T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/197 Esas
KARAR NO: 2021/127
DAVA: Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)
DAVA TARİHİ: 10/08/2020
KARAR TARİHİ: 19/03/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/04/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 10/08/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... numaralı marka başvurusuna davalı firma tarafından “... oyuncak ve yayıncılık” ibareli marka gerekçe gösterilerek yapılan itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kabul edilerek, başvurunun reddedildiğini, bu karara karşı müvekkili tarafından yapılan itirazın da dava konusu TÜRKPATENT YİDK kararı ile reddedildiğini, müvekkilinin markası ile davalı firmanın markalarının benzer olmaması nedeniyle iş bu dava konusu YİDK kararının yerinde olmadığını, taraf markalarının yazılış, diziliş, görünüm, fonetik ve zihinde bıraktığı algı ve vurgu bakımından benzer olmadığını, her iki markada “...” ibaresinin bulunmasının markaları benzer kılmadığını, taraf markaları barındırdıkları diğer unsurlarla birlikte bir bütün halinde değerlendirildiğinde markaların karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını iddia ederek; ... sayılı YİDK kararının iptalini talep etmiştir.
C E V A P :
Davalı TÜRKPATENT vekili 20/08/2020 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Başvuru konusu marka ile redde mesnet markanın ön plana çıkan esas unsurlarının tıpa tıp aynı olan “...” ibaresi olduğunu, markalarda yer alan “ailem” ve “oyuncak ve yayıncılık” ibarelerinin yapılan işin cinsine ve türüne işaret eden unsurlar olması nedeniyle herhangi bir ayırt ediciliğinin bulunmadığını, taraf markalarının gözde ve kulakta bıraktıkları izlenimin aynı olduğunu, bu nedenle dava konusu markanın diğerinin başka versiyonu, serisi veyahut uzantısı olarak algılanmasının mümkün olduğunu, YİDK kararının usule ve hukuka uygun olduğunu savunarak; işbu davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Oyuncak ve Yayıncılık San. Tic. Ltd. Şti. vekili 01/09/2020 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin her türlü oyuncağın alımı, satımı, ithali ve ihracı ile her türlü ortamda üretilen fikir ve sanat eserlerinin tasarımı, yayımı, çoğaltılması ve dağıtımı alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin 2016/82905 sayılı “baloyuncak ve yayıncılık” markasının 06.04.2017 tarihinde TPE nezdinde tescil edildiğini, müvekkilinin aynı zamanda ticaret unvanının esas unsuru olan “baloyuncak ve yayıncılık” ibareli markalarını uzun süredir yoğun ve yaygın biçimde kullandığını, davacı tarafın seçebileceği birçok ibare varken müvekkilinin markasının esas unsuru olan “...” ibaresini adına tescil ettirmek için başvurduğunu, dava konusu markaların benzer olduğunu ve yazı stili, grafik düzeni gibi farklılıkların ayniyeti ortadan kaldırmadığını, markaların aynı ve benzer hizmetlerde kullanılmasının tüketici kitlesini yanıltabileceğini, davacının ...sayılı “... çocuk”, “... çocuk eğlence merkezi”, “...” ibareli marka başvurularına yapılan itirazların Kurum tarafından kabul edilerek, başvuruların reddedildiğini, iş bu dava konusu YİDK kararının da yerinde olduğunu, savunarak işbu davanın reddini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Dava, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan YİDK Kararının İptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı YİDK kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacıya ait ... sayılı "... ailem" ibareli marka başvurusu ile davalı şirkete ait "Şekil+... Oyuncak ve Yayıncılık" ibareli markalar arasında SMK m.6/1 hükmü bağlamında iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden maddi vakıalara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İşlem dosyasının tetkikinde; Davacının 05.09.2019 tarihinde "... ailem" ibareli ... sayılı başvuru ile 16 ve 41. sınıflardaki "16.Sınıf:Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarmamalzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler(kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler.Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri.Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelirmakbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipibantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizimaletleri, kara tahtalar, resim boyaları.Büro makineleri.Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. 41.Sınıf:Eğitim ve öğretim hizmetleri.Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri.Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibikültür ve eğlence etkinlikleri için bilet rezervasyonu ve bilet sağlama hizmetleri dahil).Dergi, kitap, gazete vb. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuyaulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerinsağlanması da dahil)Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri.Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri.Fotoğrafçılık hizmetleri.Tercüme hizmetleri." mal ve hizmetler için tescil talebinde bulunduğu, başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 14.10.2019 tarih ve 334 sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davalı şirket tarafından 12.12.2019 tarihinde SMK m.6/1 hükmü kapsamında 2016/82905 sayılı marka redde mesnet gösterilerek yayına itiraz edildiği, davacı tarafından 21.01.2020 tarihinde itiraza karşı görüş bildirme dilekçesi ibraz edildiği, Markalar Dairesi Başkanlığı'nın 13.02.2020 tarihli kararı ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 18 inci maddesine dayanılarak yapılan itirazın kabulüne karar verilerek marka başvurusunun reddine karar verildiği, bu karara karşı davacının 14.04.2020 tarihinde itirazda bulunduğu, davalı şirketin 14.05.2020 tarihli itiraza karşı görüş bildirme dilekçesi ibraz ettiği, itirazı değerlendiren Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun 04.06.2020 tarih ve ... sayılı kararı ile itirazın ve başvurunun reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 08.06.2020 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir.
Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de TÜRKPATENT tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre TÜRKPATENT tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür.
Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.
Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza mesnet marka, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu ... sayılı marka başvurusu kapsamındaki "16.Sınıf:Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarmamalzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler(kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler.Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri.Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelirmakbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipibantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizimaletleri, kara tahtalar, resim boyaları.Büro makineleri.Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. 41.Sınıf:Eğitim ve öğretim hizmetleri.Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri.Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibikültür ve eğlence etkinlikleri için bilet rezervasyonu ve bilet sağlama hizmetleri dahil).Dergi, kitap, gazete vb. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuyaulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerinsağlanması da dahil)Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri.Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri.Fotoğrafçılık hizmetleri.Tercüme hizmetleri." mal ve hizmetlerinin redde mesnet 2016/82905 sayılı marka kapsamındaki mal ve hizmetler ile aynı hizmetler oldukları tespit edilmiştir.
Dava konusu ... sayılı marka incelendiğinde; beyaz bir zemin üzerine kenarı mavi gölgelendirmeli büyük kırmızı “B”, turuncu “A” ve sarı “L” harflerinin birleşmesinden oluşan "..." ibaresi ile bu ibarenin altına dışı mavi gölgelendirmeli beyaz küçük harflerden oluşan “ailem” ibaresinin eklenmesi ile oluşturulmuş bir kelime markası olduğu, markasal mizanpajda "..." ibaresinin "ailem" ibaresine nazaran ön plana çıkartıldığı ve vurucu unsurun "..." ibaresi üzerinde toplandığı, dolayısıyla markanın esas unsurunu "..." ibaresinin oluşturduğu tespit edilmiştir.
Redde mesnet 2016/82905 sayılı marka incelendiğinde; üzerinde sarı sallanan at görselinin altında, ilk harfi büyük diğer harfleri küçük olmak üzere koyu gri “...” ibaresi ve bu ibareye eklenmiş “Oyuncak ve Yayıncılık” ibarelerinin birleşmesinden oluşmuş kelime ve şekil markası olduğu, markada yer alan üzerinde sarı sallanan at görselinin markasal ayırt edici etkinliğinin bulunduğu kabul edilmekle birlikte, kelime unsurunda "..." ibaresinin koyu yazı fontuyla ön plana çıkartıldığı, dolayısıyla "..." ibaresinin redde mesnet markada yer alan şekil unsuru ile bütünlük oluşturacak şekilde markanın esaslı unsurlarından biri olduğu kanaatine varılmıştır.
Taraf markaları bütün olarak karşılaştırıldığında; davaya konu 16 ve 41.sınıfta yer alan mal ve hizmetlerin hitap ettiği gerek makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici nezdinde, gerekse dikkatli ve bilinçli tüketici kesimi nezdinde ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi oluşturacak derecede markalar arasında benzerlik bulunduğu, her iki markanın da aynı mal ve hizmetleri kapsadığı, mal ve hizmetlerin aynı olması halinde iltibas tehlikesinin bertaraf edilmesi için markaları oluşturan işaretlerin farklılaşma derecesinin yüksek olması gerektiği, ancak somut olayda böyle bir durumun mevcut olmadığı, dava konusu marka başvurusunun esas unsurunu "..." ibaresinin oluşturduğu, "..." kelimesinin davaya konu mal ve hizmetleri doğrudan tanımlamadığı ya da çağrıştırmadığı, bu nedenle davaya konu mal ve hizmetler bakımından somut ayırt edici niteliği haiz bir ibare olduğu, redde mesnet markanın esas unsurunu ise "..." ibaresi ile birlikte üzerinde sarı sallanan at görselinin oluşturduğu, her iki markanın gerek yazım karakteri, gerek renk seçimi, gerekse redde mesnet markada ayrıca şekil figürü bulunmasından kaynaklı farklılıklar bulunsa da, bu farklılıkların iltibas tehlikesini bertaraf edecek yeterlilikte ve yoğunlukta olmadığı, her iki marka global olarak değerlendirildiğinde, her iki markada da "..." ibaresinin markaların esaslı unsurlarını oluşturduğu söylenebileceği, redde mesnet markada "..." ibaresinin markasal ayırt edicilik incelemesinde şekil unsuruna göre arka planda kalmadığı, bu hale göre daha önce redde mesnet "Şekil+... Oyuncak ve Yayıncılık" markasını gören, işiten, bu markalı mal ve hizmetlerden yararlanan gerek makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesiminin, gerekse dikkatli ve bilinçli tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu "... ailem" markasını aynı mal ve hizmetler üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, bu markayı redde mesnet markanın serisi niteliğinde bir marka zannedebileceği, bu hususta yanılabileceği, zira markaların kapsamındaki mal ve hizmetlerin aynı olmasının bu yöndeki yanılma ihtimalini arttırdığı, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökeni işaret ettiğini algılama ihtimalinde dahi marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu hususunda yanılsamaya düşebileceği, bu nedenle karşılaştırılan markalar arasında SMK m.6/1 hükmü uyarınca ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Yukarıda izah edilen nedenlerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40 TL'nin düşümü ile bakiye kalan 4,90 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 116,60 TL harç, 120,50 TL posta, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.037,10 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... Oyuncak ve Yayıncılık San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 8,50 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Oyuncak ve Yayıncılık San. Tic. Ltd. Şti.'ne verilmesine,
6-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekili, davalı şirket vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/03/2021