T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/185 Esas - 2026/361
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/185 Esas
KARAR NO : 2026/361
HAKİM :.....
KATİP :.....
DAVACI :.....
VEKİLİ : Av. .....
DAVALI : .....
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 13/03/2024
KARAR TARİHİ : 15/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 21/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirkete ait ... plakalı aracın müvekkili şirkete 28.03.2014/2015 vadeli ZMMS Poliçesi ile ve aynı zamanda müvekkili şirkete 04.03.2014/2015 vadeli Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, 30.06.2014 tarihinde sigortalı aracın karıştığı tek taraflı kazada yaralanan yolcular için toplam 1.156.715,85 TL ödeme yapıldığını, kazada ölen araç sürücüsü ...'in E sınıfı ehliyeti bulunduğunu ve bu sürücü belgesinin sigortalı aracı kullanmak için yeterli sürücü belgesi olmadığını, kaza sırasında hız tespitine yönelik kullanılan takoğraf Cihazının sürücüye ait olmadığını, yeterli sürücü belgesine sahip olunmadığından müvekkilinin rücu hakkının bulunduğunu, müvekkili tarafından 3. Kişilere ödenen 1.156.715,85 TL tazminatın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizleri ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı yan usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.
Davanın; davalı sigortacının sigortalısına rücuen tazminatına ilişkin olduğu görüldü.
Usulüne uygun dayanılan delillerden, ..... Esas sayılı dosyası, ..... Esas sayılı dosyası, ..... Esas sayılı dosyası, .....Esas sayılı dosyası, .....Esas sayılı dosyası, ..... sayılı dosyası, .....Esas sayılı dosyası, .....Esas sayılı dosyası, ..... Esas sayılı dosyası, .....Esas sayılı dosyası, davaya konu sigorta poliçesi ve hasar dosyası, .....'dan müteveffa ...'e rücuya tabi gelir bağlanıp bağlanmadığına ilişkin bilgi ve belgeler, ..... Soruşturma sayılı dosyası dosyaya celbedilmiş, bilirkişi kök ve ek raporu alınmıştır.
... 'ye ait sürücü belgesi kayıtları ise ..... celp edilmiştir.
Dosya kapsamı rücuen tazminata ilişkin alacak miktarının hesap edilmesi yönünden rapor aldırılmak üzere 1 sigorta hukukçusu ve 1 trafik bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edilmiş, 02/06/2025 tarihli bilirkişi heyeti kök ve ön raporunda özetle; Dosya kapsamındaki belgelerden, müteveffa otobüs sürücüsünün E sınıfı sürücü belgesine sahip bulunduğu, E sınıfı sürücü Belgesinin otobüs kullanma yetkilerinin bulunduğunun anlaşıldığı, ancak kaza esnasında otobüste bulunmayan başka bir (...) takograf kağıdının tanımlı olduğu kaza raporunda tespit edilemediği, ancak kaza günü müteveffa sürücü ...'e ait takograf kağıdına dosya içeriğinde rastlanmadığı, bu nedenle müteveffa sürücünün kaza esnasında kaç saattir otobüs kullandığının görülemediği, söz konusu evrakın dosyaya kazandırılması halinde o yönde de bir değerlendirme yapılabileceği, bunun yanı sıra dosya içerisinde fiziken tüm ödeme dekontlarının yer almadığının anlaşıldığı, tüm ödeme dekontlarının da dosyaya sunulması halinde rücuen alacak miktarı yönünden hesaplama yapılabileceği rapor edilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi heyetinin raporu doğrultusunda hem ... ...ŞTİ 'ye hem de Davalı şirkete olay günü müteveffa sürücü ...'e ait takografya dökümünün dosyaya kazandırılması için yazı yazılmış ise de ,yazılan müzekkerelerimiz bila ikmal dönmüş , ..... yazılan 08/12/2025 tarihli yazısında takografya cihaz döküm ve kayıtlarının doğrudan ilgili firmalardan temin edilmesi belirtildiğinden ,söz konusu takografya dökümü celp edilememiştir.
Dosya kapsamı 02/06/2025 tarihli bilirkişi heyeti ön raporundaki eksiklikler giderildikten sonra aynı bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 03/03/2026 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; Kaza günü müteveffa sürücü ...’e ait takograf kağıdına dosya içeriğinde rastlanmamıştır. Bu nedenle müteveffa sürücünün kaza esnasında kaç saattir otobüs kullandığı görülememiştir. Bu nedenle kasdi hareket veya ağır kusur nedeniyle rücu hakkının koşullarının oluştuğunun ispatlanamadığı, müteveffa araç sürücüsünün kaza esnasında yeterli ehliyetnameye sahip olduğu, ...'nün 03.01.2026 tarihli yazı cevabında mahkememize bildirildiği, bu durumda; gerek 2918 sayılı KTK gerekse Genel Şartlar uyarınca; müteveffa sürücünün yeterli ehliyetnameye sahip olması nedeniyle, sigortalıya rücu hakkı koşullarının oluşmadığı rapor edilmiştir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi 'nde sigortalıya rücu edilebilmesi K.T.K ve ZMSS genel şartlarda düzenlenmiştir. Anılan yasa hükmüne göre ,sigortalı ,sigortacıya intikal eden haklarını ihlal edecek bir hal harekette bulunursa sigortacıya karşı sorumlu olur.
2918 sayılı KTK'nun 95. maddesi gereğince sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.
Poliçe düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde; “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı düzenlenmiş “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a-) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b-) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c-) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç-) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d-) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1 maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e-) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Davacı sigorta şirketi dava dilekçesinde rücu sebebinin açıklarken sigortalı araç sürücüsünün ağır kusuruna dayanmıştır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında sigorta şirketinin sigortalısına rücu edebilmesi için kasıt veya ağır kusurdan söz edilmiş, Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre; Genel Şartların bu maddesinde belirtilen ağır kusur kavramının kasta yakın bir kusurun varlığını ifade ettiği kabul edilmekte, aynı durum ve koşullar altında her mantıklı insanın göstereceği en basit dikkat ve özenin gösterilmemesi şeklinde tanımlanmaktadır. Başka bir anlatımla ağır kusurda; hâl ve şartların yüklediği özen gösterme ve tedbir alma ödevlerine veya bir hareket tarzı emreden kurallara tam bir aldırmazlık söz konusudur. Ağır kusur, bağışlanması kesinlikle olanaksız olan irade eksikliği esasına dayanır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarına göre de ağır kusur kavramı bir özel hukuk kavramı olarak; kasıt olmamakla beraber kasta yakın bir kusurun varlığını ifade etmektedir.
Davalı şirkete ait ... plakalı aracın davacı şirkete 28.03.2014/2015 vadeli ZMMS Poliçesi ile ve aynı zamanda davacı şirkete 04.03.2014/2015 vadeli Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı yan rücu sebebi olarak ,olay günü müteveffa araç sürücüsünün ' sigortalı aracı yeterli ehliyete haiz olmadığı ve yine kasıtlı olarak araçta bulunan hız tespitine yarayan takografya cihazını değiştirdiği ,olay anında kasıtlı bir biçimde aşırı hız yaparak kazanın oluşumunda ağır kusurlu olduğundan bahisle ,davacı yanca kaza nedeni ile üçüncü şahıslara ödediği tazminatın rücuen tazminini talep etmiştir.
Sigorta poliçesinin incelenmesinde ,davalıya ait sigortalı aracın ' 31 artı koltuk otobüs' vasfında olduğu, Olay günü davalı aracın sürücüsünün E sınıf otobüs sürebilmesini sağlayan sürücü belgesine haiz olduğu ,sürücünün ölüm nedeni ile sürücü belgesinin iptal edildiği ,kaza tarihi olan 30/06/2014 tarihi itibari ile sürücünün E sınıf sürücü belgesi ile şehirler arası 35 koltuk üstü otobüs kullanılabildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce hükme esas alına bilirkişi heyet raporunda, Kaza günü müteveffa sürücü ...’e ait takograf kağıdının dosya kazandırılamadığından ,müteveffa sürücünün kaza esnasında kaç saattir otobüs kullandığı tespit edilemediğinden ,bu nedenle kasdi hareket veya ağır kusur nedeniyle rücu hakkının koşullarının oluştuğunun ispatlanamadığı, müteveffa araç sürücüsünün kaza esnasında yeterli ehliyetnameye sahip olduğu, ...'nün 03.01.2026 tarihli yazı cevabında mahkememize bildirildiği, bu durumda; gerek 2918 sayılı KTK gerekse Genel Şartlar uyarınca; müteveffa sürücünün yeterli ehliyetnameye sahip olması nedeniyle, sigortalıya rücu hakkı koşullarının oluşmadığı rapor edildiği , ..... nolu dosyasında aldırılan ..... 10/03/2016 tarihli kusura dair raporunda sürücü ...'in sadece dikkatsizliği nedeniyle olayın meydana gelmesinde %100 kusurlu bulunması nedeniyle sürücünün ağır kusurlu ya da kasıtlı olarak kazaya sebebiyet verdiği söylenemeyeceği, rücu maddelerinde sürücünün takografyasının bulunmamasının açıkça rucü sebebi olarak da sayılmadığı ,iş bu nedenlerle rucü sebepleri oluştuğu ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının 19.753,82 TL peşin harçtan mahsubu ile Hazineye irat kaydına, fazla yatırılan 19.021,82 TL peşin harcın kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ..... bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-HMK 333. maddesi gereğince yatırılan gider/delil avansından artan kısmın karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/05/2026
Katip .....
e-imzalıdır
Hakim .....
e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy