T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/115 Esas - 2021/237
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/115 Esas
KARAR NO: 2021/237
DAVA: Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü)
DAVA TARİHİ: 01/10/2019
KARAR TARİHİ: 18/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/07/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 01/10/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket hakkında bir takım bilgiler verdikten sonra özetle; müvekkilinin tescilli .... Şekil markalarının tanınmış olduğunu ve tescilinin tüm sınıflarda korunması gerektiğini, davalı şirketin ... numaralı marka başvurusuna yaptıkları itirazların dava konusu yapılan YİDK kararı ile markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığı belirtilerek reddedildiğini, YİDK kararının hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, başvuru markası ile müvekkilinin tanınmış markalarının karıştırılma ihtimalinin olduğunu, başvuru markasının tescil edilmesinin müvekkilinin markalarının ayırt edici karakterine ve tanınmışlığına zarar vereceğini, başvuru markasının kötü niyetli olduğunu, davalı tarafından müvekkiline ait markalarına ait logonun ayniyet derecesinde benzerinin müvekkiline ait markalarla aynı sınıfta tescil edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının eylemlerinin müvekkilinin tescilli markalarına tecavüz oluşturduğu gibi TTK hükümleri gereğince haksız rekabet kurallarına da aykırılık oluşturduğunu beyan ederek; 05.09.2019 tarih ve ... sayılı YİDK kararının iptaline, ... sayılı marka başvurusunun tescil edilmesi halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı TÜRKPATENT vekili 24/10/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu YİDK kararını aktardıktan sonra özetle; kararın usul ve kanuna uygun olduğunu, davalının markası ile davacının itiraza mesnet markaları karşılaştırıldığında ortalama tüketici nezdinde markalar arasında görsel, işitsel, kavramsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dâhil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzerlik bulunmadığını, davalı markasını okuyan veya gören ortalama dikkate sahip ve işaretleri yan yana karşılaştırma imkânı olmayan kişinin zihnindeki intibaın davacıya ait markaların bıraktığı intiba ile aynı olmadığını, söz konusu iki marka örneğinin aynı firmanın markası gibi algılanabilecek nitelikte olmadığı gibi markaların karıştırılma ihtimallerinin asla bulunmadığını, somut olayda tanınmışlık ile ilgili şartların oluşmadığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..., Inc. vekili 03/11/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin başvuru markasının yanı sıra Türkiye’de 9. sınıfta yer alan malları kapsayan 1996 yılına dayanan 166917, 41. sınıfta yer alan hizmetleri kapsayan 1997 yılına dayanan 170018 sayılı tescillerin sahibi olduğunu, başvuru markasındaki ve önceki markalardaki logoların müvekkili ile özdeşleştiğini, YİDK kararının isabetli ve hukuka uygun olduğunu, müvekkilinin markasının davacıya ait markalar ile benzer olmadığını ve markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını, davaya mesnet markaların kullanımının ispatının müvekkilinin marka vekillerince talep edildiğini, davacı markalarının kullanımını ispat etmek üzere itiraz aşamasında herhangi bir delil sunulmadığını, bu sebeple davacının SMK m. 6/1 kapsamında itirazlarını ileri süremeyecek konumda olduğunu, bu hususun YİDK kararının yerindeliğini gösterdiğini, davacının hangi tescillere dayandığını dava dilekçesinde belirtmediğini, YİDK aşamasında dayandığı tescillerden başka tescillere dayanamayacağından davacının 2010 04816, 2008 55218, 2008 37571, 2007 00802 ve 137783 sayılı tescillerinin SMK m. 19/2 ve 25/7 uyarınca kapsamlarında yer alan mal ve hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmakta olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, davacının kullanılmayan markaları huzurdaki davada dayanak gösteremeyeceğini, markaların kapsamında yer alan malların birbiri ile aynı olmadığını, müvekkilinin markasındaki mal ve hizmetlerin ... ve ... takımları ile ilişkili olarak basketbol taraftarlarına hitap ettiğini, müvekkilinin markasının davacı markaları ile karıştırılması ve ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığını, markalar arasında karıştırılma ihtimaline neden olacak bir benzerliğin mevcut olmadığını, markaların bir bütün olarak bıraktıkları izlenimin benzer olmadığını, markaların benzer olmaması nedeniyle davacının tanınmışlık iddialarının huzurdaki dava açısından bir önemi bulunmadığını, davacının markalarının kullanımını ispat edemediği gibi tanınmışlıkla ilgili de herhangi bir bilgi veya belge sunmadığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Dava, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan YİDK Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı YİDK kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şirkete ait ... nolu "... ....+Şekil" ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza mesnet gösterdiği markalar arasında iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı, davalı şirketin önceki tescilli markalarından kaynaklı müktesep hakkının bulunup bulunmadığı, davalı şirketin ileri sürdüğü kullanmama def'inin yerinde olup olmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, davalı şirketin marka başvurusunda kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde davalı markasının hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden maddi vakıalara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İşlem dosyasının tetkikinde; Davalı şirketin "... ....il" ibaresinin 9. 25. ve 41. sınıflarda bulunan "09.Sınıf: Tamamı basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar alanlarıyla ilgili eğlence ve bilgi içeren odyo kayıtları ve video kayıtları, odyo diskler, video diskler, bilgisayar lazer diskleri, üzerine kayıt yapılmış odyo ve video kasetler, üzerine kayıt yapılmış odyo ve video bantlar, üzerine kayıt yapılmış kompakt diskler, üzerine kayıt yapılmış odyo diskler, üzerine kayıt yapılmış video diskler, üzerine kayıt yapılmış bilgisayar lazer diskleri, bilgileri, istatistikleri veya ayrıntıları (trivia) görüntülemek için bilgisayar programları; tamamı internet üzerinden sağlanan ve basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar alanlarıyla ilgili eğlence ve bilgi içeren indirilebilir video kayıtları, akan görüntülerin video kayıtları ve indirilebilir odyo kayıtları, bilgi veri tabanlarını, istatistiksel bilgileri, ayrıntıları (trivia), oylama bilgilerini ve interaktif oylamaları görüntülemeye mahsus indirilebilir bilgisayar yazılımları; bilgisayar yazılımları, yani tamamı basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar şeklinde temalar içeren bir dizi ürün içeren internet üzerinden sağlanan indirilebilir kataloglar ve ekran koruyucular; bilgisayar oyun yazılımları; elektronik oyun yazılımları; video oyunu yazılımları; bilgisayar aksesuarları, yani boş USB bellekler (flash drive); bilgisayarlara, diz üstü bilgisayarlara ve tablet bilgisayarlara uyarlanmış standlar; bilgisayar klavyeleri, bilgisayar faresi altlıkları, bilgisayar fareleri, bilgisayar iğneleri (sivri uçlu yazma ve işaretleme aletleri), kompakt disk mahfazaları, bilgisayar taşıma çantaları, diz üstü bilgisayarlar ve tablet bilgisayarlar için koruyucu kılıflar, bilgisayarlar için klavye kullanmayı destekleyen bilek dayama altlıkları; mobil telefonlar için şarj aletleri; USB şarj etme portları; bilgisayar duvar kağıtlarına erişmek ve bunları görüntülemek için bilgisayar yazılımları; bilgisayar kaplamaları (computer skins), yani, bilgisayar cihazlarını kaplamaya ve bilgisayar cihazlarına çizilmeye karşı bir koruyucu sağlamaya mahsus, cihaz üzerine yapıştırılan plastik filmler; video oyunu kartuşları; radyolar, elektronik odyo hoparlörleri, baş üzerine takılan kulaklıklar ve kulak içi kulaklıklar, kablosuz telefonlar, telefonlar; cep telefonları için aksesuarlar, yani kafaya takılan kulaklık-mikrofon takımları/sanal gerçeklik gözlükleri, cep telefonları için askılar, cep telefonlarını kaplamak ve korumak için cep telefonları üzerine geçirilen, kılıf olarak bilinen plastik filmler, ekran plakaları ve cep telefonu kılıfları; elektronik cihaz aksesuarları, yani elektronik aygıtları, yani MP3 çalarları, elektronik tabletleri ve taşınabilir dijital yardımcıları kaplamak ve korumak için bu cihazların üzerine geçirilen, kılıf olarak bilinen plastik filmler; MP3 çalarlar, elektronik tabletler ve taşınabilir kişisel dijital yardımcılar için kılıflar ve standlar; elektrik düğmeleri için dekoratif kaplamalar/kapaklar, video monitörleri, bilgisayar monitörleri, dürbünler; güneş gözlükleri; gözlük çerçeveleri; gözlük aksesuarları, yani, gözlüğün takan kişinin yüzünde hareket etmesini engelleyen gözlük ipleri/askıları ve zincirleri; gözlük ve güneş gözlüğü mahfazaları; mıknatıslar; tek kullanımlık kameralar ve fotoğraf makineleri; manyetik olarak kodlanmış kredi kartları, debit kartlar, bankamatik kartları, anahtar kartları ve bedeli önceden ödenmiş telefon arama kartları; indirilebilir elektronik oyun yazılımları; indirilebilir video oyunu yazılımları; indirilebilir bilgisayar oyun yazılımları; internet üzerinden sağlanan indirilebilir interaktif video oyunları ve indirilebilir temel eğitim/bilgi oyunu (trivia game) yazılımları; ekran koruyucu ve duvar kağıdı olarak kullanılmaya, bilgisayar tarayıcılarına erişmeye ve bunları görüntülemeye, internette veri görüntülemede kullanılmaya, internet üzerinden elektronik oyunları, elektronik sporları ve sanal sporları oynamak için avatar oluşturmada kullanılmaya mahsus indirilebilir bilgisayar yazılımları; tamamı internet üzerinden sağlanan dergiler, bültenler, boyama kitapları, oyun çizelgeleri şeklinde, indirilebilir elektronik yayınlar; internet üzerinden sağlanan indirilebilir tebrik kartları; indirilebilir sanal ürünler, yani, elektronik oyunlarda, elektronik sporlarda ve sanal sporlarda kullanılmaya mahsus emojiler, stikerler, rozetler, karakterler, giysiler ve aksesuarlar içeren bilgisayar programları; sporda kullanım amaçlı ağız koruyucular; yukarıdakilerin tamamı basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar alanındadır. 25.Sınıf: Giysiler, yani çoraplar, ayak giysileri, basketbol ayakkabıları, basketbol oynarken giyilen spor ayakkabılar, tişörtler, gömlekler, polo gömlekler, svetşörtler, eşofman altları, pantolonlar, kalın askılı atletler, formalar, şortlar, pijamalar, spor gömlekler, ragbi gömlekleri, süveterler ve kazaklar, kemerler, kravatlar, gecelikler, şapkalar, baş giysisi olarak kepler, baş giysisi olarak vizörler, kasketler, eşofman takımları, ısınmada giyilen alt eşofmanlar, ısınmada giyilen üst giysileri, forma benzeri kısa veya uzun kollu üstler (shooting shirt), ceketler, rüzgara dayanıklı ceketler, parkalar, paltolar, kağıttan mamul olmayan bebek mama önlükleri, başa takılan bantlar, bilek bantları (giysiler), önlükler, iç giysileri, boxer şortlar, kumaş pantolonlar, kulaklıklar (soğuğa karşı takılan), eldivenler, parmaksız eldivenler, eşarplar, dokuma ve örgü gömlekler, jarse elbiseler, elbiseler, amigo elbiseleri ve üniformaları, yüzücü giysileri, yüzme giysileri, mayolar, bikiniler, tankiniler, erkek mayoları, şort mayolar, sörf şortları, dalış yaparken giyilen giysiler, plajda yüzme giysilerinin üzerine giyilen ince kıyafetler, mayo, bikini vb. üzerine giyilen ince giysiler, mayo, bikini vb. üzerine sarılan giysiler, sandaletler, plajda giyilen sandaletler, plaj şapkaları, baş giysileri olarak güneş vizörleri, yüzerken takılan boneler, duş alırken takılan boneler, üzerine peruk takılı ilginç baş giysileri; yukarıdakilerin tamamı basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar alanıyla ilgilidir. 41.Sınıf: Elektronik oyun atletlerinden, elektronik spor atletlerinden ve sanal spor atletlerinden, interaktif gösterimlerden, katılımcı aktivitelerden ve yarışmalardan oluşan elektronik oyun müsabakalarının, elektronik oyun yarışmalarının, elektronik oyun turnuvalarının, eğlence sergilerinin, spor müsabakalarının, liglerin, turların, seansların/kliniklerin ve etkinliklerin düzenlenmesi, organize edilmesi ve gerçekleştirilmesi şeklinde eğlence ve eğitim hizmetleri; elektronik oyun müsabakaları, elektronik oyun yarışmaları, elektronik oyun turnuvaları, eğlence sergileri, spor müsabakaları, ligler, turlar, seanslar/klinikler ve etkinlikler içeren radyo, televizyon, kablolu televizyon, uydu televizyon, webcast (görüntülü veya sesli internet yayını), sosyal medya ve internet şovlarının prodüksiyonu ve dağıtımı hizmetleri; müşterilerin çevrimiçi elektronik oyunlara katılabilmesi için bir web tabanlı sistemin ve çevrimiçi portalın sağlanması hizmetleri; eğlence ve dinlenme ve rekabet amaçlı olarak turnuvaların, liglerin ve turların işletilmesi ve koordine edilmesi hizmetleri; kullanıcıların videolar, müzikler, sanat eserleri, metinler ve multimedyalar yaratması, yüklemesi, paylaşması, önizlemesi ve yayınlaması için çevrimiçi indirelemeyen yazılımların geçici kullanımının sağlanması hizmetleri; elektronik oyun yarışmalarının, elektronik oyun turnuvalarının, eğlence sergilerinin, spor müsabakalarının, liglerin, turların, seansların/kliniklerin ve etkinliklerin ön plana çıkan haberlerini, video kayıtlarını ve akan görüntülerin video kayıtlarını içeren radyo, televizyon, kablolu televizyon, uydu televizyon, webcast (görüntülü veya sesli internet yayını), podcast (internette hazırlanan veya sonradan internete kopyalanan yayın), blog, sosyal medya ve internet şovlarının prodüksiyonu ve dağıtımı hizmetleri; çevrimiçi haberlerin, bilgilerin, yorumların ve stratejilerin sağlanması hizmetleri; istatistikler ve ayrıntılar şeklinde haber ve bilgi sağlama hizmetleri; liglerin, seansların/kliniklerin ve kampların gerçekleştirilmesi ve düzenlenmesi hizmetleri; çevrimiçi interaktif elektronik oyun, elektronik spor ve sanal spor hizmetlerinin kullanıcılarının izlenmesinin sağlanması hizmetleri ve çevrimiçi oyun oynayan kişilerin her beceri seviyesinden diğer oyuncularla eşleştirilmesi hizmetleri; oyunlarda, sergilerde, seanslarda/kliniklerde, kamplarda, promosyonlarda ve diğer etkinliklerde, özel etkinliklerde ve partilerde kostüm giymiş bir maskot veya dans ekibi tarafından gerçekleştirilen kişisel gösteriler şeklinde eğlence hizmetleri; fan kulübü hizmetleri; çevrimiçi indirilemeyen oyun hizmetleri, yani, bilgisayar oyunları, elektronik oyunlar, video oyunları, interaktif bilgisayar oyunları, interaktif elektronik oyunlar, interaktif video oyunları, yetenek gerektiren aksiyon oyunları, arkad oyunları, yetişkinler ve çocuklar için parti oyunları, masa oyunları, yapbozlar ve temel eğitim/bilgi oyunları (trivia game) hizmetleri; elektronik yayıncılık hizmetleri, yani, üçüncü kişilerin dergilerinin, rehberlerinin, bültenlerinin, boyama kitaplarının ve oyun zamanı çizelgelerinin çevrimiçi olarak internet üzerinden yayınlanması hizmetleri; çevrimiçi bir bilgisayar veri tabanının sağlanması hizmetleri; eğlence hizmetleri, yani, indirilemeyen elektronik oyun hizmetlerinin, video oyun hizmetlerinin ve bilgisayar oyun hizmetlerinin bir bilgisayar ağından çevrimiçi olarak sağlanması hizmetleri; yukarıdakilerin tamamı basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar alanındadır. " mal ve hizmetlerinin tescili amacıyla 14.12.2017 tarihinde gerçekleştirdiği ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 12.01.2018 tarih ve 292 sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacı yanın 19.01.2018 tarihinde 2016/05501, 2010/04816, 2008/55218, 2008/37571, 2007/00802, 92/007370 sayılı markalarını mesnet göstererek 6769 sayılı SMK’nın 6/1 ve 6/5 hükümleri kapsamında itirazda bulunduğu, davalı şirketin 23.05.2018 tarihli itiraza karşı görüş bildirme dilekçesi sunduğu, 2010/04816, 2008/55218, 2008/37571, 2007/00802, 92/007370 sayılı markaların kullanılmadığına ilişkin def'i ileri sürdüğü, yayına yapılan itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı'nca reddedildiği, bu karara karşı davacı şirket tarafından 28.12.2018 tarihinde yeniden itirazda bulunulduğu, davalı şirketin 28.01.2019 tarihli itiraza karşı görüş bildirme dilekçesi sunduğu, yeniden yapılan itirazı değerlendiren Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun ... sayılı YİDK kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 09.09.2019 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu 14.02.2020 tarihinde tescil edilmiştir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir.
Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de TÜRKPATENT tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre TÜRKPATENT tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür.
Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.
Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;
Marka işlem dosyası ve dava dosyasında itiraza mesnet gösterilen davacı markaları; 2016/05501, 2010/04816, 2008/55218, 2008/37571, 2007/00802 ve 92/007370 numaralı markalardır.
Benzerlik iddiasına dayanak yapılan markalardan 2010/04816, 2008/55218, 2008/37571, 2007/00802 ve 92/007370 numaralı olanlar bakımından hem marka işlem dosyasında hem dava dosyasında kullanmama def’i ileri sürülmüştür. Ancak, muteriz davacı tarafından her iki aşamada da kullanımının ispatı talep edilen markaların kullanımının ispatına ilişkin delil ibraz edilmemiştir. Dayanak yapılan bu markaların kullanımının her iki aşamada da ispat edilememesi nedeniyle SMK m.19/2 ve m.25/7 hükümleri uyarınca, bu markaların karıştırılma ihtimali bakımından dikkate alınabilmesi mümkün değildir.
Bu durumda hem YİDK kararının iptali hem de markanın hükümsüzlüğü istemi ile ilgili olarak davacının 2016/05501 tescil numaralı markası ile dava konusu ... tescil numaralı markanın karıştırılma ihtimalinin bulunup bulunmadığı bakımından değerlendirme yapılacaktır.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; dava konusu ... sayılı marka başvurusunda yer alan "09.Sınıf: Tamamı basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar alanlarıyla ilgili eğlence ve bilgi içeren odyo kayıtları ve video kayıtları, odyo diskler, video diskler, bilgisayar lazer diskleri, üzerine kayıt yapılmış odyo ve video kasetler, üzerine kayıt yapılmış odyo ve video bantlar, üzerine kayıt yapılmış kompakt diskler, üzerine kayıt yapılmış odyo diskler, üzerine kayıt yapılmış video diskler, üzerine kayıt yapılmış bilgisayar lazer diskleri, bilgileri, istatistikleri veya ayrıntıları (trivia) görüntülemek için bilgisayar programları; tamamı internet üzerinden sağlanan ve basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar alanlarıyla ilgili eğlence ve bilgi içeren indirilebilir video kayıtları, akan görüntülerin video kayıtları ve indirilebilir odyo kayıtları, bilgi veri tabanlarını, istatistiksel bilgileri, ayrıntıları (trivia), oylama bilgilerini ve interaktif oylamaları görüntülemeye mahsus indirilebilir bilgisayar yazılımları; bilgisayar yazılımları, yani tamamı basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar şeklinde temalar içeren bir dizi ürün içeren internet üzerinden sağlanan indirilebilir kataloglar ve ekran koruyucular; bilgisayar oyun yazılımları; elektronik oyun yazılımları; video oyunu yazılımları; bilgisayar aksesuarları, yani boş USB bellekler (flash drive); bilgisayarlara, diz üstü bilgisayarlara ve tablet bilgisayarlara uyarlanmış standlar; bilgisayar klavyeleri, bilgisayar faresi altlıkları, bilgisayar fareleri, bilgisayar iğneleri (sivri uçlu yazma ve işaretleme aletleri), kompakt disk mahfazaları, bilgisayar taşıma çantaları, diz üstü bilgisayarlar ve tablet bilgisayarlar için koruyucu kılıflar, bilgisayarlar için klavye kullanmayı destekleyen bilek dayama altlıkları; mobil telefonlar için şarj aletleri; USB şarj etme portları; bilgisayar duvar kağıtlarına erişmek ve bunları görüntülemek için bilgisayar yazılımları; bilgisayar kaplamaları (computer skins), yani, bilgisayar cihazlarını kaplamaya ve bilgisayar cihazlarına çizilmeye karşı bir koruyucu sağlamaya mahsus, cihaz üzerine yapıştırılan plastik filmler; video oyunu kartuşları; radyolar, elektronik odyo hoparlörleri, baş üzerine takılan kulaklıklar ve kulak içi kulaklıklar, kablosuz telefonlar, telefonlar; cep telefonları için aksesuarlar, yani kafaya takılan kulaklık-mikrofon takımları/sanal gerçeklik gözlükleri, cep telefonları için askılar, cep telefonlarını kaplamak ve korumak için cep telefonları üzerine geçirilen, kılıf olarak bilinen plastik filmler, ekran plakaları ve cep telefonu kılıfları; elektronik cihaz aksesuarları, yani elektronik aygıtları, yani MP3 çalarları, elektronik tabletleri ve taşınabilir dijital yardımcıları kaplamak ve korumak için bu cihazların üzerine geçirilen, kılıf olarak bilinen plastik filmler; MP3 çalarlar, elektronik tabletler ve taşınabilir kişisel dijital yardımcılar için kılıflar ve standlar; elektrik düğmeleri için dekoratif kaplamalar/kapaklar, video monitörleri, bilgisayar monitörleri, dürbünler; güneş gözlükleri; gözlük çerçeveleri; gözlük aksesuarları, yani, gözlüğün takan kişinin yüzünde hareket etmesini engelleyen gözlük ipleri/askıları ve zincirleri; gözlük ve güneş gözlüğü mahfazaları; mıknatıslar; tek kullanımlık kameralar ve fotoğraf makineleri; manyetik olarak kodlanmış kredi kartları, debit kartlar, bankamatik kartları, anahtar kartları ve bedeli önceden ödenmiş telefon arama kartları; indirilebilir elektronik oyun yazılımları; indirilebilir video oyunu yazılımları; indirilebilir bilgisayar oyun yazılımları; internet üzerinden sağlanan indirilebilir interaktif video oyunları ve indirilebilir temel eğitim/bilgi oyunu (trivia game) yazılımları; ekran koruyucu ve duvar kağıdı olarak kullanılmaya, bilgisayar tarayıcılarına erişmeye ve bunları görüntülemeye, internette veri görüntülemede kullanılmaya, internet üzerinden elektronik oyunları, elektronik sporları ve sanal sporları oynamak için avatar oluşturmada kullanılmaya mahsus indirilebilir bilgisayar yazılımları; tamamı internet üzerinden sağlanan dergiler, bültenler, boyama kitapları, oyun çizelgeleri şeklinde, indirilebilir elektronik yayınlar; internet üzerinden sağlanan indirilebilir tebrik kartları; indirilebilir sanal ürünler, yani, elektronik oyunlarda, elektronik sporlarda ve sanal sporlarda kullanılmaya mahsus emojiler, stikerler, rozetler, karakterler, giysiler ve aksesuarlar içeren bilgisayar programları; sporda kullanım amaçlı ağız koruyucular; yukarıdakilerin tamamı basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar alanındadır. 25.Sınıf: Giysiler, yani çoraplar, ayak giysileri, basketbol ayakkabıları, basketbol oynarken giyilen spor ayakkabılar, tişörtler, gömlekler, polo gömlekler, svetşörtler, eşofman altları, pantolonlar, kalın askılı atletler, formalar, şortlar, pijamalar, spor gömlekler, ragbi gömlekleri, süveterler ve kazaklar, kemerler, kravatlar, gecelikler, şapkalar, baş giysisi olarak kepler, baş giysisi olarak vizörler, kasketler, eşofman takımları, ısınmada giyilen alt eşofmanlar, ısınmada giyilen üst giysileri, forma benzeri kısa veya uzun kollu üstler (shooting shirt), ceketler, rüzgara dayanıklı ceketler, parkalar, paltolar, kağıttan mamul olmayan bebek mama önlükleri, başa takılan bantlar, bilek bantları (giysiler), önlükler, iç giysileri, boxer şortlar, kumaş pantolonlar, kulaklıklar (soğuğa karşı takılan), eldivenler, parmaksız eldivenler, eşarplar, dokuma ve örgü gömlekler, jarse elbiseler, elbiseler, amigo elbiseleri ve üniformaları, yüzücü giysileri, yüzme giysileri, mayolar, bikiniler, tankiniler, erkek mayoları, şort mayolar, sörf şortları, dalış yaparken giyilen giysiler, plajda yüzme giysilerinin üzerine giyilen ince kıyafetler, mayo, bikini vb. üzerine giyilen ince giysiler, mayo, bikini vb. üzerine sarılan giysiler, sandaletler, plajda giyilen sandaletler, plaj şapkaları, baş giysileri olarak güneş vizörleri, yüzerken takılan boneler, duş alırken takılan boneler, üzerine peruk takılı ilginç baş giysileri; yukarıdakilerin tamamı basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar alanıyla ilgilidir. 41.Sınıf: Elektronik oyun atletlerinden, elektronik spor atletlerinden ve sanal spor atletlerinden, interaktif gösterimlerden, katılımcı aktivitelerden ve yarışmalardan oluşan elektronik oyun müsabakalarının, elektronik oyun yarışmalarının, elektronik oyun turnuvalarının, eğlence sergilerinin, spor müsabakalarının, liglerin, turların, seansların/kliniklerin ve etkinliklerin düzenlenmesi, organize edilmesi ve gerçekleştirilmesi şeklinde eğlence ve eğitim hizmetleri; elektronik oyun müsabakaları, elektronik oyun yarışmaları, elektronik oyun turnuvaları, eğlence sergileri, spor müsabakaları, ligler, turlar, seanslar/klinikler ve etkinlikler içeren radyo, televizyon, kablolu televizyon, uydu televizyon, webcast (görüntülü veya sesli internet yayını), sosyal medya ve internet şovlarının prodüksiyonu ve dağıtımı hizmetleri; müşterilerin çevrimiçi elektronik oyunlara katılabilmesi için bir web tabanlı sistemin ve çevrimiçi portalın sağlanması hizmetleri; eğlence ve dinlenme ve rekabet amaçlı olarak turnuvaların, liglerin ve turların işletilmesi ve koordine edilmesi hizmetleri; kullanıcıların videolar, müzikler, sanat eserleri, metinler ve multimedyalar yaratması, yüklemesi, paylaşması, önizlemesi ve yayınlaması için çevrimiçi indirelemeyen yazılımların geçici kullanımının sağlanması hizmetleri; elektronik oyun yarışmalarının, elektronik oyun turnuvalarının, eğlence sergilerinin, spor müsabakalarının, liglerin, turların, seansların/kliniklerin ve etkinliklerin ön plana çıkan haberlerini, video kayıtlarını ve akan görüntülerin video kayıtlarını içeren radyo, televizyon, kablolu televizyon, uydu televizyon, webcast (görüntülü veya sesli internet yayını), podcast (internette hazırlanan veya sonradan internete kopyalanan yayın), blog, sosyal medya ve internet şovlarının prodüksiyonu ve dağıtımı hizmetleri; çevrimiçi haberlerin, bilgilerin, yorumların ve stratejilerin sağlanması hizmetleri; istatistikler ve ayrıntılar şeklinde haber ve bilgi sağlama hizmetleri; liglerin, seansların/kliniklerin ve kampların gerçekleştirilmesi ve düzenlenmesi hizmetleri; çevrimiçi interaktif elektronik oyun, elektronik spor ve sanal spor hizmetlerinin kullanıcılarının izlenmesinin sağlanması hizmetleri ve çevrimiçi oyun oynayan kişilerin her beceri seviyesinden diğer oyuncularla eşleştirilmesi hizmetleri; oyunlarda, sergilerde, seanslarda/kliniklerde, kamplarda, promosyonlarda ve diğer etkinliklerde, özel etkinliklerde ve partilerde kostüm giymiş bir maskot veya dans ekibi tarafından gerçekleştirilen kişisel gösteriler şeklinde eğlence hizmetleri; fan kulübü hizmetleri; çevrimiçi indirilemeyen oyun hizmetleri, yani, bilgisayar oyunları, elektronik oyunlar, video oyunları, interaktif bilgisayar oyunları, interaktif elektronik oyunlar, interaktif video oyunları, yetenek gerektiren aksiyon oyunları, arkad oyunları, yetişkinler ve çocuklar için parti oyunları, masa oyunları, yapbozlar ve temel eğitim/bilgi oyunları (trivia game) hizmetleri; elektronik yayıncılık hizmetleri, yani, üçüncü kişilerin dergilerinin, rehberlerinin, bültenlerinin, boyama kitaplarının ve oyun zamanı çizelgelerinin çevrimiçi olarak internet üzerinden yayınlanması hizmetleri; çevrimiçi bir bilgisayar veri tabanının sağlanması hizmetleri; eğlence hizmetleri, yani, indirilemeyen elektronik oyun hizmetlerinin, video oyun hizmetlerinin ve bilgisayar oyun hizmetlerinin bir bilgisayar ağından çevrimiçi olarak sağlanması hizmetleri; yukarıdakilerin tamamı basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar alanındadır." mal ve hizmetler ile davacıya ait davacının kullanım ispatına konu olmayan 2016/05501 sayılı markasının kapsamındaki "İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler. Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler. Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar. Kırbaçlar, koşum takımları, eyerler, üzengi ve eyer kayışları." mallar birbirlerinden farklıdır. Zira karşılaştırılan bu mal ve hizmetler aynı veya benzer ihtiyaçları karşılayan yahut birbirinin yerine ikame edilebilen mal veya hizmetler değildir. Ayrıca birbirlerini tamamlayıcı nitelikte de değillerdir.
Dava konusu ... sayılı marka incelendiğinde; sözcük, şekil, harf unsurlarından oluşan karma bir markadır. Markadaki sözcük ve harfler stilize formdadır. Markadaki şekil unsuru basketbol topuna ilişkindir. Harfler ise .... 'ten ibaret olmakla birlikte stilize formunun etkisiyle .... olarak algılanması da söz konusu olabilecektir.
Davacıya ait itiraza mesnet 2016/05501 sayılı marka incelendiğinde; ... ibaresinden oluşmaktadır. Markadaki harfler sol baştan sağa doğru giderek büyüyen boyuttadırlar.
Taraf markaları bir bütün olarak karşılaştırıldığında; aralarında herhangi bir aynılık olmadığı gibi benzerlik de bulunmamaktadır. Davacı iddialarında ... kısaltması üzerinde durulmuşsa da dayanak markası sadece bu ibareden oluşmamakta, bir bütün olarak ... ibaresinden oluşmaktadır. İlgili tüketicilerin bazı harflerin ortak olması nedeniyle markalar arasında herhangi bir ilişki kurması söz konusu olmayacaktır. Zira böyle bir kabul, markaların bütünsel olarak bıraktıkları izlenimin dikkate alınmasına aykırı olacaktır. Ayrıca, dava konusu markanın kapsamındaki mal veya hizmetlerin basketbol ile ilgili olmasının yanı sıra ... ,,,ligindeki basketbol takımlarından birisi olan ...’e işaret etmesi de dikkate alındığında, ilgili tüketici kitlesinin (basketbol, elektronik oyunlar, elektronik sporlar ve sanal sporlar hakkında bilgi sahibi olmaları da dikkate alındığında) taraf markaları arasında herhangi bir benzerlik ilişkisi kurmasının söz konusu olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
Belirtilen nedenlerle somut olayda, dava konusu marka ile davacı markası arasında hem kapsam hem işaret benzerliği mevcut değildir. Bu nedenle de aralarında birbiriyle ilişkilendirilme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Davalı taraf önceki tarihli 96/001301, 96/001268 sayılı markalara dayanarak müktesep hak iddiasında bulunduğundan bu husus aşağıdaki şekilde irdelenmiştir:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19.09.2008 tarihli ve 2007/7547E. – 2008/10251K. Sayılı kararına göre; Bir işletme tarafından uzunca süredir kullanılan markanın asli unsuru muhafaza edilerek ve markanın bu işletme ile bağlantısı ve tüketici nezdinde yarattığı izlenim korunmak suretiyle, önceki markanın kapsadığı ürünlerin veya bir ürün çeşidinin tüketiciye yenilenmiş bir marka imajı ile sunulması ve bu yolla marka sahibi işletmenin piyasaya arz ettiği ürünlerinin de işletmesel köken olarak öncekilerle bağlantılı olduğu mesajını veren yeni markalar yaratmak amacıyla önceki markada yer alan asıl unsurun yanına başkaca asli ve/veya tali unsurlar ekleyerek oluşturduğu markaların seri marka olarak kabulü olanaklıdır. Bu tür markalar niteliği itibariyle 556 sayılı KHK'nın 55. maddesinde tanımlanan ortak markalara benzemekle birlikte; seri markalar, ortak markalarda mevcut olan bir grupta yer alan işletmelerin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerden ayırt edilmesi fonksiyonu, teknik yönetmelik gibi özelliklere sahip olması gerekmeyen ve esasen ortak asli unsuru taşımakla birlikte her biri diğerinden bağımsız nitelikteki ticaret ve hizmet markalarıdır.
Bu karar içeriğinden de anlaşılabileceği üzere müktesep hakkın kabulü üç koşula bağlanmıştır. Bunlar:
• müktesep hak iddia edilen marka ile davaya konu markadaki asli unsurların muhafaza edilmiş olması ve eski markaya karşı hükümsüzlük davası açılacak sürenin dolmuş olması ve bu markanın çekişmesiz şekilde kullanılması,
• markalar arasında işletme ile bağlantısı ve tüketici nezdinde yaratılan izlenimin korunması,
• dava konusu markada, müktesep hak iddia edilen markaya nazaran kapsamın genişletilmemiş olması.
Bu üç şartın gerçekleştiği durumlarda marka sahibi kazanılmış hak elde eder.
Bu üç şartın gerçekleştiği durumlarda marka sahibi kazanılmış hak elde eder. Hemen belirtmek gerekir ki; yukarıdaki şartlar sağlansa bile, sonraki tarihli marka başvurusu, itiraza mesnet markaya yakınlaşma ve bu yolla haksız yararlanma tehlikesi oluşturmamalıdır. Burada irdelenmesi gereken husus; marka olarak seçilen işaretin önceki tarihli kök seri markaların yenilenmesi suretiyle mi oluşturulduğu, yoksa itiraza mesnet markalar ile yakınlaşarak onunla iltibas tehlikesi doğurma tehlikesi oluşturacak şekilde mi mizanpajının yapıldığıdır. Daha ilk bakışta başvurunun kök markanın değil de, itiraza mesnet markanın yeni düzenlenmiş bir versiyonu olduğu yönünde ortalama tüketici nezdinde izlenim doğuyorsa, önceki kök markalardan kaynaklı müktesep hak şartlarının doğduğundan söz edilemez. Bu itibarla seri marka olarak tescili talep edilen işaret, kök markadan esaslı farklılıklar göstermemeli ve seri marka seçilirken itiraza mesnet markaya yakınlaşacak font, renk, mizanpaj değişikliklerinden kaçınılmalıdır. (Burçak Yıldız, Mükerrer Markanın Seri Markasının Tescili -SMK m.5/1-ç ve m.6/1 Hükümlerine Yargıtay Kararları İle Getirilen İstisna, BATİDER 34(4), 2018, s.116)
Müktesep hak iddiası bakımından hemen belirtmek gerekir ki; önceki tarihli markanın çekişme konusu olmaktan çıkması hali tek başına müktesep hak şartlarının doğumunu sağlamaz. Önceki tarihli markanın başvuruya konu emtialar bakımından aynı zamanda fiili olarak kullanıldığının da ispatlanması gerekir. Zira, müktesep hak müessesesinin kabul edilmesinin amacı, önceki tarihli markanın uzunca süredir kullanımı nedeniyle ilgili tüketici kesiminde oluşan imajın, sonraki tarihli marka başvurusuna sirayet etmesini sağlamaktır. Bu nedenledir ki, fiilen kullanılmayan önceki tarihli markanın ilgili tüketici kesiminde bir imaj duygusu oluşturduğundan söz edilemez. Olmayan imajın yenilenen yeni bir marka başvurusuna aktarımı da dolayısıyla söz konusu olamaz. Müktesep hak şartları bakımından yukarıda ifade ettiğimiz görüşü destekler nitelikte, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 06/01/2020 tarih 2019/2269 E 2020/16 K sayılı kararında, önceki markanın fiilen kullanılmasını, müktesep hakkın doğumu bakımından gerekli görmüştür.
Somut olay bu kriterler çerçevesinde incelendiğinde; Davacının müktesep hak iddiasına mesnet önceki tarihli markalarının; 96/001301, 96/001268 sayılı markaları olduğu tespit edilmiştir. Uzun süreli kullanım kriteri açısından bu markalar değerlendirildiğinde, davalının önceki markalarının hangi mal ve hizmetlerde kullanıldığını ispatlamaya yönelik dosyada yeterli delil bulunmadığı, bu nedenle davacının önceki tarihli markalarının uzun süreden beri kullanılmış ve çekişme konusu olmak çıkmış olma kriterinin somut olayda bulunmadığı, ayrıca bilirkişi raporunda sicil kayıtlarına yer verilen davalı şirketin önceki tarihli markalarının kapsamı ile dava konusu marka arasında kapsam genişliğinin söz konusu olması da dikkate alındığında somut uyuşmazlık bakımından davalı şirketin müktesep hakkının varlığından söz edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
SMK m.6/4 hükmüne göre; Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.
SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
SMK m.6/4 hükmü bağlamında tanınmış marka koruması için; toplumun her kesimince bilinme gerekli olmayıp, toplumun ilgili kesimindeki bilinilirlik düzeyi dikkate alınacaktır. Toplumun ilgili kesimi; markanın tanındığı iddia edilen ve kaynak ülkede markanın tescilli olduğu ve kullanıldığı sektörü ifade eder. (Uğur Çolak, Türk Marka Hukuku, 4.Baskı, İstanbul 2018, s.344-345) Bir markanın Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış marka olarak kabul edilebilmesi için, bu markanın Türkiye'de tanınmış olmasının ya da kullanılmasının gerekip gerekmediği hususu bakımından; Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 13.02.2019 tarih 2017/3943 Esas 2019/1154 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, Türkiye’de tescilli olmayan markalara tanınmış marka koruması sağlanabilmesi için, söz konusu markanın, itiraza konu marka başvuru tarihinden önce Türkiye’de ilgili sektörde tanınmış marka olduğunun dosyaya sunulan objektif delillerle ispat edilmesi gerekir. (Aynı yönde Y11HD; 18.09.2019 tarih, 2018/790 E 2019/5512 K; Y11HD; 20.11.2018 tarih, 2017/1345 E 2018/7216 K)
SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için;
A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi,
B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi,
C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir.
Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, e) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir.
Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır.
Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir.
Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır.
Somut olayda yapılan incelemede; Dava konusu marka ile davacıya ait itiraz ve tanınmış olduğu iddia edilen markaları arasında görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlik bulunmadığından, davacı tarafın tanınmışlık iddiasından kaynaklı nispi tescil engellerinin mevcut olduğu iddiasının somut olayda gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır.
Davacı taraf marka işlem dosyasında ileri sürmese de, dava aşamasında davalı şirketin kötü niyetli olduğunu ileri sürmüştür. Söz konusu iddia YİDK kararının iptali istemi bakımından irdelenemese de, markanın hükümsüzlüğü istemi bakımından irdelenmelidir. Bu nedenle aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır:
SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.
Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir.
Somut olayda; davaya konu marka ile itiraza mesnet markaların iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmadıkları, bunun haricinde davalı şirketin kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu da ileri sürülmediğinden kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır.
Yukarıda izah edilen gerekçelerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 44,40 TL'nin düşümü ile bakiye kalan 14,90 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 103,70 TL harç, 144,11 TL posta, tebligat, dosya kapağı masrafı, 1.750,00 TL bilirkişi ücreti, 1.900,00 TL tercüme ücreti olmak üzere toplam 3.897,81 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ..., Inc. tarafından yapılan 7,80 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ..., Inc.'e verilmesine,
6-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, Davacı vekilinin, Davalı Kurum vekilinin yüzüne karşı, davalı şirket vekilinin yokluğunda, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/06/2021