T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2020/155 Esas
KARAR NO : 2024/419
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ....
VEKİLİ : Av. ... - ....
DAVALI : ... -... ....
VEKİLİ : Av. ... - ....
DAVA : Tasarım Hakkının İhlali - Haksız Rekabet
DAVA TARİHİ : 29/06/2020
KARAR TARİHİ : 06/11/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/11/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarım Hakkının İhlali - Haksız Rekabet davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 29/06/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 1999 yılında alüminyum doğrama sistemleri alanında üretim ve faaliyet göstermek adına kurulmuş bir firma olduğunu, 2005 yılında şirketleşmesini tamamladığını, 2006 yılından bugüne cam ve ayna dekorasyonu faaliyetlerini de bünyesine katarak camlı stand üretiminde bir dünya markası haline geldiğini, yaptığı yoğun ... çalışmaları ve geliştirdiği özgün tasarımlar ile 15 ülkeye ihracat yapar konumda olduğunu, geliştirdiği tasarımlar için ... nezdinde tasarım tescil başvuruları yaptığını, söz konusu ürünler basit gibi görünse de teknik ve tasarımsal anlamda çok ciddi bir arge çalışması neticesinde elde edildiğini ve gerek mukavemet gerekse montaj ve nakliye kolaylığının bu ürünlerin tasarımsal unsurlarına etki ettiğini, müvekkilinin söz konusu tasarımlarından birinin de iş bu davada ön plana çıkarılan ... sıra numaralı camlı teşhir standı vitrini olduğunu, müvekkil ile aynı sektörde faaliyet gösteren davalının müvekkilinin başta ... sıra numaralı tasarımı olmak üzere tüm tasarımlarını izinsiz bir şekilde taklit ettiğini, davalının, müvekkilinin tasarımlarını üreterek satışa arz ettiği yönünde bilgiler alındığını, müvekkilinin davalıya izin veya lisans vermediğini, davalı yanın eylemlerinin tespiti amacıyla .... D.İş dosyası ile tespit yaptırdıklarını, bu tespit sonucu alınan ihtiyati tedbir kararını icraya koyduklarını, buna rağmen davalının tecavüz eylemlerine devam ettiğini, tarafların zorunlu arabuluculuk görüşmelerinde anlaşamadıklarını belirterek; davalı yan tarafından müvekkili adına tescilli ... sayılı
tasarımdan doğan haklarına tecavüz edildiğinin 6769 s. SMK uyarınca
tespitine, tecavüz teşkil eden eylemlerin men ve ref'ine, davalı eylemlerinin müvekkil tasarım hakkına tecavüz etmesinin yanında
ayrıca TTK hükümleri uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine,
fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 6769 s. SMK uyarınca tescilli
tasarımdan doğan hakların davalı yanca ihlal edilmesi nedeniyle 2.000,00 TL
maddi ve 25.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 27.000,00 TL tazminatın dava
tarihinden itibaren ticari işlere uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte
davalıdan tazminine, tecavüz yönünde verilecek mahkeme kararının, masrafları tecavüz eden
tarafından karşılanarak, Türkiye’ de tirajı en yüksek 3 gazeten birinde
ilanına,
tespit dosyasında yapılan yargılama giderleri ve tüm icra masrafları da
dahil olmak üzere tüm yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa
yüklenmesine,
karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 24/07/2020 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Usul açısından derdestlik itirazlarının olduğunu,.... Esas sayılı dosyasının iş bu dosya bakımından bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının tecavüz iddiasına dayanak olan ürünlerinin kamuya mal olmuş ürünler olduğunu, davalı müvekkilinin söz konusu ürünleri tescilden çok önce gerek imalat gerek diğer satıcılardan temin yoluyla yurt içinde ve dışında kamuya sunduğunu, müvekkilinin raf sistemleri, dekor, fuarcılık vb. sektörlerde ülke çapında tanınan ve bilinen saygın bir firma olduğunu, davacının ... sıra numaralı tescilli tasarımı ile müvekkilinin D. İş dosyasında tespit edilen ürünlerinin birbirinden farklı olduğunu, davacının tescilli ürününün kamuya mal olduğunu, dava edilen ürüne ait ve söz konusu ürünü yıllardır üretip sattıklarına delil olmak üzere 2009 ve 2005 yıllarına ait faturaları ve müvekkiline ait katalog fotoğraflarını delil olarak dilekçe ekinde sunduklarını, bu nedenle davacı yanın haksız ve yersiz tecavüz iddialarını kabul etmediklerini beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Dava; tasarım hakkı ihlali ve haksız rekabet iddialarından kaynaklı hukuki korunma istemlerine yöneliktir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının, davacıya ait ... nolu tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturan eylemlerinin bulunup bulunmadığı, buna bağlı olarak; tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminat ile hükmün ilanı istemlerinin yerinde olup olmadığı, derdestlik dava şartı noksanlığının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri tebliğ olunmuş, tarafların sunduğu deliller alınmış, tasarım tescil belgesi ve .... D.İş sayılı dosyası celp edilmiş, .... Esas sayılı dosyaları UYAP üzerinden temin edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, özel veya teknik hususlar bakımından bilirkişi incelemeleri yapılmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları, tasarım tescil belgesi, .... D.İş sayılı dosya içeriği, .... Esas sayılı dosya içerikleri, bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamına göre;
İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; eldeki davanın .... D.İş sayılı dosyası ile davalı işyerinde yapılan delil tespiti işlemi üzerine açıldığı, önceki dava tarihli .... Esas sayılı davasına konu istem tarihleri ve isteme konu maddi vakıalar ile eldeki davaya konu istem tarihi ve maddi vakıaların farklı olduğu anlaşıldığından davalı yan tarafından ileri sürülen derdestlik itirazının reddine karar verilerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
.... D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; davalıya ait işyerinde bilirkişi marifetiyle delil tespiti icra edildiği, bilirkişi .... tarafından tanzim edilen 12/02/2020 havale tarihli bilirkişi raporuna göre; davalıya ait "...." adresinde yer alan işletmede yer alan ve raporda "I" nolu olarak belirtilen ürün ile davacıya ait ... sayılı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle aynı olduğu, tespit edilen diğer ürünlerin davacıya ait tasarımlar ile aynı olmadığı yönünde görüş beyan edildiği anlaşılmıştır.
.... Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde; iş bu davanın davalısı tarafından, iş bu davanın davacısına karşı tasarımların hükümsüzlüğü davası açıldığı, hükümsüzlüğü istenen tasarımlar arasında iş bu davaya tasarım hakkı ihlali ve haksız rekabet iddiasına mesnet gösterilen ... sayılı tasarımın da bulunduğu, ilk derece mahkemesince verilen 29/01/2019 tarih ....sayılı kararda; davanın kısmen kabulüne karar verildiği, iş bu davada mesnet gösterilen ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğü isteminin ise reddine karar verildiği, söz konusu karara karşı istinaf başvurusunda bulunulduğu, başvuruyu inceleyen ....Dairesi'nin 22/05/2024 tarih .... sayılı karar uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verildiği, iş bu davada mesnet gösterilen ... sayılı tasarımın da içinde bulunduğu bir kısım tasarımların hükümsüzlüğüne karar verdiği, verilen kararın yasal süre içinde temyiz edilmediği ve bu nedenle ... kararının kesinleştiği müşahede edilmiştir.
6769 sayılı SMK m.79/1 hükmüne göre; Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır.
Belirtilen Kanun hükmüne göre; iş bu davada mesnet gösterilen ... sayılı tasarımın kesinleşmiş mahkeme kararı ile hükümsüz kılındığı, hükümsüz kılınan tasarım tescilinin geçmişe etkili olarak ortadan kalkacağı ve tasarıma SMK ile sağlanan korumanın hiç doğmamış sayılacağı, bu durumda, her ne kadar delil tespiti dosyası ile tespit edilen "I" numaralı davalı ürünü ile hükümsüz kılınan ... sayılı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle aynı olduğu anlaşılmışsa da, hükümsüz kılınan tasarımdan kaynaklı olarak davalı yanın tasarım hakkı ihlali bulunduğu eyleminden bahsedilemeyeceği, yine, hükümsüz kılınan tasarımın "yeni" olmadığı, davacıdan önce de bu tasarımın kamuya sunulduğunun .... Dairesi'nin 22/05/2024 tarih .... sayılı karar içeriğinden anlaşıldığı, davalı yanın "yeni" olmayan tasarım ürününü ticari sahada kullanması eyleminin davacı aleyhine haksız rekabet de oluşturmayacağı anlaşıldığından, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacının peşin yatırdığı 461,10 TL harçtan alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile arta kalan 33,50 TL harcın talebi halinde davacıya iadesire,
3-Tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men-i, ref'i ve hükmün ilanı istemleri bakımından; davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Maddi tazminat istemi bakımından; davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 ve m.13 hükmü gereği hesaplanan 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Manevi tazminat istemi bakımından; davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3, m.10 ve m.13 hükmü gereği hesaplanan 25.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL karar ve ilam harcı, 54,40 TL başvurma harcı, 68,60 TL vekalet harcı, 1.950,00 TL bilirkişi ücreti, 863,20 TL dosya kapağı-posta-tebligat masrafı, 751,80 TL .... D.İş sayılı dosyasından sarf edilen delil tespiti masrafı olmak üzere toplam 4.115,60 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 7,80 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-13 ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/11/2024
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır