T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/278 Esas - 2021/267
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/278 Esas
KARAR NO: 2021/267
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararlarının İptali)
DAVA TARİHİ: 01/11/2019
KARAR TARİHİ: 30/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/08/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 01/11/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde, müvekkili şirket tarafından 2018/07695 no ile yapılan başvuruya, davalı şirket tarafından itiraz edildiği, söz konusu itiraz neticesinde, davalı kurumun, dava konusu çoklu tasarımı, itiraza gerekçe gösterilen 2015 05815/5, 2015 05912/1, 2016 03346/1, 2016 04131/1, 2017 02182/1, 2018 07461/3, 2018 07461/4 sıra numaralı tasarımlar bakımından ayırt edici niteliği haiz bulduğu ancak yine müvekkili şirkete ait olan 2018 07461/1 ve 2 sıra numaralı tasarımlar bakımından ise genel izlenim itibariyle benzer olduğuna ve itirazın kabulü ile müvekkil şirkete ait 2018 07695/1 ve 2 sıra numaralı tasarımların iptaline karar verildiğini, dava konusu YİDK kararı ile iptal olunan müvekkili şirkete ait 2018 07695/1 ve 2 sıra numaralı tasarımların, kararda iddia edildiğinin aksine yenilik ve ayırt edici niteliğini haiz olduğunu, her ne kadar davaya konu ... sayılı YİDK kararında, müvekkili şirketin davaya konu 2018 07695 / 1 ve 2 sıra numaralı tasarımlarının, yine müvekkili şirkete ait ve önceki tarihli 2018 07461 / 1 ve 2 sıra numaralı tasarımları karşısında ayırt edicilikten yoksunluğu ifade edilmekte ise de, bu hususun gerçeği yansıtmadığını, davalı şirket tarafından itiraza dayanak gösterilen ve davalı kurumca gerekçe olarak kabul edilen ve iptale dayanak olan yine müvekkil şirkete ait 2018 07461/1 ve 2 sıra numaralı tasarımın en önemli özelliğinin, kapı çerçevesi ve panjur etrafında çerçeve oluşturan iç bükey yapıdaki girdirme olduğu, bu giydirme içerisinde, aydınlatma içeren şeritlerin de bulunduğunu, panjur boyutu, havalandırma deliklerinin yapısı ve konumlandırılmasının, dava konusu tasarımlardan farklı olduğu, tutma kolunun harici olduğu ve kapağın ön kısmında yer aldığı, panjur kısmında kontrol panelinin bulunmadığını, iç raf kısımları ve iç gövde alanının, dava konusu tasarımdan tamamen farklı düşünüldüğünü, dava konusu 2018 07695/1 ve 2 sıra numaralı tasarımda, soğutucu/dondurucunun profil birleşme köşelerinin oval olarak birleşmekte olduğunu, ürünlerdeki en belirgin özelliğin, tutamağın dolap kapısı yanında boydan boya ve gömme olması ile dolap kapısının ön kısmında herhangi bir çıkıntı olmadan tamamen cam olmasında yattığını, davaya konu müvekkili şirket tasarımının iç gövdesi girintisiz-çıkıntısız sade bir yapıda olduğunu, ürünün kanopisinin bulunmadığını, kapı camı üzerinde logo uygulanması için bir alan belirlendiği, bu alan sayesinde ürün içerisindeki fan grubunun görünmediği, ürünün panjur kısmında havalandırma deliklerinin altıgen şeklinde olduğu ve panjur üzerinde kontrol paneli alanının mevcut olduğu, ürün aydınlatmasına dair herhangi bir verinin bulunmadığını, dava konusu müvekkili şirket tasarımı ile iptale dayanak olan yine müvekkili şirkete ait önceki tarihli tasarımların, genel görünüşleri ve detaylarının, birbirinden tamamen farklı tasarlandığını, soğutucu/ dondurucu dolaplar bakımından, tasarımcının özgürlük alanının kısıtlı olduğu, yapılacak ayırt edicilik değerlendirilmesinde bu hususun da dikkate alınması gerektiğini, dikey soğutucular bakımından tasarımcının özgürlük alanının çok da geniş olmadığının inkar edilemez bir gerçek olduğu, hemen hemen tüm dikey soğutucuların; dikdörtgen formda, cam kapılı, panjur ve zaman zaman kanopi kısmına sahip olarak tasarlandığı ve bunların bir nevi zorunlu unsurlar olduğunu, tasarımcının özgürlük alanının kısıtlı olduğu ve bu alanda tasarımların ayırt edici niteliğe sahip olup olmadığı değerlendirilirken, bu noktaya