T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/442 Esas - 2024/290
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/442 Esas
KARAR NO : 2024/290
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ....
....
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : 1- ....
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü)
DAVA TARİHİ : 03/10/2023
KARAR TARİHİ : 14/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 03/10/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafın markasının, özel olarak biçimlendirilmiş olan müvekkili şirketin markasına görsel açıdan ayniyet derecesinde benzemekte olduğu, davalı tarafın kullandığı logonun müvekkili şirketin markasının logosuyla birebir aynı olduğu, görsel benzerliğin tespitinin, markaların benzer markalar olarak değerlendirilmeleri için tek başına yeterli kabul edildiği, işitsel algıya kıyasla, görsel algının daha kesin ve tekrarlanan algılama imkanı sağladığı, işaretler arasındaki görsel farklılıkların, işitsel farklılıklara kıyasla daha fazla etkiye sahip olduğu, markaların akılda kalmasının ilk sebebinin markada bulunan şekil olduğu, ortalama tüketici nezdinde bir markada yer alan kelimelerden ziyade şekillerin dikkate alındığı, davadan bağımsız üçüncü kişi olan ... markası sahiplerinin, ürünün şeklini ve ambalaj rengini ön plana çıkararak reklamını yaptığı, bu reklamları izleyen kişinin aklına direkt olarak ... markasının gelmesinin tanınmış markanın yalnızca isim olarak değil, logosuyla, ürün şekliyle hatta ve hatta ürün paketlemesindeki rengi ile tanınabileceğinin göstergesi olduğu, davalı markasında her ne kadar ... şeklinin haricinde ... ibaresi yer almaktaysa da, logoların çok daha akılda kalıcı ve ayırt edici nitelikte olması nedeniyle davalının markasının tüketici tarafından "..." olarak değerlendirileceği, davalı tarafın ürünlerinde kullandığı ... harfinin tasarımının, müvekkili şirketin kullanmış olduğu ... tasarımına bire bir benzediği bu durumun, tüketici nezdinde iki markanın karıştırılmasına neden olduğu, karıştırılma ihtimalinde önemli olan hususun, halkın iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir bağlantı kurması olduğu, burada işitsel veya görsel bir benzerlik ve hatta genel görünüş açısından "umumi intiba" olmasa bile, halk tarafından iki marka arasında bir bağlantı kurulması ve hatta çağrıştırmasının dahi karıştırılma ihtimali için yeterli ölçü kabul edilmesi gerektiği, ... harfi ile ilgili yüzlerce farklı kombinasyonla tasarım yapılabilecekken bire bir “...” ibaresinin kullanılmasının müvekkili şirketin tanınırlığından faydalanma kastını ortaya koyduğu, müvekkili şirket markasına benzerliği sebebiyle ikame edilen davalarda mahkemelerce markaların şekli itibariyle yapılan değerlendirmeler sonucu haklılığı tespit edilerek, markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğuna hükmedildiği, müvekkili markanın aksesuar, ayakkabı ve çanta olmak üzere milyonlar satan çeşitli ürünleri bulunmakta olduğu, tüketici olan neredeyse herkesin, ürünlerin doğası gereği uzak mesafeden görmekte olduğu, böyle olduğu için halkın bu ürünleri alırken Türkiye’de en çok satan markaların başında gelen müvekkili şirket markasının ... olduğu yanılgısına düşebilmekte olduğu, markalar arasındaki iltibas incelemesinin yalnızca kâğıt üzerinde bulunan marka örneklerinin karşılaştırılarak yapılması halinde iltibas konusunda hatalı değerlendirilmeler yapılmakta olduğu, her iki tarafın markasının, ürünlerin üzerlerine işlendiğinde birbirleri ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu, davalı taraf markasının tescil edildiği sınıflar ve internet üzerinde yapılan araştırma ile, davalının sattığı ürünlerin temel olarak cinsel ürünler olduğunun anlaşıldığı, bu haliyle davalı taraf markasının kullanıldığı ürünler düşünüldüğünde, müvekkili tanınmış markasını bu ürünler üzerinde gören tüketicinin gözünde müvekkil şirketin ticari itibarını zedeleyeceği, bu haliyle davalı taraf markasının aynı zamanda müvekkili tanınmış markasına ve ticari itibarına zarar verici nitelikte olduğundan davalı taraf markasının başvurusunun reddi gerektiği, buna rağmen markalar arasında salt iltibas oluşmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiş olan ... kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı marka sahibinin "..." markasını tescil ettirmek istemesinin müvekkili 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu madde 7/f.1 ile koruma altına alınan haklarına aykırılık oluşturduğu, müvekkili şirkete ait ürünlerin en belirgin özelliğinin kullanılan “...” harfi olduğu ve müvekkili şirket markalarının, bu yönüyle diğer tüm markalardan ayrıldığı, ayakkabı sektöründe “...” harfinin müvekkili şirket ile özdeşleşmiş olduğu, bu sebeple bir ürün üzerinde “...” harfi görüldüğü zaman tüketici nezdinde akla gelen ilk markanın, müvekkili şirket markası olduğu, davalı tarafın, markasında yer verdiği ... harfinin tasarımı, müvekkili şirketin kullanmış olduğu ... tasarımına bire bir benzediği bu durumun, tüketici nezdinde iki markanın karıştırılmasına neden olacağı, ... harfi ile ilgili yüzlerce farklı kombinasyonla tasarım yapılabilecekken müvekkil markasına birebir benzeyen bir “...” kullanılmasının müvekkili şirketin tanınırlığından faydalanma kastını ortaya koyduğu, 6769 sayılı Kanun 5. Maddesinin 1-ç bendine göre, müvekkili şirketin "... ..." ibareli markasını 18, 25, 35. sınıflarda Markaların Korunması Hak. KHK'ya göre 16.09.2008 tarihinden itibaren; "... ..." ibareli markasını 02,03,09,10,14,16,18,21,25,27,28,30,32,35. sınıflarda 16.09.2008 tarihinden itibaren; "..." ibareli markasını ise 18/25/35 sınıflarında tescil ettirerek ayakkabılar, ayakkabı ürünleri ve baş giysileri üretmekte olduğu, davalı tarafın da müvekkille aynı sektörde faaliyet gösterdiği, müvekkili şirketin tescilinin bulunduğu 09, 12, 25, 35. sınıflarda markasını tescil ettirmek istediği, bu talebin usul ve yasaya aykırı olduğundan tescil talebinin reddedilmesi gerektiği, 6769 sayılı Kanun 6. madde, a ve b bendine göre marka sahibi tarafından yapılan itiraz üzerine marka başvurusunun tescil edilemeyeceğinin düzenlendiği, 5/1-ç maddesi gereğince davalı tarafından müvekkili şirkete ait "..., ... şekil, ... ..., ..., ... ..., ..., ... Şekil" markalarının aynısı olan "..." markasının müvekkili şirkete ait markalarla aynı sınıfta tescil talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğu, davalının eylemlerinin müvekkili şirketin tescilli markalarına tecavüz oluşturmakla birlikte TTK hükümleri gereğince haksız rekabet kurallarına da aykırılık oluşturmakta olduğu, hususlarını beyan etmekte ve .... ’nun 08.08.2023 tarihli ... sayılı kararının iptaline, davaya konu ... sayılı "..." marka başvurusunun tescil edilmesi halinde geçmişe etkili olarak, başvuru tarihinden itibaren hükümsüzlüğüne ve markanın üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi adına sicil kaydına ihtiyaten tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmektedir.
CEVAP:
Davalı ... vekili 17/10/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf markaları ile davalı taraf başvurusu bir bütün olarak değerlendirildiğinde; “... ...” ile “...”, “...”, “...” ibareli markaların ortalama tüketici kitlesi üzerinde bırakacağı etkinin “markaların aynı veya benzer olmadığı” yönünde olacağı, 6769 sayılı SMK’nın 6/1 maddesi anlamında davaya konu başvuru ile davacı markalarının benzemediği ve iltibas tehlikesinin bulunmadığı, başvuru konusu marka davacı markalarına benzer olmadığından, tanınmışlığın huzurdaki davaya etkili olmadığı, bütünlük sağlanması açısından yine de değinmek gerekir ise SMK’nın 6/5 maddesi açısından önemli olanın, sonraki başvurunun tescili nedeni ile haksız bir yararın sağlanması, tanınmış markanın itibarının zarar görmesi, tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi olasılıklarından birinin somut olayda bulunması olduğu, ayrıca her marka için SMK’nın 6/5 maddesinde belirtilen risklerin mutlaka oluşacağı kanaatine doğrudan varılamayacağı, bu risklerin varlığının davacı tarafından ispatı gerektiği, bu durumu ispatlayacak bir delilin ise mevcut davada bulunmadığı, başvuru konusu markanın tescili veya bu ürünlerle ilgili olarak kullanımı halinde SMK 6/5 maddesinde sayılan koşulların ortaya çıkacağına ilişkin olarak, itirazda, davacının tanınmışlığını ileri sürdüğü markasına verilecek zararın ya da markasının ününden sağlanacak yararın nelerden oluşacağını ve nasıl ortaya çıkacağını gösterir ve olayların olağan akışı içinde belirtilen durumların gerçekten olası olduğu yönünde bir sonuca varmak için yeterli kanaat oluşturacak deliller, argüman ve savlar sunulmadığından, başvurunun 6/5 maddesi uyarınca reddini gerektirecek haklı ve geçerli bir sebep bulunmadığı, açıklanan sebeplerle, davacı tarafın iddialarına katılmanın hukuken mümkün olmadığı, müvekkili ... tarafından alınan dava konusu kararın usule ve hukuka uygun olduğu, açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, hususlarını beyan etmekte ve davanın reddini talep etmektedir.
Davalı ... ŞİRKETİ vekili 30/10/2023 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraf markaları arasında bir harfin aynı olması dışında hiç bir benzerlik bulunmadığı, iş kolları ve sınıflandırmaları farklı olan müvekkili markasının içerisinde "..." harfi geçtiği için davacı tarafın markasıyla hiç bir benzerlik, çağrışım ve algı oluşturmayan müvekkili şirketin markasına itiraz edildiği, salt "..." harfinin davacı taraf markasında yer alıyor olmasının, bir kısmı veya tamamıyla çağrışıma neden olmayan "...” markasının sadece bir harfinde "..." harfi geçiyor diye marka hakkının ihlal edildiği sonucuna götürmeyeceği, "..." harfinin hiç bir markaya özgülenmediği, hiç bir kurum, kuruluş veya markanın "..." harfinin mülkiyetini almamış, sahiplenmemiş veya "..." harfinin tek kullanma hakkını haiz olmadığı, ... logosunun dahi "..." harfiyle birlikte anıldığı, bu itibarla davacı tarafın yapmış olduğu müvekkil markasına dair itirazların ve huzurdaki davanın reddinin gerektiği, bu anlamda müvekkili şirketin davacı tarafın kabul ettiği üzere internet üzerinden yapılan ufak bir araştırma ile davacının sektörü ile hiç bir alakası olmayan bir sektörde olduğu aynı veya benzer mal ve ürün üretmediği, satmadığı, müvekkili şirketin daha çok cinsel ürünler satışını yaptığı, davacı taraf ile markası arasında "..." harfi dışında bir benzerlik veya çağrışım olmadığı ya da davacı taraf dilekçesinde savunduğu üzere aynı veya benzer mal veya ürün satışının yapılmadığı, karıştırma ihtimalinin halkın malların veya hizmetlerin aynı işletmeden veya ticari olarak bağlantılı bir işletmeden geldiğine inanması ile ortaya çıkacağı, karıştırılma ihtimalinin, inceleme konusu anlaşmazlığın tüm faktörleri dikkate alınarak, bütüncül olarak değerlendirildiği, markaların görsel, işitsel veya kavramsal benzerliği, işaretlerin bütün olarak oluşturdukları izlenim esasında incelenmesi gerektiği, ancak bu yapılırken işaretlerin ayırt edici ve baskın unsurlarının özellikle dikkate alınması gerektiği, müvekkili şirketin internet ortamından yapılacak olan araştırmasında daha çok cinsel ürünler sattığının açıkça görüleceği, benzer ve aynı ürün olmamasının yanında niyeti cinsel ürünler sipariş etmek olan "orta zekalı tüketicilerin" davacının "..." markasıyla bunu karıştırmayacağı, inceleme konusu mal ve hizmetlerin tüketicilerinden oluşan ortalama tüketici kitlesinin bilinç ve dikkat düzeyinin de karıştırılma ihtimali açısından önemli olduğu, tam tersi yorumla "niyeti ayakkabı almak" olan bir tüketicinin cinsel ürünler ile davacının markasını karıştırmayacağı, müvekkili şirketin markasının kırmızı, yeşil, mavi ve sarı renklerle oluşturulmuş ve el yazısı benzeri orijinal bir yazım stiliyle yazılmış “... ...” ibaresinden oluştuğu, davacı markalarının, “...” veya “...” ibaresi ile bu ibareye ilaveten stilize biçimde yazılmış siyah ve kırmızı renkli “...” harfi veya tek başına “...” harf/şekil unsurundan oluştuğu, başvuru konusu markanın sadece “...” harfi değil bütünsel olarak “... ...” ibaresinden oluşmasının yanı sıra, “...” harfi ibaresinin gündelik ve ticari hayatta yaygın olarak kullanımı bulunan ayırt edicilik vasfı nispeten zayıf bir unsur olduğu gözetildiğinde, tüketici nezdinde “...” harflerinin/ibarelerinin farklı algılanacağı ve markalar arasında ilişkilendirilme/karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmayacağı, davacı taraf markasının tanınırlığı vurgulanmışsa da müvekkili şirketin markasının, davacı taraf markalarına benzer dahi olmadığından davacı tarafın ne denli geniş bir kitleye hitap ettiğinin veya kazancının veya işletme sayısının ve cirosunun yani tanınırlığının bir öneminin bulunmadığı hususlarını beyan etmekte ve davanın reddini talep etmektedir.
UYUŞMAZLIK:
Dava, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şirkete ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik, ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şirketin ... sayılı "..." ibareli markanın tescili amacıyla 17.08.2021 tarihinde gerçekleştirdiği başvurunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca 12.01.2022 tarih ve 388 sayılı .... 'nde ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacı yanın 07.03.2022 tarihinde itirazda bulunduğu, yayına yapılan itirazın ...'nca reddine karar verildiği, davacı şirketin 19.09.2022 tarihli yeniden itiraz dilekçesi ibraz ettiği, yeniden yapılan itirazı değerlendiren .... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 09.08.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu yargılama safahati içerisinde tescil edilmemiştir.
İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; dava konusu marka başvurusu tescil edilmediğinden hükümsüzlük istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
... kararının iptali istemi bakımından ise marka işlem dosyası ile sınırlı olarak ve taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır.
Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler marka olarak tescil edilmezler. (6769 sayılı SMK m.5/1-ç)
Mutlak red nedenleri, marka olarak seçilmiş bulunan işaretin niteliğinden kaynaklı, yetkili mercilerce re'sen incelenmesi gereken tescil engelleridir. Söz konusu engellerin dayanağı kamu menfaati ve kamu düzenidir. Bu kategori içerisine giren işaretlerin, başka bir kişiye ait oldukları veya üzerlerinde üçüncü kişilerin hakları bulunduğu için değil, aksine herkesin kullanımına açık tutulmaları gerektiğinden üzerlerinde hiç kimsenin hak iddia edemeyeceği mülahazasıyla marka olarak tescilleri reddedilmektedir. Bunun tek istisnasını, daha önce, aynı türdeki mal ya da hizmetler için tescil olunmuş veya tescili için müracaat edilmiş bulunan bir markanın aynısı ya da ayırt edilemeyecek derecede benzeyen marka başvuruları oluşturmaktadır. Bu olasılık, üçüncü bir kişinin marka hakkı temeline dayanmakla birlikte mutlak red nedenleri arasında sayılmıştır. (....) Marka hukukunda öncelik ilkesi hakimdir. Bu ilkeye göre, marka olarak tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir işaret, aynı mal ya da hizmetler için başkası tarafından tescil ettirilemez. Bu ilkenin görünümlerinden birini 6769 sayılı SMK m.5/1-ç bendinde düzenlenen mutlak red nedeni oluşturur.
SMK'nin 5.maddesi mutlak red nedenlerini düzenlemiş olup, bu maddede sayılan hususlar gerek ..., gerekse mahkemelerce resen gözetilmesi gerekir. SMK'nin 6.maddesi ise, nisbi red sebeplerini düzenlemiş olup, bu maddede düzenlenen hususlar resen gözetilemez, ancak ilgili kişiler tarafından ileri sürülebilir.
