştir.
Bilirkişi .. 05/06/2022 tarihli raporunda fabrikanın olduğu bölgede su şebeke basıncı sayaç önündeki 6.01-10.00 bar arasında ise 30 dakika 16 bar basınçta test sırasında kaçak ve kopma vb. nokta olmasa bile tesisat kayıplarının ve sıhhi tesisat projesinin incelenmesinde ve ... Su Arıtma Cihazlarında malzeme teknik özelliklerine (filtre, fittingslerin vb. maks. kaç bara dayanabileceği konusunda) ait belge sunmasından sonra tekrar incelenerek değerlendirilmesi gerektiğini, fabrikanın olduğu bölgede sayaç önünde su şebeke basıncının 6 bar veya daha düşük cihaz önündeki basıncın yaklaşık 4 kgf/cm 2 (3.92266 bar) kabul edilir ise davacının etkisinin olmadığını bildirmiştir.
Makine mühendisi ... 24/12/2022 tarihli ek raporunda 05/06/2022 tarihli raporundaki görüşünün değişmediğini bildirmiştir.
... tarihsiz cevabi yazı ile ... ... Su Arıtma Sistemlerinin ticaret siciline kayıtlı olduğunu ve ...'ın bu şirketin temsilcisi olduğunu bildirmiştir.
... 13/03/2023 tarihli cevabi yazı ile davacı ...'ın 25/12/2014 tarihinde başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli ev aletleri toptan ticareti faaliyetine başladığını, halen faal olduğunu ve gerçek usulde ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirildiğini bildirmiştir.
... Karar nolu karar ile asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş, davacı vekili Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20. maddesinin 1. fıkrasındaki süre içinde dosyanın mahkememize gönderilmesini talep etmiş, dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememiz esas kaydının 2023/611 sırasına kaydedilmiştir.
Elmadağ Belediye Başkanlığı 20/11/2023 tarihli cevabi yazı ile dava konusu ... Fabrikası su girişinde ve/veya bölgesinde kullanım suyu şebeke basıncının 17/04/2020 tarihindeki değerinin su ve kanalizasyon işlemleri Aski Genel Müdürlüğüne devredildiğinden .... sorulmasının uygun olacağını bildirmiştir.
Aski Genel Müdürlüğü tarihsiz cevabi yazı ile dava konusu ... Fabrikası su girişinde ve/veya bölgesinde kullanım suyu şebeki basıncının 17/04/2020 tarihinde ölçüm talebi olmadığından herhangi bir ölçüm yapılmadığı bildirmiştir.
Makine mühendisi bilirkişi ... 24/11/2023 tarihli raporunda cihaz önünde su şebeke basıncı değeri 3.92266 bar veya daha fazla ise filitrenin hasar görebileceği göz önüne alınarak 03/06/2022 tarihinde cihazın kendisi tarafından basınç testine tabi tutulduğunu, firma tarafından sağlanan test pompası ile filtre ve fittings parça önce 15 dakika 6 bar daha sonra 30 dakika 9 bara test edildiğini, herhangi bir kaçak olmadığını, daha sonra bayinin iznini de alarak (malzeme hasarı olabileceği) filitre ve fittings önce 12,5 bara, daha sonra 30 dakika 16 bara test edildiğini ve toplam 1 saat 15 dakika süren test sonunda herhangi bir kaçak olmadığını, test sırasında genleşme deposu ve filitre önündeki fittingslerin 9 bar test sonucuna göre 6 barda çalışabileceğini ayrıca fittingslerin 16 bar test sonucunda kopmadığını, yerinden çıkmadığının da görüldüğünü ancak testlerde daha yüksek basınca dayanmasına rağmen filitre etiketinde 4 kgf/cm2 yazdığı için cihazın 4kgf/cm2'ye dayanacağının kabul edildiğini, bu tesiste su sayacı önünde basınç düşürücü olmamasına rağmen Ankara Büyükşehir Belediyesi Aski Genel Müdürlüğünün tarihsiz yazısında aynı bölgede su şebeke basıncının 1.5 bar olarak ölçüldüğünün belirtildiğini ve dava dosyasında aksi yönde bir bilgi, belge ve/veya kanıt görülemediği için filitre ve fittings malzemenin hem etiket bilgisine hem de yapılan testler sonucuna göre dışarıdan bir müdahale olmadığı takdirde bu basınca dayanacağını bildirmiştir.
Davalı vekili 04/03/2024 tarihli cevabi yazı ekinde davalı tarafından ...'nin...'nin davalıya haklarını devir ve temlik ettiğine ilişkin hasar tazminat makbuzunu, ibranameyi, ayrıca davalının sigortalısına 12/10/2020 tarihinde 97.416,50 TL ödeme yaptığına ilişkin dekontu sunmuştur.
Makine mühendisi ... 19/03/2024 tarihli ek raporunda 05/06/2022 tarihli raporundaki görüşünün değişmediğini, dava dosyasında aksi yönde bir bilgi, belge ve/veya kanıt görülemediği için filitre ve fittings malzemenin hem etiket bilgisine hem de yapılan testler sonucuna göre dışarıdan bir müdahale olmadığı takdirde bu basınca dayanacağı görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava, davalının ticari paket sigorta poliçesine göre sigortalısına ödenen hasar bedelinin hasardan sorumlu olduğu ileri sürdüğü davacıya karşı başlattığı icra takibine karşı davacının borçlu olmadığının tespiti talebi ile menfi tespit talebi olarak açılıp dava sırasında alacağın ödenmesi nedeni ile dönüşen istirdat davasıdır.
Dava konusu icra takibinin takip talebinde borçlu olarak ... ... Su Arıtma Sistemleri, dava dilekçesinde ise davacı olarak ... gösterilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını savunmuş, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü tarihsiz cevabi yazı ile ... ... Su Arıtma Sistemlerinin ticaret siciline kayıtlı olduğunu ve ...'ın bu şirketin temsilcisi olduğunu bildirmiştir.
Dava konusu icra takibinin takip talebinde borçlu olarak gösterilen ... ... Su Arıtma Sistemlerinin şahıs şirketi olması ve davanın bu şahıs şirketinin temsilcisi olan ... tarafından açılması nedeni ile davalı vekilinin davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını savunması kabul edilmemiştir.
Davacı davalının ticari paket sigorta poliçesi ile sigortaladığı riskin kendisinin su arıtma cihazının patlaması üzerine işyerini su basması sonucu oluşan zararını sigortalısına ödeyerek kendisinde rucüen tahsilini icra takibi ile talep eden davalıya borçlu olmadığının tespite karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı dava tarihinden sonra icra dosyasına 19/04/2021 tarihinde borç ödemesi olarak 129.522,51 TL yatırmıştır.
Davalı dava konusu riskin davalının sattığı su arıtma cihazının patlamasından kaynaklandığını savunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesinin 1. fıkrası gereğince sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
Davacı ile davalı arasında davalının dava dışı ....'nin ... adresindeki iş yerindeki eşyaları 31/05/2019-31/05/2020 tarihleri arasında yürürlükte olan ticari paket sigortası poliçesi ile sigortaladığı, 17/04/2020 tarihinde davalının sigortalısının iş yerinde su basması sonucunda maddi hasar oluştuğu, davalının sigortalısına 12/10/2020 tarihinde 97.416,50 TL hasar ödemesi yaptığı ve dava konusu su arıtma cihazını davacı tarafından davalının sigortalısına satıldığı hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık dava konusu hasarın davacının davalının sigortalısına sattığı su arıtma cihazından kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususundadır.
Türk Medeni Kanununun 6. maddesi gereğince “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”.
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.”.
Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesinin 1. fıkrasının 1. ve 2. cümlelerine göre " Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder."
İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin son fıkrasının 2. cümlesi gereğince "Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur."
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden davalının ticari paket sigortası poliçesi ile sigortaladığı dava dışı ...'nin... adresindeki işyerinde 17/04/2020 tarihinde su basması sonucunda hasar oluştuğu, davalının poliçeye göre sigortalısına 12/10/2020 tarihinde 97.416,50 TL ödediği, makine mühendisi bilirkişi ...'nun gerek görevsiz mahkemede keşif yapılarak hazırladığı bilirkişi raporları ile gerek mahkememize sunduğu bilirkişi raporlarına göre dava konusu hasarın davacının davalının sigortalısına sattığı su arıtma cihazından kaynaklandığının ispatlanmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacının İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin son fıkrasının 2. cümlesi gereğince dava konusu parayı ödemesinin gerekmediğini yukarıda belirtilen şekilde ispatlaması ayrıca Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesinin 1. fıkrası gereğince sigortalısının davacıya karşı dava hakkı olduğunu ispat etmesi gereken davalının ispat yükünü yukarıda anlatıldığı şekilde yerine getirmemesi, bilirkişi raporlarının aksine delil sunmaması, davacının dava konusu icra takibine konu borcu 19/04/2021 icra dosyası ödemesi nedenleri ile davanın kabulüne, davacının ...Esas nolu dosyasına konu rücuen alacak talebinden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafından ödenen 129.522,51 TL’nin 19/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrasına göre menfi tespit davasında dava borçlu lehine hükme bağlandığında davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için davalının yaptığı icra takibinin haksız olması yeterli olmayıp aynı zamanda bu icra takibinin kötüniyetli olarak yapıldığının ispat edilmesini gerekli olması ve davalının kötüniyetli olarak icra takibi başlattığının kanıtlanamaması nedenleri ile davacının kötü niyet tazminatı talebinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜNE,
Davacının ... Esas nolu dosyasına konu rücuen alacak talebinden dolayı davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
Davacı tarafından ödenen 129.522,51 TL’nin 19/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacının kötü niyet tazminatı talebinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince REDDİNE,
Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27/12/2023 tarihli yazısı ile mahkememize gönderilen su arıtma cihazının ibraz edene karar kesinleşince GERİ VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu 2024 yılı Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/1-a maddesi gereğince alınması gereken 6.807,44 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 1.701,86 TL peşin harçtan mahsubu ile alınması gereken 5.105,58 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından başvurma harcı 59,30 TL, peşin harç 1.701.86 TL, 1 adet vekalet harcı 8,50 TL, keşif harcı 571,90 TL, keşif araç ücreti 650,00 TL, bilirkişi ücreti 750,00 TL ve posta gideri 550,25 TL olmak üzere toplam 4.291,81 TL yargılama giderinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,
6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. fıkrasına ve 2. kısmına göre kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Arabuluculuk bürosu tarafından yapılıp...ı tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. ve 14. fıkraları gereğince davalıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesinin 1. fıkrasının a bendi ve 345. maddesinin 1. fıkrası gereğince gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak iki haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... İlgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.28/05/2024
...