dikkat edilmesi gerektiğini, davalı Kurum tarafından yapılan değerlendirmede bu hususun göz ardı edildiği ve benzeri hususları ileri sürerek davaya konu TÜRKPATENT YİDK’nın 28.08.2019 tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı TÜRKPATENT vekili 28/11/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu tasarım başvurusu incelendiğinde, itiraza mesnet 2014 07816/1 sayılı tasarımla genel izlenim itibariyle benzer olduğu, ayırt edicilik ve yenilik kriterlerini karşılamadığının görüleceğini, başvurunun genel izlenimi ile önceki tarihli 2018 07461/1, 2018 07461/2 sıra numaralı tasarımların genel izleniminin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde farklı olmadığı, davacının beyanının aksine, davacı tasarımı ile önceki tarihli tasarımlar arasında sadece ayrıntılarda farklılık bulunduğunu, bu farklılıkların, tasarımları birbirinden farklılaştırmadığını, davacının iddia ettiği farklılıkların, tasarımların genel izlenimini değiştirecek nitelikte olmadığını, davacı tasarımını ayırt edici hale getirmediğini, soğutucu/dondurucu dolap ürünündeki seçenek özgürlüğünün yüksek olmasının da dikkate alınması gerektiğini, seçenek özgürlüğüne sahip davacının, davalı tasarımları ile genel izlenim itibariyle aynı tasarımları tescil ettirmesinin hukuken mümkün olmadığını, bu kapsamda verilmiş olan kurum kararının yerinde olduğunu ileri sürerek; açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Dayanıklı Tüketim Malları İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. vekili 27/12/2019 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirkete ait 2018/07695 1 ve 2 numaralı tasarımların, soğutucu/dondurucu dolap tasarımları olduğu; bu tasarımların, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu madde 56 uyarınca yenilik ve/veya ayırt edicilik unsuru taşımadığı; itiraza konu olan 2018/07695 1 ve 2 numaralı tasarımların, daha önce tescil edilmiş ya da kamuya sunulmuş olan soğutucu/dondurucu dolap tasarımları ile ayniyet derecesinde benzer olduğunu, itiraz konusu tasarım ile itiraza gerekçe olarak gösterilen tasarımların, hem genel görünüş itibari ile hem de detaya inilerek incelendiğinde tasarımcının, teknik zorunluluklar dışında kalan tasarım özgürlüğü yelpazesinde bulunan sayısız seçeneği değerlendirmeden, önceki tarihli var olan tasarımlar ile bire bir benzer ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzer tasarımlar olduğunun görülebileceğini, tasarımlar incelendiğinde; soğutucu gövdesi, gövde üzerine kapanan kapak görünümü, kapağın üzerinde yer alan çerçeve tasarımı ve ızgara tasarımının, yukarıda yer alan önceki tarihli tasarımlar ile karıştırılacak derece de aynı olduğunu, tasarımların çerçeve yapıları, kapak yapıları, ızgara yapılarının benzer olduğu ve itiraza gerekçe tasarımların kullanıcı üzerinde genel görünüm olarak bıraktığı izlenimin, itiraza konu 2018/07695 1-2 sayılı Soğutucu/Dondurucu Dolap tasarımı ile birebir aynı olduğunu, itiraza konu tasarım ile itiraza gerekçe tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünde birbirinden farklı ürünler olarak algılanamayacağının açık olduğu, sonuç olarak, itiraza konu tasarım ile itiraza gerekçe tasarımların, hem genel görünüm olarak hem detayda incelendiğinde, tüm karakteristik özelliklerin birbiri ile aynı olduğunu, genel izlenim açısından bakıldığında, davacı şirkete ait 2018/07695 1 ve 2 numaralı ve sayılı “Soğutucu/Dondurucu Dolap” isimli tasarımların, önceden tescil edilmiş ya da kamuya sunulmuş olan tasarımlar ile ayniyet derecesinde benzer olduğu; bu sebeple, söz konusu tasarımların taklitten öteye gitmediği, yeni olarak kabul ve tescil edilmesinin doğru olmayacağını, tasarımlarda, ürünün hangi alanda üretildiğine bağlı olarak tasarımsal bazı teknik zorunlulukların bulunduğu, tasarımın yapıldığı alandaki teknik bir zorunluluğun, bir başka tasarım için ayırt edici özellik kategorisinde