SMK'nin 5/1-ç bendinde belirtilen "aynı" olma; karşılaştırılan işaretlerin özdeş, birbirinden farksız, birebir aynı, taklit v.b. olmalarını ifade eder. Bunun yanında, işaretlerin örneğin farklı renk veya büyüklükte olması, yazı karakteri ya da tipinin farklılaştırılması gibi değişiklikler de "aynı" olma durumunu etkilemez. "Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik" ise, karşılaştırılan işaretler arasındaki farklılıkların markanın kapsadığı mal ve hizmetin orta düzeydeki alıcı kitlesi üzerinde bıraktığı genel izlenim itibariyle önemsenmeyecek derecede düşük olması nedeniyle aynı işaret gibi algılanmasıdır. Bu durumda, karşılaştırılan işaretlerin "aynı" ya da "ayırt edilemeyecek kadar benzer" olması halinde, markayı oluşturan işaretler arasında iltibasın varlığı ayrıca bir inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık olduğu peşinen kabul edileceğinden; anılan Kanunun 5/1-ç bendinde ayrıca iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı hususlarının da araştırılması gibi bir koşul yer almamıştır. Bu bakımdan, yukarıda da ifade edildiği gibi bir ayniyet veya ayırt edilemeyecek derecede benzerlik mevcut ise ... tarafından re'sen başvurunun 6769 sayılı SMK 5/1-ç bendi uyarınca reddine karar verilebilecektir. Ancak, marka tescilinde nispi ret nedeninin düzenlendiği 6769 sayılı SMK 6/1 fıkrasına göre başvurunun reddedilebilmesi için, başvurunun bültende ilanı üzerine yasal sürede ilgililerin itirazı halinde Kurumca işaretler arasında bağlantı olduğu ihtimali de dahil halk tarafından karıştırılma ihtimaline neden olacak derecede benzerlik bulunup bulunmadığı hususu incelenecektir. Bir başka deyişle, anılan madde hükmüne göre yapılacak benzerlik incelenmesinde asıl olan karıştırılma ihtimalidir. Bu nedenle, 6769 sayılı SMK m.18. maddesi uyarınca Kurum tarafından 6. madde yönünden inceleme yapılırken, başvuru konusu işaretin üzerinde kullanılacağı mal veya hizmetlerin ortalama tüketicileri nezdinde sicilde daha önce tescilli bir marka veya marka başvurusu ile karıştırılma ihtimaline yol açılıp açılmayacağının da değerlendirilmesini gerektiren derecede, yani Kurumca takdir yetkisinin kullanılacağı bir benzerlik mevcut ise, bu takdirde işaretler arasında güçlü ve açık bir iltibasın varlığı peşinen kabul edilmiş sayılamayacağından "ayırt edilemeyecek kadar benzerlik" bulunduğundan bahisle re'sen, başvurunun reddine karar verilemez. Çünkü, böyle bir durumda işaretlerin 6769 sayılı SMK m.6/1 fıkrası anlamında bir "benzer"liği söz konusu olacağından, artık bu husus nispi ret nedeni olarak ve ancak başvuruya itiraz halinde Kurumca değerlendirilebilecektir. Zira, nispi red sebepleri kamu menfaati ile ilgili olmadığından, mahkeme veya ... tarafından re'sen dikkate alınması mümkün değildir. Bunların mutlaka 6769 sayılı SMK'nin düzenlediği prosedür çerçevesinde ilgili kişiler tarafından itiraz olarak ileri sürülmesi gerekir. SMK'nin 6/1 fıkrası kapsamında karıştırılma tehlikesine yol açıp açmadığının değerlendirilebilmesi ise ancak ilgililer tarafından anılan Kanun çerçevesinde itirazda bulunulmasına bağlıdır. Böyle bir değerlendirme yapılırken her tescil başvurusunun somut koşullarının gözetilmesi gerekliliği de göz ardı edilmemelidir. (Mülga KHK dönemine ilişkin değerlendirme; ....)
Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik incelemesinde, markaların kapsadıkları mal veya hizmet gruplarına göre belirlenecek olan ortalama tüketiciler esas alınacak ve yapılacak karşılaştırma sırasında markalardaki ayırt edici özellik taşımayan tali ve jenerik unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Ortalama tüketicinin dikkat ve algı düzeyi, mal veya hizmetin niteliğine, türüne ve fiyatına göre değişebilmektedir. Markaların ortalama tüketici tarafından ne şekilde algılandıkları, ayırt edilemeyecek kadar benzerlik incelemesinde yapılacak global değerlendirme bakımından belirleyici role sahiptir. Ortalama tüketici; "İyi bilgilenmiş, makul derecede gözlem yapan, makul derecede dikkatli, makul derecede tecrübeli ve makul derecede ihtiyatlı kimse"dir. Bu farazi kişi, markayı bir bütün olarak algılar, değişik markalar arasında karşılaştırma imkanını nadiren bulabilir. Daha çok, markaları, hafızasında tutabildiği kadar görüntüsüne göre değerlendirme yapar, detayların analizine girmez. (....)
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir.
Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür.
Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.
Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere;
Dava konusu marka kapsamında 03. sınıfta yer alan malların davacı şirkete ait davaya gerekçe olan markalardan .... sayılı markaların tescil kapsamında yer alan mallar ile aynı/aynı tür olduğu,
Dava konusu marka kapsamında 04. sınıfta yer alan malların davacı şirkete ait davaya gerekçe olan markaların koruma kapsamında bulunmadığı,
Dava konusu marka kapsamında 05. sınıfta yer alan malların davacı şirkete ait davaya gerekçe olan markalardan .... sayılı markaların tescil kapsamında yer alan mallar ile aynı/aynı tür olduğu,
Dava konusu marka kapsamında 10. sınıfta yer alan malların davacı şirkete ait davaya gerekçe olan markalardan .... sayılı markaların tescil kapsamında yer alan mallar ile aynı/aynı tür olduğu,
Dava konusu marka kapsamında 25. sınıfta yer alan malların davacı şirkete ait davaya gerekçe olan markaların tescil kapsamında yer alan mallar ile aynı/aynı tür olduğu,
Dava konusu marka kapsamında 28. sınıfta yer alan malların davacı şirkete ait davaya gerekçe olan markaların tescil kapsamında yer alan mallar ile aynı/aynı tür olduğu,
Dava konusu marka kapsamında 35. sınıfta ilk 4 alt sınıfta yer alan hizmetlerin davacı şirkete ait davaya gerekçe olan markaların tescil kapsamında yer alan hizmetlerle aynı/aynı tür olduğu, tespit edilmiştir.
Bununla birlikte davaya konu marka başvurusu kapsamında 35. sınıfta 05. alt grupta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için… 02 / 03 / 05 / 07 / 08 / 09 / 10 / 14 / 16 / 18 / 21 / 22 / 24 / 25 / 27 / 28 / 30 / 32. Sınıfta yer alan mallar… mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile davacı şirkete ait bilirkişi raporunda yer verilen Tablo.3’te yer alan bir kısım markaların tescil kapsamında 02 / 03 / 05 / 07 / 08 / 09 / 10 / 14 / 16 / 18 / 21 / 22 / 24 / 25 / 27 / 28 / 30 / 32. sınıfta yer alan mallar ilişkili mal ve hizmetlerdir. Şöyle ki, bu malların ve hizmetlerin niteliği, amacı ve yöntemi aynı olmamasına rağmen, birbirlerini tamamlayıcı nitelikte olduklarından, hizmetlerin sunulduğu yer genellikle malların satışa sunulduğu yerle aynı olduğundan ve hedeflenen halk kesimi aynı olduğundan benzerlik söz konusudur.
Dava konusu "..." ibareli marka, beyaz zemin üzerine gök kuşağının renklerini içeren el yazısına benzeyen bir yazı türü ile oluşturulmuş “...” ibaresi ile yine iki kalem darbesi ile oluşturulmuş ve ilk ibare ile aynı büyüklükteki kırmızı renkteki “...” ibaresinden oluşmaktadır. Söz konusu marka, kelime markası olmakla birlikte markadaki İngilizce “...” kelime unsuru Türkçe’de “baharatlı, acılı, muzır, zevkli, çekici cazip, müstehcen” anlamına gelmektedir. Söz konusu markanın esas unsurunun bir bütün olarak "..." ibaresi olduğu değerlendirilmektedir.
Davacı şirkete ait davaya gerekçe markalar ise; farklı uçları uzatılarak stilize edilmiş siyah çerçeve içinde turuncu renkteki “...” harfli markalardan, stilize edilmiş tek başına “...” harfli markalardan ve bu stilize “...” harflerinin yanı sıra “...” ibareli markalardan oluşmaktadır. Davacı şirketin ayrıca “...” harfini haiz kelimeleri içeren yahut “...” harfi eklenerek oluşturulan farklı ibareleri içeren markaları bulunmaktadır.
Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında 6769 sayılı SMK m.5/1-ç hükmü uyarınca ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunmadığı, bununla birlikte; dava konusu marka kapsamında yer alan bir kısım mal ve hizmetler ile davacıya ait markaların kapsamlarında yer alan bir kısım mal ve hizmetlerin aynı, aynı tür veya benzer oldukları, markalar arasında müşterek olan tek unsurun "..." harfi olduğu, tek harften oluşan markaların kimsenin tekeline verilemeyeceği, tek harften kaynaklı benzerliğin kural olarak markalar arasında benzerlik ilişkisi kurmaya yeter derecede ayırt ediciliği bulunmadığı, somut olayda davaya konu markanın esaslı unsurunun "..." harfi olmadığı, markanın genel görünümü dikkate alındığında, ayırt ediciliği sağlayan unsurun bir bütün halinde "..." ibaresi olduğu, "..." ibaresi ile davacı markalarının görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olduklarının söylenemediği, bununla birlikte, karşılaştırılan markaların tertip tarzının birbirinden farklı olduğu, buna göre, daha önce itiraza mesnet markaları gören, işiten, bu markalı mal ve hizmetlerden yararlanan ilgili tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu marka ile karşılaştığında, davaya konu mal ve hizmetlerden faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı davacıya ait markalardan farklı bir marka olarak algılayacağı gibi marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı da kurmayacağı, bu nedenle karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için;
A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi,
B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi,
C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir.
Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, e) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir.
Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır.
Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir.
Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır.
Somut olayda yapılan değerlendirmede; davacı şirketin "..." markası için 2007 yılında ... tarafından verilmiş tanınmışlık kararı bulunsa da davacı şirket söz konusu markanın tanınmışlığına ilişkin başka bir delil sunmadığı gibi “...” harfini içeren diğer gerekçe markaların tanınmışlığına ilişkin de herhangi bir delil sunmamıştır. Yapılan incelemede, ... sayılı tanınmış markada yer alan şekil unsurunun davaya konu markada yer alan “...” harfi ile benzer olmadığı, markaların kelime unsurları bakımından da benzerlik göstermediği tespit edildiğinden, davalının başvuruya konu markasının davacının tescilli markasından haksız yararlanma sağlaması, davacı markasının itibarına zarar vermesi, ayırt ediciliğini zedelemesi gibi durumların ortaya çıkacağına ilişkin kanaat oluşmamıştır. Diğer taraftan, davacı şirket, dava dosyasına davaya gerekçe “...” harfini içeren markaların tanınmışlığını destekler herhangi bir delil sunmadığından, davaya gerekçe diğer markaların tanınmışlığının bulunduğu da söylenememektedir. Bununla birlikte 6769 sayılı SMK’nın 6/1 maddesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde davacı şirkete ait “...” harfini içeren davaya gerekçe markalar ile dava konusu marka başvurusunun benzer olmadığı kanaatine de varıldığından söz konusu markaların tanınmışlığı kanıtlansa dahi davalının başvuruya konu markasının davacının tescilli markalarından haksız yararlanma sağlaması, davacı markalarının itibarına zarar vermesi, ayırt ediciliğini zedelemesi gibi durumların ortaya çıkacağına ilişkin kanaat oluşmamıştır.
Yukarıda izah edilen gerekçelerle; ... kararının iptali isteminin reddine karar verilmiştir.
Aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-... kararının iptali isteminin REDDİNE,
2-Dava konusu marka başvurusu tescil edilmediğinden hükümsüzlük istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin düşümü ile alınması gereken 157,75 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 99,20 TL vekalet harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 210,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 7.848,90 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... ŞİRKETİ tarafından yapılan 99,20 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... ŞİRKETİ'ne verilmesine,
7-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, Davacı vekilinin, Davalı Kurum vekilinin ve Davalı şirket vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/06/2024
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır