T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/292 Esas
KARAR NO: 2023/154
DAVA: ... Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 09/08/2022
BİRLEŞEN DAVA: ... Kararının İptali
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ: 14/12/2022
KARAR TARİHİ: 31/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/04/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan (... Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı-birleşen davacı vekili 09/08/2022 tarihli dava ve 14/12/2022 tarihli birleşen dava dilekçelerinde özetle; Müvekkiline ait "..." isimli marka başvurusunun 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka olma özelliğini taşımakta olduğunu, bir markadan beklenen tüm şartları taşımakta olduğunu, bunun yanında tescile itiraz eden diğer markadan gerekli ayırt ediciliği çok net bir biçimde sağlamış olduğunu, bir markanın diğer bir markadan ayrımını sağlaması ilgili kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere bir harf, bir sayı yahut en ufak bir farklı detayla bile sağlanabilmekte iken müvekkilinin "..." isimli markasının tescili için yapmış olduğu başvurusunun; "..." markasına hiçbir benzerliği olmayan marka isimleri sebebi ile reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkiline ait tescili istenen "..." isimli markanın tescilinin reddine karar verilmesine sebebiyet veren marka ile "..." isimli markanın farklılıkları, orta düzey bir tüketicinin bile ayırt edebileceği düzeyde olduğunu, müvekkiline ait "..." isimli markanın tesciline ilişkin yapılan itirazın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla; ... sayılı, ... ... karar numaralı ve 14.06.2022 tarihli kararının iptaline, müvekkili tarafından "..." isimli yapılan marka tescil başvurusunun onaylanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili 18/08/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davada husumet yönünden eksiklik olduğunu, ... kararıyla, başvuru ile redde mesnet gösterilen markaların bağlantı kurulması
ihtimali dahil karıştırılma ihtimaline yol açabilecek derecede benzer olduğunu; ayrıca
başvuru kapsamında yer alan hizmetler ile itiraza mesnet markaların eşya listesinde yer alan
hizmetlerin aynı/aynı tür veya benzer hizmetler olduğu tespit edilmiş olmakla iş bu
başvurunun tescili halinde, tüketici nezdinde sayılan markalar arasında
ilişkilendirme/karıştırma ihtimalinin oluşabileceği 6769 sayılı SMK 6/1 deki koşulların
gerçekleşmiş olduğu sonucuna varılmış olduğunu ve başvurunun bu sebeplerle haklı ve hukuka uygun
olarak reddedilmiş olduğunu beyan ederek; öncelikle açıklanan nedenlerle davanın husumet nedeniyle usulden reddine; aksine kanaat oluşması halinde ise, Yeniden İnceleme ve
Değerlendirme Kurulunun ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi isteminin
reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davalı ... vekili 12/01/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, .... sayılı 14.06.2022 tarihli ve ... sayılı ... kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek iptali için mahkeme nezdinde iş bu davayı açmış olduğunu, davacının dava dilekçesinde dayandığı hususların usul ve yasaya aykırı olup, markalar arasında bağlantı kurulması ihtimali dahil karıştırılma ihtimaline yol açabilecek derecede benzerlik olduğunu ve markaların aynı / aynı tür veya benzer hizmetleri kapsadıklarının aşikar olduğunu, davacı tarafa ait “...” ibareli marka başvurusu ile müvekkili şirketin seri markalarına konu kök markayı hatta “...” ve “...” asli unsurlu müvekkili şirket markasını birebir taklit etmekte, markayı müvekkili markaları ile yakınlaştırma, benzeştirme yoluyla markalar arası karıştırılma ihtimali yaratmakta olduğunu, müvekkili markalarında kök marka olarak kullanılan “...” ibaresinin itiraza konu markada asli unsur olarak müvekkili ile özdeşleşen “...” ibaresi ile kullanıldığını ve bunun sonucu olarak tescil talepli olunan sınıflarda kaynak olarak müvekkili işaret etmesi sebebiyle; “...” ibareli marka tescil başvurusunun, müvekkili ile işletmesel bağı bulunan bir marka izlenimi yaratmakta olduğunu, itiraza konu markada yer alan “...” ibaresi markaya hiçbir ayırt edicilik kazandırmadığını, burada dikkat çeken unsurun “...” ibaresi olduğunu, “...” ibaresinin birebir alınarak, itiraza konu markanın müvekkili markaları ile benzeştirme yolu ile karıştırılma amacıyla oluşturulduğu gerçeğini değiştirmediğini beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK:
... 'nin 14/12/2022 tarih .... sayılı kararı ile söz konusu dava dosyası, mahkememize ait yukarıda yazılı esas sayılı dava dosyası ile birleştirildiğinden, birleşen dava dosyası, dosyamız arasına alınarak yargılama birlikte yürütülmüştür.
Dava, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacı-birleşen davacıya ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile birleşen davalıya ait redde mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ...n Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İşlem dosyasının tetkikinde; Davacı-birleşen davacının 18.02.2021 tarihinde "..." ibareli ... sayılı, 42.sınıfta yer alan bir kısım hizmetlerin tescili amacıyla başvuruda bulunduğu, ...'nca başvurunun 17.05.2021 tarih ve 372 sayılı ...'nde yayımlandığı, birleşen davalının 17.07.2021 tarihinde SMK m.6/1 hükmü uyarınca ... sayılı markaları mesnet göstererek yayına itiraz ettiği, davacı-birleşen davacının bu itiraza karşı 14.08.2021 tarihli itiraza karşı görüş bildirme dilekçesi sunduğu, dilekçesinde ... sayılı markaya ilişkin olarak tüm mal ve hizmetler bakımından kullanmama def'i ileri sürdüğü, yayına yapılan itiraz sonucu ...'nca marka tescil başvurusunun SMK m.6/1 hükmü uyarınca reddedilmesine karar verdiği, redde mesnet olarak; ... sayılı markaların gösterildiği, bu karara karşı davacı-birleşen davacı tarafından 15.04.2022 tarihinde itirazda bulunulduğu, itirazı değerlendiren ...'nun ... sayılı ... kararı ile; itirazın ve başvurunun reddine karar verdiği, bu kararın davacı-birleşen davacıya 24.06.2022 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir.
Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür.
Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.
Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, redde mesnet markalar ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu marka başvurusundan çıkartılan ve eldeki davaya konu olan "Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi. Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar ... tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri. Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç). Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri.", redde mesnet ...sayılı marka kapsamında yer alan "Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi. Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar ... tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri. Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç). Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri.", redde mesnet ... sayılı marka kapsamında yer alan "Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi. Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar ... tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri. Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç). Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri.", redde mesnet ... sayılı marka kapsamında yer alan "Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi. Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar ... tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri. Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç). Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri." ve redde mesnet ... sayılı marka kapsamında yer alan "Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi. Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar ... tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri. Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç). Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri." ile aynı veya aynı türdür.
Dava konusu marka başvurusu; "..." ibaresinden oluşmaktadır.
Redde mesnet markalar; "...." ibarelerinden oluşmaktadırlar.
Taraf markaları global olarak karşılaştırıldıklarında; kapsamlarında yer alan hizmetlerin aynı/aynı tür olduğu, redde mesnet markaların esas unsurunun "..." sözcüğü olduğu, "..." ibarelerinin davaya konu hizmetler bakımından somut ayırt ediciliklerinin bulunmadığı, redde mesnet markalarda yer alan şekil unsurunun "..." sözcüğüne göre "Söz görünümden yüksek sesle konuşur." ilkesi uyarınca arka planda kaldığı, "..." sözcüğünün; "1.Düzen 2.Bir sonuç elde etmeye yarayan yöntemler düzeni 3.Yol, yöntem." gibi anlamlara geldiği, davaya konu hizmetleri hemen ve ilk bakışta tanımlamadığı, bu nedenle somut ayırt edici niteliği haiz olduğu, başvuru markasında yer alan "...-" ekinin ... tekrarlama eki olup "Reaktif, Rejenerasyon vb." gibi ...'de de kullanım alışkanlığı bulunduğu, bu nedenle söz konusu ekin anlamına ülkemiz ilgili tüketici kesiminin aşina olduğu, bu nedenle "..." markasında yer alan "...-" ekinin, markanın "..." sözcüğünde odaklanan kavramsal çağrışımı bertaraf etme kabiliyetinin bulunmadığı, buna göre; daha önce redde mesnet markaları gören, işiten, bu markalı hizmetlerden yararlanan ilgili tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu marka başvurusunu aynı/aynı tür hizmetler üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, bu hizmetlerden faydalanmak için ayıracağı süre içerisinde, bu markayı redde mesnet markalar ile ilişkilendireceği, markaların aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşerek tüketim tercihinde bulunacağı, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökeni işaret ettiğini algılama ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde yanılsamaya düşeceği, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Yukarıda izah edilen gerekçelerle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Asıl ve birleşen davaların REDDİNE,
2-Asıl ve birleşen davalar bakımından Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 161,40 TL'nin düşümü ile bakiye kalan 18,50 TL'nin davacı-birleşen davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalı ve birleşen davalı kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ve birleşen davalıya verilmesine,
4-Davacı-birleşen davacı tarafından yapılan 161,40 TL peşin harç, 161,40 TL başvurma harcı, 48,60 TL vekalet harcı, 52,92 TL dosya kapağı masrafı, 318,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 742,32 TL yargılama giderinin davacı-birleşen davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Birleşen davalının yapmış olduğu 51,20 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacı-birleşen davacıdan alınarak birleşen davalıya verilmesine,
6-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa ...'sen iadesine,
Dair, Davacı-b. davacı vekilinin, Davalı Kurum vekilinin ve birleşen davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/03/2023
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza