T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/735 Esas - 2025/231
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/735 Esas
KARAR NO : 2025/231
HAKİM : ....
KATİP : ....
DAVACI : ....
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : ....
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ....
DAVA İHBAR OLUNAN : ....
DAVA : İtirazın İptali ( Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/11/2023
KARAR TARİHİ : 21/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 26/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın davacı ... A.Ş. bünyesinde 27/04/2022 tanzim tarihli "Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi" ile teminat altına alındığını, 24/09/2022 tarihinde davalı araç sürücüsünün park halindeki araçlara vurarak olay yerini terk ettiği, dava dışı malik ... tarafından ... plakalı arcın kasko şirketine başvurduğu,... tarafından araçtaki hasar bedelinin karşılanması üzerine davacı şirkete başvuralarak ZMSS kapsamında 85.197,00 TL ödeme yaptıkları,,genel şartların 4/c maddesi gereğince rücuen alacak için başlatılan takibe davalılar tarafından .... E. sayılı dosyasına yapılan itirazların iptalini, takibin takip talebinde yazılı şartlarla devamını, davalı şirketin likit borca itirazı ile alacağın tahsilini geciktirildiğinden itiraza konu alacağın %20‘sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sahibi olduğu ... plakalı aracın davacı ... A.Ş. bünyesinde 27/04/2022 tanzim tarihli "Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi" ile teminat altına alındığını, 21/09/2022 tarihli kira sözleşmesi ile ... plakalı araç .... isimli ... vatandaşına kiralandığını, anılan araç .... 'nin fiili hakimiyetinde iken 24/09/2022 tarihinde ... plakalı araca çarpmış ve maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kazanın ardından hasar gören ... plakalı araç sahibi tarafından aracın kasko sigortacısı dava dışı ... A.Ş'ye başvurulduğunu, kaza sebebi ile meydana gelen hasara ilişkin zararlar kasko şirketi tarafından karşılandığını, ZMMS poliçesi kapsamında davacı tarafından ... A.Ş.'ne işbu davaya konu ödeme yapıldığını, davacı sigorta şirketi tarafından mesnetsiz iddialarla rücu şartları oluşmamasına rağmen müvekkili şirket aleyhine .... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış olduğunu, aşağıda haksız olarak başlatılan takibe itiraz edildiğini, takibin durduğunu belirterek davanın zamanaşımı ve husumet yönünden usul yönünden reddine, aksi halde esastan reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Dava; ZMSS genel şartlarına göre sigortacının sigortalısına ödediği miktarın rücusu amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacının ödeme tarihi ile icra takip tarih nazara alınarak davalı yanın zaman aşımı itirazının ve ZMSS'nin taraflar arasında imzalanması nedeni ile husumet itirazının reddine kara vermek gerekmiştir.
Delillerden davaya konu icra takip dosyası, poliçe ve hasar dosyası, savcılık dosyası, ekspertiz raporu, dava dışı sürücünün ülkeye giriş çıkış kayıtları ,sürücü belgesine ilişkin kayıtlar, dosyaya celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Davacı tanıkları mahkememizde dinlenerek beyanları alınmıştır.
Davalı vekilin tanık listesi sunması için kesin süre verilmiş ise de ,verilen kesin süre içinde tanık listesinin sunulmadığı gibi ,müteakip celsede tanıklarını hazır etmemişlerdir.
Dosya kapsamı bilirkişiye tevdii edilmiş, 19/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı sigorta şirketince sigortalanan ... plaka sayılı araç sürücüsünün trafik kazasının meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, rücu tutarı ve işlemiş faizi dikkate alındığında davacı sigorta şirketinin talep edebileceği tutarın 91.984,75 TL olarak hesaplandığı, rücu açısından yapılan değerlendirmede; sürücünün sigorta genel şartlarında belirtilen nedenlere dayalı olmadan olay yerinden ayrılması dikkate alındığında davacı sigorta şirketinin ödemesini yaptığı tazminat tutarını rücuen talep edebileceği, sürücünün yeterli ve geçerli ehliyeti olduğundan davacı sigorta şirketinin ödemesini yaptığı tazminat tutarını rücuen talep edemeyeceği, sürücünün trafik kazasına ağır kusuruyla / kasta yakın kusurla neden olduğu tespit edilmediğinden davacı sigorta şirketinin ödemesini yaptığı tazminat tutarını rücuen talep edemeyeceği, davalı araç malikinin işleten olmadığını belgelendirdiği takdirde sigortalı firmadan rücuen talepte bulunulamayacağı rapor edilmiştir.
Her ne kadar bilirkişi heyeti işlemiş faiz tutarını ,29/12/2022-3012/2022 tarihleri arasında eksik hesaplamışlar ise de ,ödeme tarihi ve Aralık ayı gün sayısı nazara alınarak 29/12/2022- 24/08/2023 icra takip tarihleri arasında 237 gün üzerinden değişen ve raporda belirtilen faiz oranları hesaplaması ile toplam 6.810,52 TL işlemiş faiz talep edebileceği anlaşılmış ,usül ekonomisi uyarınca bu hususta ek rapor aldırılamıştır.
Sigorta Genel Şartlarında sigortacının sigortalıya rücu hakkı
"B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
(c) Rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve beklenebilecek olan her türlü bilgi ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak, ayrıca, aldığı bilgi ve belgenin niteliğine göre, rizikonun gerçekleştiği veya diğer ilgili yerlerde sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle ve kendisinden beklenen uygun önlemleri almak ile sigortacının talebi üzerine, olayın ve zararın nedeni ile hangi hal ve şartlar altında gerçekleştiğini ve sonuçlarını tespite, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu hakkının kullanılmasına yararlı, elde edilmesi mümkün bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermek,
(e) Maddi hasarlı trafik kazalarında motorlu aracı tutanak düzenlemek üzere güvenli bir yere çekmek. Bu düzenlemeyi özel olarak KTK. m. 95/2 çerçevesinde genel olarak da sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesindeki beyan yükümlüğünü düzenleyen TTK. m. 1446, bilgi verme ve araştırma yapılmasına izin verme yükümlülüğünü düzenleyen TTK. m. 1447 ile koruma önlemlerini alma yükümlülüğünü düzenleyen74 TTK. m. 1448 hükümleri çerçevesinde değerlendirmek ve buna göre sigortacının ZMMS’de sigorta ettirenine rücu imkânı ve oranını değerlendirmek gerekir.
...f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
g) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde (B.4.f)
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini talep edebilir.
01.06.2015 tarihinden sonraki genel şartlarının (f) bendinde, belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak düzenlemiştir.
Kaza tespit tutanağı ,taraf beyanları birlikte değerlendirildiğinde ,davalı şirketin sahibi olduğu ... plakalı aracın ZMSS poliçesi ile davacı şirket bünyesinde sigortalandığı, aracın 21/09/2022 tarihli kira sözleşmesi ile ... plakalı araç .... isimli ... vatandaşına kiralandığı , anılan araç .... 'nin fiili hakimiyetinde iken 24/09/2022 tarihinde ... plakalı araca ve dava dışı 5 araca daha çarparak maddi hasarlı kaza meydana geldiği ,davalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği, olay yerini terk etmesinde KTK 81.maddesinde belirtilen şekilde haklı bir nedeni olduğu davalı yanca ispatlanamadığı, dava dilekçesinde sayılan diğer rücu şartları olayda gerçekleşmese de ,rücu şartlarının birbirinden bağımsız oldukları ve bir tanesinin gerçekleşmesi durumunda ,rücuen tazminat talebinde bulunulabileceği , davalı yan her ne kadar olay tarihinde araç işleteni olmadığı iddiasında ise de , ZMSS sözleşmesinin taraflar arasında yapıldığı, davacının genel şartlar uyarınca rücuya tabi alacağın sözleşmesel ilişkiden doğduğu, bu sebeple aracın olay tarihinde uzun süre kiralanmış olmasının tarafları bağlamayacağı ,ancak sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü kişilere karşı husumet itirazının ileri sürülebileceği, yukarıdaki gerekçeden dolayı , olay günü %100 kusurlu hareketi ile kazanın meydana gelmesi sonucu icra takibine konu 85.197,00 TL asıl alacak miktarının ve 29/12/2022 - 24/08/2023 tarihleri arasında hakimliğimizce hesaplanan , ödeme tarihinden icra takibine kadar 6.810,52 TL işlemiş faiz miktarını ( .... Kurulunun 14/02/2018 tarih ve .... sayılı kararında faiz için temerrüt olgusuna gerek olmadığına dair kararı uyarınca ) , davacı yan rücuen davalıdan talep edebileceğinden ,davanın kabulüne ,asıl alacak , işlemiş faize yapılan itirazın iptaline ,tarafların tacir olması sebebi ile takip tarihinden sonra sonra asıl alacak miktarına takipte talep edilen yıllık %16,75 oranında ve değişen oranlı avans faizi yürütülmek suretiyle aynen devamına, alacağın miktarı ,esasen yargılamayı gerektirdiğinden ve takip tarihi itibari ile belirlenebilir olmadığından davacı yanın icra inkar tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davalı borçlunun .... Esas sayılı takip dosyasında asıl alacak ve işlemiş faize yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 85.197,00 TL asıl alacak ve 6.810,52 TL işlemiş faiz miktarı ve takip tarihinden sonra sonra asıl alacak miktarına takipte talep edilen yıllık %16,75 oranında ve değişen oranlı avans faizi yürütülmek suretiyle aynen devamına,
3-Davacı yanın icra inkar tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 6.285,03 TL harçtan peşin alınan 1.111,22 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.173,81 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 10.000,00 TL bilirkişi masrafı, 240 TL tanıklık ücreti, 1.928,00 TL posta masrafı toplamı olan 12.168,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 1.111,22 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.381,07 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince .... bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
9-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/03/2025
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır