Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2024/197 Esas 2024/248 Karar

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/197 Esas
KARAR NO : 2024/248

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ....
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... ...

DAVA : 5846 Sayılı Kanundan Kaynaklı Tecavüzün Durdurulması, Ref'i
DAVA TARİHİ : 30/10/2019

(MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI
İŞ BU DAVA DOSYASI İLE BİRLEŞEN DAVA)
BİRLEŞEN DAVACI : ... - ...
...
VEKİLİ : Av. ... - ...
BİRLEŞEN DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -...
...
BİRLEŞEN DAVA : 5846 Sayılı Kanundan Kaynaklı Maddi ve Manevi Tazminat
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 30/10/2019

(... ESAS SAYILI
İŞ BU DAVA DOSYASI İLE BİRLEŞEN DAVA)
BİRLEŞEN DAVACI : ... - ...
...
VEKİLİ : Av. ... - ...
BİRLEŞEN DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - [...
...
BİRLEŞEN DAVA : 5846 Sayılı Kanundan Kaynaklı Maddi ve Manevi Tazminat
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 13/01/2020

KARAR TARİHİ : 29/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan 5846 Sayılı Kanundan Kaynaklı Tecavüzün Durdurulması, Ref'i / 5846 Sayılı Kanundan Kaynaklı Maddi ve Manevi Tazminat / 5846 Sayılı Kanundan Kaynaklı Maddi ve Manevi Tazminat davalarının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 30/10/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... ... isimli kitabın çevirisini davalı şirketçe karşılıklı yapılan sözleşme gereğince tek başına ve eksiksiz yapan kişi olduğunu, çeviri bedeli sayfa başına ücretlendirme yöntemiyle yapılan kitabın çevirisini 17.08.2015 tarihinde bitirdiğini, davaya konu çeviri bedelinin tamamının karşı taraftan tahsil edildiğini, müvekkilinin çevirisini yaptığı kitabın basıldığını 10 Eylül 2019 tarihinde internet yoluyla öğrendiğini, kitabın internet üzerinden satış yapan sanal mağazalarda hala kapak görselinde müvekkilinin adının çevirmen olarak yer aldığını, müvekkilinin kitabı sanal mağaza ...’dan satın aldığında ise ikinci bir kapak ve künye sayfası hazırlanarak adının kitabın kapak ve iç künyesinden çıkarıldığını, bunun üzerine çevirmen kopyalarının gönderilmesini davalıdan talep etmesine rağmen cevap alamadığını, davalıyla aralarındaki çeviri sözleşmesine aykırı olarak kitabın basıldığını düşündüğü için ...’ne başvurduğunu, gelen yanıtta çeviri ve eser sahibi olarak ... isminin bildirildiğini, davaya konu kitabın künyesinde son okumasını yapan kişi olarak görünen ... isminin gerçeğe aykırı bir şekilde ...’ne çeviri eser sahibi olarak bildirildiğini, kitap künyesine ise ... Tercüme Ekibinin çevirmen olarak gösterildiğini, kitabın tek çevirmeninin müvekkili olduğunu, davalının müvekkilinin tanınmışlığından faydalanarak kitap yayına sunulmadan önce internet sitelerinde çevirmen olarak müvekkilinin adını yazarak yanıltıcı olarak pazarlamaya çalıştığını, davalının bu fiilleri nedeniyle müvekkilinin maddi manevi zararının oluştuğunu, bu nedenle müvekkilinin çevirisini yaptığı ... ve ... Hipnozun Klinik Kullanımları isimli kitaba ilişkin eser sahibi haklarına yönelik tecavüzün durdurulmasına, davaya konu kitabın yayından çekilmesine, basılmış kopyalarının toplatılmasına, bandrolün iptaline, 20.000 TL manevi tazminat ile fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 1.000 maddi tazminata kitabın basım tarihi olan Nisan 2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 29/11/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının gerçek dışı taleplerini ileri sürdüğü huzurdaki davada, davacının ileri sürdüğü iddialara ilişkin maddi vakıayı öğrenmesi üzerinden 2 yıl geçmiş olduğundan eldeki davanın zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan sözleşme incelendiğinde müvekkili şirket yetkilisinin imzasının bulunmadığının görüleceğini, mevcut olmayan bir sözleşmesel ilişkiye dayalı olarak hak talep edilemeyeceğini, davacının, eserin orijinal anlamını yansıtmayacak/bozacak şekilde Türkçe'ye uygun biçimde çevirmeyerek hatalı çeviri yaptığını, davacı tarafından yapılan çeviri hatalı ve niteliksiz olduğundan müvekkili tarafından bu çevirinin kullanılmadığını, yeniden, yepyeni bir çeviri yaptırıldığını, davacının çevirisi kullanılmadığından ve yayınlanmadığından eserde davacının adına doğal olarak yer verilmediğini, müvekkili şirketçe basımı yapılan kitapların hiçbirinde davacının adına tercüman olarak yer verilmediğini, davacının dava dilekçesinde adının geçtiğini ileri sürdüğü internet sitelerinin dava dışı ve müvekkili ile hiçbir yasal bağı olmayan 3.kişilere ait olduğunu, bu nedenle müvekkilinin söz konusu internet siteleri içeriklerinden kaynaklı olarak hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin, ... tarafından yazılmış bulunan "... ..." isimli eserin Türkçe dilinde Türkiye'deki fikri ve mali haklarının sahibi olduğunu, söz konusu eserin akademik ve bilimsel bir nitelik taşıdığını, bu nedenle eserin orijinal dilinden farklı bir anlama gelecek şekilde çevrilmesine müsaade edilemeyeceğini, müvekkili tarafından, çevirinin, eserin orijinal dilindeki anlamına aykırı olarak davacı tarafından Türkçe'ye çevrildiğinin tespit edildiğini, davacı tarafından yapılan çevirinin eserin aslına sadık kalmaksızın baştan savma bir şekilde yapıldığının müvekkili şirket yetkililerince tespit edilmesinin ardından eserin davacının hatalı çevirisiyle basılması açıkça eserin mahiyetine ve itibarına aykırı olacağından yeniden çeviri yaptırıldığını, davacının çevirisi kullanılmadığından/yayınlanmadığından da eserde davacının adının kullanılmadığını, davacının maddi ve manevi zararının bulunmadığını, tam aksine, davacının bilimsel olmayan ve açık yanlışlarla dolu çevirisi nedeniyle müvekkilinin başka bir çevirmenle anlaşmak zorunda kaldığını, müvekkilinin eserin çevirisi için tek bir ücret ödemesi gerekirken iki ayrı çevirmene ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA (... ESAS):
Birleşen davacı vekili ... Esas sayısına kaydedilen 13/01/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... ve ... isimli kitabın çevirisini davalı şirketle karşılıklı yapılan sözleşme gereğince tek başına ve eksiksiz yapan kişi olduğunu, bu kitaba ilişkin olarak .... Esas sayılı dosyası ile eser sahibi haklarına yönelik tecavüzün durdurulması, davaya konu kitabın yayından çekilmesi ve basılmış kopyaların toplatılması, eser hakkında verilmiş yayınlanabilir bandrolünün iptali talepli dava derdest olup iş bu dava ile anılan hak ihlalinden dolayı maddi ve manevi tazminat isteminde bulunulduğunu belirterek; davalı tarafından müvekkiline 20.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine hükmedilmesini, maddi tazminat bakımından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın kitabın basım tarihi olan Nisan 2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN CEVAP:
Birleşen davalı vekili 24/01/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; İş bu davadan tefrik edilip ayrı bir esas numarası alan ... Mahkemesi'nin .... sayılı dava dosyası dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddedilmişse de, verilen red kararının kesinleşmediğini, eldeki davanın derdestlik dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddedilmesinin gerektiğini, açılan davanın zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan sözleşme incelendiğinde müvekkili şirket yetkilisinin imzasının bulunmadığının görüleceğini, mevcut olmayan bir sözleşmesel ilişkiye dayalı olarak hak talep edilemeyeceğini, davacının, eserin orijinal anlamını yansıtmayacak/bozacak şekilde Türkçe'ye uygun biçimde çevirmeyerek hatalı çeviri yaptığını, davacı tarafından yapılan çeviri hatalı ve niteliksiz olduğundan müvekkili tarafından bu çevirinin kullanılmadığını, yeniden, yepyeni bir çeviri yaptırıldığını, davacının çevirisi kullanılmadığından ve yayınlanmadığından eserde davacının adına doğal olarak yer verilmediğini, müvekkili şirketçe basımı yapılan kitapların hiçbirinde davacının adına tercüman olarak yer verilmediğini, davacının dava dilekçesinde adının geçtiğini ileri sürdüğü internet sitelerinin dava dışı ve müvekkili ile hiçbir yasal bağı olmayan 3.kişilere ait olduğunu, bu nedenle müvekkilinin söz konusu internet siteleri içeriklerinden kaynaklı olarak hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin, ... tarafından yazılmış bulunan "... ... " isimli eserin Türkçe dilinde Türkiye'deki fikri ve mali haklarının sahibi olduğunu, söz konusu eserin akademik ve bilimsel bir nitelik taşıdığı, bu nedenle eserin orijinal dilinden farklı bir anlama gelecek şekilde çevrilmesine müsaade edilemeyeceğini, müvekkili tarafından, çevirinin, eserin orijinal dilindeki anlamına aykırı olarak davacı tarafından Türkçe'ye çevrildiğinin tespit edildiğini, davacı tarafından yapılan çevirinin eserin aslına sadık kalmaksızın baştan savma bir şekilde yapıldığı müvekkili şirket yetkililerince tespit edilmesinin ardından eserin davacının hatalı çevirisiyle basılması açıkça eserin mahiyetine ve itibarına aykırı olacağından yeniden çeviri yaptırıldığını, davacının çevirisi kullanılmadığından/yayınlanmadığından da eserde davacının adının kullanılmadığını, davacının maddi ve manevi zararının bulunmadığını, tam aksine, davacının bilimsel olmayan ve açık yanlışlarla dolu çevirisi nedeniyle müvekkilinin başka bir çevirmenle anlaşmak zorunda kaldığını, müvekkilinin eserin çevirisi için tek bir ücret ödemesi gerekirken iki ayrı çevirmene ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Mahkememizin 01/11/2019 tarihli 1. tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava konusu maddi ve manevi tazminat istemlerine dair uyuşmazlığa ilişkin olarak, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu nedenle kendisine son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması gerektiği, aksi takdirde maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren muhtıra çıkartılmış olup, davacı vekili mahkememize ibraz ettiği 06/11/2019 tarihli dilekçe ile; eldeki dava bakımından arabuluculuk başvurusu yapılmadığı beyan etmiştir.
Mahkememizin 08/11/2019 tarihli ara kararı ile davacının davalıya yönelttiği maddi ve manevi tazminat istemleri iş bu esasa kayıtlı dava dosyasından tefrik edilerek mahkememizin .... Esas sayılı dava dosyasına kaydedilmiştir. Mahkememizin 08/11/2019 tarih .... sayılı kararı ile de davacının davalıya yönelttiği maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili 09/03/2020 tarihli istinaf başvuru dilekçesi ile mahkememizin 08/11/2019 tarih ... sayılı kararına lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile ... nezdinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.
... Dairesi'nin 29/04/2021 tarih ... sayılı kararı ile eldeki davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı, tefrik edildiği dava ile birlikte görülmesi gerektiği gerekçesiyle mahkememizce verilen kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkememize iade edilmesine karar verilmiş olup, iade edilen dava dosyası mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyasına kaydedilmiştir.
... Dairesi'nin 29/04/2021 tarih ... sayılı kararı KESİN olarak verildiğinden, mahkememizin 28/05/2021 tarih ... sayılı kararı ile söz konusu dava dosyasının mahkememizin .... Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş olup, birleştirilen dava dosyası iş bu dava dosyası arasında alınarak yargılama yürütülmüştür.
... Mahkemesi'nin 16/01/2020 tarih ... sayılı kararı ile; davacının davalıya yönelttiği dava, mahkememiz dava dosyası ile birleştirilmiş, birleştirilen dosya mahkememize gönderilmiştir. Birleşen dava, iş bu dava dosyası içine alınmış, birleşen dava bakımından dilekçe teatisi tamamlanmış ve yargılama birlikte yürütülmüştür.
Dava, 5846 sayılı Kanundan kaynaklı tecavüzün durdurulması ve ref'i, birleşen davalar ise; 5846 sayılı Kanun m.70 hükmünden kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davaya konu "... ve ...: Hipnozun Klinik Uygulamaları" isimli doküman üzerinde davacının işleme yolu ile eser sahipliği sıfatının bulunup bulunmadığı, davalının davacının eser sahipliğinden kaynaklı haklarını ihlal eylemlerinin bulunup bulunmadığı, davalının yayınladığı ve davacıya ait olduğu iddia edilen eserden davacı adının haksız yere çıkarılıp çıkarılmadığı, buna bağlı olarak tecavüzün durdurulması, davaya konu eserlerin piyasadan toplatılması ve bakanlıkça verilen bandrollerin iptal edilmesi istemlerinin yerinde olup olmadığı, davacının davalıdan maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceği, tazminat istemleri bakımından derdestlik dava şartı noksanlığının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, iş bu dava dosyası ile birleştirilen dosyaları iş bu dava dosyası arasına alınmış, dava konusu kitaba ilişkin bandrol talep formu ve taahhütnamesi celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetlerinden maddi vakıalara ilişkin raporlar alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları, ibraz ettikleri deliller, ...'nden celp edilen süreli olmayan yayınlar için bandrol talep formu ve taahhütnamesi, davaya konu kitabın orijinali, davacının davalıya teslim ettiği Türkçe çeviri metni, davalının yayınladığı çeviri kitabı, taraflar arasında akdedilen imzasız sözleşme, maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre;
İlk olarak hemen belirtilmelidir ki; Davacının, ... Esas sayılı dava dosyası ile açtığı ve eldeki dava ile birleştirilen maddi ve manevi tazminat davası, hali hazırda mahkememizde görülmekte olan ve önceki tarihli olup (30/10/2019), mahkememizin 28/05/2021 tarih ... sayılı kararı ile iş bu dava dosyası ile birleştirilen maddi ve manevi tazminat davası bakımından; tarafları ve dava konusu aynı olan bir dava olduğundan, derdestlik dava şartı noksanlığı nedeniyle ... Esas sayılı dava dosyasının eldeki dava ile birleştirilen maddi ve manevi tazminat davasının usulden reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili her ne kadar zamanaşımı def'inde bulunmuşsa da, davacı tarafın dava tarihi itibariyle eser sahipliğinden kaynaklı haklarının ihlal edildiğini ileri sürdüğü, ihlal eylemlerinin devam ettiğini belirttiği, ihlal eylemlerinin devam etmesi halinde eylemin kesintiye uğramasından, dolayısıyla zamanaşımı süresinin işlemesinden bahsedilemeyeceğinden, zamanaşımı def'i savunması yerinde bulunmayarak yargılamaya devam olunmuştur. Ayrıca dosya içinde mübrez davalıya ait bandrol talep formuna göre, dava konusu yayınlanan kitap için 04/07/2019 tarihinde ...’ne müracaatta bulunulduğundan, bu tarih ile dava tarihi arasında yer alan süre nazara alındığında dahi zamanaşımı def’i şartlarının oluşmadığı tespit edilmiştir.
Dava dilekçesi ekinde; davacı ile davalı arasında düzenlendiği iddia edilen bir çevirmen sözleşmesi sureti sunulmuş olup, sözleşme altında tarafların imzaları bulunmamaktadır. 6098 sayılı TBK m.1 hükmü uyarınca; sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir. TBK m.12 hükmüne göre; Sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe, hiçbir şekle bağlı değildir. Kanunda sözleşmeler için öngörülen şekil, kural olarak geçerlilik şeklidir. Öngörülen şekle uyulmaksızın kurulan sözleşmeler hüküm doğurmaz. TBK m.14/1 hükmü uyarınca; Yazılı şekilde yapılması öngörülen sözleşmelerde borç altına girenlerin imzalarının bulunması zorunludur.
Somut olayda; dava dilekçesi ekinde ibraz edilen çevirmen sözleşmesi başlıklı evrak incelendiğinde; ... tarafından yazılmış “...” adlı eserin Türkçe çevirisinin mali haklarının ve bu mali haklara ilişkin kullanma ruhsatının 5846 sayılı Kanun hükümleri ve bu sözleşme şartları çerçevesinde çevirmen tarafından sözleşme süresince enstitüye devrine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Sözleşmenin II/3.maddesinde; "Buna karşılık enstitü, işbu sözleşmeyle çevirmenden devraldığı mali haklar dışında eser üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunmayacağını, ayrıca 5846 sayılı FSEK hükümleri çerçevesinde, çevirmenin eser sahibi olarak manevi haklarını ihlal etmeyeceğini beyan ve taahhüt eder." şeklinde bir kayıt bulunmaktadır.
Sözleşmenin V.maddesine göre; Çevirmen, eserin çevirisini, sözleşme başlangıç tarihinden iki haftalık veya aylık düzenli aralıklarla enstitüye teslim edecektir. Çevirinin tamamı 01/10/2015 tarihi itibariyle teslim edilmiş olacaktır. Bu süre içinde eserin mücbir sebepler dışında kalan sebeplerle teslim edilmemesi halinde, çevirmene teslim için 7 günlük süre tanınır. Enstitü, eserin, orijinal eserin amacına, içeriğine ve üslubuna sadık ve ayrıca enstitünün ihtiyacına ve taleplerine yanıt verecek şekilde çevrilmediği görüşünde ise ve akdedilen sözleşmeye uygun olmadığı kanısına varırsa bu kararı çevirinin tamamının teslim alındığı tarihten başlamak üzere en geç iki ay içinde çevirmene bildirecektir. Aksi takdirde çeviri kabul edilmiş sayılacaktır.
Somut olayda, dava dilekçesi ekinde yer alan 16/03/2015 tarihli çevirmen sözleşmesi başlıklı metin altında tarafların imzalarının bulunmadığı sabitse de, davalı tarafın cevap dilekçesi ile davacının davaya konu kitap çevirisini orijinal aslına uygun olarak çevirmemesi nedeniyle davalının yeniden bir çevirmen aracılığıyla davaya konu kitabı çevirttiği ve iki ayrı çevirmenlik ücreti ödediği yönünde açık beyanda bulunduğu, yine celp edilen banka havale kayıtlarına göre, davalı yetkilisinden davacıya muhtelif tarihlerde para transferi yapıldığı da gözetilerek, davacı ve davalı arasında, davaya konu “....” adlı eserin Türkçe diline çevrilmesi hususunda karşılıklı iradelerinin uyuştuğu, dolayısıyla taraflar arasında geçerli bir çevirmenlik sözleşmesi bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Dava konusu olayda, çözümlenmesi gereken ilk husus, davalının yayınladığı "... ve ... Hipnozun Klinik Kullanımı" isimli çeviri kitapta, davacının adının çıkarılması eyleminin, davacıya ait eser sahipliğinden kaynaklı manevi hakları ihlal edip etmediğinin tespiti ile bu sebeple davacının maddi bir zarara uğrayıp uğramadığının tespitine ilişkindir. Dava konusu kitap bölümü içinde belli bir kısım ayrımı yapılmaksızın, kitap dokümanı bir bütün halinde dava konusu edildiğinden, davacının iddia ettiği hususların mevcut olup olmadığı bakımından iki ayrı bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yaptırılmıştır. Hemen belirtilmelidir ki; bilirkişi heyetlerinin tespit etmiş olduğu hukuki çıkarımlara, HMK m.266/1 hükmü uyarınca bağlı kalınmaksızın, HMK m.33 hükmü uyarınca mahkememizce re'sen hukuki tahlilde bulunulmuş olup, bilirkişi heyetlerinin tanzim ettikleri raporlardaki maddi vakıa tespitlerinden, karşılaştırmalı tablolardan ve özel ya da teknik bilgi gerektiren, davaya konu kitabın teknik mahiyeti nazara alındığında, psikoloji ile ilgili alanında uzman kimselerin bilimsel terminoloji çıkarımlarından yararlanılmıştır.
Telif hakkı uzmanı ... ve psikolog ... tarafından tanzim edilen 01/09/2020 havale tarihli bilirkişi raporuna göre;
“Bilirkişi heyetine verilen yetkiye istinaden ... adresli web sayfası üzerinden satın alınan ve dosya ekinde mübrez, davalı tarafından yayınlanan kitabın künye bilgileri aşağıdaki gibidir:

YAZAR ADI
KİTAP ADI
YAYINEVİ
BASKI SAYISI
BASIM YERİ / YILI
ORİJİNAL / KOPYA
adet
...
SAYFA
SAYISI
FİYAT
...
Editör:
...
Çeviri:
...
Son Okuma: ...-...

...

72,00 TL
“... ve ... Hipnozoun Klinik Kullanımı” isimli kitabın işlenme eser niteliğinde olduğu ve sahibinin yaratıcılığını taşıdığı, bir başka deyişle kendine özgü ifade ediş biçimiyle vücuda getirildiği değerlendirildiğinden, 5846 sayılı FSEK md.6 kapsamında işlenme eser olarak korunacağı,
Davacı tarafından bildirilen sanal mağazalardan olan ... adresli web sayfası üzerinden satın alınan ve rapor ekinde sunulan dava konusu kitabın kapağında çevirmen isminin yer almadığı, kitabın künye bilgilerinde ise “Çeviri: ...” ibaresinin yer alması nedeniyle eser sahibinin “...” olduğu,
Davacı ... isminin bilirkişi heyetince satın alınan kitap kapağında ya da künyesinde çevirmen olarak yer almaması nedeniyle eser sahipliğine ilişkin bir değerlendirme yapılamadığı,
Diğer yandan, davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde sunduğu, dava konusu kitabın satışının yapıldığını belirttiği ... adresli web sayfalarında “Çeviri: ...” isminin yer aldığı, web sitelerinin bir kısmında ise ayrıca kapak dışında açıklama kısmında da bu bilgiye yer verildiği, buna ilişkin görsellerin rapor içeriğine yansıtıldığı” yönünde kanaat bildirilmiştir.
01/09/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda belirtilen eksikliklerin giderilmesi ve heyete davaya konu kitap sahasına ilişkin olarak konusunda uzman 1 öğretim üyesinin eklenmesi ile tanzim edilen 07/01/2021 havale tarihli bilirkişi ek raporuna göre;
“Davaya Konu “... ve ... Hipnozun Klinik Uygulamaları” İsimli Kitap ile Davacının Davalıya Teslim Ettiği Türkçe Spiralli Çıktı Olarak Sunulan Metnin Karşılaştırılması:
Önsöz 1.prg. Karşılaştırması
Kitap Metni
...'dan birkaç hafta sonra birimiz (...) ..., ...'deki ...’ndeki bir psikiyatri stajyerinden ...'deki ...'de... dönüştü. O zamanki analistim ..., beni ... ile tanıştırdı; profesörün bana verdiği enformel eğitimlerinden orduda, özellikle ...'daki muharebeler sırasında çok faydalandım. ...'ye geri döndükten sonra ordu beni...’ndeki ...’na öğretmen olarak atadı; burada hipnoza karşı ilgi ve araştırmalarımı geliştirebildim.
...'dan birkaç hafta sonra birimiz (...) ..., ...'deki ...’ndeki bir psikiyatristajyerinden ...'deki ...'de... dönüştü. O zamanki analistim ..., beni ... ile tanıştırdı; profesörün bana verdiği enformel eğitimlerinden orduda, özellikle ...'daki muharebeler sırasında çok faydalandım. ...'ye geri döndükten sonra ordu beni...’ndeki ...’na öğretmen olarak atadı; burada hipnoza karşı ilgi ve araştırmalarımı geliştirebildim.
Spiralli Türkçe Metin
... birkaç hafta sonra ikimizden biri (...) ...'deki ...’ndeki bir psikiyatrik stajyerden ...'deki ...'de... dönüştürüldü. ..., o zamanki analistim, beni, ordudayken, özellikle ...'da muharebeler sırasında, aşırı derecede yararlı bulduğum hipnoz üzerine bana enformel eğitim veren ... ile tanıştırdı. ...'ye geri döndükten sonra ordu, beni, hipnoza karşı ilgi ve araştırmalarımı geliştirebildiğim, ...’ndeki ...’nda eğitim vermem için atadı.
... birkaç hafta sonra ikimizden biri (...) ...'deki ...’ndeki bir psikiyatrikstajyerden ...'deki ...'de... dönüştürüldü. ..., o zamanki analistim, beni,ordudayken, özellikle ...'da muharebeler sırasında, aşırı derecede yararlı bulduğum hipnoz üzerine bana enformel eğitim veren ... ile tanıştırdı. ...'ye geri döndükten sonra ordu, beni, hipnoza karşı ilgi ve araştırmalarımı geliştirebildiğim, ...’ndeki ...’nda eğitim vermem için atadı.
Değerlendirme: Bu iki metin arasında kelime, cümle farklılıkları bulunmasına rağmen, bilimsel (Psikolojik) içeriği etkileyecek derecede bir ayrışma olmadığı düşünülmektedir.
1.Bölüm 2.prg. Karşılaştırması (sayfa 1)
Kitap Metni
Bilinçteki hipnotik olmayan ve hipnotik olan başkalaşmalar arasında hiçbir mutlak ayrım çizgisi yoktur ama başkalaşmış, ayrışmış ya da hipnotik benzeri deneyimler gündelik hayatta açıkça meydana gelir ve hipnotik deneyimi anlamak için yararlı bir arka plan sağlar.
Spiralli Türkçe Metin
Bilinçteki hipnotik olmayan ve hipnotik başkalaşmalar arasında hiçbir mutlak ayrım çizgisi yoktur ama başkalaşmış, ayrışmış ya da hipnotik benzeri deneyimler gündelik hayatta açıkça meydana gelir ve hipnotik deneyimi anlamak için yararlı bir arka plan sağlar.
Değerlendirme: Bu iki metin arasında sadece bir kelime farkı bulunmaktadır.
1.Bölüm sayfa 5, 3.prg. Karşılaştırması
Kitap Metni
Aslında özne ... durumuna geçmek üzereyse, her zamankinden daha tetikte ve uyanık hale gelir. O yoğun bir yoğunlaşma durumuna girmektedir. ... durumu ya da uyku çevresel farkındalığın görece azalmasını paylaşır. Ama kişi uyuduğunda merkezi farkındalık çözülürken ... durumunda bu yoğunlaşır. Bu klinik gözlem, ... durumu sırasında yüksek alfa etkinliği oranını gösteren beyin dalgaları çizelgesi/electroencephalogram (...) çalışmalarıyla güçlendirildi (...). Alfa etkinliği çoğu zaman beynin tetikte olduğunda ve dinlenirken yaptığı gürültü olarak betimlenir ve uyku sırasındaki ... görüntüleriyle tutarsızdır.
Spiralli Türkçe Metin
Aslında özne ... durumuna geçmek üzereyse, her zamankinden daha tetikte ve uyanık hale gelir. O yoğun bir yoğunlaşma durumuna girmektedir. ... durumu ya da uyku çepersel farkındalığın görece azalmasını paylaşır. Ama kişi uyuduğunda merkezi farkındalık çözülürken ... durumunda bu yoğunlaşır. Bu klinik gözlem, ... durumu sırasında yüksek alfa etkinliği oranını gösteren beyin dalgaları çizelgesi/electroencephalogram (...) çalışmalarıyla güçlendirildi (...). Alfa etkinliği çoğu zaman beynin tetikte olduğunda ve dinlenirken yaptığı gürültü olarak betimlenir ve uyku sırasındaki ... görüntüleriyle tutarsızdır.
Değerlendirme: Bu iki metin kısmında sadece bir adet kelimede farklılık görülmüştür.
3.Bölüm sayfa 36, 3.prg. Karşılaştırması
Kitap Metni
Fiziksel ortam psikolojik olanı zenginleştirebilir. Duyarlılıkta doruk durumuna geçmek bir anlamda "vites değiştirmek" tir ve fiziksel düzenleme bunu yansıtabilir. Örneğin başlangıç niteliğindeki bir klinik mülakat sırasında klinisyen hastanın (ya da öznenin) karşısında, masanın arkasındaki geleneksel yerine ya da odanın diğer ucundaki bir sandalyeye oturabilir. Bununla birlikte indüksiyon sırasında klinisyen, hastanın belli belirsiz karşısında ve solundaki bir başka koltuğa geçerek, yer değiştirir. İndüksiyon prosedürü sırasında, hastayla rahat bir fiziksel temas kurmak için, Şekil 3-2'de gösterildiği gibi, yeterince yakın olmalıdır. Prosedürü tamamladıktan sonra (klinisyen) sınayıcı, geleneksel yerine geri dönebilir.
Spiralli Türkçe Metin
Fiziksel ortam psikolojik olanı zenginleştirebilir. Duyarlılıkta doruk durumuna geçmek bir anlamda "vites değiştirmek" tir ve fiziksel düzenleme bunu yansıtabilir. Örneğin başlangıç niteliğindeki bir klinik mülakat sırasında klinisyen hastanın (ya da öznenin) karşısında, masanın arkasındaki geleneksel yerine ya da odanın diğer ucundaki bir sandalyeye oturabilir. Bununla birlikte indüksiyon sırasında klinisyen, hastanın belli belirsiz karşısında ve solundaki bir başka koltuğa geçerek, yer değiştirir. İndüksiyon prosedürü sırasında, hastayla rahat bir fiziksel temas kurmak için, Şekil 3-2'de gösterildiği gibi, yeterince yakın olmalıdır. Prosedürü tamamladıktan sonra sınayıcı, geleneksel yerine geri dönebilir.
Değerlendirme: Bu iki metin arasında sadece bir kelime farkı bulunmaktadır.
7.Bölüm sayfa 123, 1.prg. Karşılaştırması
Kitap Metni
Hipnozun psikotik hastalıkların tedavisinde, değişen başarı dereceleriyle kullandığının sayısız klinik raporu bulunmaktadır (...). Bu raporlar burada ayrıntılarıyla ele alınmadı çünkü bu bölüm, hipnozun psikosisle tedaviye yönelik kullanımdan çok hipnoza yatkınlığın tanısal içerimlerine odaklandı. Bununla beraber burada anılmaya değer olan, genel olarak bu yazının, hipnotik tekniklere oldukça iyi yanıt veren bazı psikotik hastaları ve diğer oldukça tepkisiz olanları betimlemesidir. Bu sonuçlar tanısal bakış açısından ilginçtir ve en azından bazı fazlasıyla hipnotize edilebilir, psikotik hastaların, şizofreniden ziyade histerik psikosis tanısı konduğu fikriyle tutarlıdır. Bunlar hipnotik tekniklere yanıt vermiş türden hastalar olabilir.
Spiralli Türkçe Metin
Hipnozun psikotik hastalıkların tedavisinde, değişen başarı dereceleriyle kullandığının sayısız klinik raporu bulunmaktadır (...). Bu raporlar burada ayrıntılarıyla ele alınmadı çünkü bu bölüm, hipnozun psikosisle tedaviye yönelik kullanımdan çok hipnoza yatkınlığın tanısal içerimlerine odaklandı. Bununla beraber burada anılmaya değer olan, genel olarak bu yazının, hipnotik tekniklere oldukça iyi yanıt veren bazı psikotik hastaları ve diğer oldukça tepkisiz olanları betimlemesidir. Bu sonuçlar tanısal bakış açısından ilginçtir ve en azından bazı fazlasıyla hipnotize edilebilir, psikotik hastaların, şizofreniden ziyade histerik psikosis tanısı konduğu fikriyle tutarlıdır. Bunlar hipnotik tekniklere yanıt vermiş türden hastalar olabilir.
Değerlendirme: Bu iki metin arasında hiçbir fark görülmemektedir.
15.Bölüm sayfa 149, 1.prg. Karşılaştırması
Kitap Metni
Migren hastalarının kafataslarının içindeki ya da el ve ayaklarındaki kan akışını fiilen başkalaştırma derecesinden bağımsız olarak, bu olası psikolojik etkinin daha öngörülebilir psikolojik etkiyle birleşimi, kayda değer bir rahatlık sağlarmış gibi görünür.
Spiralli Türkçe Metin
Migren hastalarının kafataslarının içindeki ya da el ve ayaklarındaki kan akışını fiilen başkalaştırma derecesinden bağımsız olarak, bu olası psikolojik etkinin daha öngörülebilir psikolojik etkiyle birleşimi, kayda değer bir rahatlık sağlarmış gibi görünür.
Değerlendirme: Bu iki metin arasında hiçbir fark görülmemektedir.
20.Bölüm sayfa 323, 1.prg. Karşılaştırması
Kitap Metni
İşlevsel hafıza bozuklukları, geleneksel olarak, hafızanın tekrar kazanmada yetersizlikler olarak kavramsallaştırılır (...). Amnezi, potansiyel olarak "müsait" olan bilgilerin, tekrar kazanman sorunların bazı türleri nedeniyle, hatırlamak için halihazırda "erişilemez" olduğuna meydana gelir şeklinde betimlenir (...). Bununla beraber işlevsel hafıza bozukluklarının bazı türleri organizma ve depolama yetersizlikleriyle de ilişkili olabilir.
Spiralli Türkçe Metin
İşlevsel hafıza bozuklukları, geleneksel olarak, hafızanın tekrar kazanmada yetersizlikler olarak kavramsallaştırılır (...). Amnezi, potansiyel olarak "müsait" olan bilgilerin, tekrar kazanman sorunların bazı türleri nedeniyle, hatırlamak için halihazırda "erişilemez" olduğuna meydana gelir şeklinde betimlenir (...). Bununla beraber işlevsel hafıza bozukluklarının bazı türleri organizma ve depolama yetersizlikleriyle de ilişkili olabilir.
Değerlendirme: Bu iki metin arasında hiçbir fark görülmemektedir.
Ek / Tablo A-10 kısmı sayfa 369, 3.prg. Karşılaştırması

Kitap Metni
Yüz beş hasta, psikologların test raporlarını bağımsız bir psikiyatristin puanlaması temelinde iki gruptan birine atandı. Puanlayan ... puanların konusunda da kördü. Birinci grup (N=56) psikopatolojisi hafif ya da ılımlı nevroz olarak puanlanan hastaları içerdi. İkinci grup (N=49) psikopatolojisi daha ağır-ağır nevroz, muhtemelen psikoz ve açık psikoz, olarak puanlanan hastalardan oluştu. Gruplar ... üzerinde öngörüldüğü biçimde işledi ve tüm öngörülen farklılıklar istatistiksel öneme ulaştı: Ağır psikopatolojiye sahip bütün profillere sahip hastaların oranı %29'du (20/69); bütün olmayan profillere sahip olanlar arasında %81'di (29/36).
Spiralli Türkçe Metni
Yüz beş hasta, psikologların test raporlarını bağımsız bir psikiyatristin puanlaması temelinde iki gruptan birine atandı. Puanlayan ... puanların konusunda da kördü. Birinci grup (N=56) psikopatolojisi hafif ya da ılımlı nevroz olarak puanlanan hastaları içerdi. İkinci grup (N=49) psikopatolojisi daha ağır-ağır nevroz, muhtemelen psikoz ve açık psikoz, olarak puanlanan hastalardan oluştu. Gruplar ... üzerinde öngörüldüğü biçimde işledi ve tüm öngörülen farklılıklar istatistiksel öneme ulaştı: Ağır psikopatolojiye sahip bütün profillere sahip hastaların oranı %29'du (20/69); bütün olmayan profillere sahip olanlar arasında %81'di (29/36).
Değerlendirme: Bu iki metin arasında hiçbir fark görülmemektedir.
Genel Değerlendirme:Dosyaya eklenmiş olan ... ve ... isimli basılmış kitap ile davacının davalıya teslim ettiği spiralli Türkçe çıktı incelenerek karşılaştırılmıştır. Yukarıdaki örneklerde de görüldüğü üzere, sadece önsöz kısmında yer alan metin örneğinde bazı farklılıklar yer almasına rağmen, yukarıda da belirtildiği gibi bilimsel içerik ve anlam temelinde bu farklılıkların önem taşımadığı düşünülmüştür. Tamamen seçkisiz bir şekilde ele alınan paragraf metin örneklerine baktığımızda; 3 adet metinde sadece 1’er kelime farkı bulunmakla birlikte, 4 adet metinde hiçbir fark görülmemiştir. Yapılan bu tespitlere göre, basılı kitabın sadece önsöz kısmında, psikolojik içeriği ve bilimselliği etkilemeyen kısmi değişiklikler yapıldığı görülmekle beraber genel olarak basılı kitabın Türkçe spiralli çıktı ile bilimsel (Psikolojik) bağlamda aynı nitelikte olduğu, karşılaştırılan bu iki metin arasındaki benzerliğin % 90 oranında kabul edilebileceği kanaatine varılmıştır. Bu karşılaştırmalar ve değerlendirme yapılırken “çevirmenlik” bazında değil, tamamen Psikoloji temelli bilimsel bir yaklaşım benimsendiğini de vurgulamak gerekmektedir.
Davaya Konu Orijinal “... ...” İsimli Spiralli Kitap Çıktısı ile Davacı Tarafından Davalıya Teslim Edilen ve Türkçe Spiralli Çıktı Olarak Sunulan Metnin Karşılaştırılması:
İngilizce “... ... ” isimli spiralli kitap çıktısı ile Türkçe spiralli çıktı incelenerek karşılaştırılmış olup aşağıda bazı karşılaştırma örnek metinlerine yer verilmiştir. Örnek olarak İngilizce spiralli kitap çıktısından seçkisiz bir şekilde ele alınıp Türkçe spiralli çıktı ile karşılaştırılan kısımlar aşağıda gösterilmiştir. Bu örnekleme dâhil edilen kısımlarda her iki baskıdan da aynı metinler ele alınmış olup aralarındaki olası farklılıkların tespitine odaklanılmıştır.
... 1, 1.prg. Karşılaştırması
Spiralli İngilizce Metin
....
Spiralli Türkçe Metin
İnsan farkındalığının başkalaşması her zaman meydana gelir. Örneğin uykunun ve uyanıklığın gündüz ritmi ve birçok geçiş aşamaları bulunmaktadır.…

Başkalaşma ¸değişim
... 4, 87. Sayfa. Son prg. Karşılaştırması
Spiralli İngilizce Metin
...
Spiralli Türkçe Metin
...’i tamamladıktan sonra, özneye kendi hipnotik kapasitesini, disiplinli bir biçimde dikkatli yoğunlaşma durumuna kaydırmakta nasıl kullanabileceğini öğretecek bir konumdasınızdır.
Bu iki metin arasında anlam olarak Psikolojik bağlamda problem olmadığı değerlendirilmiştir.
... 7, 160. Sayfa. İlk prg. Karşılaştırması
Spiralli İngilizce Metin
...
Spiralli Türkçe Metin
Klinik olarak histerik psikosisli hastalar oldukça dinç psikotikler olarak görünür ama çoğu zaman durumlarının dramatikliği, özellikle onun duygulanım boyutu, onu açıkça şizofreniden ve maniadan ayırır.

Psikosis ¸psikoz
...

.... Karşılaştırması
Spiralli İngilizce Metin
...
Spiralli Türkçe Metin
Bu korteks altı sistemler, beyin kökündeki ağsı harekete geçirici sistemi (RAS) gibi, duygulanım uyaran olarak bilinen sistemleri de içerebilir. Bu içerimle göz hareketi ve bilinçlilik durumlarındaki değişiklikler arasındaki bağlantıyı açıklayabilir.

Beyin kökü ¸ beyin sapı
Ağsı harekete geçirici sistem ¸retiküler aktive edici sistem
duygulanım uyaran ¸ uyanıklığı etkileyen
bilinçlilik ¸bilinç

...
Spiralli İngilizce Metin
....
Spiralli Türkçe Metin
Birçok psikosomatik sorun, astım ve nöbet bozukluklarında olduğu gibi, hastaların genetik ya da çevresel olarak edindiklerini vurgulamak için, somatik savunmasızlık bağlamında açıklanabilir.

Savunmasızlık ¸kırılganlık/hassasiyet
...
Spiralli Türkçe Metin
Travma bir nesne, bir şey kılınma deneyimi olarak anlaşılabilir. Kişi aniden bir başkasının öfkesinin, doğanın kayıtsızlığının ya da kötü şansın kurbanı haline gelebilir.

Kılınma ¸dönüşme/dönüştürme

...
Spiralli Türkçe Metin

Hafızanın Saptırılması
Hipnoz, hastanın kasıtlı olarak belirli bir zamana ya da yere odaklanmasına izin veren yükselmiş yoğunlaşma nedeniyle, hafızanıngeri çağrılmasını zenginleştirebilir.

Hafızanın Saptırılması ¸hafıza/bellek bozukluğu
Hafızanın ¸belleğin/anıların/hatıraların
hafızanın geri çağrılmasını ¸belleğin geri çağrılması/hatırlanması/anımsanması
zenginleştirebilir ¸geliştirebilir/iyileştirebilir

"Her bir örnek metin sonrasında belirtilen kelimeler, aslında Türkçe metinde İngilizcesiyle benzer ya da eş anlamlı olarak çevrilmiş olsa da Psikoloji bağlamında farklı kelime içeriği ve anlamına denk gelmektedir. Türkçe basılı metindeki kelime karşılıkları psikolojik içerik ve anlam itibariyle uyumsuz olduğu görülen kelimeler özellikle belirtilmiştir.Aslında benzer nitelikte çok daha fazla metin örneği buraya sıralanabilirdi, ancak yukarıda gösterilen örneklerin konunun anlaşılmasına yeterli olacak miktarda olduğu düşünülmektedir. Tespit ve değerlendirmeler yapılırken sadece burada sunulan örneklere değil dosyaya sunulan kitap ve çıktıların geneli üzerinde değerlendirme yapılmıştır.
Dosya kapsamında hipnozla ilgili herhangi bir ... ya da uygulama yer almamasına rağmen, kitabın konusu ilgili meslek çalışanlarını yakından ilgilendiren ciddi bir içeriğe sahiptir. Bu alanda literatür incelenmesi, çeviri yapılması için psikoloji ve hipnozla ilgili bazı özel bilgi ve kavramlara hakim olunmasını da zorunlu hale getirir. Nitekim yapılan çeviri çalışmaları eğer alan dışı bir kişinin elinden geçtiyse bu durum daha da önem kazanacaktır. Psikolojik bilgi ve kavramlar içeren bu tarz metinlerinde diğer dillerden çeviri işlemi yapılırken, psikoloji bağlamında değerlendirilmeler yapılmadan salt çeviri usulleri kullanılırsa, anlamsal ve bilimsel hatalar, sorunlar ortaya çıkacaktır. Bu dosya kapsamında sunulan İngilizce ve Türkçe spiralli çıktılar karşılaştırılırken de bu bağlamda bir takım ayrışmaların ve sorunların oluştuğu görülmüştür. Türkçe spiralli çıktıdaki metinlerin İngilizce spiralli çıktıdan çevrildiği anlaşılsa da bilimsel ve psikolojik açıdan bu çeviri; bir takım hatalar içeren, kimi anlamsal karşılıkları sağlayamayan, bilgi yanlışlıklarına yol açan, bilimsel nitelik bakımından yeterliliği karşılamaktan uzak bir metin olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Telif Hakkı Uzmanı ..., klinik psikolog akademisyen ... ve psikolog akademisyen ... tarafından tanzim edilen 02/07/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda orijinal kitap, davacı çevirisi ve davalının yayınladığı kitaplardan seçki alınmak suretiyle karşılaştırma yapılmıştır. Karşılaştırma tablosu aşağıdaki gibidir:

TABLO 1
Aşağıdaki tabloda orijinal adı “...& ... “olan kitabın 1.bölümünün çevirisine ilişkin karşılaştırmalara yer verilmiştir. İki metin arasındaki farklılıklar kırmızı ile belirtilmiştir. Bilirkişi görüşü ve yorumu da eklenmiştir.

Orijinal eser
... tarafından yayınlanan kitap
Davacının çevirisi
Bilirkişi Görüşü
1.Kısım
1.Bölüm

...
Doğal olarak Meydana Gelen ... Fenomeni ve İlgili Mitler
Doğal olarak Meydana Gelen ... Görüngüsü ve İlgili Mitler
Ruh sağlığı alanında “...” kelimesi sıklıkla “feneomen” olarak kullanılmaktadır.

...

Sayfa No:3

İnsan farkındalığında her zaman değişiklikler meydana gelir. Örneğin, günlük uyku ve uyanıklık ritmi,ayrıca birçok geçiş aşamaları bulunmaktadır. Bastırılmış bilinç ve bilinçdışı yönlerimizle temasımız da çeşitlilik gösterir ( H.Spiegel, 1963b). Gün içinde sık sık çeşitli dalgın durumlara, hissizlik dönemlerine ya da yoğun biçimde hararetli etkinlik ve canlılık durumlarına girip çıkabiliriz. Bu durumların birçoğunda da çevresel farkındalık ve dikkatin
odaklanması arasında sürekli olarak ileri ve geri kaymalar bulunur.

Sayfa No:1

İnsan farkındalığının başkalaşması her zaman meydana gelir. Örneğin, uykunun ve uyanıklığın gündüz ritmive birçok geçiş aşamaları bulunmaktadır. Kendimizin bastırılmış ve bilinçdışı görünümleriyle temasımız da çeşitlilik gösterir ( H.Spiegel, 1963b). Gün içinde sık sık çeşitli dalgın durumlara, hissizlik dönemlerine ya da yoğun bir biçimde hararetli etkinlik ve canlılık durumlarına girip çıkabiliriz. Bu durumların birçoğunda çepersel farkındalık ve odaksal
dikkat arasında sürekli olarak ileri ve geri kaymalar ortaktır.

Sayfa No:9

Ruh sağlığı alanında “...” kelimesi sıklıkla “çevresel” olarak kullanılmaktadır.

...
Sayfa No:3

Bilinçdeki hipnotik olmayan ve hipnotik olan başkalaşmalar arasında hiçbir mutlak ayrım çizgisi yoktur ama başkalaşmış, ayrışmış ya da hipnotik benzeri deneyimler gündelik hayatta açıkça meydana gelir ve hipnotik deneyimi anlamak için yararlı bir arka plan sağlar. Bazı örnekler şunlardır.
Sayfa No:1

Bilinçdeki hipnotik olmayan ve hipnotik olan başkalaşmalar arasında hiçbir mutlak ayrım çizgisi yoktur ama başkalaşmış, ayrışmış ya da hipnotik benzeri deneyimler gündelik hayatta açıkça meydana gelir ve hipnotik deneyimi anlamak için yararlı bir arka plan sağlar. Bazı örnekler şunlardır.
Sayfa No:9

Bire bir aynı çeviri.

Bölüm 1
1. ...
Sayfa No:3

2. ... Sayfa No:4

3. .... Sayfa No:4

4...
Sayfa No:4

5. ...Sayfa No:4

7... Sayfa No:5

1.Neredeyse herkes yaygın bir biçimde gündüz düşleri kurar. Savunma, rahatlama ya da sayısız başka nedenden dolayı, kişi canlı bir imgelemeye öylesine yoğunlaşmış halde kendini kaptırabilir ki, etrafına dair olağan farkındalığı o esnada askıya alabilir. Sayfa No:1

2.İşe veya oyuna yoğunlaşma, odaksal farkındalığın dışında kalabilir, halbuki normalde çevreden gelen işaretler bilinçli olarak algılanacaktır. Sayfa No:1

3.Birçok kişinin önemli bir konuşmayı dinleme ya da sürükleyici bir oyunu izleme deneyimi olmuştur, öyle ki sonrasında zamansal ve mekânsal ortamlarına yeniden uyum sağlamak için bir ana gereksinim duyacak kadar deneyime dahil olmuş olduklarını keşfederler. Sayfa No:1

4. Birbirine aşık iki kişinin yanında olmanın çok sıkıcı olduğu sık sık gözlemlenir. Birbirlerine öylesine dalmışlardır ki, diğerlerinden gelen olağan işaret ve tepkilerin farkına varamazlar. Sayfa No:2

5.Normal doğum, ... ’in eseri (1944) ve ... doğum yöntemi de gündelik hayatta meydana gelen hipnoz benzeri deneyimlerin diğer örnekleridir. Her ne kadar doğum sırasında ağrı ve rahatsızlığı azaltmak için bu dikkat ve gevşeme yöntemlerinin kullanılmasına hipnoz denmese de, asıl fenomen ne olursa olsun deneyim hipnoza benzeyen bir şey olmalıdır. Sayfa No:2

6. Placebo etkisi, çoğu zaman tıpta önemsiz olarak görmezden gelinse de, hipnozla ilişkili olarak belli bir dikkati hak eder. Yakın tarihli bir meta analizde muhtemelen ağrı denetimi hariç, placebo etkisi için çok az kanıt bulunduğu iddia
edilmiştir (...)Sayfa No

7.Binlerce insan ... ya da benzeri tapınaklarda mucize iyileşme olarak adlandırılan deneyimler yaşadı. Reddedilmez bir biçimde bazı insanlar kendilerince sakatlanmış olarak tapınaklara gider, esinlendirici deneyimlerin ya da aydınlanmaların sonucunda iyileşmiş ya da sakatlıktan kurtulmuş olarak geri dönerler. Bu tür tapınakların duvarları birçok hacının terk ettiği koltuk değnekleriyle süslenmiştir. Bazı insanlar uyanıkken kendiliğinden füg durumuna geçerek; “zaman adalarını” ya da disosiyatif durumlarını deneyimlerler; bu deneyim olağan farkındalık durumlarına döndükten sonra bile bilinçli olarak hatırlanamaz. Bu tür zamanlarda kişi normal kimliği, arkadaşları ve mesleğinin bilinçli farkındalığından uzak, farklı bir kişiymiş gibi edimde bulunabilir. Kişi farklı bir yer ve zamanda olduğuna bile inanabilir.
Sayfa No:3

1.Neredeyse herkes yaygın bir biçimde düşler.
Savunmaya dönük amaçlar, rahatlama ya da sayısız diğer nedenlerden dolayı, bir birey canlı bir imgelemeye öylesine yoğunlaşmış bir biçimde kendini kaptırabilir ki onun kendisini çevreleyen dünya hakkındaki olağan farkındalığı askıya alınır. Sayfa No:9

2.İster işe ya da oyuna olsun yoğun yoğunlaşma odaksal farkındalığı azamileştirir öyle kibir kişinin çevresinde olaylar meydana gelebilir ve onun farkındalığının tamamen dışında olabilirken, sıradan bir biçimde çeperdeki işaretler bilinçli bir biçimde olarak algılanabilir. Sayfa No:9

3.Birçok birey, önemli bir konuşmayı dinleme ya da sürükleyici bir oyunu izleme deneyimine sahip olmuştur, öyle ki sonrasında zamansal ve mekânsal ortamlarına yeniden uyum sağlamak için bir ana gereksinim duyacak kadar deneyime dahil olmuş olduklarını keşfederler. Sayfa No:9

4. Birlikte olmak için en sıkıcı insanların birbirine aşık iki kişi olduğu sık sık gözlemlenir. Onlar birbirlerine öylesine dalmıştır ki, çevrelerindeki diğerlerinin olağan işaretlerine ve karşı
işaretlerinin farkında değildir. Sayfa No:9

5. ... ’in eseri (1944) doğal yollardan çocuk doğurmak
ve ... çocuk doğurma yöntemi gündelik hayatta meydana gelen hipnoz benzeri diğer örnekleri sağlar. Her ne kadar bir kadın, bu dikkat ve rahatlama yöntemlerini, asgari ağrı ya da rahatsızlıkla bir bebeği doğurmak için kullandığında hipnoz terimine başvurulmasa da,fiili görüngü ne olursa olsun deneyim hipnoza benzeyen bir şey olmalıdır. Sayfa No:10
6.Placebo etkisi, çoğu zaman tıbbın saçmalığı olarak görmezden gelinse de, hipnozla ilişkili olarak dikkati hak eder. Yakın geçmişteki bir meta çözümleme olasılıkla ağrı denetimi hariç, placebo etkisi için çok az kanıt bulunduğunu iddia
etti(...)
Sayfa No:10

7.Binlerce insan ... ya da benzeri tapınaklarda mucize iyileşme olarak adlandırılanı deneyimledi. Reddedilmez bir biçimde bazı insanlar kendi
tarzlarında sakatlanmış olarak tapınaklara gider, esinlendirici deneyimlerin ya da aydınlanmaların sonucu olarak, iyileşmiş olarak ya da sakatlıktan kurtulmuş olarak geri dönerler. Bu tür tapınakların duvarları birçok hacının terk ettiği koltuk değnekleriyle süslenmiştir. Bazı insanlar uyanma saatlerinde kendiliğinden, olağan farkındalık durumlarına döndükten sonra bile, bilinçli hatırlamayla erişilemez olan, “zaman adalarını” ya da ayrışma durumlarını deneyimledikleri füg durumuna geçer. Bu tür zamanlarda kişi normal kimliği, arkadaşları ve mesleğinin bilinçli farkındalığı olmaksızın, farklı bir kişiymiş gibi edimde bulunabilir. Kişi farklı bir yer ve zamanda olduğuna bile inanabilir. Sayfa No:10

2. Burada he davacı hem de davalının çevirisi orijinal metnin tam karşılığı değildir.

4. Davacının çevirisindeki ilk cümle, orijinal metin ile uyuşmamaktadır.

5. Davacı tarafından “phenomenon” için kullanılan görüngü ifadesi ruhs ağlığı alanı için uygun değildir.

6. Davacı tarafından “meta-analysis” için kullanılan meta çözümleme uygun bir terim değildir. Bunun yerine meta-analiz kelimesi kullanılmalıdır.

...

...
Sayfa No:8

Yaygın Hatalı Kavramsallaştırmalar

Mitlerin hiçbir zaman doğru olmayan ama daima olabilecek olan inançlar olduğu söylenir. Hipnoz hakkında sayısız mit hem meslekten olanlar hem de olmayanlar arasında varlığını sürdürür (...). Hipnoz hakkındaki en yaygın mitlerden on tanesini tartışmak ve açıklık getirmek için seçtik.
Sayfa No:5

Yaygın Hatalı Kavramsallaştırmalar

Mitlerin hiçbir zaman doğru olmayan ama daima olabilecek olan inançlar olduğu söylenir. Hipnoz hakkında sayısız mit hem meslekten olanlar hem de olmayanlar arasında varlığını sürdürür (...). Hipnoz hakkındaki en yaygın mitlerden on tanesini tartışmak ve açıklık getirmek için seçtik. Sayfa No:11-12

Bire bir aynı çeviri.

....
Sayfa No:8

....
Sayfa No:10

....
. Sayfa No: 13

....
. Sayfa No: 17

Hipnoz Uykudur
Hipnozun uyku olduğu hatalı kavramsallaştırması kısmen, ...’in hypnosis terimi için, uyku anlamına gelen, Grekçe hypnos kökünü talihsiz bir biçimde seçmesiyle ilişkilidir. ... halindeki özne çoğu zaman olduğundan daha fazla olmamakla beraber, gözlerini yumduğundan, sessizce ve düzenli olarak nefes alıyormuş gibi göründüğünden ve bilincinde bir başkalaşmaya sahip olduğundan insanlar çoğu zaman öznenin uykuda olduğu düşüncesine hatalı bir biçimde sürüklenir. Birçok klinisyen ve hipnozla çalışan diğerleri hala uyku terminolojisini kullanır-örneğin “derin, derin bir uykuya dalıyorsun” ya da “transtan uyan” ya da uykuya karşı hipnotize edilmiş durum bağlamında düşünürler. Muhtemelen poetik uyku terimi bazı ... deneyimlerine uygulanabilir. Sayfa No:5

Aslında özne ... durumuna geçmek üzereyse, her zamankinden daha tetikte ve uyanık hale gelir. O yoğun bir yoğunlaşma durumuna girmektedir. ... durumu ya da uyku çevresel farkındalığın görece azalmasını paylaşır. Ama kişi uyuduğunda merkezi farkındalık çözülürken ... durumunda bu yoğunlaşır. Bu klinik gözlem, ... durumu sırasında yüksek alfa etkinliği oranını gösteren beyin dalgaları çizelgesi/ electroencephalogram ...) çalışmalarıyla güçlendirildi (...). Alfa etkinliği çoğu zaman beynin tetikte olduğunda ve dinlenirken yaptığı gürültü olarak betimlenir ve uyku sırasındaki ... örüntüleriyle tutarsızdır. Sayfa No:5

Hipnoz Hastaya Yansıtılır
Hipnotistin hastalara bazı güçler ya da enerjiler yaydığı miti, Mesmer’in ... durumuyla ilişkili manyetik güç hakkındaki fikirlerinden çıkarsanabilir. Mesmer transın özneyi bir tür elektromanyetik güce maruz bırakılmasıyla meydana çıkarılabileceğini düşündü ve bu gücün etkisini deneyimlemek için büyük bir mıknatısın çevresine hataları topladı. Bu uygulamadan ... durumunun açığa çıkarılmasında indüksiyon terimini ve bazı güçlerin, hipnotik özne üzerine dayatılmasının ... deneyimiyle sonuçlanacağı hatalı kavramsallaştırmasını elde etti. Daha önce açıkladığımız gibi, ... kapasitesi bireye özeldir. Operatör, sadece öznenin istemesi durumunda, onun kendi ... kapasitesini araştırması için uygun ortamı sağlar. Sayfa No:5

Sadece zayıf ya da hasta insanlar hipnotize edilebilirler

Sadece zayıf ya da hasta insanların hipnotize edilebilir olduğu miti ... ve ... arasındaki, hipnoz için en iyi öznelerle ilgili ünlü tartışmadan ortaya çıkmıştır.
..., büyük Fransız nörolojisti, hastalarını, özellikle histerik olanlarını hipnotize ediyordu. Hipnotize edilme kapasitesini nörolojik temelli bir zihinsel bozukluğun bir işareti olarak düşündü. Diğer taraftan ... çalışanlarını hipnotize ediyordu ve en azından hipnotize edilme kapasitesini psikopatolojinin bir göstergesi olmadığını ileri sürdü (....). Hipnotik kapasite için hiçbir fizyolojik temel olmadığını da savundu. Hipnoza yatkınlık ve psikopatoloji arasındaki ilişki bağlamında tarih ...’in konumundan yanaymış gibi görünür. İlerleyen bölümlerde sunduğumuz veriler, hipnotize edilme kapasitesinin görece zihinsel sağlığın işareti olduğunu ve en ağır biçimde rahatsız hastaların, genel olarak hipnotik transa muktedir olmadığını gösterir. Her ne kadar mükemmel bir biçimde psikiyatrik olarak sağlıklı insanlar hipnotize edilemez olsa da, genel olarak hipnotize edilme kapasitesi görece bozulmamış zihinsel işleyişin bir işaretidir. Sayfa No:6

Hipnoz Tehlikelidir

Hipnozun tehlikeli olduğu fikrini destekleyecek açıkça hiçbir kanıt yoktur. ...’nin ortabatısındaki bir üniversitede yapılan bir çalışmada, bir grup üniversite öğrencisine basit bir indüksiyon verildi.Kontrol grubundan da, aynı zaman diliminde kendi başlarına bir odada oturmaları istendi. Araştırmacılar hipnotize edilmiş grupta bir dizi psikolojik sorunun ortaya çıkmasını umdu. Aksine araştırmacılar hipnotize edilmiş öğrencilerin bunu ödüllendirici ve yararlı bir deneyim olarak gördüğünü ve yeniden deneyimlemek istediğini ve bir grup olarak psikolojik olarak denetim grubundan daha sağlıklı göründüğünü saptadı (...). Dahası profesyonel bir ortamda hipnozun kullanımı ... tarafından resmi olarak uygun görülmüştür (...). Sayfa No:9

Kadınlar erkeklere göre daha hipnotize edilebilirdir

Birkaç bin vakadan elde ettiğimiz veriler, kadınların erkeklerle karşılaştırıldığında hipnotize edilebilirlik açısından hiçbir farklılığının olmadığını gösterir. Bu mit, kadınların erkeklere göre daha edilgen, bağımlı ve daha az girişken olduğunu ima eden aynı cinsel tol stereotipinden kaynaklanır. Bu itibarını yitirmiş bir başka stereotiptir. Sayfa No:11

Hipnoz Uykudur
Hipnozun uyku olduğu hatalı kavramsallaştırması kısmen, ...’in hypnosis terimi için, uyku anlamına gelen, Grekçe hypnos kökünü talihsiz bir biçimde seçmesiyle ilişkilidir. ... halindeki özne çoğu zaman olduğundan daha fazla olmamakla beraber, gözlerini yumduğundan, sessizce ve düzenli olarak nefes alıyormuş gibi göründüğünden ve bilincinde bir başkalaşmaya sahip olduğundan insanlar çoğu zaman öznenin uykuda olduğu düşüncesine hatalı bir biçimde sürüklenir. Birçok klinisyen ve hipnozla çalışan diğerleri hala uyku terminolojisini kullanır-örneğin “derin, derin bir uykuya dalıyorsun” ya da “transtan uyan” ya da uykuya karşı hipnotize edilmiş durum bağlamında düşünürler. Muhtemelen poetik uyku terimi bazı ... deneyimlerine uygulanabilir. Sayfa No:12

Aslında özne ...
durumuna geçmek üzereyse, her zamankinden daha tetikte ve uyanık hale gelir. O yoğun bir yoğunlaşma durumuna girmektedir. ... durumu ya da uyku çepersel farkındalığın görece azalmasını paylaşır. Ama kişi uyuduğunda merkezi farkındalık çözülürken ... durumunda bu yoğunlaşır. Bu klinik gözlem, ... durumu sırasında yüksek alfa etkinliği oranını gösteren beyin dalgaları çizelgesi/ electroencephalogram ...) çalışmalarıyla güçlendirildi (....). Alfa etkinliği çoğu zaman beynin tetikte olduğunda ve dinlenirken yaptığı gürültü olarak betimlenir ve uyku sırasındaki ... örüntüleriyle tutarsızdır. Sayfa No:12

Hipnoz Hastaya Yansıtılır
Hipnotistin hastalara bazı güçler ya da enerjiler yaydığı miti, Mesmer’in ... durumuyla ilişkili manyetik güç hakkındaki fikirlerinden çıkarsanabilir. Mesmer transın özneyi bir tür elektromanyetik güce maruz bırakılmasıyla meydana çıkarılabileceğini düşündü ve bu gücün etkisini deneyimlemek için büyük bir mıknatısın çevresine hastaları topladı. Bu uygulamadan ... durumunun açığa çıkarılmasında indüksiyon terimini ve bazı güçlerin, hipnotik özne üzerine dayatılmasının ... deneyimiyle sonuçlanacağı hatalı kavramsallaştırmasını elde etti. Daha önce açıkladığımız gibi, ... kapasitesi bir bireye içseldir. Operatör, sadece öznenin istemesi durumunda, onun kendi ... kapasitesini araştırması için uygun ortamı sağlar. Sayfa No:12

Sadece zayıf ya da hasta insanlar hipnotize edilebilirdir

Sadece zayıf ya da hasta insanların hipnotize edilebilir olduğu miti ... arasındaki, hipnoz için en iyi öznelerle ilgili ünlü tartışmadan ortaya çıkmıştır.
..., büyük Fransız nörolojisti, hastalarını, özellikle histerik olanlarını hipnotize ediyordu. Hipnotize edilme kapasitesini nörolojik temelli bir zihinsel bozukluğun bir işareti olarak düşündü. Diğer taraftan ... çalışanlarını hipnotize ediyordu ve en azından hipnotize edilme kapasitesini psikopatolojinin bir göstergesi olmadığını ileri sürmek için bir biçimde alıkondu (...). Hipnotik kapasite için hiçbir fizyolojik temel olmadığını da savundu. Hipnoza yatkınlık ve psikopatoloji arasındaki ilişki bağlamında tarih ...’in konumundan yanaymış gibi görünür. İlerleyen bölümlerde sunduğumuz veriler, hipnotize edilme kapasitesinin göreli zihinsel sağlığın işareti olduğunu ve en ağır biçimde rahatsız hastaların, genel olarak hipnotik transa muktedir olmadığını gösterir. Her ne kadar mükemmel bir biçimde psikiyatrik olarak sağlıklı insanlar hipnotize edilemez olsa da genel olarak hipnotize edilme kapasitesi görece bozulmamış zihinsel işleyişin bir işaretidir. Sayfa No:13

Hipnoz Tehlikelidir

Hipnozun tehlikeli olduğu fikrini destekleyecek açıkça hiçbir kanıt yoktur. Bir (...’nin) ortabatı (sındaki) üniversitesinde yapılan bir çalışmada, bir grup üniversite öğrencisine basit bir indüksiyon yapılarak ve bir denetim grubuna, aynı zaman diliminde kendi başlarına bir odada oturmalarına izin verilerek sınandı. Araştırmacılar hipnotize edilmiş grupta bir dizi psikolojik sorunun ortaya çıkmasını umdu. Aksine araştırmacılar hipnotize edilmiş öğrencilerin bunu ödüllendirici ve yararlı bir denetim olarak gördüğünü ve yeniden deneyimlemek istediğini ve bir grup olarak psikolojik olarak deneyim grubundan daha sağlıklı göründüğünü saptadı (... ). Dahası profesyonel bir ortamda hipnozun kullanımı ... tarafından resmi olarak uygun görülmüştür (...). Sayfa No: 14

Kadınlar erkeklere göre daha hipnotize edilebilirdir

Birkaç bin vakadan elde ettiğimiz veriler, kadınların erkeklerle karşılaştırıldığında hipnotize edilebilirlik açısından hiçbir farklılığının olmadığını gösterir. Bu mit, kadınların erkeklere göre daha edilgen, bağımlı ve daha az girişken olduğunu ima eden aynı cinsel tol stereotipinden kaynaklanır. Bu itibarını yitirmiş bir başka stereotiptir. Sayfa No:16

Birebir aynı çeviri.

Ruh sağlığı alanında “...” kelimesi sıklıkla “çevresel” olarak kullanılmaktadır.

Orijinal metinde kullanılan “...” ruh sağalığı alanında yapılan çalışmalarda sıklıkla “ kontrol grubu” olarak kullanılmaktadır.

Bire bir aynı çeviri
Aşağıdaki tabloda orijinal adı “... & ... “olan kitabın 6.bölümünün çevirisine ilişkin karşılaştırmalara yer verilmiştir. İki metin arasındaki farklılıklar kırmızı ile belirtilmiştir. Bilirkişi görüşü ve yorumu da eklenmiştir.

Orijinal eser
... tarafından yayınlanan kitap
Davacının çevirisi
Bilirkişi Görüşü
2. Kısım
6. bölüm

...
Literatürü Gözden Geçirmek: Hipnoza Yatkınlık ve Kişilik
Yazını Gözden Geçirmek: Hipnoza Yatkınlık ve Kişilik

...
Sayfa no:137

Hipnoza yatkınlığı, kişilik tarzları kümesiyle ve psikopatolojiyle ilişkilendirmeye yönelik herhangi bir girişim, hipnoza yatkınlığı, çeşitli psikolojik testler ve klinik ölçümlerdeki performansla ilişkilendirmeye yönelik yoğun ve olası hayal kırıcı çabaları göz önüne bulundurmalıdır.
Sayfa no: 107
Hipnoza yatkınlığı, kişilik tarzları kümesiyle ve psikopatolojiyle ilişkilendirmeye yönelik herhangi bir girişim, hipnoza yatkınlığı, çeşitli psikolojik testler ve klinik ölçümlerdeki performansla ilişkilendirmeye yönelik yoğun ve sık sık hayal kırıcı çabaları göz önüne bulundurmalıdır.
Sayfa no:1

...
. Sayfa no: 139

Erken çalışmalar

Kişilik testlerinin geniş çeşitliliği kullanıldı. ... (1931) geliştirdikleri hipnotik duyarlılığın bir ölçeğini zeka, uyarlanamama, içe dönüklük, önyargı ve duygulanmayı ölçen bir dizi testlerin karşılaştırdı. Bulguları iki istisnayla genellikle olumsuzdu: hipnoza yatkınlık ve zeka arasında 0,34’lük olumlu bağıntı ve “içe dönük” kadınlar için daha hipnotize edilebilirlik eğilimi saptadı.
Sayfa no: 108

Erken çalışmalar

Kişilik testlerinin geniş çeşitliliği kullanıldı. ... geliştirdikleri hipnotik duyarlılığın bir ölçeğini zeka, uyarlanamama, içe dönüklük, önyargı ve duygulanmayı ölçen bir dizi testlerin karşılaştırdı. Bulguları iki istisnayla genellikle olumsuzdu: hipnoza yatkınlık ve zeka arasında 0,34’lük olumlu bağıntı ve “içe dönük” kadınlar için daha hipnotize edilebilirlik eğilimi saptadı. Sayfa no:1

Orijinal metinde kağıt-kalem kişilik testleri ibaresi var (ilk cümle), ancak davacı ve davalının her ikisinde de bu ifadeye yer verilmediği görülmüştür.

Bu cümleyi okuyan ve bu alanda uzman olan bir kişinin bu tanımlamayı (pencil-and paper ) görmezden gelmesi uygun değildir.

Çeviriyi yapan iki farklı kişinin ( davacı ve davalı) de benzer şekilde bu tanımlamayı kullanmamış olması da dava konusu için oldukça anlamlı bir durumu ifade ettiği düşünülmüştür.

Bunun yanı sıra heriki çeviride de bulunan “Bir dizi testlerin karşılaştırdı” ifadesinde anlamı düşük bir cümledir ve her iki çeviride de aynı hatanın yapılmış olması dikkat çekicidir.Bunun yerine “………..bir dizi testi karşılaştırdı.” ifadesi uygundur.

...

....

Sayfa no: 141

....
Sayfa no: 142

... Çok Aşamalı Kişilik Envanteri

Hipnoza yatkınlık çalışmalarının geniş bir biçimde kullanılan ... Çok Aşamalı Kişilik Envanteri’yle (...) yapılması kaçınılmazdı. Önceki çabalarla birlikte, sonuçlar en iyi durumda karıştı.

Sayfa no:110

Her ne kadar öznelerin ıskartaya çıkarma tekniği sorgulanabilir görünse de, Sarbin bunu yaparak ( yani azalan profilli özneleri çıkartarak ve bütün ılımlı ve fazlasıyla hipnoza yatkın özneleri geride bırakarak ) ilginç bulgusuna tesadüfen ulaşmış olabilir.
Sayfa no: 110
... Çok Aşamalı Kişilik Envanteri

Hipnoza yatkınlık çalışmalarının geniş bir biçimde kullanılan ... Çok Aşamalı Kişilik Envanteri’yle ....) yapılması kaçınılmazdı. Önceki çabalarla birlikte, sonuçlar en iyi durumda karıştı. Sayfa No:3

Her ne kadar öznelerin ıskartaya çıkarma tekniği sorgulanabilir görünse de, Sarbin bunu yaparak ( yani azalan profilli özneleri çıkartarak ve bütün ılımlı ve fazlasıyla hipnoza yatkın özneleri geride bırakarak ) ilginç bulgusuna tesadüfen ulaşmış olabilir.
Sayfa no:3
“...” adlı test Türkçe’ye ... Çok Yönlü Kişilik Envanteri olarak çevrilmiş, geçerlik güvenirlik çalışmaları Savaşır (1981) tarafından yapılmıştır.
Dolayısıyla hem davacı hem davalının çevirisinde aynı ifadenin kullanılması (...) dikkat çekici bir bulgu olarak yorumlanmıştır.

Her iki çeviri de de aynı hatanın yapılmış olması davacı lehine gibi görünmektedir.

....

Burada her iki çeviri de de “...” kelimesi “ıskartaya çıkarma tekniği” olarak çevrilmiştir.
Ancak psikoloji çalışmalarında bu terim yerine daha çok “çalışmanın dışında tutulma” ifadesi kullanılmaktadır. Her iki metinde de aynı ifadenin kullanılması dikkat çekicidir.

...

....
Sayfa no: 143
Hipnoza Yatkınlık ve Hipnoz Benzeri Deneyimler

Bazı ilginç sonuçlar hipnoza yatkınlık ve hipnoz benzeri deneyimlerin incelenmesinden, özellikle ... çalışmalarından geldi. Çeşitli yollarla, ... durumunu hatırlatan gündelik hayat deneyimlerinin ölçeklerini inşa ettiler ve bu deneyimleri hipnoza yatkınlığın formal ölçümleriyle ilişkilendirdiler. Sayfa no: 112

Hipnoza Yatkınlık ve Hipnoz Benzeri Deneyimler

Bazı ilginç sonuçlar hipnoza yatkınlık ve hipnoz benzeri deneyimlerin incelenmesinden, özellikle
.... çalışmalarından geldi. Çeşitli yollarla, ... durumunu hatırlatan gündelik hayat deneyimlerinin ölçeklerini inşa ettiler ve bu deneyimleri hipnoza yatkınlığın biçimsel ölçümleriyle ilişkilendirdiler.
Sayfa no: 4

... (Bir paragraf)
Sayfa no:143-144

Shor hipnoza yatkınlık ve hipnoz benzeri deneyimlerin meydana geliş sıklığı arasında ikna edici hiçbir bağıntı saptamadı ama bu tür deneyimlerin yoğunluğuyla, etkileyici olumlu bağıntılar buldu.
(Ayrı bir paragraf) Ardından Shor, hipnoza yatkınlığın gözlemsel ölçümlerini yaptı ve hipnoz benzeri deneyimlerin yoğunluğunun, özellikle derin hipnotize edilebilir olduğunu kanıtlayan öznelerle iyi bir biçimde bağıntılı olduğunu saptadı. Sayfa no: 112

Shor hipnoza yatkınlık ve hipnoz benzeri deneyimlerin meydana geliş sıklığı arasında ikna edici hiçbir bağıntı saptamadı ama bu tür deneyimlerin yoğunluğuyla, etkileyici olumlu bağıntılar buldu.
(Ayrı bir paragraf) Ardından Shor, hipnoza yatkınlığın gözlemsel ölçümlerini yaptı ve hipnoz benzeri deneyimlerin yoğunluğunun, özellikle fazlasıyla hipnotize edilebilir olduğunu kanıtlayan öznelerle iyi bir biçimde bağıntılı olduğunu saptadı.
Sayfa no: 4

Psikoloji çalışmalarında “correlation” ifadesi sıklıkla “ilişki” olarak kullanılmaktadır.
Ancak hem davacı hem de davalının çeviri metninde “bağıntı” ifadesi kullanılmıştır. Bu benzerlik dikkat çekicidir.
Bunun yanı sıra orijinal kitapta Shor ve çalışmaları tek bir paragrafta anlatılmıştır. Ancak hem davacı hem de davalının çeviri metninde tabloda gösterildiği üzere orijinal metine uyulmadan yeni bir paragraf kullanılmıştır.
Her iki metinde de orijinal metne sadık kalınmadan yine aynı cümle ile yeni bir paragrafa geçilmiş olması dikkat çekicidir.

Benzer durum bu başlık içinde sıklıkla yapılmıştır.

...
...
Sayfa no: 146
Hipnoza Yatkınlık ve İmgesel Dahil Oluş

... Sayfa No:114
Hipnoza Yatkınlık ve İmgesel Dahil Oluş

Hilgard, daha sonraki hipnoza yatkınlıkla bağıntılı olan yaşamın başlangıcındaki gelişimsel deneyimleri keşfetmekle ilgilendi. Daha sonra ...’nin sonuçlarıyla bağlantılandırılan derinlemesine mülakatlar kullandı:. Derin imgesel dahil oluşun özellikle önemli olduğunu saptadı: “hipnotize edilebilir kişinin derin bir dahil oluşa ve deneyimin hayali duygusal alanlarından birindeki ya da daha fazlasındaki bir etkinliğe-bir roman okumak, müzik dinlemek, doğada kendinden geçme deneyimine sahip olma ya da beden ya da zihnin emici mecaralarına bağlanmak- topyekün batmayamuktedir olduğunu saptadık (...). Sayfa No: 5

“...” cümlesi davalının çevirisinde yer almamaktadır.

“Muktedir olmak” yerine sıklıkla “–e yapabilmek ya da yapabilme becerisine sahip olmak” olarak çevrilmektedir ve her iki metinde de aynı kelimenin tercih edilmiş olması dikkat çekicidir.

...
Sayfa no:147

....

.... (Bir tam paragraf) Sayfa No: 148

Kendini kaptırma

Hipnoza yatkınlık ve kendini kaptırma arasında benzer boyuttaki bağıntılar, sınamanın “hipnotik bağlam” gerçekleştirip gerçekleştirilmediğinden bağımsız olarak, Danimarka’da saptadı (....).Kendini kaptırma literatürü, hipnotize edilebilir insanların, ister formal hipnotik indüksiyondan hiç geçmemiş olsun, isterse de hipnoz hakkında hiçbir düşünceye sahip olmasın, hipnoz benzeri deneyimlere sahip olduğuna da açıklık getirdi.
Sayfa No:115

Benlik Kavrayışı, Olumsuz Ateşleme, Çözülmüş ( Disosiyatif) Denetim ve İçe Doğru Dönüş

Benlik kavrayışı, hipnoz edilebilirliğe bağlı, kişilikle ilişkili bir başka yapıdır. İç deneyimi başkalaştırmak için tasarlanmış toplumsal girdiye açıklığı harekete geçirir. Benlik kavrayışının kendini kaptırmayla bağıntılı olduğu ve kendini kaptırmayla birlikte, hipnoza yatkınlığın kayda değer çeşitliliğini açıkladığı gösterildi. (...).
(Ayrı bir paragrafa geçilmiş) Bununla beraber bu kavrayış, insanların toplumsal karşılıklı etkileşimde kendi imgelerini, kendi başlarına gözlemlemelerini içeren kendini-gözlemlemeden farklı bir yapıdır ...). Hipnozun toplumsal rol sahneleme açıklaması doğruysa (...) kendini gözlemlemenin, daha yüksek hipnoza yatkınlığa bağdaşması gerektiği varsayımı ortaya atılmıştır. Her halükarda böyle olduğu saptanmamıştır yani ikisi bağıntılı değildir (...). Sayfa no: 116

İçine çekilme

Hipnoza yatkınlık ve içine çekilme arasında benzer boyuttaki bağıntılar, sınamanın “hipnotik bağlam” gerçekleştirip gerçekleştirilmediğinden bağımsız olarak, Danimarka’da saptadı (...).İçine çekilme yazını, hipnotize edilebilir insanların, ister biçimsel hipnotik indüksiyondan hiç geçmemiş olsun, isterse de hipnoz hakkında hiçbir düşünceye sahip olmasın, hipnoz benzeri deneyimlere sahip olduğuna da açıklık getirdi.
Sayfa No:6

Benlik Kavrayışı, Olumsuz Ateşleme, Çözünmüş Denetim ve İçe Doğru Dönüş

Benlik kavrayışı, hipnoz edilebilirliğe bağlı, kişilikle ilişkili bir başka inşadır. İç deneyimi başkalaştırmak için tasarlanmış toplumsal girdiye açıklığı harekete geçirir. Benlik kavrayışının içine çekilmeyle bağıntılı olduğu ve içine çekilmeyle birlikte, hipnoza yatkınlığın kayda değer çeşitliliğini açıkladığı gösterildi. (...).
(Ayrı bir paragrafa geçilmiş) Bununla beraber bu kavrayış, insanların toplumsal karşılıklı etkileşimde kendi imgelerini, kendi başlarına gözlemlemelerini içeren kendini-gözlemlemeden farklı bir yapıdır ). Hipnozun toplumsal rol sahneleme açıklaması doğruysa (...) kendini gözlemlemenin, daha yüksek hipnoza yatkınlığa bağdaşması gerektiği varsayımı ortaya atılmıştır. Her halükarda böyle olduğu saptanmamıştır yani ikisi bağıntılı değildir (...). Sayfa no: 6
Her iki metinde farklı kullanılan birtakım kavramlar bulunmaktadır. Örneğin davacı “formal” , davalı ise “biçimsel”,
Davalı literatür, davacı ise yazın” kelimesini kullanmıştır.
Bu bölümde bunlara ek olarak İngilizcesi “....” olan kelime de davacı ve davalı tarafından farklı yorumlanmıştır

İngilizcesi “....” olan kelime davacı tarafından “Çözünmüş Denetim” ; davalı tarafından ise “Çözülmüş ( ... ) Denetim” olarak çevrilmiştir.

Yukarda da belirtildiği üzere davacı ve davalı tarafından “...” kelimesi yerine farklı kelimeler kullanılmıştır.

Ancak her ikisi de orijinal metine sadık kalmayarak aynı yerden yeni bir paragrafa geçerek çeviriyi tamamlamıştır

Aşağıdaki tabloda orijinal adı “... & ... “olan kitabın 11.bölümün çevirisine ilişkin karşılaştırmalara yer verilmiştir. İki metin arasındaki farklılıklar kırmızı ile belirtilmiştir. Bilirkişi görüşü ve yorumu da eklenmiştir.

Orijinal eser
... tarafından yayınlanan kitap
Davacının çevirisi
Bilirkişi Görüşü
3.kısım
11.bölüm
...
Tiryakilik Denetimi
Sayfa no:188

Tiryakilik Denetimi
Sayfa no:1

....
Sayfa No: 245
Hastanın geçmişini araştırmadan değişime odaklanmak Morita terapisi olarak bilinir ve Batı’da sahip olduğumuz Zen terapisine en yakın modeldir. Zen terapisinden çıkarılan öncül, hastanın öğrenecek çok şeyi olan bir öğrenci ve terapistin de öğretmen olduğudur. Rahip Zen yolunu bilir ve yaşar ve bu nedenle o bir öğretmendir. Hastanın Zen yolunu yaşamadığı aşikardır; bundan dolayı da belirtiler onun yardım aramasına neden olur. Hasta öğrenmek için burada olduğundan ve Zen terapisti neyi öğreteceğini bildiğinden, hastayı dinlemek için neden vakit kaybedilmelidir? Hastanın sessiz olmasına ve terapisti dinlemesine izin vermek daha iyidir. Gerçekten de Morita terapistinin ilk aşamasında hasta kendi odasında yalıtılır ve sessiz olması ve dinlemeye hazırlanması talimatı verilir. Sayfa no:188
Hastanın geçmişini araştırmadan değişime odaklanmak Morita terapisi olarak bilinir ve Batı’da sahip olduğumuz Zen terapisine en yakın modeldir. Zen terapisinden çıkarılan öncül, hastanın öğrenecek çok şeyi olan bir öğrenci ve terapistin de öğretmen olduğudur. Rahip Zen yolunu bilir ve yaşar ve bu nedenle o bir öğretmendir. Hastanın Zen yolunu yaşamadığı aşikardır; bundan dolayı da belirtiler onun yardım aramasına neden olur. Hasta öğrenmek için burada olduğundan ve Zen terapisti neyi öğreteceğini bildiğinden, hastayı dinlemek için neden vakit kaybedilmelidir? Hastanın sessiz olmasına ve terapisti dinlemesine izin vermek daha iyidir. Gerçekten de Morita terapistinin ilk aşamasında hasta kendi odasında yalıtılır ve sessiz olması ve dinlemeye hazırlanması talimatı verilir. Sayfa no:1

Orijinal metinde bulunan “...”

Terapist (rahip) bir öğretmendir anlamına gelmektedir.
Ancak her iki çeviri de terapist( rahip) ifadesine yer verilmemiştir. Yani parantez içinde rahip kelimesi orijinal metinde varken, her iki çeviride de bulunmamaktadır.

... ...

...
DOCTOR: ....

...

... .
Sayfa no: 246-247

Otohipnoz egzersizi

...’in ... kısmından sonra, hastaya şu talimatları sağlayın:

HEKİM: Görüyorsun uykuda değilsin. Hipnoz bir yoğunlaşma yöntemidir. O, sürüklenme hissiyle daha iyi özdeşleşir. O, aynı zamanda burada ve kendinizin yanında olmaya benzer bir biçimde, çift odağa ya da paralel farkındalığa sahip olmak gibidir. Bu sizin kendi düşüncelerinize optimal bir biçimde açık olmanızı sağlar. Bundan sonra, bu alıcı ortamda kullandığınız stratejiyle meşgul olacağız. Üçe kadar sayacağım. Bu diziyi yenden izleyin. Bir, kaşlarınıza doğru bakın, tamamen yukarı; iki, gözkapaklarınızı kapatın, derin bir nefes alın; üç nefesi verin, gözlerinizin rahatlamasına izin verin ve bedeninizin sürüklenmesine izin verin.
Ve kendinizin sürüklendiğini hissettiğinizde, bir eliniz ya da diğerinin neşeli bir balon gibi hissetmesine izin verin ve bırakın o yukarıya doğru yükselmesin. O bunu yaparken dirseğiniz bükülüyor ve ön kolunuz dik bir konuma yükselir. Zaman zaman elinizin sırtında yukarıya doğru yükselirken manyetik bir çekim hissi olabilir. Eliniz bu dik konuma eriştiğinde, bu sizin için bir meditasyon durumuna girmenin bir işareti haline gelir.
Sayfa no: 189

Otohipnoz egzersizi

...’in ... kısmından sonra, hastaya şu talimatları sağlayın:

HEKİM: Görüyorsun uykuda değilsin. Hipnoz bir yoğunlaşma yöntemidir. O, sürüklenme hissiyle daha iyi özdeşleşir. O, aynı zamanda burada ve kendinizin yanında olmaya benzer bir biçimde, çift odağa ya da paralel farkındalığa sahip olmak gibidir. Bu sizin kendi düşüncelerinize optimal bir biçimde açık olmanızı sağlar. Bundan sonra, bu alıcı ortamda kullandığınız stratejiyle meşgul olacağız. Üçe kadar sayacağım. Bu diziyi yenden izleyin. Bir, kaşlarınıza doğru bakın, tamamen yukarı; iki, gözkapaklarınızı kapatın, derin bir nefes alın; üç nefesi verin, gözlerinizin rahatlamasına izin verin ve bedeninizin sürüklenmesine izin verin.
Ve kendinizin sürüklendiğini hissettiğinizde, bir eliniz ya da diğerinin neşeli bir balon gibi hissetmesine izin verin ve bırakın onun yukarıya yükselmesin. O bunu yaparken dirseğiniz bükülüyor ve ön kolunuz dik bir konuma yükselir. Zaman zaman elinizin sırtında yukarıya doğru yükselirken manyetik bir çekim hissi olabilir. Eliniz bu dik konuma eriştiğinde, bu sizin için bir meditasyon durumuna girmenin bir işareti haline gelir.
Sayfa no:2

Orijinal metinde bulunan “...”
Terapist (rahip) bir öğretmendir anlamına gelmektedir.
Ancak her iki çeviri de terapist( rahip) ifadesine yer verilmemiştir. Yani parantez içinde rahip kelimesi orijinal metinde varken, her iki çeviride de bulunmamaktadır.
Orijinal metinde “Üçe kadar sayacağım” ile başlayana cümle ayrı paragraf ile başlamaktadır. Ancak her iki çeviride de orijinal metne sadık kalınmadan bu cümle daha öncekilere bağlanmıştır.

Her iki metinde de aynı hatanın yapılmış olması dikkat çekicidir.

Ayrıca İngilizcede “...” olarak tanımlanan ifade “kolun ön kısmı” anlamına gelmektedir ancak her iki çeviride de yanlış ifade kullanılması dikkat çekicidir (ön kolunuz ifadesi)

.... Sayfa no:248

Şimdi bu egzersizleri başlangıçta günde 10 kez tercihen her 1 ila 2 saate bir, yapmanızı öneriyorum. İlk başta egzersiz yaklaşır bir dakikanızı alır ama uzmanlaştıkça daha kısa sürede yapabilirsiniz. Sayfa no: 190

Şimdi bu egzersizleri başlangıçta günde 10 kez tercihen her 1 ila 2 saate bir, yapmanızı öneriyorum. İlk başta egzersiz yaklaşır bir dakikanızı alır ama uzmanlaştıkça daha kısa sürede yapabilirsiniz. Sayfa no: 3

Orijinal metinde “yaklaşık bir dakika” anlamına gelen “about a minute” her ki çeviri metninde de yazım yanlışı olarak “yaklaşır” olarak kullanılmıştır. Bazı basit cümleler farklı çevirmenler tarafından birebir aynı şekilde çevrilebilse de, aynı yazım hatasının yapılması nerdeyse çok zordur.

DOCTOR: ...

(Ayrı paragraf ) ... Sayfa no: 249

HEKİM: Bu sürüklenme hissi, zihninize içe dönme ve kendi düşüncelerinize dikkat etme-özel meditasyon gibi- işaretini verir. Baletler ve atletler sürekli sürüklenir. Bu nedenle onlar hareketlerine yoğunlaşır ve bu kadar iyi koordine eder. Onlar sürüklenmediklerinde, gergin olur ve bu kadar performans gösteremez. Şimdi stratejinin temel ilkelerini gözden geçireceğim ve ardından buradan ayrılmadan önce onu bilemiz için, egzersize geri döneceğim. Sayfa no: 191

HEKİM: Bu sürüklenme hissi, zihninize içe dönme ve kendi düşüncelerinize dikkat etme-özel meditasyon gibi- işaretini verir. Baletler ve atletler sürekli sürüklenir. Bu nedenle onlar hareketlerine yoğunlaşır ve bu kadar iyi koordine eder. Onlar sürüklenmediklerinde, gergin olur ve bu kadar performans gösteremez. Şimdi stratejinin temel ilkelerini gözden geçireceğim ve ardından buradan ayrılmadan önce onu bilemiz için, egzersize geri döneceğim. Sayfa no: 3

Orijinal metinde “... olan cümlenin Türkçe karşılığı “Bu yüzden hareketlerine çok iyi konsantre olurlar ve hareketlerini koordine ederler” olmalıdır.
Her iki çevirideki anlam düşüklüğü dikkat çekicidir. (Bu nedenle onlar hareketlerine yoğunlaşır ve bu kadar iyi koordine eder.)

Bunun yanı sıra orijinal metinde ayrı paragrafta verilen cümleler hem davacı hem de davalının çevirisinde daha önceki paragraf ile birleştirilmiştir. Her iki çeviri hem düşük anlamlı çevir hem de paragrafın aynı yerden vermiş olması dikkat çekicidir.

DOCTOR: .... Sayfa no: 250

HEKİM: Sisteme içinde kalmak, birinci derece mantık olarak adlandırılır, yürümek ya da yürümemek; sigara içmek ya da içmemek gibi sadece iki seçenek bulunur. Sayfa no: 192

HEKİM: Sisteme içinde kalmak, birinci derece mantık olarak adlandırılır, yürümek ya da yürümemek; sigara içmek ya da içmemek gibi sadece iki seçenek bulunur.
Sayfa no: 4

Orijinal metinde “...” sistem içinde kalmak ya da sistemde kalmak olarak çevrilebilecekken her iki metinde yine aynı çeviri hatası yapıldığı görüşmüştür.

“Sisteme içinde kalmak” anlamı düşük bir ifadedir ve her iki çeviride de aynı hata yapılmıştır.

....
Sayfa no: 255

... sonuçlarının hastanın omuzlarına yerleştirilmesinin önemi üzerine yorum yaptı. Sayfa no: 196

... sonuçlarının hastanın omuzlarına yerleştirilmesinin önemi üzerine yorum yaptı.
Sayfa no: 8

Orijinal metinde “...” olan cümle her iki metinde de aynı ifade ile yanlış çevrilmiştir.
Burada kast edilen şey, ... sonucunun sorumluluğunun hastanın omuzlarına yüklenmesidir.

Her iki metinde de aynı çeviri hatasının yapılması oldukça dikkat çekicidir.

....
.... Sayfa no: 256

Sistematik hissizleştirme, karşılıklı kısıtlama ve tiksindirme dahil bir dizi teknik, tiryakilik tedavisinde kullanılageldi.
Sayfa no: 197

Sistematik hissizleştirme, karşılıklı kısıtlama ve tiksindirme dahil bir dizi teknik, tiryakilik tedavisinde kullanılageldi. Sayfa no:8

Orijinal metinde “systematic desensitization” olarak geçen kelime dizisi psikoloji ve psikiyatri alanında “sistematik duyarsızlaştırma” olarak kullanılmaktadır.

Her iki çeviri de benzer şekilde kullanılmış olması dikkat çekicidir.
.... Sayfa no: 256

Bununla beraber onlar hipnotik durumda terapistle ilişki etmeninin, aksi hale denetlenmiş çalışmalar olabilecek sonuçları karşılaştırmayı zorlaştırdığı konusunda uyarırlar.Sayfa no: 197

Bununla beraber onlar hipnotik durumda terapistle ilişki etmeninin, aksi hale denetlenmiş çalışmalar olabilecek sonuçları karşılaştırmayı zorlaştırdığı konusunda uyarırlar.Sayfa no:8
Orijinal metinde geçen “...” kelimesi psikoloji ve psikiyatri alanında sıklıkla kullanılan bir terimdir. Bu, terapist ile danışan arasındaki uyumlu ve güvene dayalı ilişkiyi ifade etmektedir.
Davacı ve davalının çevirisinde bu kelime doğru bir şekilde tanımlamamıştır ve her iki çeviri kelimesi kelimesine aynı şekilde aktarılmıştır. Oysa tam olarak kast edilen “Bununla birlikte, hipnotik durumda terapistle yakın olma faktörünün, başka türlü kontrollü çalışmalardaki sonuçları karşılaştırmayı zorlaştırdığı konusunda uyardılar.”

Ayrıca “...” de psikoloji alanında “kontrollü çalışmalar” olarak aktarmak daha doğrudur. Her iki çeviride söz konusu olan bu kelimelerin aynı şekilde kullanılmış olması dikkat çekicidir.

Aşağıdaki tabloda orijinal adı “... “olan kitabın 13.bölümümün çevirisine ilişkin karşılaştırmalara yer verilmiştir. İki metin arasındaki farklılıklar kırmızı ile belirtilmiştir. Bilirkişi görüşü ve yorumu da eklenmiştir.

Orijinal eser
... tarafından yayınlanan kitap
Davacının çevirisi
Bilirkişi Görüşü
3. kısım
...
Sayfa no:273
Kaygı, Yoğunlaşma ve Uykusuzluk
Kaygı, Yoğunlaşma ve Uykusuzluk

13. bölüm

Sayfa no: 210
Sayfa no: 1

...
. Sayfa No: 274

... sırasında bir geçmiş alınır ve kaygı ataklarının meydana gelmesi olası psikolojik ya da toplumsal ortamlar hakkında bilgi edinmek için özellikle çaba sarf edilir. Sayfa No:211
... sırasında bir geçmiş alınır ve kaygı ataklarının meydana gelmesi olası psikolojik ya da toplumsal ortamlar hakkında bilgi edinmek için özellikle çaba sarf edilir. Sayfa No:1
Orijinal metinde geçen “...” den kast edilen danışanın öyküsüdür.
Oysa her iki çeviri metninde de düz çeviri yapılarak “...” kelimesi “geçmiş” olarak çevrilmiştir.
Her iki çeviride de aynı kelimenin yanlış olarak kullanılması dikkat çekmektedir.

....
. Sayfa no: 276

Hastalara otohipnoz öğretilir ve bunu birkaç hafta boyunca, bu rahatlamış, çözülmüş durumunu gerekli olduğu herhangi bir zamanda çağırma becerilerine güvenen hale gelinceye kadar, her 1 ila 2saatte bir uygulamaları talimatı verilir. Sayfa no: 213
Hastalara otohipnoz öğretilir ve bunu birkaç hafta boyunca, bu rahatlamış, çözülmüş durumunu gerekli olduğu herhangi bir zamanda çağırma becerilerine güvenen hale gelinceye kadar, her 1 ila 2saatte bir uygulamaları talimatı verilir. Sayfa no: 3
Orijinal metinde geçen “... ...” tam karşılığı “oto-hipnoz alıştırması ya da otohipnoz egzersizi” olmalıdır.
Her iki metinde “...” kelimesi görmezden gelinmiştir. Bu kelimenin her iki çeviride de kullanılmaması dikkat çekmektedir.

... .
Sayfa no: 279

kaygı ve yoğunlaşma güçlüğüyle baş etmede otohipnoz kullanma tekniği, bütün aralığında olduğu sürece, ... puanından bağımsız olarak temelde aynıdır.
Sayfa no: 214
Bu denemelerde öznelere, Bir küvette, bir gölde, bir termal havuzda ya da sadece uzayda sürüklendiklerini hayal ederek, bedenlerinde sürüklenme hissini indükleme öğretildi. Sayfa no: 215

kaygı ve yoğunlaşma güçlüğüyle baş etmede otohipnoz kullanma tekniği, bütün aralığında olduğu sürece, ... puanından bağımsız olarak temelde aynıdır. Sayfa no: 4

Bu denemelerde öznelere, Bir küvette, bir gölde, bir termal havuzda ya da sadece uzayda sürüklendiklerini hayal ederek, bedenlerinde sürüklenme hissini indükleme öğretildi. Sayfa no: 5

Türkçe yazım kurallarına göre cümleye büyük harfle başlanır.
Her iki çeviride de “kaygı” sözcüğü küçük harfle başlamıştır ve yapılan bu hatanın ortak olması dikkat çekicidir.

Türkçe yazım kurallarına göre cümle içinde büyük harfle başlayan kelime olmaz.
Her iki çeviride de “Bir” sözcüğü büyük harfle başlamıştır ve yapılan bu hatanın ortak olması dikkat çekicidir.

...

(Ayrı paragraf) ... (...). …………………..
Sayfa no: ...
Yatıştırıcı ve hipnotik ilaçların, en önemlisi benzodiazepine’lerine, yaygın kullanımı ve kötüye kullanımının farkında olmak önemlidir. Onlar kısa vadede oldukça etkili olabilirse de, kronik uykusuzluğun bir çözümü değildir ve alışkanlık ve bağımlılık yapma potansiyeline sahiptir. Hastanın, otohipnoz tekniklerinin makul bir biçimde etkili olabilmesi için, bu tür ilaçları bırakması zorunlu olabilir. Dahası, yatıştırıcı ve hipnotik ilaçların kronik kullanımının, uykuya özellikle rüyaların meydana geldiği, hızlı göz hareketi (REM) uykusuna müdahale ettiğinin kanıtları bulunmaktadır (...)…………………….
Sayfa no:216

Yatıştırıcı ve hipnotik ilaçların, en önemlisi benzodiazepine’lerine, yaygın kullanımı ve kötüye kullanımının farkında olmak önemlidir. Onlar kısa vadede oldukça etkili olabilirse de, kronik uykusuzluğun bir çözümü değildir ve alışkanlık ve bağımlılık yapma potansiyeline sahiptir. Hastanın, otohipnoz tekniklerinin makul bir biçimde etkili olabilmesi için, bu tür ilaçları bırakması zorunlu olabilir. Dahası, yatıştırıcı ve hipnotik ilaçların kronik kullanımının, uykuya özellikle rüyaların meydana geldiği, hızlı göz hareketi (REM) uykusuna müdahale ettiğinin kanıtları bulunmaktadır (...)…………………….
Sayfa no: 7

Orijinal metinde ayrı paragrafta verilen cümleler (Çeviri metinde “Dahası” ile başlayan cümle, orjinal metinde ayrı bir paragrafta verilmiştir )hem davacı hem de davalının çevirisinde daha önceki paragraf ile birleştirilmiştir. Her iki çeviride paragrafın aynı yerden vermiş olması dikkat çekicidir.

DOCTOR: ....

(AYRI PARAGRAF)...
Sayfa no: 286
HEKİM: bu teknik işe yaramadığından dolayı, neden onu kullanasınız?.......
………………….Şimdi yatma vakti geldiğinde iki seçeneğiniz var. İlk olarak yatağa uzanmak, yukarı bakmak, göz kapaklarınızı kapatmak, derin bir nefes almak, vermek, gözlerinizi rahatlatmak , bedenin sürüklenmesine izin vermek, bedenin yükselmesine izin vermek……
………………
Sayfa no:219

HEKİM: bu teknik işe yaramadığından dolayı, neden onu kullanasınız? ?.......
………………….Şimdi yatma vakti geldiğinde iki seçeneğiniz var. İlk olarak yatağa uzanmak, yukarı bakmak, göz kapaklarınızı kapatmak, derin bir nefes almak, vermek, gözlerinizi rahatlatmak , bedenin sürüklenmesine izin vermek, bedenin yükselmesine izin vermek……
………………
Sayfa no:9

Türkçe yazım kurallarına göre cümleye büyük harfle başlanır.
Her iki çeviride de “bir” sözcüğü küçük harfle başlamıştır ve yapılan bu hatanın ortak olması dikkat çekicidir.
Ayrıca orijinal metinde ayrı paragrafta verilen cümleler (Çeviri metinde “Şimdi yatma vakti….” ile başlayan cümle, orjinal metinde ayrı bir paragrafta verilmiştir ) Hem davacı hem de davalının çevirisinde daha önceki paragraf ile birleştirilmiştir. Her iki çeviride paragrafın aynı yerden vermiş olması dikkat çekicidir.

...

(Ayrı paragraf) ....
Sayfa no: 288

Sonuç
Diğer belirti yönelimli tedavilerde olduğu gibi, kaygının, yoğunlaşma sorunlarının ve uykusuzluğun tedavisinde vurgu, hipnozun, egzersizi sık sık tekrarlamanın ve psikolojik gerilimi somatik rahatsızlıktan ayırmak için transın çözülme durumunu kullanmanın üzerine yerleştirilir.

Bu nedenle hipnozun dikkat odaklama, rahatlama indükleme ve çözülme unsurlarının tümü, onun kaygı azaltmayı, yoğunlaşmayı geliştirme ve uykuyu kolaylaştırmadaki etkililiğine katkıda bulunur.

Hastalara, kaygının somatik ve psikolojik bileşenlerini daha iyi yönetmelerine izin veren, basit hipnoz egzersizleri öğretilebilir.
Sayfa no: 220

Sonuç
Diğer belirti yönelimli tedavilerde olduğu gibi, kaygının, yoğunlaşma sorunlarının ve uykusuzluğun tedavisinde vurgu, hipnozun, egzersizi sık sık tekrarlamanın ve psikolojik gerilimi somatik rahatsızlıktan ayırmak için transın çözülme durumunu kullanmanın üzerine yerleştirilir.

Bu nedenle hipnozun dikkat odaklama, rahatlama indükleme ve çözülme unsurlarının tümü, onun kaygı azaltmayı, yoğunlaşmayı geliştirme ve uykuyu kolaylaştırmadaki etkililiğine katkıda bulunur.

Hastalara, kaygının somatik ve psikolojik bileşenlerini daha iyi yönetmelerine izin veren, basit hipnoz egzersizleri öğretilebilir.
Sayfa no: 11

Her iki çeviri metninde de “...” otohipnoz olarak çevrilmiştir.
Ancak sonuç başlığı altında bu cümlede her iki metinde de sadece “hipnoz” diye çevrildiği görülmüştür.
Ayrıca ilk cümlede “……kullanmanın üzerine yerleştirilir.” Anlamı düşük bir cümledir, burada “...” yükleminin çevirisi metinle uyumlu değildir.
Oysa “Diğer semptom odaklı tedavilerde olduğu gibi, anksiyete, konsantrasyon problemleri ve uykusuzluğun tedavisinde vurgu, otohipnoz kullanmaya, egzersizi sık sık uygulamaya ve psikolojik gerginliği somatik rahatsızlıktan ayırmak için transın çözülmüş halini kullanmaya odaklanır.”daha iyi bir ifade olabilir.
Hem davalı hem de davacının “yerleştirmek” yüklemini tercih etmesi ve otohipnoz yerine burada hipnoz kelimesini tercih etmesi dikkat çekicidir.
Son olarak orijinal metinde tek bir paragrafta verilen cümleler her iki çeviri metninde de orijinal hale sadık kalınmayarak ikiye bölünmüştür.
Cümlelerin her iki metinde de aynı yerden farklı paragraflar bölünmüş olması dikkat çekmiştir.

TABLO 2

Sıra

Çeviriler
Bilirkişi görüşü
no

1

3.bölüm -
Başlık
Orijinal metin

Davacı çevirisi

Davalı
çevirisi

...

Klinik Bir Test için Mantık

Klinik Testin Mantığı ve Gerekçesi
Her ne kadar ekleme yapmış olsalar da davalının çevirisi aslına daha uygun. Davacının çevirisi bir anlam ifade etmeyen düz bir çeviri olmuş

2

Orijinal
metin

Davacı çevirisi

Davalı
çevirisi

¸
¸

¸

Davacı kitapta “....” kelimesini “görüngü” olarak çevirmiştir. Ancak “fenomen/ler” olarak dilimizde kullanıldığından ve “görüngü” yerine “fenomen” kelimesi daha çok anlam ifade ettiğinden davalının kullanımı daha uygundur.

Ayrıca “induction ...” için de davacı “indüksiyon törenleri” kalıbını kullanmıştır. Ancak burada verilmek istenen anlam “tören” değil, davalının çevirisindeki gibi “ritüel”dir.

Son olarak son cümlenin "..” ifadesi davacının çevirisinde aslına daha uygundur.
3
Orijinal
Metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

¸

¸

¸
Verilen paragraftaki ilk cümlede davalının çevirisi hatalıdır. Davacının çevirisi orijinale daha uygundur.

Ancak son cümledeki “...” çevirilerini kullanmıştır. Hale aurayla aynı anlamı vermezken psikopatolojik çevirisi burada hatalıdır.

Ek olarak tekrar tekrar görsel eklemek istemediğimden burada belirtmek istiyorum. Bir sonraki paragrafta davacı yazım hatası yapıp “töreni” yerine “yöreni” yazmıştır. Aynı şekilde davalı çevirisinde de “yöreni” yazmaktadır. Bunun gibi aynı yazım hataları metnin devamında da yer almaktadır.

4
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

¸
¸
¸

¸

İlgili paragrafın ikinci ve son cümlelerinde yapılan çeviriler her ne kadar davacının çevirisinde bire bir çevrilmiş olsa da anlam ifade etmesi açısından davalının çevirileri daha uygundur. Ancak metinlerin geri kalanının aynı olduğunu belirtmek isterim.

5
Orijinal
metin

Davacı
çeviri

Davalı
çevirisi

¸
¸

¸

¸

Burada her iki çeviride de metinler aynı ancak 3. Cümlenin çevirisi her iki metinde de anlaşılır değil.

6
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

...

...daha özlüdür ve klinik psikiyatrik nüfusu üzerinde daha iyi standartlaştırılmıştır.

… daha özlüdür ve klinik psikiyatrik nüfusu
üzerinde daha iyi standartlaştırılmıştır.
“klinik psikiyatrik örneklem” kullanımı daha uygun olurdu.

Ayrıca “...” kullanımı ölçeğin daha kısa olduğunu vurgulamak içindir. Ancak her iki çeviride de neye karşılık geldiği anlaşılmayan “özlü” ifadesi kullanılmıştır.

7

Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

¸

¸

¸

Bu paragrafta 2. Cümlede geçen “independent items” “bağımsız nesne” olarak değil “bağımsız maddeler” olarak çevrilmeliydi. Her iki çeviride de bu şekilde olduğu görülüyor. (Ayrıca yine bir sonraki paragraftaki “item” “kalem olarak çevrilmiştir. Her ikisinde de aynı hata mevcuttur.) Üstelik atıf verirken davacının unuttuğu parantez davalının metninde de yer almamaktadır.

Aynı cümlede “...” davacının metninde “inşa edilmiştir” davalıda “geliştirilmiştir” olarak kullanılmıştır. Bu noktada davalının çevirisi daha uygundur.

Ayrıca ölçek uygulaması için kullanılan “...”, “...” kelimeleri her iki çeviride de “yönetmek” olarak geçmektedir. Doğrusu “uygulama” “uygulamak” olmalıydı

8
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

¸

¸

¸

¸
Orijinal metinde tek bir paragraf olarak verilen paragraf davacının çevirisinde farklı iki paragraf olarak verilmiştir. Aynı şekilde davalı metinde de iki ayrı paragraf olarak sunulmuştur.

9
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

-

¸

¸

Davacının yaptığı bir hata aynı şekilde davalının basımında yer almaktadır.

10

Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

¸
¸

¸

Her iki maddede de davacının çevirisinde hata bulunmakta. 2. Maddede “...” “çözünme” olarak değil, “disosiasyon” olarak çevrilmeli.

3. madde tamamen hatalı. Davalının çevirisi daha uygun.

11
Orijinal
metin
Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

-

¸
¸
Yine davacının yaptığı bir hata davalının metninde de aynı şekilde yer almaktadır. Ayrıca aynı paragrafta (Davacı dosyasında 4. Sayfa maddelerden sonraki paragraf) “....” “ilgileşim” olarak çevrilmiştir. Davalı dosyasındaki “korelasyon” çevirisi daha uygundur.
Burada alıntılamak uzun olacağından sözel olarak ifade etmek istiyorum. Davacı kendi kopyasının 5. Sayfasında yer alan “hipnotik indüksiyon profili puan sayfası”nı çevirmemiştir.

12
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

¸
¸

¸

¸

Orijinal metinde “işaretle transın dışına çıkar” diyor. Davalının metninde işaretten söz edilmezken davacının metninde “işaretler” olarak yer almıştır.

Aynı paragrafın devamında (Davacı metni 5. Sayfa) “...” olan orijinal kelime davacı tarafından “sınayan kişi”, davalı tarafından “klinisyen” olarak kullanılmıştır ki davalının kullanımı daha uygundur.

13
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

¸

¸

¸
Bu paragrafın anlaşılırlığı orijinal metindeki gibi italikle vurgu kullanılmadığı için düşük olmuş.

Öncelikle davalının metninde “...” genelde “ritüel” olarak davacının metnindeyse “tören” olarak ele alınırken, bu paragrafta davalı metninde yer yer tören yer yer ritüel olarak ele alınmıştır ki ritüel olarak çevrilmesi daha uygundur. Her iki metin benzerlikler gösterse de kullanılan kavramlar açısından davalının metni daha uygundur.

14
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi
Tablo 3-1: 4 aşama sütunu-3. İndüksiyon-sonrası 2. Satırı-
“...”
Aynı tablo-aşamaları harekete geçiren maddeler sütunu-5. Satır
“...”

Sınayıcının öznenin dirseğine dokunarak tüm programdan çıkış
“Çözülme”

Sınayıcının öznenin dirseğine dokunarak tüm programdan çıkış
“Çözülme”
Öncelikle bu cümle Türkçe dilbilgisi kurallarına göre çok daha uygun şekilde çevrilebilirdi.

İkincisi davalı metinde ... daha önceden klinisyen olarak çevrilmişken burada davacı metnindeki gibi sınayıcı olarak kullanılmış.

Ayrıca şimdiye kadar bu bölümde davalı “...” ı disosiyasyon olarak çevirmişti. Ancak bu tabloda davacının çevirisindeki gibi çözülme olarak kullanılmış. Tablo3-2’de de “...” her iki çeviride de “çözülme” olarak yer almaktadır.

15
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

¸

¸

¸

Burada davacının yaptığı çeviri yine anlaşılır değildir. Bazı bölümlerde davacı, seçtiği kelimelerle, Türkçe’nin doğru kullanımına özen gösteriyor gibi bir izlenim verse de dilbilgisi kurallarına uymayışı, sık tekrarlanan özne-yüklem uyuşmazlıkları metnin anlaşılmasını zorlaştırmaktadır. Davalının çevirisi daha uygundur.

16
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

¸

¸

¸

Yine daha önce defalarca uygulayıcı ya da klinisyen olarak kullandığı çeviriyi davalı, davacının metnindeki gibi sınayıcı olarak kullanmıştır.

17

Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

¸

¸

¸

Verilen bölümlerdeki son cümlenin çevirisinde davacı belirginleştirdiği bölümün çevirisinin uygun olmadığını düşünmüş olacak ki vurgulayıp metni o şekilde bıraktırmıştır ki bu bana göre editörlük faaliyeti gerektiren bir durumdur. Ancak davalı metinde problemli görülen bu vurgulanmış kısım atılarak cümlenin geri kalanı kullanılmıştır ki bu da anlam kaybına neden olmaktadır.

18

Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

...

Çevrilmemiş

Çevrilmiş

Davacı çevirmenin görselleri neden çevirmediği anlaşılır değildir.

.
12.
bölüm

19
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

Başlık: ...
Alt başlık: ...

Yeme Bozukluğu
Ağırlık Denetimi

Yeme Bozuklukları
Kilo Denetimi

Çok basit bir şekilde “....” ın sonunda çoğul eki olduğundan “bozuklukları” diye çevrilmeliydi.

“..." ün de ağırlık değil kilo denetimi olarak çevrilmesi daha uygun. Her iki durumda da davalının çevirisi daha uygun.

Ancak, metnin devamında aynı sayfada başlayan doktor-hasta diyaloğunda metin içinde geçen “...” i davalı da “ağırlık” olarak kullanmıştır. Bu da yine o bölümleri davacının metninden aldıklarını düşündürmektedir.
20
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

...

... gerçekleştirilir ve hastaya açıklanır ve ardından, bedenine saygıyla birlikte yeme kavramı vurgulanarak hastaya otohipnoz öğretilir.

... gerçekleştirilir ve hastaya açıklanır ve ardından, bedenine saygıyla birlikte yeme kavramı vurgulanarak hastaya otohipnoz öğretilir.

Her iki çeviride de çok düz bir çeviri yapılmış ve orijinal metindeki anlam kayboluyor. Çevirinin uzmanı değilim tabii ki ama verilmek istenen anlam “…bedene saygıyı da içeren yeme kavramını vurgulayan otohipnoz egzersizi öğretilir.”

21
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

-

Davalı kitaptaki 199. Sayfa- 1. maddede davacı “…. Kendi başınıza karar vermek karar yararlıdır.” Yazmıştır. Aynı maddenin devamında “…. Öyle ki diyetini adanmışlığınız haline ve birinin size söylediğini körmelesine izlemekten daha anlamlıdır.”

“…. Kendi başınıza karar vermek karar yararlıdır.”
“…. Öyle ki diyetini adanmışlığınız haline ve birinin size söylediğini körmelesine izlemekten daha anlamlıdır.”

Davacının yaptığı hatalar aynı şekilde davalının metninde de yer almaktadır. İkinci örneklerde “heline gelir” olarak düzenlenmeliydi. Bu da yine hataların da aynı olmasından dolayı davalının davacının metnini kullandığını düşündürmektedir.

22
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

...

Esas sorun bedensel etkinliğinizle ilişkili olarak aldığınız toplam kalori sayısıdır.

Esas sorun bedensel etkinliğinizle ilişkili olarak aldığınız toplam kalori sayısıdır.

Burada öncelikle çevirilerde kullanılan “sorun” kelimesi problemlidir. Orijinal metinde “...” “konu” anlamında kullanılmaktadır. Ancak sorun olarak ele alan davalı ve davacı burada uygulama sırasında bir probleme de yol açabilir. Danışanlara uygulamalar sırasında belli konular olabildiğince nötr aktarılması gerekir. Böyle bakıldığında bunu bir sorun olarak karşı tarafa aktarmak danışanda olumsuz bir etki yaratacaktır.

Bunula beraber çeviri de hatalıdır. Önemli olan bedensel aktiviteye oranla alınan kalori sayısıdır. Her iki çeviri metin bu haliyle anlaşılır değildir. Ancak davalının yine davacının metnini kopyaladığı düşünülmektedir.
23
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

...

Öylesine dardır ki günün her saati, ona olasılıkla dikkat edemezsiniz.

Öylesine dardır ki günün her saati, ona olasılıkla dikkat edemezsiniz.

“Olasılıkla” çevirisi burada çok anlamsız kalmaktadır. Burada “muhtemelen günün her saati buna dikkat edemezsiniz” denmeye çalışılırken yapılan çeviri çok basit bir cümleyi anlaması güç bir hale getirmektedir. Yine davalının da aynı hatayı yaptığına dikkat çekmek isterim.

Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

Basılı Türkçe kitapta 200. Sayfa 4. Madde- maddenin son cümlesinin sonuna nokta koymayı unutmuştur.

Aynı şekilde aynı yerde nokta yoktur.

Bir cümleyi tamamladığınızda nokta koymak çok otomatiktir. Normal koşullarda tabii ki unutulabilir ya da yanlışlıkla silinebilir. Ancak davalık olmuş her iki metinde de aynı hatanın yapılmış olması şüphelidir. 24
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

….

...

Yemeyle ilgili esas olarak iki tür tören bulunmaktadır: zamansal ve toplumsal. …
Toplumsal ortamlarda zayıf bir kişi açsa yemek yer; aç değilse toplumsallaşmak için bir lokma alır. ….

Yemeyle ilgili esas olarak iki tür tören bulunmaktadır: zamansal ve toplumsal. …
Toplumsal ortamlarda zayıf bir kişi açsa yemek yer; aç değilse toplumsallaşmak için bir lokma alır. ….

Burada öncelikle “...” kelimelerinin çevirileri problemlidir. “sosyal” ve “sosyalleşmek” yaygın kullanımlarıyken toplumsallaşmak olarak kullanmak hiçbir anlam ifade etmemektedir. Üstelik her iki çeviride de yine aynı şekilde kullanılmıştır.
25
Orijinal
metin

Davacı çevirisi

Davalı
çevirisi

...

“yuvarlak bir delikteki kare bir dübel gibi görünmek istemiyorum.” Yine bedenden gelen yiyeceğe ihtiyacı olmadığı mesajını reddeder.

“yuvarlak bir delikteki kare bir dübel gibi görünmek istemiyorum.” Yine bedenden gelen yiyeceğe ihtiyacı olmadığı mesajını reddeder.

Her iki çeviride de vurgulanan metin çevrilmemiştir ve anlam kaybı yaşanmaktadır.
26
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

...

Benzer bir biçimde psikolojik ya da toplumsal doğaya sahip bir şeyi isteyebiliriz; onu öyle çok isteriz ki onun için bir açlık ya da susuzluk sahip olma bağlamında onu gizlice formülize ederiz.

Benzer bir biçimde psikolojik ya da toplumsal doğaya sahip bir şeyi isteyebiliriz; onu öyle çok isteriz ki onun için bir açlık ya da susuzluk sahip olma bağlamında onu gizlice formülize ederiz.

Vurgulanan kelimelerin ilkindeki ayırma hatası her iki çeviride de aynıdır. Daha önce de belirtildiği gibi “sosyal” olarak çevrilmesi gereken “social” kelimesi yine toplumsal olarak çevrilmiştir. Cümlenin ikinci yarısında ise “susuzluk” kelimesine getirilmesi gereken uygun ek getirilmediği için cümle anlaşılır değildir. 27
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

...

Her lokma yiyecekle bir topyekun karşılamadır.

Her lokma yiyecekle bir topyekun karşılamadır.
Bir kere cümlede “bir”in yeri yanlış. “topyekun bir karşılaşmadır” olmalıydı. Her iki çeviride de “karşılama” olarak kullanılmıştır.
28
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

...

Ama yanıt hayırsa “hayır, günün programını uyuyor” ise o zaman bedeninize saygıyı vurgulayarak, yeme dürtüsüyle mücadele etmek yerine onu görmezden gelin.

Ama yanıt hayırsa “hayır, günün programını uyuyor” ise o zaman bedeninize saygıyı vurgulayarak, yeme dürtüsüyle mücadele etmek yerine onu görmezden gelin.
Burada yine çok yanlış bir anlam aktarılmaktadır. Öncelikle tırnak içinde verilen ifade yanlış çevrilmiştir ve uymuyor denmesi gerekirken “uyuyor” denmiştir. Üstelik tırnak içindeki ifade yine dilbilgisi kurallarına uymamaktadır. Yine her iki çeviride de her ifadenin aynı olması şüphelidir.

29
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

....

… varsayın. egzersizi iki değişiklikle yaparak kamufle edersiniz.

… varsayın. egzersizi iki değişiklikle yaparak kamufle edersiniz.
İlk olarak, her iki metinde de nokta sonrasındaki kelimenin küçük harfle başlaması tesadüf olamaz. İkinci olarak, her iki çeviride de “yaparak” kelimesi fazladır ve cümle yapısını bozmaktadır. Bu da tesadüf olamaz.
30
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

...

Aşırı yeme-atım belirtisi

Aşırı yeme-atım belirtisi
“....” atım değil kusma olarak çevrilmesi daha uygun ve anlaşılır olurdu.
31
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

....

...

...
Doğru Türkçe kullanım “...” olmalı.

17.
bölüm
32

Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

Alt başlık: ...

Saç Çekme...

Saç Çekme ....

Davacı burada parantez içindeki kavramı çevirmemiştir. Aynı şekilde davalının da gerekli düzeltmeyi yapıp çevirmediği görülmüştür. Aynı kavramı İngilizce adıyla metin içinde de kullanmaya devam etmişlerdir.
33
Orijinal
metin
Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi
....

Bu nedenle bu sorun için hipnoz, birçok hasta tarafından kabul edilebilir bir yaklaşım olması olasıdır.

Bu nedenle bu sorun için hipnoz, birçok hasta tarafından kabul edilebilir bir yaklaşım olması olasıdır.

Burada davacı çevirisi ile davalı çevirisinin yine aynı olduğu görülmektedir. Ancak cümle hatalıdır. Editörlük yapan birinin bu cümleyi okuduğunda fark edebileceği bir hatanın her iki kopyada da yer alması çevirinin yine kopyalandığını düşündürmektedir.
34
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi
Davalı
çevirisi
Bölümün ilk paragrafı yukarıdaki cümle ile son bulmaktadır.

Davacı çevirisinde orijinal metindeki 2. paragraf da birinci paragrafla birleştirilmiştir.

Orijinal metindeki 2. paragraf da birinci paragrafla birleştirilmiştir.

Çeviri esnasında davacının orijinal paragraflandırmaya sadık kalmadığı görülürken davalının davacının paragraflandırma şeklini kullandığı görülmüştür.
35
Orijinal
metin
Davacı
çevirisi
Davalı
çevirisi
...
Uygun bir tıbbi ve psikiyatrik geçmiş alındıktan sonra ... yönetilir.

Uygun bir tıbbi ve psikiyatrik geçmiş alındıktan sonra ... yönetilir.

3. bölümde hem davacı hem davalı “...” kelimesinin çevirisini “yönetmek” olarak kullanırken burada davalının olması gerektiği şekilde “uygulamak” olarak kullandığı görülmüştür.
36
Orijinal
metin
Davacı
çevirisi
Davalı
çevirisi

...

Bedeninizin sürüklenmesine izin verin.

Bedeninizin sürüklenmesine izin verin.

Bu konuda hangi çevirinin daha iyi konusunda bir bilgim yok. Ancak bu cümle için davalı farklı bir çeviri yapmış olsa da aynı maddenin devamında “...” olarak çevirmiştir. Bu da yine davacının metnini kullandığını düşündürmüştür.
37
Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi
....

Yaşamak ve üretken bir iş yapmak istediğim ölçüde, bedenime saygı gösterme adanmışlığını borçluyum.

Yaşamak ve üretken bir iş yapmak istediğim ölçüde, bedenime saygı göstermeliyim.
Davacının çevirisi bire bir çeviridir ancak anlaşılması güçtür. Yapılması gereken bir pratiğin bir parçası olduğundan akılda kalıcı olması daha önemli olduğundan davalının çevirisi daha uygun görünmektedir.

Orijinal
metin

Davacı
çevirisi

Davalı
çevirisi

:…

(İlaç)…. Almaya devam ettiğini belirtti ve birleşimin yararlı olduğunu söyledi:….

(İlaç)…. Almaya devam ettiğini belirtti ve birleşimin yararlı olduğunu söyledi:….

Burada davacının çevirisi doğru bir çeviriyken davalının çevirisinde tedavinin etkisi yok sayılarak yalnızca ilaç etkiliymiş gibi bir ifade kullanılmıştır. Bu nedenle hatalıdır.
Mahkememizce oluşturulan bilirkişi heyetlerinin yukarıda yer verilen ve tablolaştırılan maddi tespitler ışığında somut olayda yapılan hukuki değerlendirmede;
Davalının Türkçe diline çeviri mali hakkını devraldığı “...” isimli kitabın davacı tarafından çevirisi yapılan ve dosya kapsamına spiralli çıktı olarak sunulan nüshanın işlenme eser mahiyetinde olduğu ve sahibinin hususiyetini taşıdığı, başka bir deyişle, kendine özgü ifade ediş biçimiyle vücuda getirildiği anlaşıldığından FSEK m.6 hükmü uyarınca işlenme eser olarak korunabileceği, davacının çevirisinin işlenme eser mahiyetinde olduğunun alanında uzman kimselerin de heyette bulunduğu 07/01/2021 havale tarihli bilirkişi ek raporunda belirtildiği,
Davacı çevirisinde, orijinal eserin motamot çevirisi nedeniyle zaman zaman psikoloji bilimindeki terimler dışında terimler kullanılmış olsa da genel olarak davacı çevirisinin orijinal eser aslına, amacına, içeriğine, üslubuna uygun olduğu, bu hususun 02/07/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda oluşturulan tablolaştırmayla tevsik edildiği,
Davalının, basılı olan kitapta yer alan çevirisi oluşturulurken davacının hali hazırda yapmış olduğu çeviri temel alınarak çalışılmış olduğu, zira; bazı pasajların neredeyse hiç düzeltmeye gerek duyulmadan davalının yayınladığı kitapta yer almış olduğu ve özellikle davacı çevirisinde yer alan yazım, kelime yahut noktalama hatalarının davalı metninde de aynı olduğu (Örneğin Türkçe yazım kurallarına göre cümleye her zaman büyük harfle başlanır ve cümle içinde küçük harf kullanılır. Bu temel bilgiye rağmen aynı cümlede aynı kelimelerin hatalı yazılmış olduğu tespit edilmiş, tablolarda gösterilmiştir.) ve orijinal metin doğru ve tam anlamıyla çevrilmediği kısımlarda hem davalı hem davacı metninin aynı olduğu, orijinal metinde tek bir paragraf olan kimi kısımların her iki metinde de aynı şekilde parçalara ayrılması veya bazı paragrafların birleştirilmesi (kitabın orijinaline uygun olmayan şekilde davacı ve davalının çeviri metninde paragrafların yanlış yerden ayrıldığı da görülmüştür.) yahut her iki metinde bazı terimlerin tam karşılığı ile çevrilmemiş olduğu, aynı anlam düşüklüğü olan cümlelerin her iki metinde de yer aldığı, orijinal metinde kullanılan bazı kelimelerin hem davacı hem de davalının çeviri metninde olmadığı ve bazı cümlelerin orijinal metne göre farklı çevrildiği ve hataların ortak olduğu, başka bir deyişle; davalının yaptığı çeviri de davacının metnindeki hataların aynılarını içerdiği, belli bölümlerde davacının hatalı kullandığı terimler, bazı bölümlerde de hatalı cümleler düzeltilse de karmaşık cümlelerin çevirisinde her iki metindeki çevirilerin aynı olduğu, hata bulunmayan bölümlerdeki çevirilerin de birebir aynı olduğu, bu nedenle, her ne kadar belli cümlelerde ufak tefek değişiklikler olsa da genel itibariyle davalının, davacının çevirisini alıp dikkat çeken belli noktalarda değişiklikler yaptığı, hatta bazı cümlelerde düzenli olarak kendi yaptığı düzeltmeleri de yapmayıp davacının çevirisini kullandığı tespit edilmiştir. Tablolar detaylı incelendiğinde davacı ile davalının çeviri metinlerinin sıklıkla birebir aynı olduğu ve örtüştüğü görülmüştür. Sonuç olarak, davacının çevirisi üzerinde editörlük çalışması yapılmış olsa da davacı çevirisinde yer alan ve doğrudan basılı esere aktarılan kısımların varlığı nedeniyle davalı tarafından basılan eserde davacının fikri hususiyetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Somut olayda, davacıya ait çevirinin ham haliyle basılması mümkün olmadığı için bazı teknik ve imla/yazım düzeltmeleri yapılması zorunlu olsa da bu değişiklikler dışında başkaca zorunlu olmayan değişikliklere de yer verildiği tespit edilmiştir. Davacı metninde yer alan ve yukarıda yer verilen tablolarda gösterilen terimsel değişiklikler, dava konusu eserin bilimsel bir eser olması nedeniyle gerekli olan değişiklikler olsa da bunlar dışında birtakım değişikliklere de yer verilmiştir.
1-Örneğin aşağıdaki örnekte “require no further elaborations here” ibaresinin davacı metninde yer alan çevirisi davalı tarafından değiştirilmiştir.
2-Örneğin aşağıdaki örnekte, davacı çevirisinde yer alan son cümle bakımından değerlendirme yapılırsa bu cümlede yer alan yüklem, davalı tarafından değiştirilmiştir. İngilizcede yer alan “...” ibaresinin Türkçe karşılığı “daha önemli olmak veya ağır basmak”tır. Bu anlamda aslında her iki kelime de aynı anlamı vermektedir.
3-Yine aşağıdaki örnekte davacı çevirisi aslına daha uygunken, davalı tarafından metinde değişiklik yapılmıştır.
¸ 4-Aşağıdaki örnekte yer alan ikinci cümlede, orijinal metinde ve dolayısıyla davacı çevirisinde yer alan “onlar birbirlerine öylesine dalmışlardı ki..” ibaresindeki bazı kelimeler davalı tarafından metinden çıkarılmıştır.

¸
Sonuç olarak; davalı tarafından yapılan değişiklikler genel olarak terimlerin psikoloji bilimindeki tam karşılıklarının sağlanması amacıyla olsa da bu şekilde gerekli/zorunlu olmayan başka değişiklikler de mevcuttur.
Davalının yayınladığı kitap her ne kadar davacının çeviri eserinden yararlanılarak oluşturulmuşsa da, davalının yayınladığı kitap üzerinde davacının adına yer vermemesi eylemi, davacının FSEK m.15 hükmünde yer alan “Adın Belirtilmesi Salahiyeti” ne ilişkin manevi hakkının ihlali mahiyetindedir. FSEK m.15 “Eseri, sahibinin adı veya müstear adı ile yahut adsız olarak, umuma arzetme veya yayımlama hususunda karar vermek salahiyeti munhasıran eser sahibine aittir.” hükmünü içermektedir. Söz konusu hükme göre, eser sahibi eser üzerinde isminin veya müstear adının yer almasını ve eser sahibi olarak tanıtılmayı isteme hakkına sahiptir. Bu hak sadece eser üzerinde değil eserin kullanıldığı her yerde belirtilmesini de kapsamaktadır. Adın belirtilmesi hakkı eser üzerinde adın belirtilmesi yanında eser sahibinin kendi eserinin haksız yere sahiplenilmesini engelleme yetkisini de kapsamaktadır. Bu hakla eser, yaratıcısı olan sahibine bağlanmakta ve eser sahibi eser hırsızlarına karşı korunmaktadır. Bu hak, eser sahibinin bir talepte bulunmasına gerek olmadan vardır. Diğer bir ifadeyle eser sahibinin adının belirtilmemesini istemediği durumlar hariç olmak üzere her durumda eser sahibinin adı eserinde belirtilmelidir. Ancak somut olayda, davalı yayınladığı kitap üzerinde davacının adına yer vermeyerek, davacının bu manevi hakkını ihlal etmiştir.
FSEK m.16 “Eser sahibinin izni olmadıkça eserde veyahut eser sahibinin adında kısaltmalar, ekleme ve başka değiştirmeler yapılamaz. Kanunun veya eser sahibinin müsaadesiyle bir eseri işliyen, umuma arzeden, çoğaltan, yayımlıyan, temsil eden veya başka bir suretle yayan kimse; işleme, çoğaltma, temsil veya yayım tekniği icabı zaruri görülen değiştirmeleri eser sahibinin hususi bir izni olmaksızın da yapabilir. (Değişik: 21/2/2001 - 4630/9 m.) Eser sahibi kayıtsız ve şartsız olarak yazılı izin vermiş olsa bile şeref ve itibarını zedeleyen veya eserin mahiyet ve hususiyetlerini bozan her türlü değiştirilmeleri menedebilir. Menetme yetkisinden bu hususta sözleşme yapılmış olsa bile vazgeçmek hükümsüzdür.” hükmünü içermektedir. Söz konusu hükme göre; eser sahibi, haiz olduğu mali haklardan müstakil olarak ve hatta bu hakların devrinden sonra dahi eserin kendi eseri olduğunu beyan etmek ve bu eserin kendi şeref ve şöhretine zarar veren her türlü bozuluşuna, parçalanışına veya herhangi bir şekilde değişikliğe uğratılmasına yahut aynı eserin başka herhangi bir suretle haleldar edilmesine muhalefet etme hakkını bütün hayatı boyunca muhafaza eder. Bu kapsamda, eserde yapılacak zorunlu değişiklikler veya eser sahibinin değişikliğe izin vermesi durumları hariç olmak üzere bir eserde eser sahibinin adında veya eserde değişiklik yapılması yasaktır. Bu değişiklik olumlu olsa da varılacak sonuç aynıdır. FSEK’te eser sahibinin eserde değişikliği men etme yetkisinin istisnası tekniği icabı zaruri görülen değiştirmelerdir. İstisnanın kapsamı hususunda FSEK hükmünde bir belirleme yapılmadığı için her somut olaya göre değerlendirme yapılması gerekmektedir. İmla ve yazım yanlışlarının düzetilmesi bu kapsamdadır.
Somut olayda, davacıya ait çevirinin basımı için zorunlu olan teknik ve imla/yazım düzeltmeleri dışında başkaca değişikliklere de yer verilmesinin, davacının da bu değişikliklere muvafakati olmadığı ve ayrıca davalı tarafından basılan eserin davacı tarafından yapılan çeviriyle benzerliği nedeniyle davalının, davacının çevirisinden yararlandığı ancak buna rağmen davacının adına eser üzerinde yer verilmemesi de dikkate alındığında eser sahibinin manevi hakkı olan eserde değişiklik yapılması hakkının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır. Ancak, HMK m.26/1 hükmü gereği taleple bağlılık ilkesi uyarınca, eldeki uyuşmazlıkta, davacı tarafın eserde değişiklik yapılmasının men hakkının ihlal edildiğine ilişkin bir iddia ileri sürülmediğinden, bu husus yargılamanın sonucu bakımından değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Davalının, davacıya ait çeviri eserden yararlanarak ... numaralı “... ve ... ” isimli kitabı çoğaltarak yayınladığı kitap üzerinde davacının adına yer vermemesi eylemi, davacıya ait adın belirtilmesi manevi hakkını ihlal mahiyetinde olduğundan; davanın kısmen kabulü ile, davalının, davacıya yönelik gerçekleştirdiği eser sahipliğinden kaynaklı haklara tecavüz eylemlerinin durdurulmasına, davaya konu ... numaralı davalının yayınladığı "... VE ..." isimli kitapların yayından çekilmesine ve basılmış kopyalarının toplatılmasına karar verilmiştir.
Davacı vekili her ne kadar davalının yayınladığı kitaba ilişkin verilen yayınlanabilir badrolünün iptalini talep etmişse de, banrol verilmesi işlemi idari bir işlem olup amacının farklı olduğu, davaya konu kitapların yayından çekilmesi ve toplatılması ile tecavüzün etkilerinin giderildiği, bu nedenle ayrıca bandrollerin iptali isteminin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Şöyle ki; 5846 sayılı Kanun m.81 hükmüne göre; “Musiki ve sinema eserlerinin çoğaltılmış nüshaları ile süreli olmayan yayınlara bandrol yapıştırılması zorunludur. Bandrol alınabilmesi için, bandrol talebinde bulunanın yasal hak sahibi olduğunu beyan eden bir taahhütnameyi doldurması zorunludur. Bakanlıkça tespit edilen diğer evrak ve belgelerle birlikte başvuru yapılır. ..., bu başvuru üzerine başka bir işleme gerek kalmaksızın on iş günü içinde bandrol vermek mecburiyetindedir. Beyana müstenit yapılan bu işlemlerden ... sorumlu tutulamaz.” Söz konusu hükümden görüleceği üzere banrol verme işlemi, ...’nın tekelinde olup, ...’ın yaptığı idari bir işlem neticesinde ilgilisine bandrol verilmektedir. İdari işlemlerin denetimi idari yargı yollarına ait olup, bandrol verilmesi işleminin iptaline ilişkin olarak adli yargı mahkemelerinin görevlendirildiğine ilişkin istisnai bir kanuni norm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, 6100 sayılı HMK m.114/1-b hükmü uyarınca, bandrolün iptali istemi bakımından yargı yolu caiz olmadığından, davacı tarafın, davalının yayınladığı kitaba ilişkin verilen yayınlanabilir badrolün iptali isteminin HMK m.115/2 hükmü uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafın eser sahipliğinden kaynaklı adın belirtilmesi hakkı ihlal edildiğinden, davacı eserinin özgünlüğü, oluşturulan hususiyet, davalının yayınladığı eser ile davacı eseri arasındaki benzerlik ve tarafların kusur durumu ile FSEK m.70/1 ve 4721 sayılı TMK m.4 hükümleri uyarınca takdiren 5.000,00 TL manevi tazminatın,davalının yayınladığı kitap için bandrol talep formununun 04/07/2019 tarihli olduğu anlaşıldığından, ihlal tarihi olarak 04/07/2019’dan itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davacı vekili, davalı eylemlerinden kaynaklı olarak müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklı manevi haklarının ihlal edildiğini belirtmiş, buna bağlı olarak maddi tazminat isteminde bulunmuştur. Hemen belirtmek gerekir ki; eldeki uyuşmazlıkta davacının talep ettiği maddi tazminat, hukuki niteliği itibariyle telif tazminatı niteliğini haiz değildir. Zaten davacı, eldeki uyuşmazlıkta, davalı ile yapmış olduğu anlaşma neticesinde davalıya teslim ettiği çeviri eserden kaynaklı telif bedelini dava tarihinden önce aldığını ifade etmiştir. Bu husus, dosya kapsamında mevcut ödeme evrakı ile de tevsik edilmiştir. O halde, eldeki davada, davacı tarafın maddi tazminat isteminin dayanağı, 5846 sayılı Kanun m.70/2 hükmüne müstenittir. Hükme göre; Mali hakları haleldar edilen kimse, tecavüz edenin kusuru varsa haksız fiillere mütaallik hükümler dairesinde tazminat talep edebilir.
Eser sahipliğinden kaynaklı mali hak-manevi hak ayrımı 5846 sayılı FSEK’e özgü bir hak ayrımı türüdür. Bu ayrımın, bu haklardan birinin ihlali halinde hem manevi hem de maddi zarar ve bunların tazmin edilmesi gündeme gelebilir. Örneğin; eserde değişiklik yapılmasını yasaklama manevi bir haktır. Eser sahibinin rızası dışında eserde yapılan değişiklik o denli kötü olmuştur ki, esere olan ilgi ve eserin sürümü azalmıştır. Bunun kanıtlanması halinde eser sahibi maddi zararının tazmin edilmesini talep edebilecektir (....).
Belirtilen açıklamalar ışığında dava dilekçesi incelendiğinde; Davacı vekili, maddi tazminat isteminin temelini, davalının yayınladığı kitabın müvekkiline ait kitaptan yararlanılarak oluşturulmasına rağmen, müvekkilinin adına yer verilmeksizin yayınlamasından kaynaklı olarak, müvekkilinin yayın piyasasındaki ticari itibarının zedelendiği, müvekkilinin tanınmışlığından yararlanıldığı vakıalarına dayandırdığı anlaşılmaktadır. Ancak, davalı eylemleri nedeniyle, davacının aktif malvarlığında bir azalma, pasif malvarlığında artma ya da davalı eylemleri nedeniyle yoksun kaldığı bir kazancın mevcut olduğunu ispatlayacak delil evrakı ibraz edilmediğinden, davacının maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:
1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile; Davalının, davacıya yönelik gerçekleştirdiği eser sahipliğinden kaynaklı haklara tecavüz eylemlerinin DURDURULMASINA, davaya konu ... numaralı davalının yayınladığı "... VE ..." isimli kitapların yayından ÇEKİLMESİNE ve basılmış kopyalarının TOPLATILMASINA, İdari işlem niteliğindeki kitaplar hakkında verilmiş olan yayımlanabilir bandrolün iptali isteminin USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizin iş bu dava dosyası ile birleştirilen ... Esas sayılı dava dosyasında talep edilen maddi tazminat isteminin REDDİNE,
Manevi tazminat isteminin KISMEN KABULÜ ile; 5.000,00 TL manevi tazminatın 04/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Mahkememizin iş bu dava dosyası ile birleştirilen .... Esas sayılı dava dosyasında ileri sürülen talepler bakımından derdestlik dava şartı noksanlığı bulunduğundan bu davanın USULDEN REDDİNE,
4-Tecavüzün Durdurulması ve Ref'i istemi bakımından; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL'den peşin alınan 44,40 TL'nin düşümü ile bakiye kalan 383,20 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 44,40 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Maddi tazminat istemi bakımından; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL'den birleşen davada peşin alınan 44,40 TL'nin düşümü ile bakiye kalan 383,20 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Manevi tazminat istemi bakımından; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL'den birleşen davada davacının peşin yatırdığı 358,63 TL'nin düşümü ile bakiye kalan 68,97 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 358,63 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Tecavüzün Durdurulması ve Ref'i istemi bakımından; Kabul edilen kısma ilişkin olarak, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Tecavüzün Durdurulması ve Ref'i istemi bakımından; Reddedilen kısma ilişkin olarak, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Maddi tazminat istemi bakımından; davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 ve m.13 hükmü gereği hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Manevi tazminat istemi bakımından; Kabul edilen kısma ilişkin olarak, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3, m.10 ve m.13 hükmü gereği hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Manevi tazminat istemi bakımından; Reddedilen kısma ilişkin olarak, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3, m.10 ve m.13 hükmü gereği hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
12-... Mahkemesi'nin iş bu dava dosyası ile birleştirilen .... Esas sayılı dava dosyası bakımından; karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 ve m.7/2 hükmü gereği hesaplanan 21.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
13-Davanın kabul ret oranının takdiren 1/2 olarak kabulüne,
14-Davacı tarafından yapılan 143,20 TL başvurma harcı, 14,20 TL vekalet harcı, 10,91 TL dosya kapağı masrafı, 9,00 TL müzekkere masrafı, 227,00 TL tebligat masrafı, 75,80 TL temin edilen kitap masrafı, 88,80 TL tefrik masrafı, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.368,91 TL yargılama giderinin 1/2'si olan 1.184,46 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye 1.184,45 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
15-Davalı tarafından yapılan 6,40 TL vekalet ücreti, 32,00 TL tebligat, 23,50 TL posta ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.061,90 TL yargılama giderinin 1/2'si olan 1.530,95 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye 1.530,95 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
16-... Mahkemesi'nin iş bu dava dosyası ile birleştirilen ... Esas sayılı davada davanın usulden reddine karar verildiğinden; bu davaya ilişkin olarak dava tarihinden önce yapılan zorunlu arabuluculuk görüşmesi nedeniyle, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-13 ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL'nin davacıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
17-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, Davacı - birleşen davacı vekilinin ve Davalı - birleşen davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/05/2024

Katip ...
E imzalıdır

Hakim ...
E imzalıdır

Full & Egal Universal Law Academy