T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2025/168 Esas - 2025/430
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/168 Esas
KARAR NO: 2025/430
HAKİM: ......
KATİP: ......
DAVACI : ......
VEKİLİ: Av. ......
DAVALILAR : 1- ......
2- ......
3- ......
VEKİLİ: Av. ......
DAVALILAR : 4- ......
5- ......
6- ......
7- ......
8- ......
9- ......
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 12/06/2024
KARAR TARİHİ: 16/06/2025
KARARIN YAZIM TARİHİ : 24/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ..., 08.06.1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir ...... olduğunu, ...... binasında ve işletmekte olduğu havalimanlarında ihtiyaç duyulan temizlik hizmetleri ihale yoluyla piyasadan temin edildiğini, yapılan ihale sonucunda muhatap firmaların işçisi olarak aşağıda belirtilen çalışanların çalışma dönemi olan 12.05.2011 - 20.05.2022 tarihleri arasında ... içinihtiyaç duyulan temizlik hizmetleri muhatap şirketlere ihale edildiğini, ... temizlik hizmeti işinde muhatap firmaların işçisi olarak çalışan ..., 6552 sayılı Kanun kapsamında emeklilik sebebiyle Kuruluşumuzca kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan hesaplama neticesinde brüt 70.372,84-TL kıdem tazminatının 534,13-TL damga vergisi ilgili ..., 69.838,71-TL net kıdem tazminatı işçiye ödendiğini, ...... bünyesinde 10.08.2011 - 09.07.2013 döneminde temizlik hizmeti işinde çalışan ... tarafından açılan işçilik alacağı davası nedeniyle ...... sayılı dosyası ve ...... Esas sayılı dosyasına Kuruluşumuzca ödenmesi gereken 8.358,33-TL'den 464,66-TL stopaj ilgili ..., 7.893,67-TL19.10.2021 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, belirtilen icra dosyaları sebebiyle stopaj kesintisi yapılarak ... ödeme yapıldığını, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı iyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiğini, Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabileceğini, bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akilleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplandığını, işçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta ol olup, bu. bu kıdem tazminatının tamamındarı işçiyi “işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumlu olduğunu, yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüştüğünü, sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacağını, ihbar tazminatından son işveren sorumlu olduğunu, Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacağını, işveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapıları ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir." denilerek yüklenicinin. ödenen tutarın tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak sorumlu olduğu hüküm altına alındığını, alacakların rücuen tahsili maksadıyla ...... Büro Dosya No ile başvuruda bulunulmuş ancak anlaşma sağlanamadığını, ödenen tutardan davalı ile kuruluşun arasında imzalanan güvenlik hizmetleri sözleşmesi hükümleri ve yerleşik Yüksek Mahkeme içtihatları gereğince ...... ödenen toplam 55.000,00-TL'nin rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Görev itirazı talebinde bulunduklarını, müvekkili şirket ihale usulü ile çalışmakta olup işçilerin işe alma-çıkarma işlemleri üst işveren tarafından gerçekleştirildiğini, davalı müvekkili şirket alt işveren olup üst işveren olan davacı ile ihale usulü Hizmet Alım Sözleşmesi uyarınca çalıştığını, müvekkili şirket üst işverenin emir ve talimatları ile bağlı olduğunu, Bu bağlamda çalışanlarının işe alımı ve/veya işten çıkışı gibi hususlarda üst işveren tek başına yetkili olup müvekkili şirket bu talimatları ihale sözleşmesi uyarınca uygulamakla mükellef olduğunu, şirketlerin sorumluluğu varsa dahi 1/2 oranında olduğunu, davacı belirli süreli sözleşme ile çalışmış olup sözleşme süresinin bitimi ile iş akdi sonlandırıldığını, ihale kapsamında hizmet veren müvekkili şirketin dava dışı işçilerin sözleşmesine yönelik bir yetkisi bulunmadığını bu hususta bir sorumluluğunun da olmadığını, ayrıca müvekkili şirket davacının emir ve talimatlarına ihale şartnamesi uyarınca bağlı olduğunu, dolayısıyla işçilerin hangisinin ne zaman izne çıkarılacağı müvekkili şirketin değil davacının belirlediği bir uygulama olduğunu, davacının belirlediği uygulama neticesinde dava açılmasına sebebiyet verildi ise bu konuda da müvekkili şirketin bir sorumluluğu bulunmayıp tüm sorumluluk davacıya ait olduğunu, dolayısıyla kabul etmemekle beraber davanın kabul edilmesi ihtimalinde tazminatların ödenmesi ve yargılama giderlerinin davacının uhdesinde kalması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçi ...'a ödenen işçilik alacaklarının davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi ile dava dışı işçiler ... ve ...'e yapılan ödemelerin rücusunun talep edildiği, mahkememizce davacı vekiline her bir dava dışı alacaklı için hangi davalıdan ne kadar talep edildiğinin bildirilmesi için süre verildiği, davacı vekilince 23/01/2025 tarihli dilekçe ile talep ayrıştırma dilekçesi sunduğu, dava dışı işçi ...'a yapılan ödemelerin rücu istemli davanın tefrik edilerek mahkememizin iş bu esasına kaydının yapıldığı, iş bu dosyada ... Şirketi 10.000,00-TL, ... Şirketi & ... Şirketi(OG) 13.000,00-TL, ... Şirketi & ... Şirketi(OG) 1.000,00-TL, ... Şirketi & ... Şirketi (OG) 1.000,00-TL, ... Şirketi & ... Şirketi(OG) 9.000,00-TL, ... Şirketi & ... Şirketi(OG) 12.000,00-TL ve ... Şirketi 2.000,00-TL talep edildiği, davacı vekilince sunulan 07/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; davalı ... Şirketi 10.344,38-TL, ... Şirketi & ... Şirketi(OG) 12.589,39-TL, ... Şirketi & ... Şirketi(OG) 1.536,97-TL, ... Şirketi & ... Şirketi (OG) 1.053,45-TL, ... Şirketi & ... Şirketi(OG) 9.998,98-TL , ... Şirketi & ... Şirketi(OG) 12.589,39-TL, ... Şirketi 2.849,45-TL olarak ıslah ettiği görülmüştür.
Usulüne uygun dayanılan deliller, davaya konu hizmet sözleşmeleri ile eki şartnameler celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 25/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı tarafından, dava dışı işçi ... için yapılmış olan 70.372,84 TL kıdem tazminatı ödemesinden davalı şirketlerin sorumlu olabileceği miktarların raporda hesaplandığını davacı kurum ile aralarında ihale sözleşmeleri bulanan ve dava dışı işçinin çalıştığı tespit edildiğini olan ancak davalı olmayan şirketlerin; ... Bil. İşl. Ltd. Şti., ....Tic. Ltd. Şti. , ... Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otomasyon Turz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Hiz. Taah. Tem. İnş. Turz. Taş. Otom. Gıda ve ... Ltd. Şti. Olduğunu, davacı tarafından, dava dışı işçiye 22/06/2022 tarihinde ödeme yapıldığı, dava tarihinden önce davalıların temerrüde düşürüldüğüne dair bir belgenin dosyada mevcut olmadığını bildirmiştir.
Dava konusu hizmet alım sözleşmeleri ile eki şartnamelere göre; davacının asıl işveren olduğu, davalıların alt işverenler olduğu, bu haliyle davalıların çalıştırılan dava dışı işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, asıl işveren ile alt işverenlerin, İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin uygulanmasının, sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olması, işçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işveren yüklenicilerin işçisi olduğu, sözleşme bedeline işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olduğu, asıl işveren ve alt işverenler arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunduğunun da iddia ve ispat edilmemiş olması dikkate alındığında, davacı asıl işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ...'in alt işveren olan davalı şirketler bünyesinde çalıştığı, işçinin hak kazandığı işçilik alacaklarının, işçinin yürüttüğü yargılama süreci sonucunda davacı tarafça ödendiği, bununla birlikte dava dışı işçinin hak kazandığı ve işçiye ödenen kıdem tazminatının asıl işveren ve alt işverenlerden talep hakkı bulunduğu, davacı asıl işverenin ise ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep hakkı bulunduğu, davacının talep açıklama dilekçesi ile ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından 13.000,00-TL talep ettiği, ıslah dilekçesi ile 12.589,39 TL'ye ıslah edildiğinin beyan edildiği, ancak ıslah ile talep miktarının azaltılmayacağı anlaşılmakla, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarına yönelik davanın kısmen kabulü ile davalı alt işverenlerden dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere rücuen tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Davalı ... Şirketi'nden 10.344,38-TL’nin ödeme tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından 12.589,39-TL’nin ödeme tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından 1.536,97-TL’nin ödeme tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından 1.053,45-TL’nin ödeme tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalılar ... Şirketi & ... Şirketi( iş ortaklığından 9.998,98-TL ’nin ödeme tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
- Davalılar ... Şirketi & ... Şirketii iş ortaklığından 12.589,39-TL’nin ödeme tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalı ... Şirketi 2.849,45-TL’nin ödeme tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
2- 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.481,00 TL harçtan, dava açılışında alınan 615,40 TL peşin harç ile 410,61 TL ıslah harcı ve yine 50,60 TL ıslah harcı toplamı olan 1.076,61 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.404,39 TL harcın (488,05 TL'sinin davalı ... Şirketi'nden, 593,96 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 72,51 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 49,70 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 471,75 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 593,96 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketii iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 134,46 TL'sinin davalı ... Şirketi) alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 615,40 TL başvurma harcı, 5.135,00 TL tebligat posta gideri ve 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 9.750,40 TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan (1.964,15 TL'sinin davalı ... Şirketi'nden, 2.380,68 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 293,06 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 191,55 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 1.888,08 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2.395,68 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketii iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 545,20 TL'sinin davalı ... Şirketinden) alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerine bırakılmasına,
4- Davacının yatırdığı 615,40TL peşin harç, 410,61 TL ıslah harcı ve yine 50,60 TL ıslah harcı toplamı olan 1.076,61 TL'nin ( 218,55 TL'sinin davalı ... Şirketi'nden, 265,96 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 32,46 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 22,25 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 211,23 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 265,96 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketii iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 60,20 TL'sinin davalı ... Şirketi) alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin (6.089,46 TL'sinin davalı ... Şirketi'nden, 7.411,05 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 904,78 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 620,14 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 5.886,13 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 7.411,05 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketii iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 1.677,47 TL'sinin davalı ... Şirketi) alınarak davacıya verilmesine,
6- 6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ...... bütçesinden karşılanacak olan 4.200,00 arabuluculuk giderinin kabul red oranına göre hesaplanan 33,56 TL'sinin davacıdan (845,75 TL'sinin davalı ... Şirketi'nden, 1.029,25 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 125,65 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 86,13 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen, 817,47 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 1.029,25 TL'sinin davalılar ... Şirketi & ... Şirketii iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 232,95 TL'sinin davalı ... Şirketi) tahsili ile Hazineye irat kaydına
7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzene karşı davalıların yokluğunda, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2025
Katip ......
¸e-imza
Hakim ......
¸e-imza