değerlendirilmemesi gerektiği; ancak söz konusu tasarımlar karşılaştırıldığında, teknik zorunluluklar dışında tasarımların neredeyse tüm karakteristik özelliklerinin birbiri ile aynı olduğunu, itiraza konu tasarımların, önceki tarihli tasarımların sahip olduğu tüm karakterize edici özellikleri barındırdığı ve bu nedenle de hiçbir yenilik içermediği; söz konusu tasarımların, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde itiraza gerekçe tasarımlardan farklı bir algı yaratmadığı ve bilgilenmiş kullanıcının zihninde aynı genel izlenimi oluşturduğundan yeniliğin yanı sıra hiçbir ayırt edici özelliğinin de bulunmadığını, bilgilenmiş kullanıcıların, bir uzman olmayacağından, tasarım detaylarındaki küçük farklılıklara dikkat etmeyeceği ancak alım tercihlerini etkileyecek hususlarda yapılan değişiklikleri fark edebileceği, itiraza konu tasarım ile itiraza gerekçe tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünde birbirinden farklı ürünler olarak algılanamayacağını, tasarımlar arasında benzer özelliklerin çok daha fazla olduğu ve neredeyse küçük ayrıntılarda dahi farklılık göstermediği, itiraz konusu tasarımların yenilik ve ayırt edici niteliği sağlamadığı, tescil edilmemesi gerektiği ve benzeri hususları ileri sürerek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Dava, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan YİDK Kararının İptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı YİDK kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacı şirkete ait 2018/07695-1 ve 2 nolu çoklu tasarımların başvuru tarihi itibari ile mutlak anlamda yeni ve ayırt edici olup olmadıkları, tasarım koruması kapsamında kalıp kalmadıkları hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tasarım tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden maddi vakıalara ilişkin kök ve ek rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İşlem dosyasının tetkikinde; Davacının 20.12.2018 tarihinde 2018 07695/1-2 sayılı çoklu tasarım başvurusunda bulunduğu, tasarımların 09.01.2019 tarih ve 308 sayılı Resmi Tasarım Bülteni'nde yayımlandığı, davalı şirketin 02.04.2019 tarihli yayına itiraz dilekçesi sunduğu, davacının 22.05.2019 tarihli itiraza karşı görüş bildirme dilekçesi ibraz ettiği, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... sayılı kararı ile; "itirazların reddine oybirliği ile karar verilmiştir. Bununla birlikte, 2018 07695/1 ve 2 sıra numaralı tasarımların tescili yapılan bir başka itiraz üzerine Kurulun aynı tarih ve 2019/ T-617 sayılı kararı ile itirazın kabulüne ve 2018 07695/1 ve 2 sayılı tasarımların tescilinin iptaline karar verildiği, redde mesnet olarak; 2018 07461/1 ve 2 sayılı tasarımların gösterildiği, kararın davacı marka vekiline 02.09.2019 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı tespit edilmiştir.
Tasarım, bir ürünün veya onun bir kısmının görmek veya dokunmak gibi insan duygularıyla fark edilen görünümüdür. Görünüm, ürünü veya onun üstündeki süslemeyi oluşturan çizgilerin, özel şekillerin, çevre çizgisinin, renklerin, biçimin ve/veya malzemenin sonucudur .
6769 sayılı SMK’nın 56. maddesinde koruma koşulları düzenlenmiş olup, bir tasarımın tescili için yeni ve ayırt edici nitelikte olması gerektiği vurgulanmıştır. 6769 sayılı SMK’nın 56/4. maddesine göre bir tasarımın “yeni” olması o tasarımın aynısının daha önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması anlamına gelir. Eğer herhangi iki tasarım arasında sadece küçük ayrıntıda farklılık varsa o tasarımlar aynı kabul edilir. Yenilik değerlendirmesinde temel alınan kriter mutlak yenilik, yani dünyada yenilik ilkesidir. Yenilik mutlaktır; çünkü, tescili istenen tasarımın aynısının kamuya sunulması halinde, Türkiye’de dünyanın neresinde, ne zaman yapılmış olursa olsun, yenilik ortadan kalkar. Bundan tescil başvurusunda bulunan tasarımcının haberinin bulunup bulunmaması, hiçbir etki yapmaz.
Ayırt edicilik kriterini düzenleyen 56/5. Madde uyarınca, “Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.” Bir tasarımın ayırt edici nitelikleri o tasarıma has, yani sadece o tasarıma ait özelliklerdir. Yine 56/5. maddeye göre tasarımlar arasındaki kıyaslama bilgilenmiş kullanıcı tarafından yapılacak olup, 56/6. maddeye göre ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınacaktır.
Bilgilenmiş kullanıcı, tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı demektir. Bilgilenmiş kullanıcı, sıradan bir kullanıcının gözden kaçırabileceği tasarımın önemli özelliklerini fark eder. Ama bir tasarım uzmanı kadar da bilgi birikimine sahip olmadığı için ayrıntılarla ilgilenmez.
Seçenek özgürlüğü kavramı ile ilgili olarak, koruma dışı hallerin değerlendirildiği 58/2. Maddede “Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.” ifadesi yer almaktadır. Bir ürün, tasarımcısına ne kadar seçenek özgürlüğü bırakıyorsa koruma kapsamı da o denli genişler; seçenek özgürlüğü ne denli darsa koruma kapsamı da o denli daralır. Bir ürün işlevini yerine getirebilmesi için ancak belirli bir şekilde tasarlanması zorunluysa, bu ürünün tasarımı hiç koruma görmez. Yine 58/4-c. bendine göre, “Tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün, başka bir ürüne mekanik olarak monte edilmesi veya bağlanması için belirli biçim ve boyutlarda üretilmesi zorunlu ürünlerin görünüm özellikleri koruma kapsamı dışında kalmaktadır.”
Belirtilen açıklamalar ışığında tarafların iddia ve savunmaları, tasarım işlem dosyası, itiraza mesnet gösterilen tasarım, hukuki nitelendirme hariç maddi tespitler barındıran bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu endüstriyel olarak üretilen dikey soğutuculardır. Bilirkişi raporunda renkli görsellerine yer verilen örneklerden de görüleceği üzere, tekli veya çok kapaklı olan bu tür soğutucular dikdörtgenler prizması şeklinde dikey yönde tanımlanmış dolap yapısı ile fonksiyonel kriterlerden beslenen temel bir forma sahiptir. Dörtgen yapı ve ön tarafın şeffaf bir kapaktan oluştuğu ürünler üzerinde, tasarım kaynaklı farklılıklar açısından sınırlı tasarım unsurları kalırken, özgürlükten bahsedilebilecek alan, varsa ön kapak için oluşturulan giydirme elemanlar, alt ve üst kısımda oluşabilecek yüzeyler, kapak çerçeve detayları, renk ve yüzey hareketleri, kulp ve görünen yapısal nitelikler için geçerlidir ve farklılığın belirlenmesinde incelenmesi gereken unsurlardır. İncelenen ürünler üzerinden değerlendirildiğinde; temel form ve kullanım senayosu temelindeki benzerlikler dışında çok sayıda tasarım ögesinde farklılıkların olabildiği ve seçenek özgürlüğü önünde bir engel olmadığı görülmüştür.
Davacı tasarımının soğutucu/dondurucu dolap olduğu göz önüne alınarak bu amaçla tasarlanan ürünlerde teknik zorunluluk araştırması da yapılmıştır. Ürünlerin formu, fonksiyonun getirdiği gerekçelerle son derece yaygın basit, önden açılan bir dolap yapısından beslenmektedir. Ürünlerin bu yapısı nedeni ile de kapak çözümünde sürgü, yukarı hareket vb. çözümler değil basit şekilde menteşeli ve öne doğru açılır yöntemler uygulanmaktadır. Diğer taraftan ürünlerin ön tarafından içerisindeki ürünleri göstermek üzere tasarlanan ön kısma yerleştirilmiş kapağın cam tercih edildiği bir tasarım yaklaşımı da yaygın bir durumdur. Belirli kısımların tasarımlarda yer alması fonksiyonel zorunluluktan ileri gelmektedir. Bu uygulamalar temelde teknik zorunluluk kapsamında değil kullanım senaryosu kapsamındaki fonksiyonellik gereği oluşan ve artık anonim hale gelmiş benzerlikler düzeyindedir.
Dava konusu çoklu tasarım soğutucu/dondurucu dolap ürününe ilişkin olduğundan; bu ürünlerin bilgilenmiş kullanıcının satış elemanı ya da satın alma kararı verebilecek, bu tür ürünlere ilgisi olan bilinçli bir tüketici olabileceği kanaatine varılmıştır.
Davaya konu 2018 07695 / 1 sıra numaralı davacı tasarımı ile 2018 07461 / 1 ve 2 sıra numaralı tasarımlar karşılaştırıldığında;
Benzerlikler
-Her iki ürün de dikdörtgenler prizması şeklindedir.
-Kapak bölümü üst kısmında yer alan giydirme alanı yerleşim ve oranları ile ön/alt yer alan havalandırma alanı elemanlarının oranları benzerdir.
-Kapak çerçeve kalınlıkları ve cam yüzey oranları benzerdir.
Farklılıklar
-Dava konusu tasarımda kulp görünmezken itiraza mesnet tasarımda tutma kulpları öne doğru elemanlar şeklindedir.
-Davalı tasarım ön/alt yüzeyde yer alan havalandırma ön yüzeyi köşesinde gösterge vb amaçlı ayrı bir yüzey bırakılmıştır.
Davaya konu 2018 07695 / 2 sıra numaralı davacı tasarımı ile 2018 07461 / 1 ve 2 sıra numaralı tasarımlar karşılaştırıldığında;
Benzerlikler
-Her iki ürün de dikdörtgenler prizması şeklindedir.
-Kapak bölümü üst kısmında yer alan giydirme alanı yerleşim ve oranları ile ön/alt yer alan havalandırma alanı elemanlarının oranları benzerdir.
-Kapak çerçeve kalınlıkları ve cam yüzey oranları benzerdir.
Farklılıklar
-Davaya konu tasarımda üst tabla önündeki parça kapak üzerine taşarak önde bir yüzey oluştururken itiraza mesnet tasarımda kapak dışarlak bir şekilde önde kalmaktadır
-Dava konusu tasarımda kulp görünmezken itiraza mesnet tasarımda tutma kulpları öne doğru elemanlar şeklindedir,
-Davalı tasarım ön/alt yüzeyde yer alan havalandırma ön yüzeyi köşesinde gösterge vb amaçlı ayrı bir yüzey bırakılmıştır.
Dava konusu tasarımlar ile redde mesnet tasarımlar; içerdikleri seçenek özgürlüğünün kapsamı, bilgilenmiş kullanıcının algısına göre genel izlenim olarak karşılaştırıldıklarında;
Davaya konu 2018 07695-1 nolu tasarımın itiraza mesnet 2018 07461 / 1 ve 2 nolu tasarım karşısında sahip olduğu farklılıkların ürünlerin farklı olduğuna dair yeterli veri sunmadığı, oluşan farklılıkların görselde grafik düzeyde kaldığı ve ürünlerin bilgilenmiş kullanıcı gözünde genel izlenim itibariyle benzer tasarımlar oldukları kanaatine varılmıştır.
Davaya konu 2018 07695-2 nolu tasarımın itiraza mesnet 2018 07461 / 1 ve 2 nolu tasarım karşısında sahip olduğu farklılıkların ürünlerin farklı olduğuna dair yeterli veri sunmadığı, kapak üzeri oluşan farklılığın ürün tasarımını etkilediği ancak bütün olarak bakıldığında bu ürünlerin de bilgilenmiş kullanıcı gözünde genel izlenim itibariyle benzer tasarımlar oldukları kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili her ne kadar havalandırma deliklerine atıfta bulunmuş, basit kullanıcı gözüyle dahi bakıldığında farklılık yaratan havalandırma deliklerinin yapısının farklı olduğunu ileri sürmüşse de; karşılaştırılan tasarımlarda; havalandırma delik yapısının her iki ürün için de aynı konumda, benzer ölçülerde, benzer oranda yer aldığı, boşluklardan kaynaklı oluşan detayın farklılık yaratacak seviyede bir görsel tasarım unsuru oluşturmadığı, davalı tasarımlarında sadece sağ üst köşede bir alan oluşturulduğu görülmüş olup, davalı tasarımlarında ön/alt yüzeyde yer alan havalandırma ön yüzeyi köşesinde gösterge vb amaçlı ayrı bir yüzey bırakılmasının, karşılaştırılan tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle benzer olmaları olgusunu bertaraf etmeyen küçük bir farklılık olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili itiraza mesnet tasarımda kapı çerçevesi ve panjur etrafında çerçeve oluşturan iç bükey yapıdaki giydirme içerisinde aydınlatma içeren şeritlerin bulunduğunu, dava konusu tasarımda ise aydınlatmanın söz konusu olmadığını, bunun son derece dikkat çekici bir durum olduğunu ileri sürmüştür. Bilirkişi ek raporunda görselleştirildiği üzere; davacı adına önceki bir tarihte tescil edilmiş itiraza mesnet tasarımlarda kapak kısmı ve hatta havalandırma kısmının etrafında beyaz bir çizgi görüldüğü açıktır. Ancak dava, tasarım tescili konusu olup faydalı model veya patent değildir. Tasarım tesciline konu somut unsur görünümdür. Bu kapsamda ele alınan tasarım görseline bakıldığında bu çizgi davacı tarafın ifade ettiği “iç bükey yapıdaki giydirme içerisinde aydınlatma içeren şeritler” değil, bir kontür çizgisinden ibarettir. Görsel üzerinde bir kontür çizgisi detayında oluşacak farklılık ise karşılaştırmaya esas değerde bir unsur olarak değerlendirilmemiştir. Bu kapsamdaki bir farkın anlamlı bulunması durumu ürünün herhangi bir yerinde benzer yaklaşımda çizgilerle yeni ürün elde edilmiş olması gibi bir anlam çıkaracaktır ki bu anlam tescil süreçlerinin doğasına aykırı bir yorum olacaktır.
Davacı vekili, dava konusu tasarımda soğutucunun rahat hareket ettirilmesini sağlayan ayak/tekerlek yapısı / görünmekteyken, karşılaştırılan tasarımda böyle bir yapının bulunmadığını, tasarımın alt kısmının direkt yerle temas ettiğini ileri sürmüştür. Tescile konu ürünlerin doğası gereği yerle ilişkisi pabuç, tekerlek vb. bir çözümle birleşmekte olup bu kapsam teknik zorunluluklar kapsamında ele alınacak bir değerdir. Teknik zorunluluğa ilişkin bu durumun, tasarımlar arasında ayırt ediciliği sağlayan bir farklılık olmadığı değerlendirilmiştir.
Davacı vekili, dava konusu 2018 07695/22 no'lu tasarımdaki üst tablanın öndeki kapak üzerine taşarak önde bir yüzey oluşturması hususunun, esasen tasarımları ayıran önemli bir unsur olduğunu, bilgilenmiş kullanıcının, kapağın düz olarak dolabın dış yapısını tamamen kaplayıp kaplamadığına ya da onun dışına uzanan bir yapı altında kalıp kalmayacağına dikkat edeceğini ileri sürmüştür. Davacı vekilinin ileri sürdüğü bu farklılığa göre; davaya konu tasarımda üst tabla önündeki parça kapak üzerine taşarak önde bir yüzey oluştururken, itiraza mesnet tasarımda kapak dışarlak bir şekilde önde kalmaktadır. Ancak bütün açıklamalar ışığında tanımlanmış olan bu farklılığın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle tasarımlar arasındaki benzerliği bertaraf edecek nitelikte olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davaya konu YİDK kararının iptalini gerektirecek nitelikte hukuka aykırı bir yön bulunmadığından, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 44,40 TL'nin düşümü ile bakiye kalan 14,90 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 95,20 TL harç, 425,00 TL posta, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 10,91 TL dosya kapağı masrafı olmak üzere toplam 2.331,11 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... Dayanıklı Tüketim Malları İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. tarafından yapılan 50,00 TL posta masrafı, 37,60 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin olmak üzere toplam 87,60 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Dayanıklı Tüketim Malları İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. 'ne verilmesine,
6-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekili, davalı kurum vekili, davalı şirket vekilinin yüzüne karşı, HMK m. 341 hükmü gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk Dairesi nezdinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/06/2021