T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/474 Esas - 2024/262
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/474 Esas
KARAR NO : 2024/262
HAKİM :...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : 2-...
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ...
...
DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü)
DAVA TARİHİ : 19/10/2023
KARAR TARİHİ : 31/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/06/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 19/10/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 2001 yılından itibaren “...” markası altında ve “... ...” ticaret unvanı ile online sigortacılık sektöründe faaliyet gösterdiğini, dava konusu başvurudan önceki tarihli olmak üzere müvekkili şirkete ait “...” ibareli .... sayılı seri markalar bulunduğunu, müvekkili markalarının sektöründe bilinen, meşhur ve maruf marka statüsünde olduğunu, davalı şirket tarafından 16.06.2020 tarihinden itibaren 5-6 ay aralıklarla toplam 8 adet “...-...” ibareli marka başvurusunda bulunulduğunu, başvurular kronolojik olarak incelendiğinde davalı şirketin “...-..." ibaresine yoğunlaştığının ve müvekkili markaları ile iltibas yaratma amacı olduğunun görüldüğünü, başvurulara karşı müvekkilinin itirazları neticesinde başvuruların özellikle 35 ve 36. sınıflarda reddedildiğini, davalının kullanımlarına karşı marka ihlali davası açıldığını ve derdest olduğunu, müvekkiline ait “...” markaları ile dava konusu “...-...” ibareli marka arasında benzerlik ve karıştırılma tehlikesi bulunduğunu, davalı şirketin kötü niyetli davranarak “...-....” alan adlı internet sitesinin başına ticaret unvanını koyarak markasal farklılık yaratmaya çalıştığını, dava konusu markanın esas unsurunun “...-...” ibaresi olduğunu, “...” ibaresinin tali unsur olduğunu, “...-...” ibaresinin “... ...” anlamına geldiğini, “...-” ön ekinin ayırt edici olmadığını, dava konusu markanın kapsamındaki 35 ve 36. sınıflar bakımından müvekkili markalarıyla aynı hizmet gruplarını içerdiğini, markaların taşıdığı figüratif unsurlarda turuncu renk kullanılmasının tüketici nezdinde markaları birbirine yaklaştırdığını, dava konusu markanın müvekkiline ait seri marka olarak algılanma riski bulunduğunu, müvekkili markalarının tanınmış marka olması nedeniyle iltibas ihtimalinin arttığını, sigorta sektöründe ortalama tüketicinin genel halk olduğunu beyanla; .... sayılı kararının iptaline, davalıya ait ... sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili 02/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu marka ile davacının itiraza mesnet markalarının birbirinden bağımsız markalar olduğunu, taraf markaları arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığını, davalının dava konusu markasındaki “...” kelimesinin ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, dava konusu markanın esas unsurunun “...” olduğunu, ibaredeki “A” harfinin yazım şeklinin ayırt edici olduğunu, SMK 6/5 maddesindeki şartların somut olayda oluşmadığını, dava konusu başvurunun davacıya ait fikri haklardan herhangi birini aynen içermemesi nedeniyle SMK 6/6 maddesine aykırılık teşkil etmediğini, davacının kötü niyet iddiasını ispatlar kanıt sunmadığını, ... kararının usule ve yasaya uygun olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... HİZM. LTD. ŞTİ. vekili 20/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 01.03.2004 tarihinde sigortacılık hizmet sektöründe faaliyet göstermek üzere kurulduğunu, müvekkilinin "..." alan adını ilk olarak 22.08.2008 yılında kaydettirdiğini, müvekkili şirketin alan adını aldığı tarihte davacı şirketin iltibas iddiasına konu “....” markalarının tescilli olmadığını, müvekkili şirketin “...” markalarının gerçek hak sahibi olduğunu, dava konusu marka başvurusunun müvekkilinin tescilli markasının alt markası şeklinde oluşturulduğunu, davacının mesnet markaları ile dava konusu marka arasında sınıf farklılıkları bulunduğunu, sigorta sektörünün ortalama tüketici kitlesinin ince eleyip sık dokuyan bir kitle olduğunu, markalar arasında işitsel, görsel, anlamsal benzerlik bulunmadığını, taraf markalarında ortak olarak yer alan “sigorta” ibaresinin ilgili sektörün adı olduğunu, ortalama tüketicilerin markaları kolay bir şekilde ayırt edebileceğini, müvekkili markasında tali unsur olan “...” ibaresinin dürüst kullanım kapsamında olduğunu, “...” ibaresinin zayıf ve tanımlayıcı bir ibare olduğunu, davacı markalarındaki esas ve ayırt edici unsurun “....” ibaresi olduğunu, davacının müvekkili şirketin ticari itibarını zedelemek ve haksız rekabet etmek gayesiyle kötü niyetli davrandığını beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Dava, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şirkete ait ... sayılı marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, SMK m.6/6 hükmü koşulunun somut olayda oluşup oluşmadığı, davalı şirketin kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şirketin ... sayılı markanın tescili amacıyla 23.02.2022 tarihinde gerçekleştirdiği başvurunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca SMK m.5/1-ç hükmü gereği "Sigorta hizmetleri. Finansal ve parasal hizmetler." bakımından kısmen reddine karar verildiği, kalan hizmetler bakımından başvurunun 27.05.2022 tarih ve 397 sayılı .... 'nde ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacı yanın 26.07.2022 tarihinde SMK m.6/1, m.6/3, m.6/4, m.6/5, m.6/6 ve m.6/9 hükümleri kapsamında .... sayılı markaları mesnet göstererek itirazda bulunduğu, davalı şirketin 18.11.2022 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi ibraz ettiği, davacının yayına itirazlarının ...'nca reddedildiği, ancak dava dışı şirket itirazına istinaden marka başvurusu kapsamından "SINIF KODU : 35Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri.Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri.Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, ... ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetlerinin çıkartılmasına karar verildiği, davacı şirketin 04.04.2023 tarihli yeniden itiraz dilekçesi ibraz ettiği, yeniden yapılan itirazı değerlendiren .... sayılı ... kararı ile; "İtirazın ... sayılı ... kararı ile reddedilmiş mal ve hizmetleri bakımından konusuz kaldığının tespitine ve söz konusu mal/hizmetler bakımından esas hakkında karar vermeye yer olmadığına; İş bu itirazın konusunu oluşturan mal/hizmetler bakımından itirazın reddine" karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 21.08.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu 30.11.2023 tarihinde tescil edilmiştir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir.
Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür.
Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.
Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;
Davacı tarafından mesnet gösterilen; .... sayılı markaların başvurusu/tescili geçersiz olduğundan, ... sayılı marka ise dava konusu marka başvurusundan sonraki tarihli olduğundan aşağıda yapılacak incelemede dikkate alınmamışlardır.
Dava konusu marka, 35 ve 36. sınıfta tescillidir. Dava konusu markanın 35/05 alt sınıfında ise 1, 2, 4, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 17 ve 18. sınıf emtialar sayılmıştır. Davacıya ait markalar ise; 35, 36, 38, 41, 42, 45. sınıf hizmetlerde tescillidir. Dava konusu marka kapsamında yer alan tüm hizmetler, hali hazırda davacı markaları kapsamında yer almaktadır.
Sonuç olarak, dava konusu marka kapsamında yer alan tüm hizmetler bakımından taraf markaları arasında “emtiaların aynı veya benzer olması” şartının sağlandığı kanaatine varılmıştır.
Dava konusu “... ...-... ...” ibareli marka; üst satırda büyük punto ile yazılmış “...” ibaresi ile alt satırda yazılmış “...-...” ve en alt satırda çok küçük punto ile yazılmış “...” ibaresinden oluşmaktadır. “...” ibaresi, marka kapsamında yer alan diğer kelime unsurlarına nazaran çok daha büyük punto ile yazılmıştır. “...” ibaresinin herhangi bir anlamı bulunmamakla birlikte, "soyadı” olarak kullanılan bir ibaredir. Bu ibare aynı zamanda, davalı başvuru sahibinin ticaret ünvanının çekirdek unsurudur. Dava konusu markada yer alan “...-” ibaresi, verilen hizmetin ... olarak verildiğini anlatan bir kısaltma olup, ayırt edici niteliği bulunmamaktadır. Dava konusu markada yer alan “...” ibaresi ise “sigorta” ibaresinin “-m” eki almış halidir. “Sigorta” ibaresi, 36. sınıfta yer alan “sigorta hizmetleri” bakımından tanımlayıcı olmakla birlikte, dava konusu marka kapsamında yer alan hizmetler bakımından tanımlayıcı niteliği bulunmamaktadır. Zira dava konusu marka kapsamında 36. sınıf: Sigorta hizmetleri bulunmamaktadır. Bununla birlikte, anlamı olan bir ibare olduğundan “sigorta” kelimesinin ayırt edici niteliği düşüktür. Dava konusu markada, marka algısı yaratan unsur “...” ibaresidir.
Davacı şirkete ait markalar “...” ibaresini içeren, bu ibare ile birlikte “...”, “....” gibi ayırt edici niteliği zayıf ibarelerin yer aldığı, “Şekil+...”, ibareli markada ise aile fertlerinin yer aldığı figüratif bir unsur içeren, “ ...” ibareli markada “...” figürü, diğer markalarda ise turuncu renkte şemsiyeye benzer figüratif unsurun yer aldığı karma markalar olduğu, davacıya ait markaların tamamının renk/şekil/tali unsur içeren markalar olduğu, markaların hiçbirinin sadece “...” ibaresinden oluşmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, davacı markalarının bir bütün olarak korunması gerektiği, kapsamında yer alan tüm unsurlarla birlikte bir bütün olarak marka algısı yarattığı değerlendirilmiştir.
Davacının dosyaya sunduğu belgeler incelendiğinde, davacının “...” ibaresini yoğun olarak kullandığı, bu ibarenin ise “... nokta ...” olarak okunduğu, reklamlarında bir bütün olarak “...” şeklinde kullanıldığı tespit edilmiştir. “...” ve “...” ibareleri, genel olarak ayırt edici niteliği bulunmayan ya da ayırt edici niteliği düşük olarak değerlendirilmesi gereken ibarelerdir. Buna karşın, davacının yoğun kullanımlar neticesinde, “...” ibaresine marka vasfı kazandırdığı anlaşılmaktadır.
Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka kapsamında yer alan ve iş bu davanın konusunu oluşturan hizmetler bakımından markalar arasında sınıfsal ayniyet bulunduğu, bununla birlikte, bu hizmetlerin ilgili tüketicisinin makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı olduğu, taraf markalarının ortak olarak “...” ibaresini içerdikleri, fakat markaların esas unsur ve bütünsel karşılaştırmasında aralarında benzerlik olmadığı, markalar arasındaki ortak olarak işaretlenen “...” ibaresinin anlamlı bir ibare olup, marka vasfının düşük olduğu, ayırt edici niteliği düşük bir ibareyi marka olarak seçen kişilerin, bu ibarenin farklı unsurlar ile birlikte 3. kişiler tarafından tescil edilmesine engel olamayacağı, ayırt edici niteliği düşük bir ibarenin taraf markalarında ortak olmasının somut durumda benzerliğe yol açmayacağı, davacının genel olarak “...” ibaresini aktif olarak kullandığı, dava konusu markada ise bu ibarenin bir bütün olarak yer almadığı, sadece “...” ibaresini içermesinin markaları benzer kılmadığı, dava konusu marka kapsamında yer alan diğer unsurlar nazarında hiçbir ortak unsur bulunmaması, dava konusu markada “...” ibaresinin ön plana çıkarılmaması, dava konusu markada “...” kelimesinin esas unsur olmaması, markaların bütünsel olarak ilişkilendirilebilir olmaması, dava konusunu oluşturan emtianın ilgili tüketicisinin özellikleri de göz önünde bulundurulduğunda, tüketicinin taraf markalarını aynı/aynı tür ya da benzer ürünler üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, farklı marka ile karşı karşıya olduklarını anlayabilmelerinin mümkün olduğu, taraf markalarının birbiri ile ilişkilendirme ihtimalinin bulunmaması nedeniyle, somut olay bakımından markaların karıştırılması/ilişkilendirilmesi ihtimaline dayalı olan nispi tescil engeline ilişkin şartların oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için;
A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi,
B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi,
C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir.
Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, ...) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir.
Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır.
Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir.
Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır.
Somut olayda yapılan değerlendirmede; dava konusu marka ile davacıya ait markaların işaret olarak benzer olmadıkları tespit edildiğinden SMK m.6/5 hükmü koşulunun somut olayda oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
SMK’nın 6/6 maddesine göre; “tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde, hak sahibinin itirazı üzerine tescil başvurusu reddedilir.”
Bu hüküm kapsamına, kişilik haklarından isim hakkı ile fotoğraf üzerindeki hak, FSEK kapsamında telif hakları ve sınaî haklar olan marka, tasarım, patent, faydalı model, coğrafi işaret, ticaret unvanı, işletme adı ve alan adı girer. Bir alan adının SMK m. 6/6 hükmü uyarınca korunmasının istenebilmesi için, o alan adının fiilen kullanıldığı faaliyet konuları kapsamı ile aynı/benzer konularda bir marka kullanımının söz konusu olması gerekir.
Ticaret unvanı, bir tacirin ticari işletmesine ilişkin işlemlerinde kullandığı addır. Markalar, eşya ile işletme arasındaki ilişkiyi kurar ve farklı işletmelerin ürettiği benzer emtiayı birbirinden ayırt etmeye yarar. Buna karşılık, ticaret unvanları ise işletmenin kendisini tanımlar. Şirketlerin ticaret unvanları tescil edilirken, faaliyet alanına her türlü mal ve hizmetin yazılması mümkün olduğundan ve ticaret unvanının bu alanların hepsinde kullanma gibi bir yükümlülük bulunmadığından, ticaret unvanının fiilen kullanıldığı mal ve hizmetler bakımından, 6769 sayılı SMK'nin 6/6 maddesi anlamında sahibine öncelik hakkı sağladığının kabulü gerekmektedir. ... Dairesi'nin 13.03.2019 tarih ... sayılı kararında da, önceki tarihli ticaret unvanı nedeniyle sonraki tarihli aynı/benzer markanın başvurusunun engellenebilmesi için, salt ticaret unvanına ilişkin ticari sicil kayıtlarında yer alan iştigal alanlarına bakılmaması gerektiği, ticaret unvanının fiili olarak kullanıldığı mal ve hizmetler dikkate alınmak suretiyle iltibas değerlendirmesi yapılması gerektiği kabul edilmiştir.
Somut olayda yapılan değerlendirmede; dava konusu marka ile davacıya ait ticaret ünvanının ayırt edici unsurunun benzer olmadığı anlaşıldığından SMK m.6/6 hükmü koşulunun somut olayda gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır.
SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.
Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. (....)
Somut olayda; davaya konu marka ile itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markaların iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmadıkları, davalı şirketin fiili olarak markasal kullanımlarının davacıya ait markalara benzerlik oluşturduğu iddiasının iş bu davaya konu marka tescil başvurusunda bulunurken davalı şirketin kötü niyetle hareket ettiği şeklinde yorumlanamayacağı, iş bu başvuru markası bakımından davalı şirketin engelleme, spekülasyon, şantaj, tuzak vb gibi ticari dürüstlük kuralları ile bağdaşmayan bir kasıtla hareket ettiğine yönelik yeterli delil bulunmadığından ve 4721 sayılı TMK m.3 hükmü uyarınca aslolanın iyi niyet olduğu karinesi de gözetildiğinde davalı şirketin kötü niyetli olduğu iddiası yerinde bulunmamıştır.
Yukarıda izah edilen gerekçelerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin düşümü ile alınması gereken 157,75 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 292,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 8.370,10 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... HİZM. LTD. ŞTİ. tarafından yapılan 38,40 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... HİZM. LTD. ŞTİ.'ne verilmesine,
6-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekili, davalı kurum vekili, davalı şirket vekilinin yüzüne karşı HMK m. 341 hükmü gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk Dairesi nezdinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/05/2024
Katip ...
e- imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır