T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/45 Esas - 2024/54
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/45 Esas
KARAR NO: 2024/54
HAKİM:...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ... - ...
DAVA: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ: 05/12/2023
KARAR TARİHİ: 02/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/02/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına kaydedilen 05/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Tecavüz konusu kitapların müvekkili tarafından telif edilmiş olduğunu ve tüm hakları üniversitelerine ait eserler olduğunu, bu eserlerin üzerinde de görüleceği üzere ... markası bulunmakta olduğunu, .... müvekkili üniversite bünyesinde faaliyet gösteren bir ... olduğunu, kitapların satışa çıkarılması da yayma hakkı kapsamında bir hak olduğunu, bu hakkın ise münhasıran eser sahibine ait olduğunu, eser sahibinin izni olmaksızın kitabın satışa çıkarılmasının, yayma hakkına tecavüz olarak addedilmekte olduğunu, davalılar ile üniversiteleri arasında ise davalıların fiillerini meşrulaştıracak herhangi bir anlaşma bulunmadığını, mali hakları tecavüze uğrayan eser sahibi tecavüzün kaldırılmasını, müstakbel tecavüzlerin önlenmesini dava edebileceğini, mali haklarına tecavüz edilmiş eser sahibinin haksız fiil kuralları gereğince tazminat davası açma haklarının yanı sıra kusur aranmaksızın Kanun'un 68/1, 2 ve 3'üncü fıkraları kapsamında bedel talep edebileceğini, iş bu dava ile davalıların müvekkili üniversitenin yayma hakkına ve diğer haklarına tecavüz etmiş olmaları nedeniyle vaki tecavüzlerinin kaldırılmasını, müstakbel tecavüzlerin önlenmesini ve Kanun'un 68'inci maddesi kapsamında rayiç bedel talep etmekte olduklarını, davacıların tecavüzlerinin kaldırılmasını, müstakbel tecavüzlerin önlenmesini, iş bu davanın belirsiz alacak davası olduğunu, Kanunun 68'inci maddesi kapsamındaki rayiç bedelin bilirkişi marifeti ile tespit edildikten ve belirli hale geldikten sonra talep edecekleri tutarın davalıların her birinden tahsili ile müvekkili üniversiteye verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava dilekçesinde gösterilen davalılardan birinin "..." olduğu, davalı olduğu belirtilen söz konusu kişiye çıkartılan dava dilekçesi ve tensip zaptının bila tebliğ iade edildiği, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen "..."nin, ... ünvanlı işletmenin işleteni olarak gösterildiği, nitekim bu hususun ... D.İş sayılı delil tespiti dosyası içeriğinden de anlaşıldığı, davalı olarak gösterilen söz konusu kimsenin tebliğe elverişli adresinin tespiti için ... A.Ş ile ...'ne müzekkereler yazıldığı, .... A.Ş'nin mahkememize gönderdiği cevabi yazıda; "..." rumuzuyla satış yapan kişinin farklı bir şahıs olduğu, ... olmadığının belirtildiği, ... 'nin mahkememize gönderdiği 26/01/2024 tarihli araştırma tutanağında; araştırma yapılması istenen adreste ... isimli bir şahsa ulaşılamadığı, adres çevresinden sorulduğunda, böyle birini tanıyan ve bilen birine rastlanmadığı, konu ile ilgili yapılan araştırmada ... Mahallesi'nde "..." isimli bir sokağın bulunduğunun belirtildiği müşahede edilmiştir.
Taraf ehliyeti 6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde düzenlenmiş olup, madde hükmüne göre, medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir. Taraf ehliyeti medeni hukuktaki hak ehliyetinin karşılığıdır. ... Hukuk Genel Kurulu'nun ... sayılı kararında da belirtildiği üzere, taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usuli hukuki ilişkinin sujesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usuli bir kavramdır. Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir.
Bu bilgiler ve açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, dava dilekçesinde "..." ünvanlı işletmenin işleteni olarak gösterilen "..." isminde bir gerçek kişinin mevcut olmadığı, "..." isimli bir sokağın "..." ünvanlı işletmenin bulunduğu mahallede bir sokak adı olduğu, bu nedenle "..." ibareli kişiliği bulunmayan birine yöneltilen davada 6100 sayılı HMK m.114/1-d hükmü uyarınca taraf ehliyeti bulunmadığı, taraf ehliyeti bulunmayan birine yöneltilen davanın mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyasından tefrik edilerek iş bu esasa kaydedildiği, davacı üniversite harçtan muaf olduğundan tefrik edilen dosyada başvurma harcı ve peşin nispi harç alınmadığı, nihayetinde; taraf ehliyeti bulunmayan "..."ye yöneltilen davanın HMK m.115/2 hükmü uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.
Yukarıda izah edilen gerekçelerle; aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın HMK m.115/2 uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davacı taraf harçtan muaf olduğundan başvurma harcı ve karar-ilam harcı alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, evrak üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde .... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere evrak üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi.02/02/2024
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır